Sayıştay 4. Dairesi 28898 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2003

• Daire: 4

• Dosya No: 28898

• Tutanak No: 29261

• Tutanak Tarihi: 27.03.2007

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 753 sayılı ilamın 1. maddesiyle, Altınözü Köylere Hizmet Götürme Birliği’ne yapılan ödemelerden Damga Vergisi kesintisi yapılmaması sonucu 1.237.500.000. liraya tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde özetle, Köylere Hizmet Götürme Birliklerinin Bakanlar Kurulunun izni ile 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu, Belediyeler Kanunu ve Köy Kanununa göre bir üst birlik olarak kurulduğunu, 488 sayılı kanuna göre köylerin resmi daireler arasında sayıldığını bu birliklere yapılan ödemelerin damga vergisine tabi olmadığını nitekim buna ilişkin Maliye Bakanlığının 31.05.2005 tarih ve 021674 sayılı yazısının bulunduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemektedir.

488 Sayılı Damga Vergisi Kanunun 1. maddesinde:“Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga Vergisine tabidir.

Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeleri ifade eder.....”

3. maddesinde: “Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir.

Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder....”

8. maddesinde:“Bu kanunda yazılı resmi daireden maksat, genel ve katma bütçeli daire ve idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köylerdir.

Bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmeler resmi daire sayılmaz.”

Aynı kanuna ekli (2) sayılı Tablonun I-Resmi İşlemlerle ilgili Kağıtlar başlıklı bölümün A/1. maddesinde: “Resmi daireler arasındaki işlemleri kapsayan her türlü kağıtlarla bu dairelerin soruları üzerine kişiler tarafından yazılan cevaplar ve ekleri.” denilmektedir.

Bu yasa hükümlere göre, damga vergisi mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu ve resmi daireler ve kişiler arasındaki işlemlere ilişkin düzenlenen kağıtların vergisinin kişiler tarafından verileceği, bu kanuna göre resmi dairelerden kastedilenin genel ve katma bütçeli daire ve idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köylerin olduğu ve ayrıca resmi daireler arasındaki işlemleri kapsayan her türlü kağıtların damga vergisinden istisna edildiği belirtilmektedir.

1580 sayılı Belediye Kanununun ‘Belediye, Köy ve Vilayet Mahalli İdarelerinin Birlik Kurmaları’ başlıklı 133. maddesinde: “Belde ve köyler, vilayet idarei hususiyeleri kendilerine kanunlarla verilen mecburi veya ihtiyari vazifelerin bir veya bir kaçını müşterek tesisat ve idare ile ifa için birlik tesis edebilirler.”

Aynı kanunun ‘Birlikler Hükmi Şahsiyeti Haiz Amme Müesseseleridir’ başlıklı 138. maddesinde: “Birlikler hükmi şahsiyeti haiz amme müesseseleridir. Vazifelerini ifa ettikleri mahalli idarelerin bu vezaifi ifa hususunda haiz oldukları hukuk ve salahiyeti haizdirler. İşbu hukuk ve salahiyeti istimal hususunda alakadar mahalli idarelerle aralarında zuhur eden ihtilafat, vilayet idare heyetince ve birlik muhtelif vilayetlere mensup mahalli idarelerden müteşekkil ise Şurayı Devlet tarafından tetkik ve hallolunur.” hükümleri getirilmiştir.

Belirtilen bu hükümlere göre, belediyeler ve köyler kendilerine verilmiş görevleri yapmak üzere bir veya birkaçı bir araya gelerek birlik oluşturabilirler ve kurulan bu birlikler kamu idareleri olarak kamu tüzel kişiliğine haizdirler. Birlikler, görevlerini yaptıkları mahalli idarelerin sahip oldukları hukuk ve yetkilere aynen sahiptirler.

Kamu tüzel kişiliğine sahip olan Köylere Hizmet Götürme Birlikleri 488 sayılı kanununa ekle 2 sayılı Tablonun A/1. maddesi hükmü çerçevesince resmi daire olduklarından Birlikler ile diğer resmi daireler arasındaki işlemler sonucu düzenlenen kağıtlar damga vergisinden istisna tutulmuşlardır. Dolayısıyla özel idareden Köylere Hizmet Götürme Birliklerine yapılan ödemelerden damga vergisi kesilmemesinde yasaya aykırı bulunmamaktadır.

Bu nedenlerle, dilekçi iddialarının kabulü ile 753 sayılı ilamın 1. maddesiyle 1.237.500.000-liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA;

2. Aynı ilamın 2. maddesiyle, Antakya Köylere Hizmet Götürme Birliği’ne yapılan ödemelerden Damga Vergisi kesintisi yapılmaması sonucu 7.125.000.000. liraya tazmin hükmolunmuştur.

İşbu tutanağın 1. maddesinde belirtilen gerekçelerle 753 sayılı ilamın 2. maddesiyle 7.125.000.000-liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA;

3. Aynı ilamın 3. maddesiyle, Samandağ Köylere Hizmet Götürme Birliği’ne yapılan ödemelerden Damga Vergisi kesintisi yapılmaması sonucu 5.062.500.000. liraya tazmin hükmolunmuştur.

İşbu tutanağın 1. maddesinde belirtilen gerekçelerle 753 sayılı ilamın 3. maddesiyle 5.062.500.000-liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA;

4. Aynı ilamın 4. maddesiyle, Hassa Köylere Hizmet Götürme Birliği’ne yapılan ödemelerden Damga Vergisi kesintisi yapılmaması sonucu 1.875.000.000. liraya tazmin hükmolunmuştur.

İşbu tutanağın 1. maddesinde belirtilen gerekçelerle 753 sayılı ilamın 4. maddesiyle 1.875.000.000-liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA;

5. Aynı ilamın 5. maddesiyle, Yayladağı Köylere Hizmet Götürme Birliği’ne yapılan ödemelerden Damga Vergisi kesintisi yapılmaması sonucu 3.000.000.000. liraya tazmin hükmolunmuştur.

İşbu tutanağın 1. maddesinde belirtilen gerekçelerle 753 sayılı ilamın 5. maddesiyle 3.000.000.000-liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA;

6. Aynı ilamın 6. maddesiyle, İskenderun Köylere Hizmet Götürme Birliği’ne yapılan ödemelerden Damga Vergisi kesintisi yapılmaması sonucu 4.395.000.000. liraya tazmin hükmolunmuştur.

İşbu tutanağın 1. maddesinde belirtilen gerekçelerle 753 sayılı ilamın 6. maddesiyle 4.395.000.000 -liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA;

7 Aynı ilamın 7. maddesine itiraz edilmekte ise de, söz konusu tazmin hükümleri ilamda isimleri yazılı Sayman ve Tahakkuk Memuruna tevcih edilmiş olup dilekçinin bu tazmin hükümlerine iştiraki bulunmamaktadır.

Sayıştay Dairelerinde ittihaz olunan kararlara karşı Temyiz Kurulu nezdinde temyize yetkili olanlar 832 sayılı kanunun 68. maddesinin c) fıkrasının atıfta bulunduğu 63. maddesinde belirtilen daire ve makamlar ile kendilerine tazmin hükmedilmiş olan (Sayman, Tahakkuk Memuru,İta Amiri gibi ) memurlardan ibaret olup bunlar arasında yer almayan dilekçinin işbu maddelerle ilgili itirazı üzerine kurulumuzca YAPILACAK BİR İŞLEM OLMADIĞINA;

8. Aynı ilamın 8. maddesiyle; Özel idare Bütçesinden İller Bankası Genel Müdürlüğüne yapılan ödemelerden damga vergisi kesilmediği gerekçesi ile tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçisinde özetle; İlama konu hususun 4759 sayılı İller Bankası yasası gereği İller Bankası Genel Müdürlüğüne ödenmesi gereken ortaklık payı olduğunu, Bankaca Belediye bütçesi vergi gelirlerinden resen mahsup edildiğini ve ortaklık payının İller Bankasının sermayesini oluşturduğunu mahsup edilen işlemde mal ve hizmet alımının söz konusu olmadığını uygulamanın tüm özel idare müdürlüklerinde bu yönde olduğunu, konuya ilişkin İdare Mahkemesi kararları bulunduğunu bu nedenle de tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

4759 Sayılı Kanunun 3/A maddesinde;

“İl Özel idareler ve belediyelerin; …….. hariç tutulmak üzere yıllık gelirleri tahsilatı ile bu idarelere genel bütçe vergi gelirlerinden verilen payların % 5’i” nin bankanın sermaye kaynakları arasında sayılmış,

4. maddenin 3 fıkrasında ise ortaklık paylarıyla köy ödemeleri sermaye payları, zamanları tüzükle belli edilecek dört eşit taksitte bankaya ödeneceği belirtilmiştir.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1. maddesinde; Bu kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olacağı, 4. maddesinde ise; Bir kağıdın tabi olacağı verginin tayini için o kağıdın mahiyetine bakılarak buna göre tabloda yazılı olan verginin bulunması gerektiğine hükmedilmiştir.

Rapor dosyası ve eklerinin incelenmesinde; İller Bankasına 4759 sayılı kanun gereğince ödenmesi gereken belediye ortaklık payının İller Bankası eliyle dağıtılan Genel Bütçe vergi gelirleri belediye payından 4 eşit taksitle resen mahsup edildiği, Özel İdare Müdürlüğünce de resen mahsup edilen iştirak payının 1998 Mali Yılı Özel İdare Bütçesinin 940/06-03-141-900 (İller Bankası payı) bölümüne gider kaydedilerek nakit verile emri düzenlendiği görülmektedir.

Dolayısıyla İller Bankasına yapılan Özel İdare sermaye payı ödemesinin 4759 sayılı İller Bankası Kanununda belirtildiği şekilde idarelerce dört eşit taksitte 2380 sayılı kanun uyarınca Banka eliyle dağıtılan Özel İdare Genel Bütçe Vergi Gelirleri payından resen mahsup edilerek kesildiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca söz konusu ortaklık payı ödemeleri herhangi bir malzeme ve hizmet karşılığını içermemekte olup tamamen sermaye payı niteliğinde bir ödeme olup, Bu açıdan Damga Vergisine tabi bir kağıt düzenlenmesi söz konusu değildir.

Kaldı ki, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı tabloda Damga Vergisine tabi kağıtlar tek tek sayılmış olup, bu tabloda İller Bankasına Belediye Ortaklık payı olarak mahsuben yapılan ödemeden dolayı düzenlenen kağıtların damga Vergisine tabi olacağına dair bir hükümde bulunmamaktadır.

Bu nedenle tamamen kanundan doğan ve İller Bankası eliyle dağıtılan Genel Bütçe Vergi Gelirleri Payından resen mahsup edilen, ortaklık payı ödemesinden Damga Vergisi kesilmemesinde kanuna aykırılık görülmemektedir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının kabulü ile 753 sayılı ilamın 8. maddesi ile verilen 7.918.200.000-liraya ilişkin tazmin hükmünün KALDIRILMASINA;

Karar verildiği 27.03.2007 tarih ve 29261 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.