Sayıştay 4. Dairesi 31226 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2006

• Daire: 4

• Dosya No: 31226

• Tutanak No: 33034

• Tutanak Tarihi: 22.03.2011

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

767 sayılı İlam’ın 4. maddesi ile, Gümrükler Genel Müdürlüğü’nde boş bulunan kadrolara vekalet eden personele, asli kadrolarına ilişkin ek ödeme ile vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödeme arasındaki farkın ödenmesi nedeniyle 520,20.-TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 5217 sayılı Kanun ile değişik 222. maddesinde; "Gümrük Müsteşarlığı merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında fiilen çalışan memurlar ile sözleşmeli personele, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) % 200'ünü geçmemek üzere ek ödeme yapılır. Ek ödemenin miktarı ile esas ve usulleri; görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, çalışma süresi, personelin sınıfı, kadro unvanı ve derecesi, atanma usulü ile personele aylık ve özlük hakları dışında ilgili mevzuatına göre yapılan diğer ilave ödemeler gibi kriterler dikkate alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Gümrük Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan tarafından belirlenir. Bu ödemede 657 sayılı Kanunun aylıklara ilişkin hükümleri uygulanır ve bu ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesinti yapılmaz" denildiğini ve bu madde uyarınca merkez ve taşra teşkilatında fiilen görev yapan personele (sözleşmeli personel dahil) yapılacak ek ödemenin miktarı ile esas ve usullerinin, Maliye Bakanlığı'nın uygun görüşü alınarak hazırlanan 14.01.2005 tarihli Onay ile belirlendiğini;

Söz konusu Onay’ın 3 üncü maddesinin (g) bendinde;"Başka bir göreve vekalet edilmesi halinde, vekalet görevinin müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro ve görevler için Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından 657 sayılı Kanunun 86. maddesine binaen yapılmış olması şartıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin, asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, vekalet ettikleri kadro için öngörülen oranlar, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir.

Ancak bu ödemenin yapılabilmesi için vekalet eden personelin asilde aranan şartları araması zorunludur.

Mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık izni, geçici görev, görevden uzaklaştırma veya hizmet içi eğitim nedeniyle görevinden ayrılanlara vekalet edenlere vekalet ettikleri göreve ait ödeme yapılmaz" denildiğini;

Kamu zararına neden olduğu belirtilen ödemelerin, asilde aranan şartları taşıyan ve ataması yetkili amir tarafından yapılan personele yapıldığını ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 222. maddesinde belirtilen usul ve esaslar dahilinde hazırlanan ve Maliye Bakanlığı’nın uygun görüşü alınan 14.01.2005 tarihli Onay'a da uygun olduğunu;

Devlet memurlarına yapılan ödemelerin aylıklar, sosyal yardımlar ve zam ve tazminatlar olmak üzere üç ayrı harcama kaleminde toplandığını, Onay kapsamında yapılan ek ödemelerin kaynağının ise, zam ve tazminatlar başlığı altındaki ödemelerden olup özel hizmet tazminatının kaynağı ile aynı olduğunu ve söz konusu ek ödemelerin bu şekilde düzenlenme amacının, ödemenin aylık değil, zam ve tazminatlar gibi değerlendirilmesi sonucu olduğunu;

Söz konusu harcama kaleminde yer alan ödemelere ilişkin usul ve esasların 17.04.2006 tarihli 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan "Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar" ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 160 No’lu Devlet Memurları Genel Tebliği ile düzenlendiğini;

Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar’ın 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında;

“657 sayılı Kanunun 86. maddesi uyarınca kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere;

a) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

b) Vekaletin, Bakanlar Kurulu Kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,

c) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartlan (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları, kaydıyla, vekalet ettik/eri kadro veya görevler için öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar (1/3 ve 2/3) dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenecektir. " denildiğini;

Söz konusu Bakanlar Kurulu Kararı ve Genel Tebliğ hükümleri gereğince yapılan ek ödemelerin kanuna ve hukuka uygun olduğu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Savcılık, yapılan ek ödemenin vekalet aylığı olmadığını, 657 sayılı Kanun’un 86. maddesinde ödenmemesi öngörülen aylığın vekalet edilen kadronun gösterge ve varsa ek göstergesinin aylık katsayı ile çarpımı sonucu 1/3 veya 2/3 oranında hesaplanan rakamlardan gelir ve damga vergileri kesilerek ulaşılan meblağ olduğunu ve zam, tazminat, ödenek ve ek ödemelere şümulü olmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılması yönünde görüş bildirmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekalet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları” başlıklı 86. maddesinde;

“Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.

Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır.

Ancak, ilkokul öğretmenliği (Yaz tatili hariç), tabiplik, diş tabipliği, eczacılık, köy ve beldelerdeki ebelik ve hemşirelik, mühendis ve mimarlık, veterinerlik, köy ve kasaba imamlığına ait boş kadrolara Maliye Bakanlığının izni (mahallî idarelerde izin şartı aranmaz) ile, açıktan vekil atanabilir.

Aynı kurumdan birinci fıkrada sayılan ayrılmalar dolayısıyla atanan vekil memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, kurum dışından veya açıktan atananlarla kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine atananlara göreve başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı ödenir.

Bu Kanuna tabi kurumlarda çalışan veteriner hekim veya hayvan sağlık memurları, veteriner hekim veya hayvan sağlık memuru bulunmayan belediyelerin veterinerlik veya hayvan sağlık memurluğu hizmetlerini ifa etmek üzere bu hizmetlerle ilgili kadrolara vekalet aylığı verilmek suretiyle atanabilirler.

Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir.

Bu Kanuna tabi kurumlarda, mali, nakdi ve ayni sorumluluğu bulunan saymanlık kadrolarının boşalması halinde bu kadrolara işe başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı verilmek suretiyle memurlar arasından atama yapılabilir.” Denilmektedir. Bu madde hükmü gereğince boş kadroya ait bir görevin vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır.

Fakat, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 147. maddesinde, aylık, memurlara hizmetlerinin karşılığında kadroya dayanılarak ay itibariyle ödenen parayı ifade eder, şeklinde genel olarak tanımlandıktan sonra; “Memurlara Ödenecek Aylık Tutarları” başlıklı 155. maddesinde de; bu Kanun’un 36. maddesinde yer alan sınıflara ait gösterge tablosundaki rakamların, genel bütçe kanununda o yıl için tespit edilen katsayı ile çarpılması sonunda bulunacak miktarın, sınıfların derece ve kademelerindeki memurların aylık tutarlarını göstereceği belirtilmiştir. Aynı Kanun’un 43. maddesinin (A) bendinde, bütün sınıflar itibariyle her derece ve kademenin aylıklarının hesaplanmasına teşkil edecek aylık gösterge tablosunun bu maddedeki I Numaralı Cetvel’de gösterildiği; (B) bendinde ise, bu Kanun’a tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıklarının, hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu Kanuna ekli I ve II sayılı Ek Göstergelere ilişkin cetvellerde bulunan ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanacağı belirtilmek suretiyle Aylık, gösterge ve varsa ek gösterge ile katsayı unsurlarına bağlanmıştır.

Buna göre, Kanun’da belirlenen istisnalar dışında boş bir kadroya vekalet edilmesi durumunda 657 sayılı Kanun’un 86. maddesi ile ödenmemesi öngörülen vekalet aylığının hesabında; vekalet edilen kadronun gösterge ve varsa ek göstergesinin aylık katsayı ile çarpımı sonucu hesaplanan tutarın esas alınması gerekir.

Bununla birlikte, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile aynı Kanun’un ek geçici 9. maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara, bu Kanun’un 152. maddesine göre 2006 yılında ödenecek zam ve tazminatlara ilişkin 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’na ekli “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar”ın “Vekalet” başlıklı 9’uncu maddesinde;

a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere;

aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

bb) Vekaletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,

cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,

kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.” denilmektedir.

4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 5217 sayılı Kanun’un 22. maddesi ile değişik 222. maddesinde;

“Gümrük Müsteşarlığı merkez ve taşra teşkilâtı kadrolarında fiilen çalışan memurlar ile sözleşmeli personele, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) % 200'ünü geçmemek üzere ek ödeme yapılır. Ek ödemenin miktarı ile esas ve usulleri; görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, çalışma süresi, personelin sınıfı, kadro unvanı ve derecesi, atanma usulü ile personele aylık ve özlük hakları dışında ilgili mevzuatına göre yapılan diğer ilave ödemeler gibi kriterler dikkate alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Gümrük Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan tarafından belirlenir. Bu ödemede 657 sayılı Kanunun aylıklara ilişkin hükümleri uygulanır ve bu ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesinti yapılmaz.” denilmekte olup bu madde hükmü gereğince 01.01.2005 tarihinde yürürlüğe giren Gümrük Müsteşarlığı Personeline Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Ödemenin Usul ve Esasları” başlıklı 3. maddesinin (g) fıkrasında ise;

“Başka bir göreve vekalet edilmesi halinde, vekalet görevinin müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro ve görevler için Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından 657 sayılı Kanun’un 86. maddesine binaen yapılmış olması şartıyla, vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin, asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, vekalet ettikleri kadro için öngörülen oranlar, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir.

Ancak, bu ödemenin yapılabilmesi için vekalet eden personelin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.

Mehil müddeti, yıllık izin, hastalık izni, geçici görev, görevden uzaklaştırma veya hizmet içi eğitim nedeniyle görevinden ayrılanlara vekalet edenlere vekalet ettikleri göreve ait ödeme yapılmaz” hükmü yer almaktadır.

Bu itibarla, kurum bünyesindeki boş kadrolara vekaleten görevlendirilen ve asilde aranan şartları taşıyan personele, vekalet görevinin yetkili amir tarafından 657 sayılı Kanun’un 86. maddesine binaen yapılmış olması nedeniyle, vekalet edilen görev ile asli görev için öngörülen ek ödeme arasındaki farkın ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından dilekçi iddialarının kabulü ile 767 sayılı İlam’ın 4. maddesi ile 520,20.-TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 22.03.2011 tarih ve 33034 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.