Sayıştay 4. Dairesi 31685 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2006

• Daire: 4

• Dosya No: 31685

• Tutanak No: 37152

• Tutanak Tarihi: 14.05.2013

• Konu:

KARAR

Duruşma talep eden dilekçilerden Bedri YILMAZ ile Sayıştay Savcısın sözlü açıklamalarının dinlenilmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra, duruşma talep eden dilekçi Kamil PEKER’E 29.04.2013 tarihinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, HUMK nun 438. maddesi uyarınca gıyabında, gereği görüşüldü;

640 sayılı ilamın 9. maddesi ile, Makyol-Yüksel ortak girişiminin taahhüdünde bulunan 122.871.725,00 USD keşif bedelli Gaziantep-Şanlıurfa otoyolu Suruç-Urfa kesimi yol inşaatı işinde, 6400/M-M-1 poz no.lu 5 cm. Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Sert Taş ve Modifiye Bitüm ile) birim fiyatı ile bedeli ödenen imalatın yanında; 4300/PMB poz no.lu Özel Plentte Polimer Modifiye Bitüm (PMB) Hazırlanması ve 4436/1 poz no.lu Büyük Plent Ünitesinde Polimer Modifiye Bitüm Kullanılarak Asfalt Beton Kaplama Hazırlanması için Gerekli İlave işler birim fiyatlarının da ödenmesi sonucunda kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 1.489.853,761 $ ‘a tazmin hükmü verilmiş,

17624 (22.06.2011 tarih ve 33400 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu İlâmıyla da; 4300/PMB poz no.lu Özel Plentte Polimer Modifiye Bitüm (PMB) Hazırlanması pozundan yapılan ödemelerin mevzuata uygun olduğuna, 4436/2 poz no.lu Büyük Plent Ünitesinde Polimer Modifiye Bitüm Kullanılarak Asfalt Beton Kaplama Hazırlanması için Gerekli İlave işler birim fiyatından yapılan ödemelerin ise mevzuata aykırı olduğuna ve tazmin hükmünün 742.293,978 $ olarak DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,

Karar verilmiştir.

Dilekçiler, karar düzeltilmesine ilişkin dilekçesinde özetle; büyük Plent Ünitesinde Modifiye Bitüm kullanılarak bitümlü karışım hazırlanırken, gerek bitüm ve gerekse agrega sıcaklığının modifiye edilmemiş bitümlü karışımlara göre daha fazla olması ve karışım süresinin de daha uzun tutulması gerektiğini,

6400/M-M poz no.lu, "5 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m2 Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması (Kırılmış ve elenmiş sert taş ve modifiye bitüm ile)" birim fiyat tarifi ve analizi içinde ise, bu ilave işlere ilişkin bir iş kalemi yer almamış olduğundan dolayı, İdare'ce bu işleri kapsamak üzere, 4436/2 poz no.lu "Büyük Plent Ünitesinde Polimer Modifiye Bitüm Kullanılarak Asfalt Betonu Kaplama ve Bitümlü Sıcak Temel hazırlanması için gerekli ilave işler" adlı birim fiyatı hazırlanmış ve bu birim fiyat 16.07.1999 tarihinde Genel Müdürlük Makamına Onaylanarak yürürlüğe girdiğini,

Diğer bir deyişle, 4436/2 poz no.lu birim fiyatla tarifi yapılan iş kaleminin; 6400/M-M poz no.lu iş kalemi içinde yer almadığı ve dolayısıyla ayrıca ödenmesi gerektiği hususu söz konusu Müdürlük Onayı ile uygun görülerek 21.07.1999 gün ve 1826 sayılı KGM İç Genelgesi ile tüm Merkez ve Taşra teşkilatına uygulama talimatı verildiğini,

4436/2 poz no ile ilgili bütüm işlemlerin, sözkonusu talimat gereğince yapıldığını, bu poz'dan yapılan ödemelerin de fiilen yapılan işlerin karşılığı olduğundan dolayı herhangi bir mükerrer ödeme söz konusu olmadığını, konu ile ilgili olarak aynı Saymanlığın 2004 ve 2005 yılı İdare hesaplarının Sayıştay tarafından sorgulanması ve yargılanması sonucunda da, söz konusu poz no ile ilgili ödemelerde herhangi bir mevzuata aykırılık bulunmadığının kesin hükme bağlanmış bulunduğunu,

Karayolları Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlık Müdürlüğü 2006 yılı İdare hesabının Sayıştay Dördüncü Dairesince yargılanması sonunda çıkarılan 640 sayılı ilam hükmüne karşı Gerçekleştirme Görevlisi sıfatı ile yaptığımız itiraz üzerine hazırlanan 22.06.2011 gün ve 33424 sayılı ilam'ın 4436/2 poz no ile ilgili maddesinin Temyiz Kurulu'nun 2004 yılı TASHİHİ KARAR ve 2005 yılı REF kararları doğrultusunda yeniden müzakere edilerek 17624 (22.06.2011 tarih ve 33400 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu İlâmının Sayıştay Kanunu’nun 77. maddesi uyarınca düzeltilerek 640 sayılı ilamın 9. maddesinde yer alan tazmin hükmünün tamamının kaldırılmasına karar verilmesi talebinde bulunmuşlardır.

Sayıştay Başsavcılığının karşılama yazısında;

“640 sayılı İlam'ın 9. maddesine ilişkin olarak: Toplam kamu zararı tutarından mevzuata uygun olarak ödenen dışında kalan 742.293.978 $'m sorumlular uhdesinde bırakılması uygun olur.” Denilmektedir.

Yapılan duruşmada, duruşmaya katılan dilekçi ve savcılık makamı önceki dilekçe ve mütalaalarında belirttikleri hususları tekrarlamışlardır.

17624 (22.06.2011 tarih ve 33400 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu İlâmında da belirtildiği üzere;

Karayolları Genel Müdürlüğünün 25.08.1997 tarihli oluru ile 6400/M-M 5 cm. Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Sert Taş ve Modifiye Bitüm ile) birim fiyatının analiz ve tarifi tesbit edilmiş ve bu tarihten sonra yapılacak ihalelerde geçerli olmak üzere uygulamaya konulmuştur.

6400/M-M 5 cm. Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Sert Taş ve Modifiye Bitüm ile) birim fiyat tarifinde bu imalatın yapım şartları:

“Y.F.Ş.’nin 74.kısmındaki ve Özel Teknik Şartnamesindeki esaslar ve şartlar dahilinde, 5 cm. sıkışmış kalınlıkta 1 m² sıcak karışım asfalt betonu aşınma tabakası yapılması.

Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar:

Gerekli makine ve teçhizatın işbaşında temini, montajı ve demontajı, taşın ocaklardan çıkarılması, konkasöre verilecek ebatta kırılması, vasıtalara yüklenmesi, ocak-konkasör arasında nihai ortalama 150 m. mesafeye kadar taşınması, boşaltılması, konkasöre verilmesi, şartnamesinde belirtilen veya idarece istenilen granülometriyi elde edecek şekilde konkasörle kırılması ve elenmesi, gerektiğinde ilave fiiller ve doğal kum temini, munzam elemeler ve granülometri ayarlama işlerinin yapılması, konkasör altının boşaltılması, agreganın vasıtalara yüklenmesi, plent sahasındaki depo yerine taşınması ve boşaltılması, depo yerinde taşıma vasıtalarına yüklenmesi, plent silosuna kadar taşınması, siloya boşaltılması, ısıtılması, kurutulması, elenerek gruplara ayrılması, karıştırıcıya nakli, buhar jeneratörü için gerekli suyun işbaşında temini, bitümlü malzemenin depo tankına aktarılması, depo tankında emiş derecesine kadar ısıtılması ve servis tankına aktarılması, depo ve servis tankında depolanması, tatbik derecesine kadar ısıtılması, miksere istenilen miktarda püskürtülmesi, agrega ve bitümlü malzemenin şartnamesine göre karıştırılması, kaplama yapılacak yol sathının ve kaplama anında ek yerlerinin süpürülmesi ve çıkan süprüntü malzemesinin platform dışına atılması veya tretuvar üzerine konulması, bitümlü yapıştırıcı (RC/250) hazırlanması, depolanması, distribütöre aktarılması, tatbik derecesine kadar distribütörde ısıtılması ve püskürtme borusu ile veya borunun yanaşmadığı yerlerde el ile püskürtülmesi, sıcak bitümlü karışımın taşıma vasıtalarına yüklenmesi, finişere boşaltılması, elektronik duyargalı finişerle serilmesi, tokmaklanması, demir merdaneli ve lastik tekerlekli silindirlerle sıkıştırılması, gerektiğinde ek yerlerinin ısıtılması, kesilmesi, kenarların ve ek yerlerinin tanzimi, geometrik standardın temini için aletli ölçmelerin yapılması, elektronik duyargalı finişer için yan baz hattının yerleştirilmesi, kot almaya yarayacak ayarlı ofset hattının teşkili, aplikasyon, nivelman vs. yapılması, taşıma kamyonlarının plentte bekletilmeleri, finişerle beraber çalışmaları ve sırası gelinceye kadar beklemeleri karşılığı, araştırma ve teknik nezaret işlerinin yapılması suretiyle aşınma tabakasının teşkili ile aşağıda “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alat ve edevat masrafları ile müteahhit karı ve genel masraflar,

Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar:

Bitümlü malzeme bedeli, bitümlü malzemenin teslim yerinden depo tankına kadar taşınması, taşıma dolayısıyla soğuyan bitümlü malzemenin emiş derecesine kadar ısıtılması, bitümlü yapıştırıcının yol boyuncu taşınması, bitümlü karışımın işbaşına taşınması, şehir içinde yapılan süpürme işlerinde tretuvara konan süprüntü malzemesinin vasıtalara yüklenmesi, taşınması ve boşaltılması, doğal kumun plente taşınması,

Ölçü:

5 cm. sıkışmış kalınlıktaki aşınma karışımının metrekare cinsinden alanıdır.

Ödeme:

Birim Fiyat Cetvelinde, poz 6400/M-M deki “5 cm Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Sert Taş ve Modifiye Bitüm ile)” m² birim fiyatı üzerinden yapılır.

Not:

(1) Aşınma, projede belirtilen 5 cm. kalınlıkta serilecektir. Tolerans olarak T 0.5 cm. kabul edilecek olup, tabaka kalınlığının toleranstan fazla serilmesi halinde fazlası için ödeme yapılmayacak veya fazla kalınlık kazıtılacaktır. Toleranstan eksik serilmesi halinde ise, her türlü masrafı müteahhide ait olmak üzere aşınma tabakasının tamamı kazınacak ve yeniden sıkışmış kalınlıkta 5 cm. serilecektir.

(2) Kullanılan karışımın hacmi (sıkışmış kalınlık x genişlik x uzunluk) ile 2,45 T/m³ yoğunluğun çarpımından bulunan ağırlık kullanılan karışımın yola nakli ödenmesine, bu ağırlıktan işyeri karışımı formülünde belirtilen bitümün ağırlığı düşüldükten sonra, kalan ağırlık ise ocak taşının ocaktan konkasöre naklinin ödenmesinde esas alınır.

(3) Bitümlü karışım içindeki agrega karışım oranlarının değişmesi veya ilave fiiller ve/veya kum gerekmesi halinde, herhangi bir munzam Ödeme veya yeni fiyat yapılmaz.

(4) Konkasör, plent sahasına kurulacak ve agreganın plente taşınması için ayrıca herhangi bir bedel ödenmeyecektir. Ancak, plent sahasının yetersizliği nedeniyle, idarenin yazılı izni ile konkasörün plent sahasının dışında kurulması halinde, agreganın konkasörden plente kadar taşınması bedeli ayrıca ödenecektir.

(5) Bu birim fiyat Los Angeles aşınma değeri (B tipi) % 18 ve daha düşük olan taşımalar için geçerlidir.

(6) Poz 6100/2 deki Not (2) ve (3) gibidir,” olarak tarif edilmiştir.

6400 M-M poz nolu birim fiyat 5 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m² asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (kırılmış ve elenmiş sert taş ve modifiye bitüm ile), 4300/PMB poz nolu birim fiyat özel plentte polimer modifiye bitüm hazırlanması, 4436/2 poz nolu birim fiyat da polimer modifiye bitüm kullanarak asfalt betonu kaplama ve bitümlü sıcak temel hazırlanması için gerekli ilave işler, birim fiyatlarıdır.

Karayolları Genel Müdürlüğünce yayınlana birim fiyat listesine 5 cm. sıkışmış kalınlıkta 1 m² asfalt betonu aşınma tabakası yapılması imalatı ile ilgili iki farklı birim fiyat tespit edilmiştir. Bunlar 6400/M poz nolu 5 cm. sıkışmış kalınlıkta 1 m² asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) ve 6400/M-M poz nolu 5 cm. sıkışmış kalınlıkta 1 m² asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (kırılmış ve elenmiş sert taş ve modifiye bitüm ile) birim fiyatlarıdır.

Yapım şartları olarak 6400/M poz nolu birim fiyatta Yollar Fenni Şartnamesinin (YFŞ) 74.kısmındaki esaslar ve şartlara atıfta bulunurken 6400/M-M poz nolu birim fiyatta ise YFŞ nin 74. maddesi ile birlikte Özel Teknik Şartnameye atıfta bulunulmaktadır. Dolayısı ile 6400/M-M poz nolu birim fiyatta bedeli ödenen imalatın YFŞ ile birlikte özel teknik şartnamede belirtilen esaslara da uygun olması gerekir. Birim fiyat listesinde yer alan fiyatlar teknik şartnamelere uygun olarak yapılan imalatların bedelidir. Teknik şartnamede öngörülen imalat yöntem ve şartları birim fiyata dahildir. Örneğin teknik şartnamede bitümün 185 dereceye kadar ısıtılması öngörülmüş ise, bu ısı derecesinin elde edilmesi birim fiyata dahildir ve bu ısı derecesi elde edildi diye başka bir birim fiyat üzerinden ödeme yapılmaması gerekir.

Dilekçi, agreganın yüksek sıcaklıklara ayrıca ısıtılmasının da 4436/2 pozundan ödendiğini savunmuş ise de;

Sözleşme eki birim fiyat tarifleri kitabının,

1. 3. 2. maddesinde “Bütün pozlarda, “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” başlığı altında sayılan unsurlar kesin olarak belirtilmiş olup, sadece bunlar için, ilgili pozlarındaki birim fiyatları üzerinden ayrıca ödeme yapılır.

Ancak; 07.005/K, 07.006/K ve 2013 taşıma pozlarında “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” bölümünde gösterilen “Yükleme, boşaltma, ambarlama, istif ve figüre” unsurlarının ayrıca ödenebilmesi için bu unsurların ilgili imalat ve ihzarat birim fiyatlarına dahil edilmemiş olması ve bu imalat ve ihzarat pozlarının birim fiyat tariflerinde bu unsurların ayrıca ödeneceğinin belirtilmiş olması gerekir. Aksi halde bu unsurlar için ayrıca herhangi bir ödeme yapılmaz.”

1. 3. 3. maddesinde ise, “işin; her türlü durum ve şartlar altında, Y. F. Ş. ’nin ilgili kısımlarındaki esaslar ve şartlara göre eksiksiz olarak meydana getirilmesi için gerekli olan ve “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masrafları” başlığı altında sayılan unsurlar ile 15. 024 (Makineli kazılarda su müşkülat zammı), 15. 024/1 (Üst yapı malzemelerinin temininde malzeme çıkarma müşkülatı zammı), 32. 006/K (Tünele ait inşaat malzemelerinin yüklenmesi ve boşaltılması), 32. 007/K (Tünel içinde kazı ve inşaat malzemesinin taşınması zammı),32. 009/1 (Kesiti 6-55 m² olan tünellerde tünel zammı), 32. 009/2 (Kesiti 55 m² den büyük olan tünellerde tünel zammı), 32. 011 (Tünel uzunluk zammı), poz nolu birim fiyatlar dışında kalan diğer bütün unsurlar birim fiyata dahildir. ”hükmü öngörülmüştür.

Birim Fiyat Tariflerinin yukarıya alınan hükümlerinde anlaşılacağı üzere 6400/M-M poz nolu birim fiyat Y.F.Ş.’nin 74. kısmındaki ve Özel Teknik Şartnamesindeki esaslar ve şartlar dahilinde, 5 cm. sıkışmış kalınlıkta 1 m² sıcak karışım asfalt betonu aşınma tabakası yapılması birim fiyatı olup, “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve edevat masraflarını kapsamaktadır.

Modifiye Bitüm Özel Teknik Şartnamesinde bitümün modifiye edilesi ve modifiye edilen bu bitümle aşınma tabakası malzemesi hazırlanması düzenlenmektedir. Buna göre Modifiye bitüm, asfalt çimentosu (bitüm) ile modifiye edici madde olarak kullanılacak katkı malzemelerinin (polimer) karıştırılarak elde edilmektedir. Anılan teknik şartnamede bu karışımın nasıl, hangi oranda ve hangi ısıda yapılacağı açıkça belirtilmiş ve bu imalatın teknik şartnameye uygun olarak yapılmasından müteahhidin sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Yine, Modifıye Bitüm Özel Teknik Şartnamesinin 6. maddesinde “müteahhit ihale sözleşmesine göre; bu şartname kapsamındaki modifıye bitüm ile, bitümlü sıcak karışım veya sathi kaplama üretimi yapacak ise depolama tankları, plent, distribütör, finişer, silindir vs. gibi ekipmanlarda yapılması gereken değişiklik ve ilaveleri hiçbir ücret talep etmeksizin yapacaktır. Plentin modifıye bitüm depolama ve besleme sistemi, mikserdeki karıştırma süresi, karışım ve silindirleme sıcaklıkları, bitüm püskürtme sıcaklıkları, kullanılan modifıye bitümün özelliklerine bağlı olarak ayarlanacaktır” Hükmü öngörülmüştür.

6400/M-M poz no.lu birim fiyat tarifi ile Modifiye Bitüm Özel Teknik Şartnamesinin incelenmesinden anlaşılacağı üzere, 5 cm. sıkışmış kalınlıkta 1 m² asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (kırılmış ve elenmiş sert taş ve modifiye bitüm ile) için gerekli bütün malzeme, makine, işçilik, alet ve edevat masraflarının, bitümün 185 dereceye kadar ısıtılmasının, gerekli makine ve teçhizatın temini, montajı ve demontajının birim fiyata dahil olduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla 6400/M-M pozu ile birlikte 4436/2 pozunun ödenmesi mükerrerliğe neden olup mevzuata aykırı olmaktadır.

Bu itibarla, dilekçilerin karar düzeltilmesine ilişkin talebinin reddi ile 640 sayılı ilamın 9. Maddesindeki tazmin hükmünün düzeltilerek tasdikine ilişkin 17624 (22.06.2011 tarih ve 33400 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu İlâmının DÜZELTİLMESİNİN MAHAL OLMADIĞINA,

Karar verildiği 14.05.2013 tarihli ve 37152 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.