Sayıştay 4. Dairesi 31341 Kararı -
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
4
Sayıştay Kararı
31341
1 Haziran 2010
Diğer
Temyiz Karar Detayı
İletişim Bilgileri
-
Kamu İdaresi:
-
Yılı: 2006
-
Daire: 4
-
Dosya No: 31341
-
Tutanak No: 31556
-
Tutanak Tarihi: 01.06.2010
-
Konu:
KARAR
TEMYİZ KURULU KARARI
Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:
-
16.06.2009 tarihli 820 sayılı ilamın 1.maddesiyle verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak dilekçi tarafından tahsilat bildirilmekte ise de, hüküm tarihinden önce yapılmış olan söz konusu tahsilat temyiz konusu olmayıp yargılamanın iadesiyle ilgili bulunduğundan bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve gereğinin ifasını teminen dosyanın kararı veren Daireye gönderilmesine,
-
820 sayılı ilamın 2.maddesiyle tazmin hükmolunan 80,60 YTL.nin 28.08.2009 tarih ve F. 00429 sayılı fişle tahsil edildiği bildirilmiş olup hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğu ve ilam hükmüne karşı herhangi bir itirazda söz konusu bulunmadığı cihetle bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,
-
820 sayılı ilamın 3.maddesiyle verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak dilekçi tarafından tahsilat bildirilmekte ise de, hüküm tarihinden önce yapılmış olan söz konusu tahsilat temyiz konusu olmayıp yargılamanın iadesiyle ilgili bulunduğundan bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve gereğinin ifasını teminen dosyanın kararı veren Daireye gönderilmesine,
-
820 sayılı ilamın 4.maddesiyle; Batman İlçe Kaymakamlarına ödenen özel idare ödeneğinden gelir vergisi kesilmemesi nedeniyle 349,01 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
Dilekçi dilekçesinde 820 sayılı ilamın 4 ve 5.maddeleriyle ilgili olarak, İçişleri Bakanlığının 81 ile gönderdiği 20.12.2006 gün ve B050mah0740003/40645/14914 sayılı yazılarında;
“5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 63. maddesi "görev ve ek ödenek" başlığını taşımaktadır. 5540 sayılı Kanunla İl özel idaresinden ek ödenek alamayan mülki İdare amirlerine sağlanan hak, esas itibariyle bir ek ödenek biçiminde düzenlenmiştir. Dolayısıyla 540 sayılı Kanunun ek 5.maddesinin uygulanması çerçevesinde Bakanlığımızın ve Maliye Bakanlığı tarafından mutabık kalınarak hazırlanan Mülki İdare Amirliği sınıfında bulunan İçişleri Bakanlığı personeline yapılacak Ek Ödemeye ilişkin Usûl ve Esaslar ile merkez ve taşra teşkilatında eş değer görevleri yapan aynı memuriyet kıdemindeki Mülki idare Amirlerinin aylıklarının eşitlenmesi amaçlanmış olup bu ödemede damga vergisi dışında bir kesinti yapılmamaktadır.
…
Bu durumda taşra personeline 5302 sayılı il Özel idaresi Kanuna göre yapılan ödemelerin de, 5540 sayılı kanunun ek 5. maddesi kapsamında bir ek ödeme olarak kabulü ile damga vergisi dışında bir kesintiye tabi tutulmaması gerekmektedir.” denildiğini, bu nedenle gelir vergisi kesilmediğini, kesilen verginin de iade edildiğini, uygulamanın Bakanlığın anılan yazılı emirleri doğrultusunda yapıldığını dolayısıyla herhangi bir fazla ödeme olmadığını,
Ayrıca 5302 sayılı il özel İdaresi kanunun 28 ve 63.maddeleri uyarınca yapılan ek ödemelerden vergi kesintisi yapılmaması ile ilgili İzmir Vergi Mahkemesinin Esas No: 2008/115 ve 2008/1559 sayılı kararı bulunduğunu belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.
Savcılık,
04.03.2005-10.07.2009 tarihleri arasında, bu konuya yönelik ödemelerin 5917 sayılı Kanunun 36. maddesi ile, 5302 sayılı Kanuna eklenen geçici 4. maddeyle tahsilinden vazgeçildiği anlaşılmıştır. Söz konusu dönemde yapılan kimi ödemelerden vergi kesilmiş, kiminden kesilmemiştir. Vergi kesilmeden yapılan ödemeler de affedilmiştir. Bu itibarla yapılacak bir işlem olmadığına karar verilmesi uygun olur, şeklinde görüş bildirmiştir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun; Encümen üyelerine verilecek ödenek başlıklı 28. maddesinde;
“Encümen başkanına 14000, üyelerine 12000 gösterge rakamının Devlet memurları için belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık brüt ödenek verilir.
Encümenin memur üyelerine encümen üyeleri için belirlenen gösterge rakamının yarısı ödenir” denilmiş,
Görev ve Ek Ödenek başlıklı 63. maddesinde de; Vali Yardımcıları ve Kaymakamlar, valinin verdiği il özel idaresinin görevlerini yapmakla yükümlü ve bu görevlerin yapılmasından valiye karşı sorumludur. Vali Yardımcılarına ve Kaymakamlara yaptıkları görevler karşılığında 12000 gösterge rakamının Devlet memurlarına uygulanan aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık ödenek verileceği, düzenlenmiştir.
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesinde (Değişik: 24.12.1980-2361/43 md.);
“Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunmasının onun mahiyetini değiştirmez.”denilerek ücretin tarifi yapılmıştır.
Aynı Kanunun "Vergi Tevkifatı" başlıklı 94. maddesinde (3946 sayılı Kanunun 22'nci Maddesiyle değişen madde. Yürürlük;1.1.1994),
Kamu idare ve müesseselerinin, söz konusu maddede bentler halinde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dâhil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları,
94.maddenin 1.bendinde de; Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61. maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104. maddelere göre vergi tevkifatı yapılacağı belirtilmiştir.
Kanunun Esas Tarife başlıklı 103. maddesinde ise:
(5479 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle 1.1.2006 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere değişen madde. Yürürlük;08.04.2006)
Gelir vergisine tabi gelirlerin;
- 000 YTL'ye kadarının % 15
18.000 YTL'nin 7.000 YTL'si için 1.050 YTL, fazlasının % 20
40.000 YTL'nin 18.000 YTL'si için 3.250 YTL, fazlasının % 27
40.000 YTL'den fazlasının 40.000 YTL'si için 9.190 YTL, fazlasının da % 35
Oranında vergilendirileceği, hükme bağlanmıştır.
Yukarıdaki hükümlerden anlaşılacağı üzere, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 28 ve 63. maddelerine göre, Encümen Başkanı, Encümen üyeleri, Vali Yardımcıları ve Kaymakamlara yapılan ödemenin, Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesinde belirtilen kazançlar kapsamında bir ücret ödemesi olduğu tartışmasızdır. Çünkü Gelir Vergisi Kanunu'nun "Ücretin Tarifi" başlıklı 61. maddesinde, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler ücret olarak tanımlanmış ve bu şekilde bir iş ilişkisi bulunan personele işveren tarafından yapılan ödemenin adının (ödenek, tazminat, kasa tazminatı tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması) o ödemenin ücret olma mahiyetini değiştirmeyeceği açıkça ifade edilmiştir. Dolayısıyla, 5302 sayılı Kanun kapsamında Encümen Başkanı(Vali), Encümen Üyeleri, Vali Yardımcıları ve Kaymakamlara yapılan ödenek ve ek ödenek, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu anlamında bir ücret ödemesi olduğundan, ayrıca 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 28. maddesinde de, brüt ödenek verileceği şeklinde düzenleme yapılmak suretiyle kendi özel Kanununda da, yapılan bu ödemeden vergi kesintisi yapılacağına dair bir düzenleme bulunduğundan, yukarıda sayılan personele yapılan ödemelerden gelir vergisi kesintisinin yapılması gerekmektedir.
Her ne kadar dilekçi, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63. maddelerine göre yapılan ödemelerin, 5540 sayılı Kanunun Ek 5. maddesi kapsamında bir ek ödeme olduğunu ve damga vergisi dışında bir kesintiye tabi tutulmaması gerektiğini iddia etmişse de,
5540 sayılı Kanunun 1.maddesi ile 9.6.1930 tarihli ve 1700 sayılı Dâhiliye Memurları Kanununa eklenen Ek Ödeme başlıklı Ek 5.maddesinde;
“İçişleri Bakanlığı merkez ve taşra teşkilâtında Mülkî İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfında bulunan personele, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) % 200'ünü geçmemek üzere ek ödeme yapılabilir. Ek ödemenin oranı ile esas ve usûlleri; personelin görev mahalli, çalışma şartları, unvanı, görevi, aylık derecesi gibi kriterler dikkate alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine İçişleri Bakanı tarafından belirlenir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63 üncü maddelerine göre ödeme yapılanlar ile diğer mevzuata göre ilave ödemeden yararlananlara emsali unvanlara göre belirlenen oranların altında ek ödeme oranları tespit edilebilir veya hiç belirleme yapılmayabilir. Ek ödemenin hak kazanılmasında ve ödenmesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun aylıklara ilişkin hükümleri uygulanır ve bu ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesinti yapılmaz.” denilmiştir.
Söz konusu bu düzenlemeden anlaşılacağı üzere, Encümen Başkanı(Vali), Encümen Üyeleri, Vali Yardımcıları ve Kaymakamlara, iki ayrı yasaya dayanılarak ek ödemede bulunulmaktadır. Bu ödemelerden biri, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63. maddelerine göre yapılan ek ödeme, diğeri ise 1700 sayılı Kanunun ek 5. maddesine istinaden yapılan ek ödemedir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63. maddelerine göre yapılan ödemeler özel idare bütçesinden karşılanırken, 1700 sayılı Kanunun ek 5. maddesine istinaden yapılan ödemeler genel bütçeden karşılanmaktadır. Buna göre, yapılan ödemelerin dayanakları farklı olduğundan, 1700 sayılı Kanunun ek 5. maddesinde yer alan istisna hükmü, sadece bu madde kapsamında verilen ek ödemeleri kapsamaktadır. Dolayısıyla, hukukun genel prensiplerine göre istisnai hükümlerin dar yorumlanması gerektiğinden, ayrıca vergi hukukunda kanunilik ilkesi geçerli olduğundan ve kıyas yasağı bulunduğundan, 1700 sayılı Kanunun ek 5. maddesinde yer alan istisna hükmünün, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63. maddelerine göre ödenmekte olan ödeneklere de teşmili yasal olarak mümkün değildir.
Yukarıda açıklanan sebeplerle dilekçi iddialarının reddiyle, 820 sayılı ilamın 4. maddesiyle 349,01 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE ,
- 820 sayılı ilamın 5.maddesiyle; İl Özel İdaresi Encümeninin memur üyeleri ve Başkanına ödenen encümen ödeneği ile Vali yardımcılarına ödenen özel idare ödeneğinden kesilen gelir vergisinin kişilere iade edilmesi nedeniyle 910,28 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
İlam hükmüne ilişkin dilekçe ve savcılık karşılaması iş bu ilamın 4.maddesinde belirtildiği gibi olup sözü edilen maddede yazılı gerekçelerle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,
- 820 sayılı ilamın 6.maddesiyle;
A-Encümen toplantılarına katılarak başkanlık eden İl Özel İdaresi Genel Sekreteri H.Yusuf KARATOPRAK’a toplantı ücreti ödenmesi nedeniyle 7.327,67 YTL.,
B-15.12.2006 tarih ve 2205 sayılı ödeme emri belgesiyle ödenen memur encümen üyeleri ödeneğinden ve Vali Yardımcılarının özel idare ödeneğinden gelir vergisi kesilmemesi nedeniyle 536,93 YTL.olmak üzere
Toplam 7.864,60 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.
A-Dilekçi dilekçesinde (A) şıkkı ile ilgili olarak, 10.07.2009 tarih ve 5917 sayılı Bütçe kanunlarında yer alan hükümlerin ilgili kanun ve kanun hükmünde kararnamelere eklenmesi ve bazı kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına ilişkin Kanunun 36.maddesi ile 5302 sayılı İl Özel İdaresi kanununa geçici madde eklendiğini, bu madde ile, 5302 sayılı Kanunun 28.ve 63.maddeleri gereğince yapılan ödemeler hakkında borç çıkarılamaz, çıkarılmış olan borç tutarlarının tahsilinden vazgeçilerek borç takip işlemine son verilir, denildiğini belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.
Savcılık,
Dilekçi tarafından İlamın 6/A maddesiyle verilen tazmin hükmünün, 5917 sayılı Kanunun 36. maddesiyle, 5302 sayılı Kanuna eklenen geçici 4. madde gereğince kaldırılmasının istendiği, talebin kabul edilerek yapılacak işlem olmadığına karar verilmesinin uygun olacağı, şeklinde görüş vermiştir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun İl Encümeni başlıklı 25.maddesinde;
“İl encümeni valinin başkanlığında, il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye ile biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur.
Valinin katılamadığı encümen toplantısına genel sekreter başkanlık eder.
Encümen toplantılarına gündemdeki konularla ilgili olarak, ilgili birim amirleri vali tarafından oy hakkı olmaksızın görüşleri alınmak üzere çağrılabilir.”
Encümen Üyelerine Verilecek Ödenek başlıklı 28.maddesinde;
“Encümen başkanına 14000, üyelerine 12000 gösterge rakamının Devlet memurları için belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık brüt ödenek verilir. Encümenin memur üyelerine encümen üyeleri için belirlenen gösterge rakamının yarısı ödenir.”denilmektedir.
10 Temmuz 2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5917 sayılı Bütçe Kanunlarında Yer Alan Bazı Hükümlerin İlgili Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelere Eklenmesi İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanununun 36. maddesi ile 22.02.2005 tarihli 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununa geçici 4.madde eklenmiştir. Söz konusu geçici 4.maddede de;
“Bu Kanunun 28 inci ve 63 üncü maddeleri gereğince, 04.03.2005 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar ilgililere yapılan ödemeler hakkında borç çıkarılmaz, çıkarılmış olan borç tutarlarının tahsilinden vazgeçilerek borç takibi işlemine son verilir.” denilmektedir.
5917 sayılı Kanunun 36.maddesi ile 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununa eklenen geçici 4.madde ile getirilen düzenleme ile ilgili uygulamanın, idareye taalluk eden işlerden bulunması hasebiyle, ilgilileri adına yazılmış veya bu suretle yazılacak olan borçların, takip ve tahsillerinin idarece yürütülmesinin tabii olması nedeniyle 820 sayılı ilamın 6.maddesi (A) şıkkında yer alan 7.327,67 YTL. ile ilgili olarak Kurulumuzca Yapılacak İşlem Olmadığına,
B-Dilekçi dilekçesinde (B) şıkkı ile ilgili olarak, İçişleri Bakanlığının 81 ile gönderdiği 20.12.2006 gün ve B050mah0740003/40645/14914 sayılı yazılarında;
“5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 63. maddesi "görev ve ek ödenek" başlığını taşımaktadır. 5540 sayılı Kanunla İl özel idaresinden ek ödenek alamayan mülki İdare amirlerine sağlanan hak, esas itibariyle bir ek ödenek biçiminde düzenlenmiştir.Dolayısıyla 540 sayılı Kanunun ek 5.maddesinin uygulanması çerçevesinde Bakanlığımızın ve Maliye Bakanlığı tarafından mutabık kalınarak hazırlanan Mülki İdare Amirliği sınıfında bulunan İçişleri Bakanlığı personeline yapılacak Ek Ödemeye ilişkin Usûl ve Esaslar ile merkez ve taşra teşkilatında eş değer görevleri yapan aynı memuriyet kıdemindeki Mülki idare Amirlerinin aylıklarının eşitlenmesi amaçlanmış olup bu ödemede damga vergisi dışında bir kesinti yapılmamaktadır.
…
Bu durumda taşra personeline 5302 sayılı il Özel idaresi Kanuna göre yapılan ödemelerin de, 5540 sayılı kanunun ek 5. maddesi kapsamında bir ek ödeme olarak kabulü ile damga vergisi dışında bir kesintiye tabi tutulmaması gerekmektedir.” denildiğini, bu nedenle gelir vergisi kesilmediğini, kesilen verginin de iade edildiğini, uygulamanın Bakanlığın anılan yazılı emirleri doğrultusunda yapıldığını dolayısıyla herhangi bir fazla ödeme olmadığını,
Ayrıca 5302 sayılı il özel İdaresi kanunun 28 ve 63.maddeleri uyarınca yapılan ek ödemelerden vergi kesintisi yapılmaması ile ilgili İzmir Vergi Mahkemesinin Esas No: 2008/115 ve 2008/1559 sayılı kararı bulunduğunu belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.
Savcılık mütaalasında,
Gelir vergisi kesilmemesi nedeniyle verilen tazmin hükmünün, İçişleri Bakanlığının bu konuda görüş bildirmesi ve İzmir 1.Vergi Mahkemesinin bu yönde kararının bulunması nedeniyle kaldırılması talep edilmiştir.Talebin kabul edilerek, yapılacak işlem olmadığına karar verilmesi, uygun olur,denilmiştir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun; Encümen üyelerine verilecek ödenek başlıklı 28. maddesinde;
“Encümen başkanına 14000, üyelerine 12000 gösterge rakamının Devlet memurları için belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık brüt ödenek verilir.
Encümenin memur üyelerine encümen üyeleri için belirlenen gösterge rakamının yarısı ödenir” denilmiş,
Görev ve Ek Ödenek başlıklı 63. maddesinde de; Vali Yardımcıları ve Kaymakamlar, valinin verdiği il özel idaresinin görevlerini yapmakla yükümlü ve bu görevlerin yapılmasından valiye karşı sorumludur. Vali Yardımcılarına ve Kaymakamlara yaptıkları görevler karşılığında 12000 gösterge rakamının Devlet memurlarına uygulanan aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık ödenek verileceği, düzenlenmiştir.
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesinde (Değişik: 24.12.1980-2361/43 md.);
“Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunmasının onun mahiyetini değiştirmez.”denilerek ücretin tarifi yapılmıştır.
Aynı Kanunun "Vergi Tevkifatı" başlıklı 94. maddesinde (3946 sayılı Kanunun 22'nci Maddesiyle değişen madde. Yürürlük;1.1.1994),
Kamu idare ve müesseselerinin, söz konusu maddede bentler halinde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dâhil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları,
94.maddenin 1.bendinde de; Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104' üncü maddelere göre vergi tevkifatı yapılacağı belirtilmiştir.
Kanunun Esas Tarife başlıklı 103. maddesinde de:
(5479 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle 1.1.2006 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere değişen madde. Yürürlük;08.04.2006)
Gelir vergisine tabi gelirlerin;
- 000 YTL'ye kadarının % 15
18.000 YTL'nin 7.000 YTL'si için 1.050 YTL, fazlasının % 20
40.000 YTL'nin 18.000 YTL'si için 3.250 YTL, fazlasının % 27
40.000 YTL'den fazlasının 40.000 YTL'si için 9.190 YTL, fazlasının da % 35
Oranında vergilendirileceği, hükme bağlanmıştır.
Yukarıdaki hükümlerden anlaşılacağı üzere, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 28 ve 63. maddelerine göre, Encümen Başkanı, Encümen üyeleri, Vali Yardımcıları ve Kaymakamlara yapılan ödemenin, Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesinde belirtilen kazançlar kapsamında bir ücret ödemesi olduğu tartışmasızdır. Çünkü Gelir Vergisi Kanunu'nun "Ücretin Tarifi" başlıklı 61. maddesinde, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler ücret olarak tanımlanmış ve bu şekilde bir iş ilişkisi bulunan personele işveren tarafından yapılan ödemenin adının (ödenek, tazminat, kasa tazminatı tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması) o ödemenin ücret olma mahiyetini değiştirmeyeceği açıkça ifade edilmiştir. Dolayısıyla, 5302 sayılı Kanun kapsamında Encümen Başkanı(Vali), Encümen Üyeleri, Vali Yardımcıları ve Kaymakamlara yapılan ödenek ve ek ödenek, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu anlamında bir ücret ödemesi olduğundan, ayrıca 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 28. maddesinde de, brüt ödenek verileceği şeklinde düzenleme yapılmak suretiyle kendi özel Kanunu’nda da, yapılan bu ödemeden vergi kesintisi yapılacağına dair bir düzenleme bulunduğundan, yukarıda sayılan personele yapılan ödemelerden gelir vergisi kesintisinin yapılması gerekmektedir.
Her ne kadar dilekçi, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63. maddelerine göre yapılan ödemelerin, 5540 sayılı Kanunun Ek 5. maddesi kapsamında bir ek ödeme olduğunu ve damga vergisi dışında bir kesintiye tabi tutulmaması gerektiğini iddia etmişse de,
5540 sayılı Kanunun 1.maddesi ile 9.6.1930 tarihli ve 1700 sayılı Dâhiliye Memurları Kanununa eklenen Ek Ödeme başlıklı Ek 5.maddesinde;
“İçişleri Bakanlığı merkez ve taşra teşkilâtında Mülkî İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfında bulunan personele, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) % 200'ünü geçmemek üzere ek ödeme yapılabilir. Ek ödemenin oranı ile esas ve usûlleri; personelin görev mahalli, çalışma şartları, unvanı, görevi, aylık derecesi gibi kriterler dikkate alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine İçişleri Bakanı tarafından belirlenir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63 üncü maddelerine göre ödeme yapılanlar ile diğer mevzuata göre ilave ödemeden yararlananlara emsali unvanlara göre belirlenen oranların altında ek ödeme oranları tespit edilebilir veya hiç belirleme yapılmayabilir. Ek ödemenin hak kazanılmasında ve ödenmesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun aylıklara ilişkin hükümleri uygulanır ve bu ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesinti yapılmaz.” denilmiştir.
Söz konusu bu düzenlemeden anlaşılacağı üzere, Encümen Başkanı(Vali), Encümen Üyeleri, Vali Yardımcıları ve Kaymakamlara, iki ayrı yasaya dayanılarak ek ödemede bulunulmaktadır. Bu ödemelerden biri, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63. maddelerine göre yapılan ek ödeme, diğeri ise 1700 sayılı Kanunun ek 5. maddesine istinaden yapılan ek ödemedir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63. maddelerine göre yapılan ödemeler özel idare bütçesinden karşılanırken, 1700 sayılı Kanunun ek 5. maddesine istinaden yapılan ödemeler genel bütçeden karşılanmaktadır. Buna göre, yapılan ödemelerin dayanakları farklı olduğundan, 1700 sayılı Kanunun ek 5. maddesinde yer alan istisna hükmü, sadece bu madde kapsamında verilen ek ödemeleri kapsamaktadır. Dolayısıyla, hukukun genel prensiplerine göre istisnai hükümlerin dar yorumlanması gerektiğinden, ayrıca vergi hukukunda kanunilik ilkesi geçerli olduğundan ve kıyas yasağı bulunduğundan, 1700 sayılı Kanunun ek 5. maddesinde yer alan istisna hükmünün, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 ve 63. maddelerine göre ödenmekte olan ödeneklere de teşmili yasal olarak mümkün değildir.
Yukarıda açıklanan sebeplerle, 820 sayılı ilamın 6. maddesi (B) şıkkında yer alan ödemelere ilişkin 536,93 YTL. lik gelir vergisi kesintisinin yapılmaması mevzuata uygun bulunmamaktadır.
Sonuç olarak 820 sayılı ilamın 6.maddesiyle 7.864,60 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,
Karar verildiği 01.06.2010 tarih ve 31556 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.
Kaynak: karar_sayistay
Taranan Tarih: 25.01.2026 19:03:53