Sayıştay 4. Dairesi 29935 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 1999

• Daire: 4

• Dosya No: 29935

• Tutanak No: 30360

• Tutanak Tarihi: 07.10.2008

• Konu:

KARAR

1. 1721 sayılı ilamın 1.maddesi ile Belediye işlerine yardım eden Köy Hizmetleri ve Karayolları gibi kuruluşların çalışanların ağırlama giderlerinin Belediye Kanunu ve Temsil. Ağırlama, Tören Giderleri Yönergesi hükümlerine aykırı olarak ödendiği gerekçesi 1.120.400.000. liraya tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi özetle; söz konusu ilamın giriş bölümünde yapılan harcamaların "Belediye işlerine yardım eden Köy Hizmetleri ve Karayolları gibi kuruluşların çalışanlarının" yemek gideri için harcandığı açıkça belirtildiği halde, sonuç bölümünde yapılan hizmetin 1580 sayılı Belediye Kanununun 15. maddesinde belirtilen görevlerden olmadığı beyan edildiğini, oysa söz konusu yasa hükmüne göre, belediyenin bir beldenin mahalli ve müşterek nitelikte medeni ihtiyaçlarını karşılamakla görevli bir kamu kuruluşu olduğunu, yol ve su hizmetlerinin ise mahalli, müşterek ve medeni ihtiyaçlar olduğunun tartışmasız olarak kabul edilmesi gerektiğini, söz konusu hizmetlerin T.C. Karayolları ve Köy Hizmetleri teşkilatı ile birlikte gerçekleştirildiğini, mücavir alanları içinde yapılan işler olmakla birlikte çok zor şartlar altında çalışan ve kendi imkanlarıyla öğle yemeği imkanı olmayan Karayolları ve Köy Hizmetleri personeline milli gelenek ve göreneklerimize göre yemek verildiğini, Belediye Başkanının bütçeye konulan ödenek dahilinde Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil-Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin 3. maddesi içerisinde verilen yetki içerisinde taktir hakkını kullandığını, Belediye Başkanının değinilen yönergenin 5/f maddesi hükmüne göre Beldenin kalkınmasına katsı olanlar veya olacağı anlaşılanları ağırlama hak ve yetkisine sahip olduğunu, eğer bu yetkinin yerinde kullanılmadığı, kamu yararına olmadığı düşünülürse bu taktirde sorumlu tutulacak görevlinin Hesap İşleri Müdürünün değil bizzat Belediye Başkanının sorumlu olması gerektiğini, çünkü verilen hizmetin Muhasebe-i Umumiye Kanununa göre "Kanuni Mezuniyet" içerisinde bulunduğunu, Sayıştay 4. Dairesinin 26.3.1996 gün ve 28144 numaralı kararında beldeye gelen değişik kamu kurumu elemanlarının yemek giderlerinin belediye bütçesinden karşılanmasında mevzuata aykırı görülmediğini, ayrıca Sayıştay 5. Dairesinin 24.06.1993 gün ve 8252 no.lu kararının da bu doğrultuda olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Dilekçinin sayman olarak sorumlu tutulmasına itiraz ettiği, ayrıca yapılan harcamanın mevzuata uygun ve belgelerinin tam olduğunu beyanla esastan da itiraz ettiği anlaşılmaktadır.

1050 sayılı Kanunun 9. maddesinde tanımlanan saymanın görevleri anılan Kanunun 13. ve 81. maddelerinde sayılmakta ve saymanın düzenlenen belgelerin doğruluğundan ve yapılan giderlerin mevzuata uygunluğundan sorumlu olduğu belirtildiğinden dilekçinin sorumluluğa ilişkin iddialarının reddi ile konunun esasına geçildi.

Belediye Bütçesinden yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin Kapsam başlıklı 2. maddesinde; “Bu yönerge, belediye idaresinin başı ve temsilcisi olan Belediye Başkanının bu sıfatının gereği olarak yapacağı temsil-ağırlama ve tören giderleri konusunda uyacağı kuralları kapsar.” Hükmü yer almaktadır.

Söz konusu yönergenin Genel Kural başlıklı 3. maddesinde; Temsil ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayininin Belediye Başkanının takdirine tabi olduğu belirtilmiştir.

Anılan yönergenin Ağırlama Giderleri başlıklı 5. maddesinde; “Ağırlama, Beldenin misafiri durumunda olan:

a) Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu Üyeleri,

b) Hükümet Merkezi veya diğer illerin protokole dahil kişiler,

c) Yabancı Ülke Temsilcileri veya konuklar,

d) Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler,

e) Basın mensupları,

f) Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar, İle bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için, geleneklere ve davetin şumulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır.” Denilmektedir.

Söz konusu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, ağırlama giderinin konu kapsam ve miktarının tayin hususu belediye Başkanının takdirine bağlı olduğu uygulamada belediye tarafından gerçekleştirilen yol ve su hizmetlerinde belediye görevlileri ile birlikte çalışan Köy Hizmetleri ve Karayolları çalışanlarına verildiği belirtilen ve yönergenin 5/f maddesi kapsamında mütalaa olunan yemeğe ilişkin bedelin belediye bütçesinde karşılanmasında Belediye Başkanının yetkili olduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının kabulü ile, 1721 sayılı ilamın 1. maddesiyle verilen 1.120.400.000-liraya ilişkin tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

2. Aynı ilamın 2.maddesi ile; inşaatın temel işlerinden olan beton dökümü, demir bağlama, taş duvar yapımı ve kalıp gibi işleri yapan yükleniciye harcama pusulası karşılığı yapılan ödemeden gelir vergisi ve savunma sanayi destekleme fon kesintisinin yapılmadığı gerekçesi ile 30.000.000. liraya tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi özetle; harcama pusulası ile yapılan ödemenin bir ticari kazanç niteliği taşıdığını, G.V. Kanunun 65 maddesinde sayılan serbest meslek faaliyetlerinden doğan kazanç niteliğinde olduğunu, ilamda gösterilen gerekçenin yerinde olmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Serbest Meslek Kazancının Tarifi” başlıklı 65’inci maddesinin birinci fıkrasında, her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançların serbest meslek kazancı olduğu, hüküm altına alındıktan sonra, ikinci fıkrasında serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılması olarak tanımlanmıştır.

Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.” denilmektedir.

Maddenin 2.fıkrası gereğince, serbest meslek işlerini icra edenlere maddenin birinci fıkrasında sayılı kişilerce yapılan ödemeler üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılması gerekmekte olup, tevkifat uygulamasında serbest meslek kazancının devamlı veya arızi nitelikte olmasının herhangi bir önemi bulunmamaktadır.

Öte yandan 11.7.1992 tarih ve 21281 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 3824 sayılı Kanunun 18.maddesinin (d) fıkrasına göre gelir vergisi tevkifatının %10 oranında Fon payı kesileceği belirtilmiştir.

Bu itibarla, harcama pusalı karşılığı yapılan ödemelerden gelir vergisi ve fon payı kesintilerinin yapılmaması Gelir Vergisi Kanunun 94’üncü maddesi hükmüne aykırı olduğundan dilekçi iddialarının reddi ile 1721 sayılı ilamın 2. maddesiyle verilen 30.000.000-liraya ilişkin tazmin hükmünün TASDİKİNE,

3. Aynı ilamın 3.maddesi ile; Belediye çocuk parkının yapımını üstlenen taşeron Ömer Karan’a harcama pusulası karşılığı yapılan ödemeden gelir vergisi ve savunma sanayi destekleme fon kesintisinin yapılmadığı gerekçesi ile 212.200.000. liraya tazmin hükmü verilmiştir.

Bu tutanağın 2 maddesinde belirtilen gerekçelerle dilekçi iddialarının reddi ile; 1721 sayılı ilamın 3. maddesiyle verilen 212.200.000-liraya ilişkin tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 07.10.2008 tarih ve 30360 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.