Sayıştay 4. Dairesi 29556 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2004

• Daire: 4

• Dosya No: 29556

• Tutanak No: 30307

• Tutanak Tarihi: 09.07.2008

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra, gereği görüşüldü:

618 sayılı ilamın 2. maddesi ile Erciş-Muradiye-Çaldıran Devlet Yolu İnşaatı işinde;

A- 6000 poz nolu alt temel imalatında kullanılan su miktarının fazla alınarak nakliye bedeli verildiği gerekçesiyle fazla ödenen 45.340.606.000- lira,

B- 15122/K ve 15122/K-A poz nolu temel malzemesi temini imalatlarında, mükerrer olarak 15146/K pozundan yükleme boşaltma bedeli ödendiği gerekçesiyle fazla ödenen 9.983.240.000- lira,

Olmak üzere toplam 55.323.846.000- liraya tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde; A- Sıkıştırmada kullanılacak su miktarının malzeme üzerinde arazide yapılan kontrol ve deneylerle tespit edildiğini, Yollar Fenni Şartnamesi Kısım 66.3.1 de (Alttemel için) “Malzemenin serilmesi, tesviye edilmesi sırasında malzemeye ilave edilecek su miktarı standart proktor metodu ile bulunan optimum su içeriğinden fazla olmayacak ve bu değerin altında -2'den daha fazla sapma göstermeyecektir. Modifıye proktor ile bulunan su içeriğinden ise -K 2'den fazla sapma olmayacaktır. Sulama işlemi kısım 23'de belirtildiği şekilde yapılacaktır” denildiğini, temel için de Y.F.Ş Kısım 67.3.3 de benzer ifadelerin bulunduğunu, analizlerin kullanılabilirliğini teminen içlerindeki su miktarının yaklaşık bir kabulle 0,1 ton/m3 alındığını, su nakli hesabının arazide bizatihi kullanılan ve miktarı tutanakla tespit edilen miktarlara göre yapılmasının doğru olacağını, nitekim Yollar Fenni Şartnamesinin 23. Kısım Sulama maddesinde; “Yukarıda sayılan işlerin yapılmasında kontrol mühendisinin uygun bulacağı kısımlarda, miktarlarda ve zamanlarda olmak üzere sulama yapılacaktır. Müteahhit lüzumlu suyu (sabit miktar değil) temin etmekle mükelleftir” denildiğini,

Yollar Fenni Şartnamesinde geçen 'Birinci keşif ve keşif özetindeki su miktarlarının inşaat esnasında görülen ihtiyaca göre artması veya eksilmesi hallerinde müteahhit herhangi bir itirazda veya tazminat talebinde bulunamaz" hükmünün, ödemenin analizlerde belirtilen 0,1 ton/m3 üzerinden yapılması gerektiği görüşüne delil olduğu belirtiliyorsa da, burada su miktarındaki artma veya azalmanın mevcut analizlere göre değil birinci keşfe göre olmasından bahsedildiğini, bu durumun iş artış veya azalışları ile ilgili bir konu olduğunu,

B- 15.122/K poz numaralı ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş asfalt mıcırının, Yollar Fenni Şartnamesinin 70.3,1 kısmında belirtildiği şekilde; asfalt ince toz filmi ile kaplanmış agrega donelerine yapışmayacağından, agrega yıkanmış ve temiz olacaktır, ifadesinden hareketle Kontrol Mühendisinin talebi ve talimatı doğrultusunda yıkandığını ve buna bağlı olarak makine ile tekrar yükleme, boşaltma ve figüre edilmesinden dolayı ilgili pozlarından ödeme yapıldığını, bu ilave işlerin kendi tarifi ve analizi olan ayrı bir iş olduklarını, 15.122/K pozunun analizinde herhangi bir yıkama alt pozu olmadığını, mıcırın kontrol mühendisi talimatıyla yıkatılması ayrı bir iş olduğundan yaptırılan ilave işlerin bedelinin kendi analiz ve birim fiyatları üzerinden ödenmesinin de doğru olduğunu,

Belirterek, 618 sayılı ilamın 2. maddesi ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

A- İlamın A bendinde; 6000 poz nolu alt temel imalatlarına ait analizlerde 15.047 poz nolu arazöz ile sulama alt imalatının 0,1 ton olarak yer almasına karşılık su miktarının 0,1 tondan fazla alınarak nakliye bedeli ödendiği gerekçesiyle aradaki farka tazmin hükmedilmiştir.

6000 poz nolu Ocak Taşından Konkasörle Kırılmış Malzeme İle Alttemel Yapılması fiyatının, birim fiyat tarifine dahil olan masraflar bölümünde; “suyun temini, yüklenmesi, boşaltılması, alttemel malzemesinin şartnamede belirtilen miktarda sulanması ve optimum su muhtevası olacak şekilde aktarılması” karşılığının birim fiyata dahil olduğu, Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar bölümünde ise; suyun taşınmasının birim fiyata dahil olmadığı, kayıt altına alınmıştır.

Yollar Fenni Şartnamesi’nin Alttemel başlıklı 66.3.1 numaralı kısmında; “Malzemenin serilmesi, tesviye edilmesi sırasında malzemeye ilave edilecek su miktarı standart proktor metodu ile bulunan optimum su içeriğinden fazla olmayacak ve bu değerin altında -2'den daha fazla sapma göstermeyecektir. Modifıye proktor ile bulunan su içeriğinden ise -K 2'den fazla sapma olmayacaktır. Sulama işlemi kısım 23'de belirtildiği şekilde yapılacaktır” denilmektedir.

Sulama başlıklı 23 numaralı kısımda ise; “Yukarıda sayılan işlerin (dolgu, taban, banket, alt temel ve temel tabakalarının sıkıştırılması) yapılmasında kontrol mühendisinin uygun bulacağı kısımlarda, miktarlarda ve zamanlarda olmak üzere sulama yapılacaktır. Müteahhit lüzumlu suyu temin etmekle mükelleftir.

1. Keşif ve keşif özetindeki su miktarlarının inşaat esnasında görülen ihtiyaca göre artması veya eksilmesi hallerinde müteahhit herhangi bir itirazda veya tazminat talebinde bulunamaz” denilmektedir.

Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyatlarına münhasır olmak üzere bütün pozlarda, Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar başlığı altında sayılan unsurlar kesin olarak belirtilmiş olup, sadece bunlar için, ilgili pozlarındaki birim fiyatları üzerinden ayrıca ödeme yapılmakta, bunların dışında kalanlar birim fiyatlara dahil kabul edilmektedir. 6000 poz nolu alt temel imalatlarına ait fiyat tariflerine göre suyun taşınması birim fiyatlara dahil olmayıp bedeli ayrıca ödenmektedir. Yollar Fenni Şartnamesi’nde; kullanılacak su miktarı kontrol mühendisinin takdirine bırakılmıştır. Bu durum mevsim, iklim ve arazi koşullarına göre kullanılacak su miktarının değişeceği gerçeğine dayanmaktadır. Şartnamenin 23 numaralı kısmındaki kısıtlama da birim fiyata dahil bulunan su bedeliyle ilgili olup suyun nakliyle ilgili değildir.

Açıklanan nedenlerle fiilen kullanıldığı idare tarafından tespit edilen su için nakliye bedeli ödenmesi mevzuata uygun olduğundan, 618 sayılı ilamın 2-A maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

B- İlamın B bendinde; 15122/K ve 15122/K-A poz nolu temel malzemesi temini imalatlarında, mükerrer olarak 15146/K pozundan yükleme boşaltma bedeli ödendiği gerekçesiyle fazla ödenen 9.983.240.000- liraya tazmin hükmedilmiştir.

15122/K poz nolu Ocak Taşından Konkasörle Kırılmış Ve Elenmiş Asfalt Mıcırı Temini birim fiyat tarifi şöyledir: Poz 15.120/K daki esaslar ve şartlar dahilinde ocak taşının konkasörle kırılması ve elenmesi suretiyle istenilen tiplerde asfalt mıcırı temini. BİRİM FİYATA DAHİL OLAN MASRAFLAR : Taşların; ocaklardan çıkarılması, vasıtalara yüklenmesi, ocak yeri-konkasör arasında nihaî ortalama 150 m. mesafeye kadar taşınması, boşaltılması, konkasöre verilmesi, şartnamesinde belirtilen granülometriyi elde edecek şekilde konkasörle kırılması ve elenmesi. Elenmiş malzemenin; vasıtalara yüklenmesi, figüre mahallinde boşaltılması,istenilen eb'adda figüre edilmesi, Suretiyle kırılmış ve elenmiş asfalt mıcırı hazırlanması, Aşağıda «Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar» başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alât ve edevat masrafları ile müteahhit kârı ve genel masraflar. BİRİM FİYATA DAHİL OLMAYAN MASRAFLAR : Konkasörden figüre mahalline taşıma bedeli.

15.120/K poz nolu Elenmemiş Çakıllı Malz.Konkasörle Kırılmış Ve Elenmiş Asfalt Mıcırı Temini birim fiyat tarifinde ise; Y.F.Ş. nin 69. kısmındaki esaslar dahilinde elenmemiş çakıllı malzemeden istenilen tiplerde konkasörle kırılmış ve elenmiş asfalt mıcırı temini denilmektedir.

Birim fiyat tariflerine ait genel hükümler bölümünün 1.3.2 maddesinde; “Bütün pozlarda, Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar başlığı altında sayılan unsurlar kesin olarak belirtilmiş olup, sadece bunlar için, ilgili pozlarındaki birim fiyatları üzerinden ayrıca ödeme yapılır” denilmektedir.

15122/K poz nolu birim fiyat tarifine göre; konkasörden figüre mahalline taşınma dışında malzemenin hazırlanması için gerekli olan tüm giderler birim fiyat bedeline dahil bulunmaktadır.

Dilekçi; Yollar Fenni Şartnamesinin 70.3,1 kısmında;”asfalt ince toz filmi ile kaplanmış agrega donelerine yapışmayacağından, agrega yıkanmış ve temiz olacaktır”, ifadesinden hareketle Kontrol Mühendisinin talebi ve talimatı doğrultusunda yıkandığını ve buna bağlı olarak makine ile tekrar yükleme, boşaltma ve figüre edilmesinden dolayı ilgili pozlarından ödeme yapıldığını iddia etmektedir.

Birim fiyat tarifine göre malzemenin yıkanması, Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar bölümünde yer almamaktadır. İdare yükleniciye ihtiyacına uygun malzeme ocağı temin etmekle yükümlü olup, bu konuda her hangi bir itiraz bulunmamaktadır. Bu nedenlerle 618 sayılı ilamın 2-B maddesi ile verilen ve yerinde olan tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Sonuç olarak, 618 sayılı ilamın 2. maddesi ile verilen 55.323.846.000- liranın tazminine dair hükmün, mevzuata uygun olan 45.340.606.000- lirasının sorumlular uhdesinden kaldırılmasına, kalan 9.983.240.000- lirasının sorumlular; tahakkuk memuru Hulki Tuncer, sayman Necip Saykal, düzenleyenler Oktay Eti, Lokman Akbaş ile onaylayanlar Mehmet Turgut ve Cemil Kılıç uhdelerinde bırakılarak, DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,

Karar verildiği 09.07.2008 tarih ve 30307 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.