Sayıştay 4. Dairesi 28200 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2002

• Daire: 4

• Dosya No: 28200

• Tutanak No: 28600

• Tutanak Tarihi: 10.04.2006

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra, duruşma talep eden Hakedişi Düzenleyen sıfatı ile sorumlu Mithat Özgür’e duruşma günü 13.02.2006 tarihinde bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından HUMK nun 438. maddesi uyarınca gıyabında gereği görüşüldü;

1. 641 sayılı ilamın 46. maddesi ile verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak dilekçi tarafından temyiz talebinde bulunulmakta ise de, söz konusu hüküm, aynı tazmin hükmünde Hakedişi Düzenleyen sıfatıyla iştiraki bulunan Ali Kazancı’nın başvurusu üzerine düzenlenen 07.04.2006 tarih ve 28572 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamı ile kaldırılmış bulunduğundan dilekçinin işbu madde ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

2. 641 sayılı ilamın 47. maddesi ile ; Mersin Onar İnş.ve Tic.Ltd.Şti.yükleniminde bulunan Klavuzlu Barajı ve HES İnşaatı işinde, açıkta 0. 10 m. Arasında drenaj, enjeksiyon ve ankraj deliği açılması birim fiyatının % 100 zamlı ödenmesi, sonucu fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde; YF-14 fiyatının, Sözleşme eki birim fiyat cetveli (tarifleri ve şartları) kitabında tarifi ve birim fiyat cetvelinde de birim fiyatı bulunmaması nedeniyle hazırlanmış olduğunu. YF-14 nolu pozun oluşturulmasında esas alınan 31-7836 nolu pozun, sözleşme(1993 yılı) eki Sondaj ve Enjeksiyon Birim Fiyat Tarifleri kitabındaki açıklamasında (31-7837 pozu da dahil);1.paragrafta; "Darbeli sondaj makinesi ile her türlü formasyonda, her türlü açıda ve çapta, idarenin istediği tarzda veya projesine uygun olarak karotsuz kontak(dolgu) ve konsalidasyon (sağlamlaştırma) enjeksiyon deliğinin açılması ile blon, ankraj ve drenaj deliklerinin delinmesi" 3.paragrafta; denilmekte olduğunu. Bu tarifin 1.paragrafında işin mahiyetinin açıklanmış (enjeksiyon deliğinin açılması ile blon,ankraj ve drenaj deliklerinin delinmesi) ve kullanılan makinenin darbeli sondaj makinesi olarak belirtilmiş olduğunu. Daha sonraki paragraflarda, 1.paragrafta anlatılan işin yapılmasında kullanılan makine ve ekipmanlarının cinsi değiştiğinde; rotary sondaj makinesinde, birim fiyatlar %100 artar, kompresör tabancasında ise poz fiyatının %15'i Ödenir denilerek, tarif edilen işteki kullanılan makine ve ekipmanlarının cinsinin, 31-7836 nolu pozun birim fiyatının uygulanmasında esas olduğunu göstermekte olduğunu. Yani, pozun tarif ettiği işlerin yapıldığı yer, daima tünel içerisinde olmak üzere, kullanılan makine ve ekipmanları değiştiğinde farklı fiyatların uygulanmakta olduğunu. Ayrıca, enjeksiyon deliğinin açılması, drenaj, blon ve ankraj deliklerinin delinmesi denilirken, sadece işin cinsine göre adlandırma yapılmış olup, yapılan iş (delik delinmesi veya açılması) ve işte kullanılan makine ve ekipmanları ile sürelerinin aynı olduğunu. 31-7836 nolu pozun genel fiyat analizi (DSİ Jeoteknik Hizmetler ve YAS Dairesi Başkanlığı Birim Fiyat Analizleri Kitabı) incelediğinde; analizin adının "0-10 metre arasında (10 dahil) galeri ve tünel içerisinde havalı tabanca, wagon drill ve darbeli sondaj makineleri ile her türlü formasyonda ve her türlü açıda, karotsuz kontak ve konsalidasyon enjeksiyon deliği ile blon, ankraj ve drenaj deliğinin açılması."olarak belirtilmekte olduğunu. 31-7836 pozunun; 03.917:kompresör (0,5 saat), 05-101:personel giderleri (1 saat) ve 09-003:şantiye giderleri(1 saat) pozları kullanılarak oluşturulmuş olduğunu. Burada, deliklerin delinmesinde kullanılan makinelerin (havalı tabanca, wagon drill ve darbeli sondaj makineleri) hava ile çalıştığı için sadece kompresör kullanılmış olduğunu. Rotary sondaj makineleri ile delik delinmesinde dönme hareketi, hava (kompresör) ile olmayıp, makine üzerinde yer alan tahrik motoruyla sağlanmakta ve pistonlu su pompasıyla su sirkülasyonu yapılmakta olduğunu. Yani, delik delinmesinde kullanılan makine ve ekipmanları ve kullanılma sürelerinin farklı olduğunu. YF-14 nolu pozun (Açıkta 0-10 m arasında drenaj, enjeksiyon ve ön gerilmeli kablo ankraj deliği açılması) oluşturulmasında, 31-7836 pozunun kullanılmış ve ankraj deliğinin delinmesi açıkta yapıldığı için de, tünel zammı ve tünel uzunluk zammının tenzil edilmiş olduğunu. Yeni fiyat analizinin yapım şartlarında "Açıkta 0-10 m arasında her türlü formasyonda, her türlü açıda ve çapta, idarenin istediği tarzda veya projesine uygun olarak karotsuz, darbeli sondaj makinesi ile drenaj, enjeksiyon ve ön gerilmeli kablo deliği açılması, iskele ve çalışma platformu kurulması, her türlü işçilik, malzeme, makine, ekipman, şantiye giderleri ile müteahhit karı ve genel masraflar dahil açıkta 0-10 m arasında drenaj, enjeksiyon ve ön gerilmeli kablo deliği açılması", notunda ise "Bu birim fiyat için DSİ 31-7836 nolu pozun tarifleri esas alınacaktır" denilmiş olduğunu. YF-14 nolu pozun analizinde, delik delinmesinde kullanılan makinenin "darbeli sondaj makinesi", 31-7836 nolu pozun genel fiyat analizinde de "havalı tabanca, Wagon drill ve darbeli sondaj makineleri" olarak belirtilmiş olduğunu. YF-14 nolu pozun notunda "Bu birim fiyat için,DSİ 31-7836 nolu pozun tarifleri esas alınacaktır" denildiği, 31-7836 nolu pozun tarifinin 3.paragrafında ise "Tünel sağlamlaştırma enjeksiyonları rotary tip sondaj makineleri ile açılırsa birim fiyatlar %100 artar" denilmekte olduğunu. Yukarıda detaylı bir şekilde anlatıldığı gibi, birim fiyatın, kullanılan makine ve ekipmanların cinsine göre uygulanmakta olduğunu. Delik delinmesi işinin karşılığı olan birim fiyatın, işin yapıldığı yerden ziyade, delik delinmesinde kullanılan makine ve ekipmanların cinsine bağlı olarak belirlenmekte olduğunu. YF-14 nolu pozun uygulandığı, "açıkta ön gerilmeli kablo ankraj deliği açılması" işi rotary tip sondaj makinesi ile yapılmış olduğunu. YF-14 nolu pozun oluşturulmasında 31-7836 pozu kullanılmış ve ankraj deliğinin delinmesi açıkta yapıldığı için de, tünel zammı ve tünel uzunluk zammının tenzil edilmiş olduğunu. Ancak, bu yeni fiyatın analizinde kullanılan makinenin "darbeli sondaj makinesi" olarak tarif edilmiş olduğunu. Gerek, YF-14 nolu pozun notu ve gerekse 31-7836 nolu pozun birim fiyat tarifi dikkate alınarak, yapılan iş rotary sondaj makinesi ile yapıldığı için, tünel zammı ve tünel uzunluk zammının tenzil edilerek oluşturulan YF-14 nolu pozun fiyatının % 100 artırılarak ödenmiş olduğunu. Yapılan bu ödemenin birim fiyat tarifleri ile fiyat analizlerine uygun olduğunu. belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

İlam hükmü, Klavuzlu Barajı ve HES İnşaatı işinde, açıkta 0-10 m. Arasında drenaj, enjeksiyon ve ankraj deliği açılması için 31-7836 poz nolu birim fiyattan yararlanılarak yapılan yeni birim fiyatın % 100 zamlı ödenmesi, sonucu fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle verilmiştir.

İlam hükmünde gerekçe olarak birim fiyatın %100 artırılarak uygulanması için ilgili imalatın Galeri ve Tünellerde yapılan sağlamlaştırma enjeksiyonları işi olması gerektiği ilgili imalatın ise açıkta yapılan 0-10 m. Arasında drenaj, enjeksiyon ve ankraj deliği açılması işi olduğu bu nedenle rotary tip makine kullanıldığı gerekçesi ile fiyatının %100 artırılamayacağı yer almaktadır.

Dilekçi itirazlarının gerekçesini, YF-14 poz nolu yeni birim fiyatın yapılmasında 31-7836 poz nolu birim fiyattın esas alındığı ve yeni birim fiyat tarifindeki notta "Bu birim fiyat için,DSİ 31-7836 nolu pozun tarifleri esas alınacaktır" denildiği, 31-7836 nolu pozun tarifinin 3.paragrafında ise "Tünel sağlamlaştırma enjeksiyonları rotary tip sondaj makineleri ile açılırsa birim fiyatlar %100 artar" denilmekte olduğu, 31-7836 nolu pozun fiyatının artmasının veya eksilmesinin şartının kullanılan makineye bağlı olduğu, imalat rotary tip sondaj makinesi ile yapıldığı zaman fiyatın %100 zamlı olarak ödendiği, YF-14 poz nolu yeni birim fiyatında imalatın Darbeli sondaj makinesi ile yapılacağı esasına göre düzenlendiği, ancak fiilen rotary tip sondaj makinesi kullanıldığı için yeni birim fiyat tarifinde yer alan not gereği fiyatının %100 artırıldığı, oluşturmaktadır.

Sondaj ve Enjeksiyon Birim Fiyat Tarifleri kitabında 31-7836 ve 31-7837 pozlarına ait ortak açıklamada bu pozlar, “Darbeli sondaj makinaları ile her türlü formasyonda, her türlü açıda ve çapta, idarenin istediği tarzda ve projesine uygun olarak karotsuz kontak (dolgu) ve konsalidasyon (sağlamlaştırma) enjeksiyon deliğinin açılması ile bulon, ankraj ve drenaj deliklerinin delinmesi” şeklinde tarif edildikten sonra, “Tünel kontak ve konsalidasyon delikleri rotary tip sondaj makinaları ile deldirilirse birim fiyatlar % 100 artar. Ancak bu % 100’lük artış 1.1.1997 tarihinden önce ihale edilen işler için geçerlidir” hükmü getirilmiştir.

YF-10 pozun tarifi incelendiğinde söz konusu deliklerin delinmesinde darbeli sondaj makinesi kullanıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda da delik delme bedelinin % 100 zamlı ödenmesi mümkün değildir.

YF-10 poz nolu analiz yapılırken örnek alınan 31.7836 poz nolu analizin 1993 yılı tarifi “galeri ve tünellerde karotsuz kontak (dolgu) ve konsalidasyon (sağlamlaştırma) enjeksiyon deliğinin açılması şeklinde yapılmış olup, tariften de anlaşılacağı üzere delik delinmesi işlemleri açıkta değildir galeri ve tünellerde yapılmaktadır. Dolayısıyla fiyatlar buna göre belirlenmektedir.

Birim fiyat tarifindeki tünel sağlamlaştırma enjeksiyonları rotary tip sondaj makinası ile açılırsa birim fiyatlar % 100 artar ifadesinden, söz konusu artışın uygulanabilmesi için,

-Delik delme işleminin tünelde yapılması,

-Sadece tünel konsalidasyon (sağlamlaştırma) enjeksiyon deliğinin açılması,

-Deliklerin darbeli sondaj makinesi yerine sondaj makinesi ile açılması, gerekmektedir.

Oysaki ilam konusu işte, delik delme işi açıkta yapılmıştır. Tünel konsalidasyon işi değil drenaj, enjeksiyon ve ankraj deliği açılmasıdır ve YF-14 pozunun tarifine göre delik delme işi darbeli sondaj makinası ile yapılmıştır. Bu durumda yukarıdaki 3 şartında işte bulunmadığı anlaşılmakta olduğundan, delme işlemine ait fiyatın % 100 zamlı ödenmesi mümkün değildir.

Kaldı ki, 31-7836 pozunun tarif ettiği işlerin yapıldığı yer, daima tünel ve galeri içinde ve buralarda yapılan işler olarak belirtilmiş, sadece burada kullanılan makine ve ekipmanlar değiştiğinde farklı fiyatlar uygulaması esası getirilmiştir. Örneğin; Tarife göre, söz konusu işler kompresör tabancısı ile delinirse bu poz fiyatının % 15’i ile ödeneceği, tüneldeki konsolidasyon (sağlamlaştırma) deliği rotary tip sondaj makinesi ile delinirse bu poz fiyatının % 100 zamlı ödeneceği açıklanmıştır.

Bu nedenle, dilekçi tarafından ileri sürülen “delik delinmesi işinin karşılığı olan birim fiyatlar, delik delinmesinde kullanılan makine ve ekipmanların cinsine bağlı olarak belirlenmektedir” savı, sadece tünel ve galerilerde yapılan kontak ve konsolidasyon delik delme işleri için geçerli olup her yerde ve her türlü delik delme (blon, ankraj ve drenaj) işlerini kapsamamaktadır. Çünkü Birim Fiyat Tarifleri gayet açık olup hangi hallerde bu pozun % 100 zamlı ödeneceği sarahaten belirtilmiştir. Dolayısıyla, her yerde (açıkta ve yeraltında) ve her türlü delik delinmesi imalatına % 100 zam verilemeyeceği görülmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle 641 sayılı ilamın 47. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

3. 641 sayılı ilamın 48. maddesi ile ; Mersin Onar İnş.Tic.Ltd.Şti. yükleniminde bulunan Klavuzlu Barajı İnşaatı işinde,

A) İşte, B-16.502, B-16.503, B-16.506, B-16.507 poz nolu imalatlarda süper akışkanlaştırıcı beton katkı ilavesi kullanılması nedeniyle yapılan YF/1 poz nolu analizde katkı maddesinin miktarının fazla alınması,

B) Söz konusu imalatlar için yapılan yeni fiyatın analizinde yer alan katkı maddesinin birim fiyatının yüksek alınması sonucu fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

A) 641 sayılı ilamın 48/A. maddesi ile verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak dilekçi tarafından temyiz talebinde bulunulmakta ise de, söz konusu hüküm, aynı tazmin hükmünde Hakedişi Düzenleyen sıfatıyla iştiraki bulunan Ali Kazancı’nın başvurusu üzerine düzenlenen 07.04.2006 tarih ve 28572 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamı ile kaldırılmış bulunduğundan dilekçinin işbu madde ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

B) 641 sayılı ilamın 48/B. maddesi ile verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak dilekçi tarafından temyiz talebinde bulunulmakta ise de, söz konusu hüküm, aynı tazmin hükmünde Hakedişi Düzenleyen sıfatıyla iştiraki bulunan Ali Kazancı’nın başvurusu üzerine düzenlenen 07.04.2006 tarih ve 28572 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamı ile bozulmuş bulunduğundan dilekçinin işbu madde ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına, ancak aynı mahiyette olan bu dosyanın sözü edilen dosya ile birleştirilerek gereği yapılmak üzere ilgili dairesine tevdiine,

Sonuç olarak 641 sayılı ilamın 48. maddesi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK DAİRESİNE TEVDİİNE,

Karar verildiği 10.04.2006 tarih ve 28600 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.