Sayıştay 4. Dairesi 28927 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2003

• Daire: 4

• Dosya No: 28927

• Tutanak No: 29801

• Tutanak Tarihi: 14.12.2007

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

810 sayılı ilamın 24. maddesi ile; Kralkızı-Dicle Pompaj Sulaması İnşaatı işinde;

A- Patlayıcı madde fiyat farkının hatalı hesaplandığı gerekçesiyle 22.100.802.000- lira,

B- Çimento fiyatının rayiç fiyat altına düşmüş olmasına rağmen fiyat farkı kesintisi yapılmadığı gerekçesiyle 16.918.840.000- lira olmak üzere toplam 39.019.642.000- liraya tazmin hükmü verilmiştir.

İlamın A bendiyle hükmolunan tazmin tutarıyla ilgili dilekçi dilekçesinde;

Dinamit Gom II için malzeme fiyat farkı hesabında, dinamit Gom II yerine jelatinitin baz ve zamlı fiyatlarının esas alınarak malzeme fiyat farkı verilmesinin, MKE Genel Müdürlüğünün yıllarca Gom II dinamit üretmemesinden kaynaklandığını,

88/13181 sayılı kararnamenin 9. maddesinde belirtildiği gibi analiz değiştirmeye ihtiyaç duyulmadan 2001 / 2862 sayılı kararnamenin 2'nci maddesiyle yürürlükten kaldırılana kadar fatura ibrazı ile jelatin fiyat farkı alındığını ve teammülen aynı gerçek uygulama usulünde fiyat farkı alınmasına devam edildiğini,

Sayıştay ilamında "Birim fiyat analizinde GOM II yer almakla birlikte MKE kurumunca üretilmediği için fiilen kullanılan jelatinit için ödenecek veya kesilecek fiyat farkının hesabında rayiç fiyat olarak birim fiyat analizine dahil edilmiş olan ve yükleniciye fiilen ödenmiş olan dinamit (GOM II) nin rayiç fiyatının, zamlı fiyat olarak da jelatinit yıl içinde değişen birim fiyatlarının Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulunca tespit edilmiş olan GOM II ile Jelatinit arasındaki oran olan 1,286 ile çarpılması suretiyle bulunacak fiyatın esas alınması gerekirdi" denildiğini,

Makine Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğünce patlayıcı maddelerin infilak güç oranlarının tespit edilerek yayınlandığını, tespit edilen bu infilak güçlerine bağlı olarak da, her cins zemin için bulunan miktarlar kazı poz analizlerine kullanılan patlayıcı türüne göre girdiğini, ancak, pozlarda kullanılan patlayıcının türü değişir ise infilak güçlerine bağlı olan kullanma miktarlarının da değişmekte olduğunu, bu değişim miktarının ise infilak güçleri arasındaki hesaplanan orana bağlı olarak yapıldığını,

GOM II ve jelatinit patlayıcı maddelerinin hammaddelerinin değişik olması, yerli veya ithal olması, işçilik farkı olması, gibi nedenlerle baz fiyatları arasındaki oranın her yıla göre değişiklik arz ettiğini, bu nedenle GOM II ve jelatinit patlayıcı maddelerinin fiyatları arasında sabit bir katsayı (infilak güç oranı 1,286) ifade etmenin mümkün bulunmadığını, yıllara göre patlayıcı madde türleri arasındaki sabit infilak güç oranları ile baz fiyatları arasındaki oranların farklı olduğunun görüldüğünü, bu nedenle bir metreküp kayayı parçalamak için kullanılması gereken patlayıcı miktarını hesaplamaya yarayan katsayı ile fiyat mukayesesi yapılmasının mümkün olmadığını, bu malzemelerin fiyatları arasında bir mukayese yapılacak ise baz fiyatlar arasındaki oranlar ile çarpılarak mukayese yapılmasının doğru olacağını, buna göre yapılan hesaplamada yükleniciye iddia edildiği gibi 155.072.765.000-TL fazla ödeme yapılmadığını, aksine idare lehine 50.564.577.060-TL eksik ödeme yapıldığını,

Belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemektedir.

İlam hükmü, “Zamantı Regülatörü ve Derivasyon Tüneli İnşaatı” işinde patlayıcı madde fiyat farklarının hatalı hesaplanması sonucu fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle verilmiştir.

88/13181 sayılı Fiyat Farkı Kararnamesinin malzeme fiyat farkları başlıklı 9. maddesinde; “(4.6.) Fıkrası kapsamına girmeyen veya bu fıkra hükümleri idarelerince uygulanmayan işlerin meydana getirilmesinde kullanılan veya yardımcı olarak tüketilen malzemeden bu maddede belirtilenlere, bunların, sözleşme birim fiyatlarına veya uygulama yılı birim fiyatlarına esas olan rayiçlerinde yılı içinde değişiklik olması halinde fiyat farkı ödenir veya kesilir. Bununla ilgili uygulama usulleri idarelerce sözleşmelerine eklenir.

9. 1. Malzeme Fiyat Farkı Hesabına Esas Alınacak Miktarlar

Sözleşmesinde aksine bir hüküm yoksa, malzeme fiyat farkı ödenecek malzemenin miktarları aşağıda belirtilen usullerle hesaplanır.

Akaryakıt ve patlayıcı madde için, müteahhitlikçe ibraz edilen faturalara göre, kullanıldığı idaresince tespit olunan miktarlar esas alınır. Ancak bu miktarlar analizlerle hesaplanan miktarları geçemez” denilmektedir.

Bu esasların 9 uncu maddesinin; "Malzeme miktarlarının analizlerden hesaplanması" başlıklı 9.1.1. bendinin (c) alt bendinin son paragrafında yer alan "Akaryakıt ve patlayıcı madde için, müteahhitlikçe ibraz edilen faturalara göre kullanıldığı idarece tespit olunan miktarlar esas alınır. Ancak bu miktarlar analizlerle hesaplanan miktarları geçemez" hükmü, 18.08.2001 tarih ve 24497 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 2001/2862 sayılı Kararname ile yürürlükten kaldırılmıştır.

D.32.001/A poz nolu tünel kazısı imalatı birim fiyat analizinde 1.8 kğ dinamit GOM II bulunmaktadır. 2003 yılı GOM II rayici 5.065.000- lira, jelatinit rayici ise 2.400.000- liradır. hak ediş ekinde yer alan 2003 yılı Barutsan AŞ ve Av Fişek Kapsül San. AŞ’nin yayınlamış olduğu fiyat listelerinde GOM II’nin fiyatı bulunmamaktadır.

Söz konusu işe ait hakedişlerde patlayıcı fiyat farkının Jelatinit’in baz ve zamlı fiyatlarına göre hesaplandığı ve analizlerden hesaplanan patlayıcı miktarının GOM II/Jelatinit dönüşüm katsayısına (YFK tarafından belirlenmiş olan infilak güç oranı) göre artırılmış olduğu görülmektedir.

İlgili imalatlarda Jelatinit kullanılmış olması nedeniyle bu imalatlara ilişkin analizlerden GOM II’nin çıkarılarak yerine Jelatinit’in konması ve patlayıcı miktarı GOM II/Jelatinit dönüşüm katsayısına göre artırılmak suretiyle yeni birim fiyat yapılması gerekmektedir.

Dilekçi baz fiyatlar arasındaki oran ile jelatinit fiyatını artırıp zamlı fiyatı bulmuş ve GOM II baz fiyatını alarak fiyat farkı hesaplamış, çıkan sonuca göre de yükleniciye eksik ödemede bulunulduğunu iddia etmektedir. Bu hesaplama şekli, birim fiyatta fiilen kullanılan malzeme yerine daha yüksek bir bedelin ödenmesi ve fiyat farkının birim fiyat analizindeki miktar ve fiyatlara göre malzeme fiyat farkı hesaplanmaması nedenleriyle iki kere yanlıştır. Fiyat farkı hesabının, ödemesi yapılan birim fiyat rayicinin baz fiyat alınması ve fiilen kullanılan jelatinit malzemesi fiyatının YFK tarafından belirlenmiş olan katsayıya göre artırılarak zamlı fiyat olarak alınması suretiyle yapılması Fiyat Farkı Kararnamesinin lafzına da amacına da uygundur. Açıklanan nedenlerle 810 sayılı ilamın 22. maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

İlamın B bendiyle verilen tazmin hükmünün, aynı tazmin hükmünde sayman sıfatıyla sorumluluğu bulunan Adem Mart’ ın başvurusu üzerine düzenlenen 10.12.2007 tarih ve 29777/1 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile, hükümden önce tahsilat bildirildiğinden gereğinin ifası için 28915 nolu dosyanın ilgili daireye tevdiine karar verilmiş olduğundan, aynı mahiyette olan iş bu dosyanın da söz konusu dosya ile birleştirilerek ilgili DAİREYE TEVDİİNE

Sonuç olarak, 810 sayılı ilamın 24. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 14.12.2007 tarih ve 29801 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.