Sayıştay 4. Dairesi 28701 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2003

• Daire: 4

• Dosya No: 28701

• Tutanak No: 29309

• Tutanak Tarihi: 10.04.2007

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

A- 745 sayılı ilamın 6-A maddesi ile, Marmara Üniversitesi 600 Yataklı Araştırma ve Uygulama hastanesi İkmal İnşaatı işinde; betonarme imalatına delik açma fiyatının fazla alındığı gerekçesiyle, tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde; ayrı bir ihale olan M.Ü. Bağlarbaşı Kampusu İlahiyat Fakültesi Ebu Hanife Binası Depreme Karşı Güçlendirilmesi İnşaat Tesisat ve Elektrik İşleri işinde; sözleşmesi eki olan ve işin ihalesinden önce düzenlenerek sözleşme dosyası ekine konmuş; (EK-1) Özel-4 poz nolu "Betonarme Elemanına 25 mm çap ve 30 cm derinliğinde delik açma imalatı" analizinde görüleceği üzere; 03.517/223 rayiç numaralı 250 CFM kompresör ve bu makineden elde edilen yüksek basınçla çalışan, beton kırıcı, delici hortum ve tabancalar olarak analize dahil edildiğini, Özel-4 poz nosunda adı geçen kompresör ve kırıcı delici ekipmanı ile ancak kazı, yıkım, söküm gibi imalatların yapılabileceğini,

Betonarme imalatlarının yapımı 1988-1992 yıllan arasında gerçekleştirilen ve BS 20 kalitesindeki M.Ü. Göztepe Kampusu Mekatronik Şist. İmalat Otomasyonu Alt Yapı Binası İnşaat, Tesisat ve Elektrik İşleri İnşaatı işinde, 1999 yılında düzenlenen yeni deprem yönetmeliğine göre; Okul, Eğitim, Hastane binaları gibi önemli özellik arz eden binalarda, Betonarme hesap kriterlerinin değiştirilmesi neticesinde ilave betonarme imalatların yapılmasının zorunlu hale geldiğini, İdare tarafından Parlar Mühendislik Müşavirlik Proje firmasına hazırlattırılan projeler doğrultusunda bu imalatların gerçekleştirildiğini, delikler delinmeden önce işin teknik gereği olarak mevcut kolon demirlerinin yerlerinin Ferroscan adı verilen elektronik bir alette tespit edildiğini, açılacak deliklerde mevcut demirlere zarar verilmemesine özellikle dikkat edildiğini, proje incelendiğinde ankraj demiri deliklerinin kırılarak değil, karot makinesi ile delinerek açıldığının görüleceğini,

Sözü edilen Özel-4 poz nolu fiyatta yer alan makine (03.517/223 ) ve ekipmanı ile her türlü kaldırım taşı, tretuvar, moloz, tuğla duvar, kargir duvar, beton ve betonarme imalatlar KIRILARAK, PARÇALANARAK çıkartıldığını, bu makine ile hiçbir şekilde mevcut binada kolon filiz ekimi için projesinde belirtilen derinlikte ve çapta deliklerin DELİNEMEYECEĞİNİ, bu boyuttaki deliklerin teknik zaruretten dolayı karot makinesi ile istenilen çapta ve boyutta olmak üzere mevcut betonarme yapıyı örselemeden, mevcut statik durumuna zarar vermeden tahribatsız ve kırım işi yapılmadan ancak yapılabildiğinden, Bayındırlık Bakanlığı Birim Fiyatlarında bulunan 236.300 pozlarına uygun bir şekilde karot makinesi ile delik delme işinin yapıldığını,

İmam Ebu Hanife Binası İnşaatında da delik açma işi; fiilen kompresör ve kırıcı delici tabanca ile yapılması mümkün olmadığından, yine 236.301 poz nolu karot makinesi ile delikler açıldığını, ancak Özel-4 Betonarme elemanlarına 25 mm çap ve 30 cm derinliğinde delik açma analizi söz konusu inşaatın ihaleden önce sözleşmesine konduğundan, hem idareyi hem de işin müteahhidini bağladığından Özel-4 pozundan ödendiğini,

Tazmin hükmü verilen M.Ü. Göztepe Kampusu Mekatronik Şist. İmalat Otomasyonu Alt Yapı Binası İnşaat, Tesisat ve Elektrik İnşaatı işinin sözleşme ve eki keşif özetinde imalata ait ÖZEL poz olmadığını, Bayındırlık Bakanlığı Birim Fiyatlarına göre ihale edilmiş bu işte işin projesindeki delik delme imalatının tam karşılığı olan 236.300 nolu pozlar işin teknik niteliğine göre imalatın tam karşılığı olarak sözleşmesi eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 20. maddesi gereği fiyat olurları alınarak kullanıldığını, (Poz no 236.301, 236.302, 236.303, 236.304)

Ayrıca delik delme işlerinde kullanılan karot makinesi ile, kırım, yıkım, sökme, ocaktan taş çıkarma, el ile kompresörlü makine ile yapılan kazı imalatları işlerinde kullanılan kompresör ve beton kırıcı makinesinin üretici firma kataloglarından da görüleceği gibi uygulama yerlerinin farklı olduğunu, Özel—4 poz nosundaki kompresör ile duvar, kolon veya kirişte iskele üzerinde 15 ila 25 kg ağırlığında 6 bar basınç altında çalışan bir makine ile belirlenen bir çapta delik delinmesi mümkün olmadığını,

Sözleşmesi eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 11. maddesinde yer alan "Sözleşme konusu bütün yapım işleri idare tarafından müteahhide verilecek veya müteahhit tarafından hazırlanıp idarece onaylanacak projelere ve detaylarına uygun olarak yapılacaktır" hükmü gereğince, söz konusu İşte Parlar Mühendislik Firmasına yapılan ve idarece onaylanarak müteahhide verilen projelerde filiz ekilecek ankraj deliklerinin mevcut demirlere zarar vermeden dönen başlıklı kesici-delici uçla düzgün, silindirik, dönerek, delinerek yapılması şeklinde olduğundan karot makinesi ile deliklerin delinmesinin de ayrı bir zorunluluk olduğunu, Karot makinesinin; vakum ayakları ile kendisi yatay veya dikey pozisyonda delik delinebilecek betonarme imalata sabitlenen, hassas delmeye yardımcı yatay ve dikey su terazisi ile denge konumuna getirilen 2 vitesli, motorlu, kullanmak için ayrıca insan gücüne ihtiyaç duyulmadan kullanılan bir makine olduğunu, (EK—6) Bayındırlık Ve İskân Bakanlığı Birim Fiyat cetvellerinde yer alan 236.301, 236.302, 236.303, 236.304 poz nolu "özellik isteyen işlerde karot makinesi ile betonarme, kiriş, kolon, perde, tavan ve döşemelerde delik açma ve kapama" fiyatının yapılan işin tam karşılığı olduğunu, başka bir işte, ihale öncesi tespit edilmiş Özel fiyatının adı geçen işte kullanılmasının istenmesinin hukuki olmayacağını,

Belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemektedir.

İlam hükmü, Marmara Üniversitesi Göztepe Kampusu Mekatronik Şist. İmalat Otomasyonu Alt Yapı Binası İnşaat Tesisat ve Elektrik işleri inşaatında; 236.301 poz nolu karot makinesi ile delik delme imalatının yapıldığı ve bedelinin ödendiği, hâlbuki üniversitenin başka bir ihalesi olan M.Ü. Bağlarbaşı Kampusu İlahiyat Fakültesi İmam Ebu Hanife Binası İnşaatında aynı imalat için uygulanan ve daha ucuz olan, Özel-4 poz nolu "Betonarme Elemanına 25 mm çap ve 30 cm derinliğinde delik açma" analizinin bu inşaatta da kullanılması gerektiği gerekçesine dayanmaktadır.

Özel-4 poz nolu "Betonarme Elemanına 25 mm çap ve 30 cm derinliğinde delik açma imalatı" tarifi şöyledir: Beton kırıcı delici makinesi ile 25 mm çapında ve 30 cm derinliğinde delik açılması deliğin tel fırça ve kompresör ile itinalı bir şekilde temizlenmesi, …….. dahil betonarme elemanlara (kolon ve kirişlere) delik açılması 1 adet fiyatı (ölçü adet)

236.301 poz nolu "karotla betonarmede delik açma,kapama 24-52 mm." tarifi ise şöyledir: Özellik isteyen işlerde karot makina ile betonarme kiriş, kolon, perde, tavan ve döşemelerde delik açma ve kapama; (ölçü cm)

Adı geçen işin 1. keşif özetinde yer almayan nervürlü demirle epoksi (filiz ekimi) yapılması ve betonarme elemanlara delik delinmesi imalatları için idare onayı ile fiyat tanzim edilmiştir. İmalatın mevcut duvarlara yeni deprem yönetmeliğine göre ilave imalat yapılması zorunluluğundan kaynaklanması ve uygulanması istenen Özel-4 poz nolu analiz bünyesinde yer alan kompresörün kazı ve yıkma-sökme benzeri işlerde kullanılan bir makine olması karşısında, delik delinmesi imalatı için Bayındırlık Ve İskân Bakanlığı Birim Fiyat cetvellerinde yer alan 236.301, 236.302, 236.303, 236.304 poz nolu fiyatların kullanılması, Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 20. maddesi ile belirlenen esaslara uygundur.

Açıklanan nedenlerle 754 sayılı ilamın 6-A. maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

B- 754 sayılı ilamın 6-B maddesi ile, filiz ekimi işine ait birim fiyatlara açılan deliklerin kapatılması işlemi dahil olduğu halde 236.300 poz nolu özellik isteyen işlerde karot makine ile betonarme kiriş, kolon, perde, tavan ve döşemelerde delik açma ve kapama fiyatıyla kapatma işlemi karşılığı mükerrer ödeme yapıldığı gerekçesiyle, tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde; kamu kurum ve kuruluşlarının Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca yayınlanan rayiç, fiyat analizleri ve birim fiyatlarına uymak zorunda olduklarını,

Yapılan imalat Birim Fiyat tarifleri ve eki 2002 yılı birim fiyat listesinde aynen yer aldığından Poz no:236.301, 236.304 poz nolu birim fiyatlarının kullanılmasının sözleşmenin bir hükmü olduğunu,

236.301 ve 236.304 poz nolu imalatların tanımının, "her kalınlıkta tuğla, briket, taş, ytong ve v.b gibi malzemeden yapılmış duvarlarda, betonarme kiriş, perde ve döşemelerde açılacak her ölçüdeki deliklerin beheri için delme, borulara kovan bırakma, kanallar şartnamesine göre koruyucu tabaka yapma, daha sonra deliğin eski durumuna uygun kapatılmasında yüzeylerin belli olmayacak şekilde sıva, badana veya boyasının yapılmasında kullanılacak malzeme ve işçiliği karşılığıdır" şeklinde olduğunu,

Projelere göre ankraj delikleri, kullanılacak St İlla nervürlü demir çapından silindirik şekilde +4 mm daha fazla delindikten sonra deliklerin tozlardan ve çapaklardan temizlendikten sonra, Bayındırlık Bakanlığı Birim Fiyat rayiçlerinde yer alan rayiç no: 04613/8: Ankraj işlerinde kullanılan epoksi reçine ile boşluk kalmayacak şekilde doldurulmakta, içine St Ula ankraj nervürlü demirleri, demirin tüm yüzeyleri sarması amacıyla çevirerek ve itilerek yerleştirilmekte ve yerleştirme işlemi sonucunda delik yüzeyinin üstüne düşen epoksi malzemesinin temizlendiğini, delik delme aşaması esnasında delik dış yüzeylerinde oluşan çatlaklar, sıva dökülmesi gibi bozulmalar 04.613/3-a rayiç nolu polimer esaslı modifiye harç ile düzeltildiğini, boyalı yerlerde de ayrıca boya yapılarak kapatma işlemi yapıldığını,

Ayrıca birim fiyat tanımında kapama işlerinin yapılmaması halinde de kapama bedelinin ödenmeyeceğine dair bir notta bulunmadığını, bu hususta MSB 678 Özel pozunun kullanılmasının hukuki bir dayanağı bulunmadığını,

Birim fiyat tarifinden de anlaşılacağı üzere delik kapatılmasındaki amaç delik delme işleminin sonunda yüzeyde kusur, hata veya herhangi zarar varsa bu hususun giderilmesi için yapılacak basit bir tamirat işi olduğunu,

Sayıştay Temyiz Kurulunun aynı konu ile ilgili olarak 13.09.2005 tarihli ve 28049 sayılı kararında delik kapatması bedeli için verilen tazmin hükmünün kaldırdığını,

Yukarıda belirtilen imalatın miktarının ölçü şeklinin cm olarak belirtildiğini, tanımının ise adet olarak yapıldığını, diğer bir deyişle delme boyu ile deliğin kapanmasının bir bağlantısının bulunmadığını, delinen yüzeylerin eski durumuna uygun olarak belli olmayacak şekilde sıva badana veya boyasının yapılmasında kullanılacak olan malzeme ve işçiliğin karşılığı olarak yapılacak işin adetle sınırlandırıldığını,

Aynı konuyla ilgili idaremizin 2002 mali yılı Sayıştay sorgulan arasında; Madde 35 olarak benzer soru sorulmuş ve cevabi yazısı ile konu izah edilmiş ve 2002 sorgularına esas ilamlar arasında bu konularla ilgili herhangi bir ödeme ilamı çıkmadığını, yukarıdaki izahattan da anlaşılacağı üzere işin müteahhidine fazla bir ödemenin söz konusu olmadığını,

Belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemektedir.

Adı geçen işin 1. keşif özetinde yer almayan nervürlü demirle epoksi (filiz ekimi) yapılması imalatı için ÖZEL 18 poz nolu fiyat idare onayı ile tanzim edilmiştir. Tarifi şöyledir: Analizdeki imalat değerlerine göre delik açılması, içerisinin kompresör ile iyice temizlenmesi, reçinenin (epoksi) delik ile demir arasındaki boşluğu tamamen kapatacak şekilde yerine konması, demirin projesinde belirtildiği şekilde yerine yerleştirilmesi şeklinde yapılan epoksi (filiz ekimi) imalatının ……. fiyatı.

İlamda, filiz ekimi işine ait MSB 678 poz nolu fiyatın tarifinde, delik kapama bedeli fiyata dahil olduğundan, 236.300 poz nolu imalat bedelleri ödenirken delik kapama bedelinin düşülmesi gerektiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir. MSB analizinin tarifi şöyledir: Deprem perdesi, temellerde ilave statik bağlantıları sağlamak için projelerine göre ortalama 25 cm derinliğinde ve yatay ve düşey donatı çapından bir fazlası olacak karot makinası ile deliklerin açılması, delik açılırken matkap ucu zayiatı dahil, açılan delik içine ankraj işlerinde kullanılan enjeksiyon reçinesi doldurulması, doldurulmasından evvel ankraj deliğinin hava ile tozdan arındırılması, çelik tel ile delik yüzeyinin pürüzlendirilmesi ve ankraj çubuklarının ekilmesi için her türlü malzeme ve işçilik zayiat, düşey ve yatay taşıma dahil 1 adet fiyatıdır. Ölçü : Adet olarak alınır.

Not: 236.301/1 poz nolu imalatın bedeli, 236.301 poz nolu imalat kapsamında karot makinesi ile betonarme kolon, kiriş, perde, tavan ve döşemelerde delik açılması ve kapatılması pozu içerisindeki delik kapama imalatı yapılmadığından bu poz nolu imalatın bedelinin yarısı uygulanacaktır.

2003 yılı bayındırlık birim fiyat cetvelinde 236.301 pozlu karot makine ile betonarme kiriş,kolon perde ,tavan ve döşemelerde delik açma ve kapama birim fiyatı belirlenmiş bulunmaktadır.Belirlenen bu birim fiyatta kapama işleminin yapılmadığı dolayısıyla da kapama bedelinin ödenmemesi gerektiğine ilişkin bir kısıtlama yer almamaktadır.

MSB analizi hem delik delinmesi hem de filiz ekimi işlemini bünyesinde barındırmaktadır. Söz konusu işte delik delinmesi işi 236.300 pozundan, filiz ekim işi ise ÖZEL 18 poz nolu fiyattan ödenmiştir. 236.300 pozuna ait tarife göre kapama işleminin yapılması gerekmektedir. ÖZEL 18 poz nolu fiyata kapama işlemi dahil olmadığına göre ortada mükerrer bir ödeme bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle 754 sayılı ilamın 6-B maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 10.04.2007 tarih ve 29309 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.