Sayıştay 4. Dairesi 28185 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2002

• Daire: 4

• Dosya No: 28185

• Tutanak No: 28573

• Tutanak Tarihi: 07.04.2006

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra, duruşma talep eden Hakedişi Düzenleyen sıfatı ile sorumlu İ.Hakkı Şenöz ve Mahmut albayrak’a duruşma günü 17.03.2006 tarihinde bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından HUMK nun 438. maddesi uyarınca gıyabında gereği görüşüldü;

641 sayılı ilamın 23. maddesi ile ; Limak İnş.yükleniminde bulunan Obruk Barajı ve HES İnşaatı, işinde,

A) Devlet Su İşleri birim fiyat ve analizlerinde mevcut olduğu halde; eleklerde elenen malzemeden çakıl miktarının az çıkmasından dolayı beton imalatları için şantiyede eleküstü malzemenin kırılarak çakıl elde edilmesine yönelik YF-25 İdarece istenen dozda eleküstü artığı malzemeden konkasörle kırılıp 30mm.lik elekten geçirilen kırmataşla yapılan beton ve betonarme betonu için kırmataş fark fiyatı adı altında düzenlenen yeni birim fiyat analizinde bazı girdilerin miktarının yüksek tutulması, bazı girdilerin ise mükerrer olarak analize konulması,

B) Kalıp fiyatlarına dahil olduğu halde, enerji tüneli giriş yapısı beton imalatları için YF-36 Taşıyıcı çelik iskele imali montajı ve demontajı adı altında yeni birim fiyat yapılması,

C) Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı Birim Fiyat Cetveli ve Tariflerinde mevcut olduğu halde, YF-19 Kum ve Gravyenin II.Defa Yıkanması(Beton İçin) pozu adı altında yeni birim fiyat yapılması,

D) B-15.313/A Barajlarda kaya kazılması, yolda dolguya konulmasına ilişkin imalatta, kazının yol dolgusunda kullanılmayıp depoya taşınan kısmı için B.07.D/4 (7) pozuna göre ödenme yapılması gerekirken, B-07.D/5 (8) pozuna göre taşıma fiyatı ödenmesi,

E) B-15.313 poz nolu Barajlarda kaya kazılması ve yolda dolguya konulması imalatının patlayıcı madde kullanılmadan yapılması halinde, bu pozun birim fiyatına B-15.310 poz nolu birim fiyatın %80’i ilave edilmesi gerekirken, kendi birim fiyatına yani B-15.313 pozu birim fiyatına %80 zam yapılarak ödenmesi,

F) İhaleden önce tespit edilip onaylanmadığı ve keşif özetinde yer almadığı halde, TCK standartları ve TCK birim fiyatları ile Çorum-İskilip karayolu güzergahında Kızılırmak üzerinde yapılan köprü imalatına, %40 oranında köprü zammı tespit edilip ödenmesi, sonucu fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde; İlamın (A) fıkrasına ilişkin olarak, "Obruk Barajı ve HES Tesisleri İnşaatında" beton imalatlarında kullanılacak olan 7-15 mm agrega malzemesinin ocaktan elde edilen granülometri oranının gerekenden az olması sebebiyle, ihtiyaç olunan kadar agrega malzemesinin elek üstü malzemeden kırılarak temin edilmesi veya bu çapta malzemeyi elde edebilmek amacıyla ihtiyaçtan fazla malzemenin elenerek elde edilmesi ile ilgili olarak mukayese hesaplarının yapılmış ve elek üstü malzemenin kırılarak 7-15 mm ebatlarında malzeme elde edilmesinin en ekonomik çözüm olduğuna karar verilmiş olduğunu. Buna bağlı olarak Obruk Barajı beton imalatlarında gerekli olan 7-15 mm agrega malzemesinin elek üstü malzemeden kırılarak temin edilmesine 09.01.1998 ve 96 sayılı olur ile karar verilmiş olduğunu. YF-25 İdarece istenen dozda elek üstü artığı malzemeden konkasörle kırılıp 30 mm'lik elekten geçirilen kırmataşla yapılan beton ve betonarme betonu için kırmataş farkı fiyatı oluşturulmuş olduğunu. YF-25 fiyatının içerisinde YF-11 ve B.08.009 fiyatının mevcut olup arasındaki TL farkının fiyatı oluşturmakta olduğunu. Sorguya esas olmak üzere bahsedilen B.08.021/2 pozunun ocak taşından konkasörle beton için kırmataş hazırlanması olduğunu. Yukarıda da bahsedildiği üzere yapılan mukayese hesapları neticesinden idare tarafından ekonomik bulunmadığından mevcut malzeme ocaklarından çıkarılan malzemelerin elenmesi neticesinde, beton karışım oranlarına uymayan elek üstü olarak çıkan malzemenin, kırılarak elde edilmesine karar verilmiş olduğunu. Bundan dolayı B.08.021/2 analizinin hesap kriteri olarak kullanılmasının yanlış olacağını. Obruk barajı ve HES Tesisleri İnşaatı işinde beton temini için ocaklardan temin edilen malzemenin karışım oranlarının idare tarafından laboratuar deneyleri sonucunda tespit edilmiş olan granülometriye uymamakta olduğunu. Malzeme ocağından temin edilen malzemenin elenmesi sonucunda ortalama % 45'i elek üstünde kalan ve kullanılmayan malzemeler olduğunu. Bu malzemenin elenmiş olan % 55'lik kısmının dağılımının ise beton karışım değerlerine uymamakta olup 7-15 mm agreganın olması gereken oranlardan daha az çıkmasının ayrıca shotcrete imalatlarında kullanılan 7-15 mm lik malzeme açığının daha da fazla olmasına sebebiyet vermekte olduğunu. Buna bağlı olarak beton imalatlarında ve shotcrete imalatlarında 7-15 mm malzemeyi temin edebilmek için ya fazladan malzeme çıkarıp elenmek yada % 45 oranın da eleküstü olarak çıkan malzemenin özel şartlarda kırılarak temin edilmesinin gerekmekte olduğunu. Bu amaçla yapılan mukayese hesaplarında eleküstü malzemenin kırılarak 7-15 malzemenin temin edilmesinin maliyet hesaplarında daha ekonomik olduğunun ve bu malzemenin de değerlendirilmiş olacağının görülmekte olduğunu. Kırmataş elde etme işleminin ekli krokide görüldüğü üzere; 1. merhalede çapı 30 mm den büyük olan eleküstü malzemenin 1. çeneli kırıcı vasıtası île kırılmakta ve kırılan malzemenin silindir kırıcıdan geçirilmekte olduğunu. 2. merhalede ise çapı 15 mm.den büyük olan malzeme 2. silindir kırıcıda yeniden kırılmakta ve 7-15 mm malzeme elde edilmekte olduğunu. B-08.021/2 analizinde yer alan (03.530) konkasörün üretim açısından 40 m3/sa kapasitede olup mevcut sistem içerisinde ocak tesisinden beton için kırmataş hazırlanması fiyatı olduğunu. 03.530' un tarif ettiği konkasör sisteminde beton içinde kullanılacak malzeme için değişik boyutlarda ve tarifinde görüldüğü üzere yüksek kapasitede bîr üretimin söz konusu olduğunu. Ancak elek artığı malzemeden beton karışımı içerisinde kullanılan ve elek analizleri neticesinde de tespit edilmiş olan 7mm-15 mm malzemenin az çıkmasının, kırma işlemi neticesinde elde edilecek malzemenin öncelikli (7-15mm) malzeme olmasını gerektirmiş olduğunu. Bu amaçla kurulan konkasör tesisinin 03.530 da tarif edilen konkasörün kurulu gücü açısından daha fazla HP enerji tüketmesine rağmen (ki bu sistem de üç kırıcı bulunmakta, 03.530 da iki kırıcı bulunmaktadır) düşük kapasiteli olup saatlik üretiminin 8 m3/sa olduğunu. Buna bağlı olarak üretim kapasitelerine göre hesap yapıldığında aynı miktar malzemenin üretilebilmesi için kurulan bu konkasörün 03.530 analizinde yer alan 0.03 sa lik çatışmanın 5 katı bir zamana denk gelen 0.15 saate ihtiyaç olduğunun görülmekte olduğunu. Ayrıca 30 mm üzerindeki elek artığı malzemenin elekten çıktıktan sonra direkt olarak konkasör tesislerinde kırılması mantığı üzerine kurulmuş olduğunu. Elek artığı malzeme elekten direkt olarak konkasör tesisine gitmekte ve böylelikle yükleme, boşaltma, röpriz gibi idare aleyhine bir ödeme zorunluluğunun ortadan kalkmakta olduğunu. Fiyat analizinde konkasör ve elek tesisinin aynı anda bulunmasının zaruriyetten olduğunu. Konkasör ve eleme tesisinin birlikte ve duraklatılmadan çalışması sonucunda idarenin aleyhine olabilecek malzemenin depolanması, yükleme-boşaltma ve röpriz ödemelerine sebebiyet vermemek amacıyla tesislerin aynı anda çalıştırılmasının esas alınmış olduğunu. YF-11 fiyat analizi oluşturulurken bu kriterlerin göz önünde tutulmuş olduğunu. Elek analiz değerlerinden gidilerek aşağıdaki şekilde hesapların yapılmış, sonucunda da konkasör ve bununla aynı zamanda çalışacak eleme tesislerine ait birim saat miktarının bulunmuş olduğunu. Elek analizine göre;

1" üzerinde kalan miktar % 52,6

6" üzerinde kalan miktar % 12,8 olup,

52,6 - 12,8 = %39,8 oranındaki elek üstü malzemenin kırılacak olduğunu. Elek kapasitesi 20 mVh olduğundan, buna göre 20 x 0,398 = 7,960 m3/h elek üstünün kırılacak olduğunu. Buna bağlı olarak konkasör ve eleme tesisinin çalışma saatinin,1 / 7,960 = 0,125 h çıkmakta olduğunu. Elek ve konkasörün aynı anda çalışma sebebinin yukarıda belirtildiği üzere malzemenin üretilmesi, ayrıca bir depolama, yükleme- boşaltma işleminin yapılmaması bunun karşılığında röpriz ödenmemesinden kaynaklanmakta olduğunu. İki tesisin aynı anda çalışması gereği kum - çakıl hazırlanması gereken durumlarda granülometri ve evsaf araştırması karşılığı olarak formenin yer almak zorunda olduğunu. Ayrıca, daha önce yapılan YF-11 fiyatının referans kabul edilip değiştirilmesinin bir çelişki olduğunu. Analiz yetkisinin yasal yetkiye dayanan bir yetki olup teknik uzmanlığı gerektiren bir konu olduğunu.

İlamın (B) fıkrasına ilişkin olarak, YF 37, "Taşıyıcı Çelik İskele İmali, Montajı ve Demontajı" adlı yeni fiyatın Enerji Tünelleri giriş yapısı tabliye betonunu dökebilmek amacıyla yapılmış olan taşıyıcı iskelenin montaj ve demontajı karşılığı olduğunu. Obruk Barajı ve HES İnşaatı'na ait Enerji Tünelleri Su Alma Yapısında kurulması gereken taşıyıcı iskelenin tabandan yüksekliğinin 17.00 m. ve 1.5-3.0 m beton kalınlığında projelendirilen ve tamamen su altında kalan, barajda enerjisi üretilecek suyun alındığı basınçlı çalışacak bir yapı olmasının, bu yapının hidrolik tesirlere maruz İnşaattaki düşük ve yüksek su ceryanlarının tahrip edici tesirlerinden korunması için beton satıhlarının bîr hizada düzgün bulunmasının ehemmiyeti ve betonun su geçirmez yüksek evsafta olmasının, inşaat derzi olmadan beton dökülmesini gerekli kıldığını. Bu nedenle çok büyük boyutlardaki kalıbın ve beton yüklerinin taşınması yönünden iskelenin taşıyıcı çelik kontruksiyon bir iskele olarak projelendirilmesini gerektirmiş olduğunu. Bu itibarla kurulacak olan çelik kontruksiyon taşıyıcı iskele kesitleri ve döküm esnasında kurulmuş olan bu iskelenin resimlerinden de görüleceği üzere, üzerinde bu boşluk mahalden dolayı dökülmek zorunda olan tabliye betonunu taşıyacak taşıyıcı özelliklere ve ekipmana sahip bir iskeleden ibaret olduğunu. Yani burada yapılan imalatların kayar kalıp montajı ile yapılmış bir kalıp iskelesi olmayıp, tamamen bu mantıkla yan duvarların, imalatları yapılmış olan duvarların kapanması amacıyla yapılmış tabiiye betonunun imalatı esnasında 7.20 ton/m2, 3,75 ton/m2 beton yükünü taşıyacak mukavemette olması gereken taşıyıcı iskeleler olduğunu. Özel Teknik Şartname bölüm II madde 86 da yer alan tarifte tünellerin giriş ve çıkış yapılarındaki betonların yapımında kayar kalıpların kullanılacağı ve bu kalıp fiyatlarının içerisinde kalıp iskelesinin bulunduğu tarafınızdan söylense de tarifte de yer aldığı üzere iş iskelesinin yer almakta olduğunu. Bunun ise tamamen tırmanır kalıba ait bir eleman olmakla birlikte yapının yan duvarlarının imalatında ekli resim ve çizimlerde görülen betonların imalatında kullanılmış olduğunu. Sistemin kayar kalıplarla imalatı yapılmış yan duvarların kapatılabilmesi adına yapılan döşemenin beton imalatlarının boşluk mekanda mevcut açıklığı geçmek için yapılmış olan tavan kalıbı için yapılmış bir taşıyıcı iskeleden ibaret ibaret olduğunu. Bu iskelenin duvar veya şev betonu için kullanılmayıp Dolusavak köprüsü, köprüler ve Santral binası tavan kalıpları benzeri tabiiye betonu kalıbı ile aynı müşkülata sahip bir imalat olup, Enerji Tünelleri giriş yapısı tabliye betonunu dökebilmek için gerekli görülen taşıyıcı iskelenin montaj ve demontaj karşılığı olup, bir kalıp iskelesi olmadığından fazla ödeme olmadığını.

İlamın (C) fıkrasına ilişkin olarak, Beton imalatlarda kullanılacak olan agreganın temin edilebilmesi için idarece gösterilen ocaklardan elde edilen malzemelerde 1 defa yıkamak suretiyle beton agregası elde etmenin mümkün olmamış ve bunun laboratuar sonuçlarıyla tespit edilmiş olduğunu. Hal böyle olunca yüklenicinin yeni bir ocak talebinde bulunmuş ve bunun için yer gösterilmesini istemiş olduğunu. Ancak ocakların yaklaşık 40 km. mesafede yer almasından dolayı malzeme temini açısından 1. defa yıkanan malzemenin tekrar yıkanmasına, ve bu yıkama sonucunda elde edilen malzemenin laboratuar sonuçlarının olumlu olması sonucunda karar verilmiş olduğunu. B-15.343/1 pozunda yer alan teknik kalite elde edilinceye kadar hükmünün 1 m3 malzeme elde etmek amacıyla analizinde yer aldığı ölçüde bütün makinalar 1 m3 malzeme için belirtilmiş olup, hiçbir şekilde malzemenin temini amacıyla analizin içinde yer alan makine ve ekipmanın sonsuza kadar çalıştırılması gibi bir mantığın olamayacağını. Beton imalatlarda kullanılan kum - çakılın elde edilmesi amacıyla idarece gösterilen ocaklarda ki teras malzemesinden temin edilmek amacıyla alınan malzemelerin 1. yıkama sonucunda laboratuarda yapılan agrega fiziki deneyleri neticesinde betonun mukavemetini direk etkileyecek bir şekilde aşırı kirli olması sebebiyle malzemenin II. kez yıkanması gerektiğine karar verilmiş olduğunu. B.15.344/1 pozunun karşılığı olan 20 ps lik pompalar yerine 40 ps lik pompaların kullanıldığını, 1. yıkama sonrasında bantlardan dökülen malzemenin toplanarak figüre edildiğini ve daha sonra tekrar yüklenerek eleğe boşaltıldığından ve 2. kez yıkanmış olan bu malzemelerin yüklenerek stok sahasına götürülmek suretiyle betonda kullanıma hazır hale getirilmiş olduğunu. Yukarıda bahsedildiği üzere B.15.344/1 pozunun bu şartlarda malzemenin II. defa yüklenmek ve elekten geçirilmek suretiyle, ayrıca debisi daha yüksek ve güçlü pompalar yardımıyla yıkanmasını tarif etmediğini. Bütün bu bahsedilen işleri kapsayan B.08.009/1 yıkanmış kum ve gravye hazırlanması birim fiyat analizinden faydalanılarak yapılan işlerin karşılığını kapsayan YF-19 fiyatının yapılmış olduğunu. YF-19 içeriğinde B.08.009/1 deki malzemenin eleğe yüklenmesi (03.521 - 0.0083 sa), elenmesi karşılığı (03.531 - 0.025 sa), tekrar taşıtlara yüklenmesi (03.521 - 0.0083 sa), boşaltma ve figüre karşılığı (01.501 - 0.5 sa) ve ayrıca yıkama karşılığının alınmış olduğunu. İlamda bahsedildiği gibi B.08.009/1 analizinde yer alan yükleyici miktarlarının saatlerinde bir fark mevcut olmayıp analiz değerlerine sadık kalınmış olduğunu. Buna bağlı olarak malzemenin aşırı derecede kirli olmasından kaynaklanan şartlar neticesinde yine DSİ Barajlar Dairesi birim fiyatlarında yer alan B.08.009/1 fiyatının Kum ve gravyenin ocak veya dereden çıkarılması, makine ile elekten geçirilip ayrılması, taşıtlara yüklenerek işbaşına kadar taşınması ve işyerinde boşaltılması, istif ve muhafaza edilmesi için yapılan hertürlü işçilik ve masrafları dahil işbaşında hazırlanmış ve ilaveten yıkanmış beher metreküp kum ve gravyenin ihzarat fiyatı olup bu fiyata ait analizlerden faydalanılarak YF-19 fiyatının yapılmış olduğunu, Kum ve gravyenin 2. defa yıkanmasının gerekliliğinin indi bir mesele olmayıp teknik uzmanlık gerektiren bir konu olduğunu. Bu konuyla ilgili olmak üzere ekte sunulan ve 15.344/1 poz nolu iş kalemine uygun olarak yapılan 1. Yıkama sonrasında alınan numuneler üzerinde kalite kontrol laboratuarlarında yapılan laboratuar deney sonuçlarını gösterir 08.01.1998 tarihli agrega fizikî deney raporlarından açıkça görüleceği üzere; Kum ve gravyenin 15.344/1 poz nolu iş kalemine uygun olarak yıkanması sonrasında yeteri kadar temiz olmadığının ve evsafa-kaliteye uygun olmadığının, evsafa uygun malzemenin temini için kum ve gravyenin 2. defa yıkanmasının zorunlu olduğunun anlaşılmakta olduğunu. Bu itibarla sorguda belirtilen kum ve gravyenin 2. kez yıkanmasının gereksiz olduğu yolundaki mütaalanın gerçeğe ve tekniğe aykırı olduğunu. 2. yıkamanın dolayısı ile 2. yıkamaya dayalı YF-19 Poz nolu Yeni Birim Fiyat yapılmasının yukarıda açıklandığı üzere teknik zaruretten kaynaklanmış olduğundan BİGŞ' nin 20. maddesine uygun olarak DSİ Analizleri ve Rayiçleri baz alınmak suretiyle yapıldığını, yani birim fiyat yapılması işleminde mevzuata aykırılık iddiasında bulunulmasının hukuken mümkün olmadığını. Kum ve gravyenin ekli fiziki deney raporunda belirtilen tespitin tersine bir durum, diğer bir ifade ile kum ve gravyenin 15.344/1 pozu ile yapılan 1. yıkama ile yeterli temizliğe ulaşabilmiş olsa idi yeni birim fiyat yapılmasına gerek kalmayacak olduğunu. Oysa, 1. yıkama ile yeterli temizlik sağlanamaması ile 2. yıkamanın teknik zaruret haline geldiğini ve 2. yıkamaya dayalı DSİ Genel Müdürlüğünce tespit edilmiş veya mevcut fiyat analizi bulunmadığından BİGŞ' nin 20. maddesine uygun olarak YF-19 poz nolu Yeni Birim fiyat tespit edilmiş olduğunu. Gerek betonarme betonu ve gerekse beton imalatlarında kum çakıl rayiçleri, B.15.344/1 poz no lu iş kalemleri Birim Fiyat tarif ve rayiç notlarında kum-çakılın 15.344/1 poz dışında ayrıca veya birden fazla yıkama yapılmayacağına dair açık ve zımni bir ifadenin bulunmadığını. Kaldı ki; Ekte sunulan 03.12.1998 tarihli Olur dan açıkça görüleceği üzere, Malzemenin ikinci kez yıkanmasının idarece teknik olarak zorunlu bulunmuş olduğunu. Bu konuda bahsedildiği gibi fazla bir Ödemenin yapılmamış olduğunu. Eğer şantiyeye yakın teras ocaklarındaki kirliliği fazla bir defa yıkama ile temizlenemeyen malzeme kullanılmasaydı, (bu malzemenin elek analizleri incelendiğinde stabilize niteliğinde olduğu görülecektir.) daha uzak mesafedeki Osmancık İlçesi yakınlarındaki yaklaşık L= 40 km. uzaklıktaki ocaklardan temin edilebilecek ve en son teknik şartlara haiz elek sisteminde bir defa yıkama ile beton malzemesinin elde edilebilecek olduğunu. Bu şekilde elde edilecek malzeme karşılığında nakliye mesafesinin uzamasından dolayı daha fazla bir ödeme yapmak zorunda kalınacak olduğunu. 2. yıkamanın teknik zorunluluktan kaynaklanmış olup YF 19 nolu iş kaleminin BİGŞ nin 20. maddesine uygun olarak tespit edilmiş olduğunu.

İlamın (D) fıkrasına ilişkin olarak, Nakliyelere ait Genel Notların (25 c) maddesinde "Her hangi bir malzeme tarif ve isim olarak B-07.D/3, B-07.D/4, B-07.D/5 pozlarından herhangi birinde zikredilmemişse ve nakliyesinin de ödenmesi icap ediyorsa bunun metreküpüne sadece B-07.D/4 pozu uygulanır" şeklinde bir ifade olduğunu. B-15.313 pozunun ise; B-07.D/5 karayolu ile taşımalar başlığı altındaki 2 inci maddede açıkça zikredilmiş olduğunu. Bu nedenle; B-15.313 pozu için, B-07.D/4 pozunun uygulanmasının düşünülemeyeceğini. Ayrıca sözleşmenin hiçbir maddesinin aynı özelliklere sahip malzemelere farklı nakliye birim fiyatı ödeneceğinden bahsetmemekte, tam tersine aynı cins malzemelerin nakil bedellerinin aynı sınıfta toplanması gerektiğini vurgulamakta olduğunu. İlamda 2 no'lu not hükmünden hareket ederek, dolgu yerine depoya nakledilen kazı artığı malzeme için B-07.D/4 pozu üzerinden nakliye bedeli ödenmesi gerektiğinin ileri sürülmüş olduğunu. "Kazının kaya olması durumu değiştirmez" yorumunun temel hatalı bir yorum olduğunu. Sözleşme ve ekleri ile birim fiyat tariflerine göre; kazının klasta belirlenen cinsi ve kazının kullanıldığı dolgu yerinin, fiyat oluşumunu etkileyen unsurlar olduğunu. Dolgu dışına atılmasının ise sözleşme içi bir uygulama olduğunu. Nakliye birim fiyatlarının da esas birim fiyatlara bağlı olarak tayin edilmekte olduğunu. 2 no'lu not hükmünün mefhumu muhalifinden hareket ederek kıyasen bir hüküm tesis edilmesinin mümkün olmadığı gibi, 2 nolu hükümde de; depoya götürülen kazı atığı malzeme için B-07.D/4 pozu üzerinden nakliye pozu ödeneceğine ilişkin bir hükmün yer almamakta olduğunu. Dolayısıyla söz konusu iddianın geçerli bir dayanağının da bulunmadığını,

İlamın (E) fıkrasına ilişkin olarak, Barajlar Birim Fiyat Cetveli (tarifler ve Şartları ) Kitabında B-15.313 poz nolu işin ;" Poz No. B-15.311, B-15.312 deki şartlar dahilinde kazı yerinde, ariyet veya ocakta her cins (yumuşak kaya hariç) kaya kazılması, her derinlik ve yükseklikte, her nevi yol teknik şartname ve projesinde gösterilen şartlar dahilinde tabakalar halinde yolda serilmesi, kazı ve dolgu şevlerinin projesine uygun olarak tesfiye ve tanzim edilmesi için yapılan her türlü işçilik, malzeme ve masraflarla müteahhit karı ve genel masraflar karşılığı ve 25 metre mesafeye nakliye bedeli dahil kayanın beher metreküp fiyatı" şeklinde tarif edilmiş olduğunu. B-15.313 Poz nolu birim fiyatın, B-15.310 ve B-15.312 pozlarında olduğu gibi, patlayıcı madde kullanılarak yapılan kazıların bedeli olup, bu tür kazıların patlayıcı madde kullanılarak yapılacağı esasına göre birim fiyatlarının tespit edilmiş olduğunu. Ancak bu tür kaya kazılarının (yumuşak kaya hariç) geçerli bir neden ileri sürülerek ve önceden idareden peşinen yazılı izin alınarak patlayıcı madde kullanılmadan yapılmasının mümkün olduğunu, Bu hususla ilgili olarak Birim Fiyat Cetvelinin (D) formasının kazılarla ilgili notlar kısmının 65. maddesinde düzenleme yapılmış olup, madde 65'te aynen; "Herhangi bir şekilde kaya kazısının patlayıcı madde kullanılmadan yapılması halinde B-15.310 pozisyonu fiyatına % 80 zam yapılır. Ancak bu zammın yapılabilmesi için patlayıcı madde kullanılmadan kaya kazısı yapılmasını idarenin peşinen yazılı olarak talimat veya izin vermiş olması lazımdır." denilmekte olduğunu. Y3 yolu kazı çalışmaları sırasında tünel çıkış ağzına ve tünel şantiyesine zarar vermemek amacıyla bu yol güzergahının bu bölümündeki kaya kazısı esnasında patlayıcı madde kullanmadan yapılması amacıyla 16 Haziran 1997 ve 520/1127 sayılı olur ile B-15.313 pozunun % 80 zamlı olarak yapılmasının uygun görüldüğüne dair DSİ Genel Müdürlüğü makamından Olur alınmış olunduğunu. B.15.310 ve B.15.313 pozlarının yukarıda bahsedildiği üzere aynı özellikte malzemenin kazılması olup yalnızca birim fiyat tariflerine bağlı olarak kullanıldığı yer açısından değişiklik arz etmekte olduklarını. Birim fiyat tarifleri ve analizlerinde de görüleceği üzere malzemenin çıkartılmasına ait zorluklarda inşai açıdan bir farklılık olmayıp şartların aynı olduğunu. Bundan dolayı yapılan uygulama gereği yolda yapılan bir imalat neticesinde uygulanacak %80 lik zammın yine aynı şekilde buna karşılık gelen B.15.313 pozuna uygulanmasının gerekmekte olduğunu.

İlamın (F) fıkrasına ilişkin olarak, DSİ V. Bölge Müdürlüğü sınırları dahilînde bulunan "Obruk Barajı ve HES inşaatı"nın 28.11.1995 tarihinde ihale edilmiş ve 29.02.1996 tarihinde işe başlanmış olduğunu. "Obruk Barajı ve HES İnşaatı" sözleşmesi eki Özel teknik şartnamede; bu sözleşme ile yapılacak işler başlığı altında baraj gölü altında kalan Çorum - iskilip karayolunun takriben 1.4 km’lik ile Çorum - Uğurludağ karayolunun yaklaşık 4 km' lik kısmının rölekasyonunu sağlamak için yapılacak olan yaklaşık 15 km’lik karayolunun TCK standartlarında ve TCK birim fiyatlarıyla işin müteahhidine yaptırılacağının belirtilmiş olduğunu. Sözleşmeye esas olan keşif özet cetvelinden anlaşılacağı üzere işin ihale, sözleşme ve ilk yapım safhasında sadece 15km lik karayolu yapımı söz konusu olup, işin ihale, sözleşme ve ilk yapım safhasında köprü yapımı ve köprü uzunluğu , dolayısıyla köprü zammının söz konusu edilmemiş olduğunu. Alternatif güzergah çalışmalarına İhaleden sonra başlanılarak baraj imalatının ilerleyen aşamalarında aşağıda zikredilen ve ekte sunulan 13.02.1998 tarihli onaydan görüleceği üzere Çorum - İskilip yolu için 1250 m uzunluğunda köprü yapılmasına karar verilmesi üzerine anılan köprü imal edildiğinden TCK 3992 poz nolu iş kalemi tarifinin 1 nolu notunda yer alan köprü zammı ile ilgili % tespit edilmesi şartının ihale ve sözleşmeden sonra yine en yetkili makam tarafından onaylanan esaslara göre uygulanmış olduğunu. İşin ihale ve sözleşmesine esas olan keşif özeti İle sadece takriben 15km'lik karayolu yapımı öngörülmüş olmasına karşın 1250m'lik köprü yapımı işinin ihaleden sonra ve baraj yapımının devamı esnasında ortaya çıktığından 3992 poz nolu köprü inşaatı zammı iş kalemi tarifinin 1 nolu notunda yer alan "Keşif özetinde yer almak ve % miktarı birim fiyat tarifinde belirtilmek" şartı veya ibaresine dayanılmak suretiyle fazla Ödeme istinadında bulunulmasının hukuka ve ilama dayanak teşkil eden 1 nolu not hükmüne uygun olmadığını. Zira anılan yapım işinin ihalesi ile her hangi bir köprü yapımı ihale edilmediğini ve köprü yapımı zarureti ihaleden sonra işin yapımı esnasında ortaya çıktığından 3992 poz nolu köprü inşaatı zammı iş kalemi tarifinin 1 nolu notunda yer alan şartların sorgu konusu edilen baraj yapım işinde uygulanacak köprü zammında aranmasının fiilen ve hukuken imkansız olduğunu. Bu şartların ihaleden sonra işin yapımı esnasında en yetkili amirin onayı ile tespit edilmiş olmasının hukuka muvafik olduğunu. Kaldı ki ; Sayıştay yargı daireleri ile temyiz kurulunun müstakar kararlarının da ihale ve sözleşmesinde köprü yapımı olmayıp da köprü yapımı sonradan ortaya çıkan durumlarda işin yapımı esnasında en yetkili amirin belirleyeceği esaslara göre köprü inşaat zammı ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığına dair kararlarının mevcut olduğundan yükleniciye her hangi bîr fazla ödeme yapılmasının söz konusu olmadığını. Çorum - İskilip ve Çorum - Uğurludağ yolları ile ilgili olarak yapılmış, ekonomik, teknik ve sosyal açıdan en uygun çözüm olarak Çorum - İskilip yolu İçin 1250 m uzunluğunda köprü ve 4 km' lik yol ile Çorum - Uğurludağ yolu için ise 8.6 km' lik yol yapımının 13.02.1998 tarih ve 607 sayılı yazı ile Karayolları Genel Müdürlüğü'nce uygun bulunmuş olduğunu. Buradan da anlaşılacağı üzere işin ihale tarihinden üç yıl sonra güzergah seçiminin yapılmış ve şu anki karakteristik özellikleri itibariyle Türkiye'nin üçüncü uzun köprüsü olan, yapım zorlukları açısından 52 açıklıklı olup, 440 adet 1.0 m çapında (uzunlukları 25.90 - 36.00 m arası) kazık, 24.00 m uzunluğunda 832 adet öngermeli kiriş imalatının yapılmış ve şu anda trafiğe açılmış olduğunu. Proje kriterleri ve güzergah seçimi sözleşme tarihinden sonra tespit edilen TCK standartlarında yapılmış olan 1250 m uzunluğundaki İskilip Köprüsü ile ilgili köprü zammının daha Önceden belirlenmesinin mümkün olmayacağı ve buna bağlı olarak fazla Ödemede bulunulmadığını, belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

A) İlamın (A) fıkrasına ilişkin hüküm, Obruk Barajı ve HES İnşaatı işinde, Devlet Su İşleri birim fiyat ve analizlerinde mevcut olduğu halde; eleklerde elenen malzemeden çakıl miktarının az çıkmasından dolayı beton imalatları için şantiyede eleküstü malzemenin kırılarak çakıl elde edilmesine yönelik YF-25 İdarece istenen dozda eleküstü artığı malzemeden konkasörle kırılıp 30mm.lik elekten geçirilen kırmataşla yapılan beton ve betonarme betonu için kırmataş fark fiyatı adı altında düzenlenen yeni birim fiyat analizinde bazı girdilerin miktarının yüksek tutulması, bazı girdilerin ise mükerrer olarak analize konulması, sonucu fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle verilmiştir.

İlam hükmünün gerekçesini, B.İ.G.Ş.’nin 20’nci maddesi gereğince öncelikle sözleşme eki DSİ Birim fiyat analizleri kullanılmalıdır. Bu konuda mevcut benzer birim fiyat ve analiz varken, iş başında puantajla tespit edilen miktarların esas alınmayacağı oluşturmaktadır.

Dilekçi itirazlarının gerekçesini, beton imalatlarında kullanılacak olan 7-15 mm agrega malzemesinin ocaktan elde edilen granülometri oranının gerekenden az olması sebebiyle, ihtiyaç olunan kadar agrega malzemesinin elek üstü malzemeden kırılarak temin edilmesi veya bu çapta malzemeyi elde edebilmek amacıyla ihtiyaçtan fazla malzemenin elenerek elde edilmesi ile ilgili olarak mukayese hesaplarının yapılmış ve elek üstü malzemenin kırılarak 7-15 mm ebatlarında malzeme elde edilmesinin en ekonomik çözüm olduğuna karar verilmiş olduğu, DSİ B-08.021/2 poz nolu “Ocak taşından Konkasörle beton için kırmataş hazırlanması” pozu analizinin yararlanılan analiz olarak kullanılmasının yanlış olacağı, buradaki imalatla, fiilen yapılan imalatın farklı olduğu, elek üstü malzemenin özel şartlarla kırılarak temin edildiği, B-08.021/2 analizinde yer alan (03.530) konkasörün üretim açısından 40 m3/sa kapasitede olup mevcut sistem içerisinde ocak tesisinden beton için kırmataş hazırlanması fiyatı olduğu, oluşturmaktadır.

İlam hükmünde, B.İ.G.Ş.’nin 20’nci maddesi gereğince öncelikle sözleşme eki DSİ Birim fiyat analizleri kullanılmalıdır. Bu konuda mevcut benzer birim fiyat ve analiz varken, iş başında puantajla tespit edilen miktarların esas alınmayacağı gerekçesiyle, DSİ B-08.021/2 poz nolu “Ocak taşından Konkasörle beton için kırmataş hazırlanması” pozu analizinin yararlanılarak yapılan yeni birim fiyattaki bazı girdilerin gereksiz, bazı girdilerin ise miktarının fazla olduğu ifade edilmiş ve olması gereken yeni birim fiyat analizi tespit edilerek aradaki farka tazmin hükmedilmiştir.

BİGŞ’nin 20. maddesinde sözleşme eki keşif özet cetvelinde ve birim fiyat listesinde fiyatı gösterilmemiş olup da, yapılması idarece istenen imalatların yeni birim fiyatlarının tespitinde öncelikle hangi analizlerin kullanılacağı ve bu analizlerde hangi rayiçlerin kullanılacağı belirtilmektedir. İlam hükmünde yapılan imalatın birim fiyatının sözleşme eki keşif özetinde ve birim fiyat cetvelinde olmadığının ve bu nedenle yeni birim fiyat yapılabileceğinin kabul edilmiş olduğu görülmektedir. Ancak bu konuda mevcut benzer birim fiyat ve analiz varken, iş başında puantajla tespit edilen miktarların esas alınarak analiz yapılamayacağı belirtilmekte ve DSİ B-08.021/2 poz nolu analize kıyasen yeni bir analiz yapılmaktadır.

Sözleşme eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin Fiyatları Belli Olmayan İşler başlıklı 20.maddesinde;

“Keşif Özetinde veya birim fiyat cetvelinde fiyatı gösterilmemiş olup da yapılması idarece istenen yapım ve hizmet işlerinin yeni birim fiyatları tespit edilirken öncelik sırası ile aşağıdaki analizler kullanılır:

a- Sözleşme ve eklerinde (birim fiyat cetvellerindeki) birim fiyat tespitinde kullanılan analizler veya varsa o işe ait teklif analizler;

b- Sözleşme birim fiyatlarının tespitinde kullanılan analizlerle veya varsa o işe ait teklif analizlerle kıyaslanarak bulunan analizler;

c- Diğer dairelere ait benzer analizler;

d- Birim fiyat tespit edilecek iş kalemleri için o işin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarı ile işçi ve makine çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler;

Yeni birim fiyatların tespitinde, yukarıdaki analizlere öncelik sırası ile aşağıdaki rayiçler, uygulanır:

1. Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tespit edilip yayınlanan rayiçler veya varsa o işe ait teklif rayiçler;

2. Diğer İdarelerce tespit edilmiş rayiçler;

3. İdarece kabul edilmek şartı ile Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmış memleket rayiçleri;

Bu usullerden hiç biriyle yeni birim fiyat tespiti mümkün olamıyorsa, o iş kalemine ait Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmış fatura bedelleri esas alınarak yeni birim fiyat tespit edilebilir. Yeni birim fiyat, müteahhitle birlikte yukarıda belirtilen usullerden biri ile tespit edilerek bu hususta düzenlenen tutanak İdarenin onayına sunulur ve onaydan sonra geçerli olur.” denmekte olup,Yapılmış olan yeni birim fiyat analizi BİGŞ’nin 20. maddesi çerçevesinde yüklenici ve idare arasında mutabakat içerisinde, puantajla tespit edilen malzeme miktarları ile işçi ve makinelerin çalışma saatleri esas alınarak oluşturulmuş analiz olup, teknik bir tespite dayalı olmadan bu analizde yer alan girdi miktarlarının fazla olduğunu söylemek mümkün olmadığı gibi, benzer analiz olduğu hükmedilen analizlere kıyasla bu analizlerin girdi miktarlarının ve cinsinin benzer analizlerle aynı olması gerektiğini söylemekte mümkün görülmemektedir. Çünkü yapılmış olan analizde yer alan bir kısım girdi miktarlarının, benzer analiz olduğu hükmedilen analizlerin miktarına düşürülmesi durumunda analizde yer alan ve puantajla tespit edilmiş olan diğer girdi miktarlarının ne ölçüde artacağı veya azalacağı teknik olarak tespit edilmek durumundadır.

Yine yapılan imalatın birim fiyat cetvellerinde yer alan bir birim fiyata ait analizle benzer analiz olduğu hükmünün de ancak teknik bir tespitle mümkün olacağı görülmektedir. Bu nedenle her hangi bir teknik tespit yapılmadan, 08.021/2 poz nolu analizin benzer analiz olduğu gerekçesinden hareketle, bu analizde yer alan bazı girdilerinde fiilen gereksiz olduğu tespitiyle yeni birim fiyat yapma yetkisi olan kurumlar yerine geçerek, yeni bir birim fiyat tespit edilmek suretiyle verilen tazmin hükmü yerinde görülmemektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle 641 sayılı ilamın 23/A. maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

B) İlamın (B) fıkrasına ilişkin hüküm, Obruk Barajı ve HES İnşaatı işinde, Kalıp fiyatlarına dahil olduğu halde, enerji tüneli giriş yapısı beton imalatları için YF-36 Taşıyıcı çelik iskele imali montajı ve demontajı adı altında yeni birim fiyat yapılması, sonucu fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle verilmiştir.

Dilekçi itirazlarının gerekçesini, “Taşıyıcı çelik iskele imali, montajı ve demontajı” adı altında yapılan yeni fiyatın enerji tüneli giriş yapısı tabliye betonu dökebilmek amacıyla yapıldığı ve bu imalatında, özel teknik şartnamedeki istisna kapsamında belirtilen dolusavak köprüsü, köprüler ve santral binası tavan kalıpları tabliye betonları ile aynı müşkülata sahip bir imalat olduğu, imalatın, kalıp iskelesi olmadığı, enerji tüneli giriş yapısı tabliye betonu dökebilmek için gereken taşıyıcı iskelenin montaj ve demontajı olduğu, oluşturmaktadır.

Sözleşme eki özel teknik şartname Bölüm II, madde 86’da, “Dolusavak santral, sulama yapısı, tünellerin giriş ve çıkış yapıları vs. gibi yerlerdeki istinat duvarı, ayak, perde duvarları ve 1/1’den büyük şevli kaplama betonlarının yapımında kayar kalıp kullanılacaktır. Kayar kalıplarla beraber kullanılan spiraller, tespit civataları, gereği ve destek çubukları, iş iskelesi vs….. gibi bütün hususlar kalıp fiyatlarının içine dahildir. Bu bakımdan dolusavak köprüsü, köprüler ve santral binası tavan kalıpları hariç hiç bir yerde kalıp iskelesi bedeli ödenmeyecektir.” Hükmü yer almaktadır.

Yapılan yeni birim fiyatın enerji tüneli giriş yapısı tabliye betonu imali için yapıldığı ve imalatta kayar kalıp sisteminin kullanıldığı görülmektedir. Özel teknik şartname hükmü gereği kayar kalıp sistemi kullanılmak zorunda olunan tünellerin giriş ve çıkış yapılarında kalıp bedeline iskele bedeli de dahil olduğu için ayrıca iskele bedeli ödenmesi mümkün değildir.

Enerji tüneli giriş yapısı tabliye betonunun şartnamede belirtilen istisnalar arasında olduğunu da söylemek mümkün görülmemektedir. Çünkü şartnamede; “Bu bakımdan dolusavak köprüsü, köprüler ve santral binası tavan kalıpları hariç hiç bir yerde kalıp iskelesi bedeli ödenmeyecektir.” Denmek suretiyle istisnalar sınırlı olarak sayılmış olup bu istisnaları genişletmek mümkün değildir. Bu nedenlerle verilmiş olan tazmin hükmünün yerinde olduğu görülmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle 641 sayılı ilamın 23/B. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, (Üye T.Ataman’ın “Taşıyıcı çelik iskele imali, montajı ve demontajı” adı altında yapılan yeni fiyatın enerji tüneli giriş yapısı tabliye betonu dökebilmek amacıyla yapıldığı ve bu imalatında, özel teknik şartnamedeki istisna kapsamında belirtilen dolusavak köprüsü, köprüler ve santral binası tavan kalıpları tabliye betonları ile aynı müşkülata sahip bir imalat olduğu, imalatın, kalıp iskelesi olmadığı, enerji tüneli giriş yapısı tabliye betonu dökebilmek için gereken taşıyıcı iskelenin montaj ve demontajı olduğu görülmekte olduğundan, ilam hükmünün kaldırılması gerekir yönündeki ayrışık oylarına karşı) oy çokluğu ile,

C) İlamın (C) fıkrasına ilişkin hüküm, Obruk Barajı ve HES İnşaatı işinde, Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı Birim Fiyat Cetveli ve Tariflerinde mevcut olduğu halde, YF-19 Kum ve Gravyenin II.Defa Yıkanması(Beton İçin) pozu adı altında yeni birim fiyat yapılması, sonucu fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle verilmiştir.

Dilekçi itirazlarının gerekçesini, kum ve gravyenin 2.defa yıkanması ve bu yıkama dolayısıyla YF-19 poz nolu yeni birim fiyat yapılmasının teknik zaruretten kaynaklandığı ve B.İ.G.Ş.’nin 20’nci maddesi uyarınca yeni fiyat yapılması işleminde mevzuata aykırılık olmadığı, oluşturmaktadır.

Beton imalatlarında kum-çakıl olarak, “B-08.009- Kargır, Beton ve B.A.İçin Kum ve Gravye Hazırlanması” yer almakta olup, birim fiyat tarifi “Kum ve grevyenin ocak veya dereden çıkarılması, makine ile elekten geçirilip ayrılması, taşıtlara yükletilerek, iş başına kadar taşınması ve iş yerinde boşaltılması, istif ve muhafaza edilmesi için yapılan her türlü işçilik ve masrafları dahil -nakliye bedeli hariç- beher meteküp kum ve gravyenin ihzarat fiyatı.” şeklindedir. Beton imalatlarında yer alan bu malzemenin yıkanması gerektiğinde B-15.344/1 poz nolu Barajlarda Kum ve Gravye yıkanması birim fiyatından bedeli ödenmek suretiyle yıkanabileceği görülmektedir.

B-15.344/1 poz nolu birim fiyat tarifi; Her türlü filtre malzemesi hariç olmak üzere inşaat bünyesine girecek olan kum ve çakılın yeteri derecede temiz olmaması halinde İdarenin göstereceği lüzum üzerine, teknik kalite elde edilinceye kadar kum ve çakılın yıkanması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, makine, suyun temini ve iş başına taşınması, alet ve edevat giderleri ile müteahhit kârı genel giderler karşılığı, yüklemeler, yatay ve düşey taşımalar, boşaltmalar dahil beher metreküp kum ve çakıl yıkanma fiyatı.” şeklinde olup, ilgili işte de yıkaması yapılan kum çakıl malzemesi için bu birim fiyat üzerinden ödeme yapıldığı rapor dosyası eki hakediş belgelerinden anlaşılmaktadır.

İlgili işe ait hakediş ödemelerinde B-15.344/1 poz nolu Barajlarda Kum ve Gravye yıkanması birim fiyatının yanında ayrıca; birinci yıkama neticesinde yeterli temizliğin sağlanamadığı gerekçesiyle ikinci bir yıkamanın yapıldığı ve bu yıkama için YF-19 Kum ve Gravyenin II.Defa Yıkanması(Beton İçin) pozu adı altında yeni birim fiyat yapılarak ödemede bulunulduğu görülmektedir.

B-15.344/1 poz nolu birim fiyat tarifinde; “….teknik kalite elde edilinceye kadar kum ve çakılın yıkanması için lüzumlu her türlü işçilik,…” denmek suretiyle kum-çakılın teknik kalite elde edilinceye kadar yapılacak her türlü yıkamasının birim fiyata dahil olduğu belirtilmiştir. Bu nedenle kum-çakılın birinci veya ikinci yıkaması gibi bir durum söz konusu olamayacağından, birinci yıkamada gerekli temizliğe ulaşılamadığı gerekçesiyle malzemenin ikinci defa yıkanması ve bu yıkama için bir bedel ödenmesi mümkün görülmemektedir.

Ayrıca ilam hükmünde, yapılan bu yeni birim fiyat analizinde yer alan 03.521 poz nolu yükleyicinin çalışma saatinin 0,0083 saat olmasına rağmen, 2000,2001 ve 2002 yıllarına ilişkin uygulama yılı birim fiyatının tespitinde, analizlerde 03.521 poz nolu yükleyicinin çalışma saatinin 0,083 saat olarak alındığı ve uygulama yılı birim fiyatlarının bu şekilde tespit edilmesi sonucu fazla ödeme yapıldığı gerekçesi de yer almaktadır.

Yeni birim fiyat tutanağına esas analizde de; 0,0083 saat olan 03.521 poz nolu yükleyicinin çalışma saatinin, uygulama yılı birim fiyatları tespit edilirken, 0,083 saat olarak alındığı görülmekle, bu gerekçelerle verilmiş olan ilam hükmünün yerinde olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle 641 sayılı ilamın 23/C. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

D) İlamın (D) fıkrasına ilişkin hüküm, depoya taşınan kazı malzemesi için B.07.D/7 poz nolu taşıma formülü yerine B.07.D/8 poz nolu taşıma formülüne göre hesaplanan bedelin ödenmesi sonucu fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle verilmiştir.

Dilekçi itirazlarının gerekçesini, Kaya kazılarının B-07.D/5 (8) poz nolu nakliye birim fiyatında sayılmış olduğu, B-07.D/5 pozunda yer alan ve ilam hükmüne gerekçe olarak gösterilen “Poz no B-15.313’ün tatbik edildiği kaya kazılması yolda dolguda kullanılması işinde yol dolgusunda kullanılması şartı ile kazılan kayanın kazı maktaında ölçülen beher metre küpüne uygulanır” hükmünün kazının baraj dolgusuna konulmasına karşı konulmuş bir şart olduğu, aynı şartlarda kazılan ve baraj dolgusunda kullanılan kaya kazıları için dolguda ölçülen miktar üzerinden B-07.D/3 pozundan ödeme yapılması gerektiğinden, bu şartın konmuş olduğu, kazı ve nakliye pozları birlikte incelendiğinde nakliye pozlarının kazı miktarının ölçüm yerine göre belirlendiğinin ve ilam hükmüne gerekçe oluşturan bu hükmün, aynı şartlarda kazılan ve baraj dolgusunda kullanılan kaya kazıları için dolguda ölçülen miktar üzerinden B-07.D/3 pozundan ödeme yapılması gerektiğinden, konmuş olduğunun görüleceği, Kazının kazı yerinde ölçülen miktarı ile dolguda ölçülen miktarlarının, kazım sırasında oluşan kabarma sonucu farklı olması nedeniyle nakliye birim fiyatlarının, kazı miktarının ölçüm yerine göre belirlenmiş olduğu, bunun nakliye formüllerinde yer alan ve nakliye mesafesi dışında tek farklı unsur olan S katsayısından da açıkça görüleceği, “Nakliyelere Ait Genel Notlar” başlığı altındaki 25. maddenin (c) fıkrasındaki “Herhangi bir malzeme tarif ve isim olarak B-07.D/3, B-07.D/4, B-07.D/5 pozlarından herhangi birinde zikredilmemişse ve nakliyesinin de ödenmesi icap ediyorsa bunun metreküpüne sadece B-07.D/4 pozu uygulanır.” hükmünün baraj inşaatının ana unsuru olan kazı ve kazı malzemelerini içermediği, bu hükmün baraj inşaatında münferit olarak ortaya çıkan, moloz nakli gibi durumları içeren bir hüküm olduğu, baraj inşaatının ana unsuru olan kazı malzemesinin her cinsinin nakliye formüllerinde sayılmış olduğu, baraj inşaatında ana unsur olan kazı malzemesinin herhangi bir cinsinin nakliye formüllerinde sayılmamış olmasının mümkün olamayacağı, oluşturmaktadır.

İlam hükmünde gerekçe olarak, B-07.D/5 (8) poz nolu nakliye birim fiyat tarifinde yer alan, “Poz no B-15.313’ün tatbik edildiği kaya kazılması yolda dolguda kullanılması işinde yol dolgusunda kullanılması şartı ile kazılan kayanın kazı maktaında ölçülen beher metre küpüne uygulanır” hükmü ile “Nakliyelere Ait Genel Notlar” başlığı altındaki 25. maddenin (c) fıkrasındaki “Herhangi bir malzeme tarif ve isim olarak B-07.D/3, B-07.D/4, B-07.D/5 pozlarından herhangi birinde zikredilmemişse ve nakliyesinin de ödenmesi icap ediyorsa bunun metreküpüne sadece B-07.D/4 pozu uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

İlam hükmün de gerekçe olarak yer alan “Nakliyelere Ait Genel Notlar” başlığı altındaki 25. maddenin (c) fıkrasındaki hüküm ilama yanlış yazılmıştır. “Herhangi bir malzeme tarif ve isim olarak…” ibaresi DSİ birim fiyat tarifleri kitabında “Herhangi bir malzeme tarif veya isim olarak…” şeklinde yer almaktadır. Yani nakliyesi ödenmesi gereken bir malzemenin nakliye birim fiyatlarında hem tarifinin, hem de isminin birlikte sayılması gerekmemektedir. Bir malzeme tarif veya isim olarak nakliye birim fiyatlarında sayılmış ise bu malzeme için “Nakliyelere Ait Genel Notlar” başlığı altındaki 25. maddenin (c) fıkrasındaki hükmün uygulanması mümkün görülmemektedir.

İlam hükmünde gerekçe olarak yer alan diğer hüküm ise, B-07.D/5 (8) poz nolu nakliye birim fiyat tarifindeki, “Poz no B-15.313’ün tatbik edildiği kaya kazılması yolda dolguda kullanılması işinde yol dolgusunda kullanılması şartı ile kazılan kayanın kazı maktaında ölçülen beher metre küpüne uygulanır” hükmüdür.

Kazı ve nakliye birim fiyatlarının birlikte incelenmesinde; kazı birim fiyatlarında, kazının hangi amaca yönelik olarak yapıldığı esasına göre ölçüsünün yani yapılan kazı miktarının hesabının nasıl yapılacağının belirlendiği, nakliye birim fiyatlarının ise nakledilecek malzemelerin ölçüm yerleri esas alınarak belirlendiği görülmektedir.

Bu çerçevede; Nakliye birim fiyatlarında, ölçüm yeri dolgu mahalli olan kaya kazı malzemelerinin nakliye birim fiyatlarının B-07.D/3, ölçüm yeri kazı maktaı olan kaya kazılarının nakliye birim fiyatlarının B-07.D/5 pozundan ödeneceği esasının getirilmiş olduğu görülmektedir.

İlam hükmünde gerekçe olarak yer alan, B-07.D/5 (8) poz nolu nakliye birim fiyat tarifindeki, “Poz no B-15.313’ün tatbik edildiği kaya kazılması yolda dolguda kullanılması işinde yol dolgusunda kullanılması şartı ile kazılan kayanın kazı maktaında ölçülen beher metre küpüne uygulanır” hükmünün B-15.313 poz nosu ile ariyet ocağında kazılan ve yol dolgusuna konan kazıların kazı maktaında ölçülen beher metre küpüne B-07.D/5 pozu ile nakliye bedeli ödenirken, B-15.312 poz nosu ile ariyet ocağında B-15.313 pozu ile aynı şartlar altında kazılıp yol haricindeki dolgu, sedde ve/veya baraj dolgusuna konan kaya kazıların dolgu maktaında ölçülen beher metre küpüne B-07.D/3 pozundan nakliye bedeli ödenmesi gerekeceği için, bu ayrımın, yani ariyet ocağında kazılan kaya kazılarının yol dolgusunda kullanılması durumunda uygulanacak nakliye birim fiyatının ve yol haricindeki dolgu, sedde ve/veya baraj dolgusunda kullanılması durumunda uygulanacak olan nakliye birim fiyatının, bu iki durumda nakliye ödenecek malzeme miktarının farklı şekilde ölçülmesi nedeniyle farklı nakliye birim fiyatlarının uygulanmasının gerekeceğinin belirtilmesi amacıyla konmuş olduğu görülmektedir.

B-07.D/5 (8) poz nolu nakliye birim fiyat tarifindeki, “Poz no B-15.313’ün tatbik edildiği kaya kazılması yolda dolguda kullanılması işinde yol dolgusunda kullanılması şartı ile kazılan kayanın kazı maktaında ölçülen beher metre küpüne uygulanır” hükmü nedeniyle, ilam hükmüne gerekçe teşkil eden “Nakliyelere Ait Genel Notlar” başlığı altındaki 25. maddenin (c) fıkrasındaki hükmün, B-15.313 pozundan yapılan Kaya kazıları, B-07.D/5 (8) poz nolu nakliye birim fiyat tarifinde yer alan, “Poz no B-15.313’ün tatbik edildiği kaya kazılması yolda dolguda kullanılması işinde yol dolgusunda kullanılması şartı ile kazılan kayanın kazı maktaında ölçülen beher metre küpüne uygulanır” hükmü nedeniyle tarif olarak sayılmamış olduğu kabul edilse bile, yollarda yapılan kaya kazıları B-07.D/5 (8) poz nolu nakliye birim fiyatında isim olarak sayılmış olduğundan, uygulanabilirliğinin bulunmadığı, görülmektedir.

Çünkü; “Nakliyelere Ait Genel Notlar” başlığı altındaki 25. maddenin (a) fıkrasındaki; “Nakliye bedelinin ayrıca ödeneceği kaydedilen işlerde Nakliye bedelinin tarifi yapılmış malzeme bedelinin tarifi yapılmış malzeme cinsine bağlı olarak (Karayolu ile taşımalar) ismini taşıyan B-07.D/3, B-07.D/4 , B-07.D/5 pozlarının tatbiki gereken bir poz. ile ödenmesi esastır.” hükmü gereği B-07.D/5 pozisyonunda nakliye bedelinin tarifi yapılmış malzeme cinsi olan kaya kazılarının bedelinin B-07.D/5 pozisyonundan ödenmesi gerekecektir.

Diğer gerekçe olan B-07.D/5 (8) poz nolu nakliye birim fiyat tarifindeki, “Poz no B-15.313’ün tatbik edildiği kaya kazılması yolda dolguda kullanılması işinde yol dolgusunda kullanılması şartı ile kazılan kayanın kazı maktaında ölçülen beher metre küpüne uygulanır” hükmünün B-15.313 poz nosu ile ariyet ocağında kazılan ve yol dolgusuna konan kazıların kazı maktaında ölçülen beher metre küpüne B-07.D/5 pozu ile nakliye bedeli ödenirken, B-15.312 poz nosu ile ariyet ocağında B-15.313 pozu ile aynı şartlar altında kazılıp yol haricindeki dolgu, sedde ve/veya baraj dolgusuna konan kaya kazıların dolgu maktaında ölçülen beher metre küpüne B-07.D/3 pozundan nakliye bedeli ödenmesi gerekeceği için, bu ayrımın, yani ariyet ocağında kazılan kaya kazılarının yol dolgusunda kullanılması durumunda uygulanacak nakliye birim fiyatının ve yol haricindeki dolgu, sedde ve/veya baraj dolgusunda kullanılması durumunda uygulanacak olan nakliye birim fiyatının, bu iki durumda nakliye ödenecek malzeme miktarının farklı şekilde ölçülmesi nedeniyle farklı nakliye birim fiyatlarının uygulanmasının gerekeceğinin belirtilmesi amacıyla konmuş olduğu, aynı yerde kazılan, fakat ayrı yerlerin dolgusunda kullanılan bu iki kazı malzemesinin miktarının, farklı hesaplanmasından dolayı (yol dolgusunda kazı maktaında, diğer dolgularda dolgu maktaında) nakliye birim fiyatlarının da farklı olacağını vurgulamak üzere konmuş bir hüküm olduğu, yol kazısından çıkıp depoya nakledilen kazı ile yol dolgusunda kullanılan kazıların nakliye birim fiyatlarının farklı olacağına dair bir hüküm olmadığı anlaşılmakta olduğundan, ilam hükmünün yerinde olmadığı görülmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle 641 sayılı ilamın 23/D. maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

E) İlamın (E) fıkrasına ilişkin hüküm, Obruk Barajı ve HES İnşaatı işinde, B-15.313 poz nolu Barajlarda kaya kazılması ve yolda dolguya konulması imalatının patlayıcı madde kullanılmadan yapılması halinde, bu pozun birim fiyatına B-15.310 poz nolu birim fiyatın %80’i ilave edilmesi gerekirken, kendi birim fiyatına yani B-15.313 pozu birim fiyatına %80 zam yapılarak ödenmesi, sonucu fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle verilmiştir.

Dilekçi itirazlarının gerekçesini, B-15.310 ve B-15.313 pozları aynı özellikte malzemenin kazılması olup yalnızca birim fiyat tariflerine bağlı olarak kullanıldığı yer açısından değişiklik arzettiği, tariflerde görüldüğü gibi inşai açıdan farklılık bulunmadığı, bundan dolayı da % 80’lik zammın buna karşılık gelen imalat birim fiyatına (B-15.313 pozu birim fiyatına) uygulanması gerektiği, oluşturmaktadır.

Birim Fiyat Cetvelinin (D) formasının kazılarla ilgili notlar kısmının 65.maddesinde “Herhangi bir şekilde kaya kazısının patlayıcı madde kullanılmadan yapılması halinde B-15.310 pozisyonu fiyatına % 80 zam yapılır. Ancak bu zammın yapılabilmesi için patlayıcı madde kullanılmadan kaya kazısı yapılmasını idarenin peşinen yazılı olarak talimat veya izin vermiş olması lazımdır” denilmektedir.

Kazılarla ilgili notlarda, kazı imalatının patlayıcısız yapılması durumunda ilgili kazı pozunun birim fiyatının %80 zamlı ödeneceğine dair bir hüküm bulunmayıp, herhangi bir şekilde kaya kazısının patlayıcı madde kullanılmadan yapılması halinde B-15.310 pozisyonu fiyatına % 80 zam yapılacağı belirtilmekte olduğu görülmekte olup, bu gerekçe ile verilmiş ilam hükmünün yerinde olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle 641 sayılı ilamın 23/E. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

F) İlamın (F) fıkrasına ilişkin hüküm, İhaleden önce tespit edilip onaylanmadığı ve keşif özetinde yer almadığı halde, TCK standartları ve TCK birim fiyatları ile Çorum-İskilip karayolu güzergahında Kızılırmak üzerinde yapılan köprü imalatına, %40 oranında köprü zammı tespit edilip ödenmesi, sonucu fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle verilmiştir.

İlam hükmünde gerekçe olarak, TCK 3992 poz nolu köprü inşaat zammı birim fiyat tarifinin not kısmında yer alan: “Bu birim fiyat eksiltmeden önce olmak üzere idarenin en yetkili makamınca tespit ve onaylanmak suretiyle, keşif özetinde yer almak ve % de miktarı belirtilmek suretiyle ödenir. Her ne sebeple olursa olsun eksiltmeden sonra tespiti mümkün değildir.” Hükmü gereği ihaleden sonra keşif özetinde yer almayan bu birim fiyatın kullanılamayacağı yer almaktadır.

Dilekçi itirazlarının gerekçesini, işin ihale, sözleşme ve ilk yapım safhasında köprü yapımı ve köprü uzunluğu , dolayısıyla köprü zammının söz konusu edilmemiş olduğu, İhaleden sonra başlanılarak baraj imalatının ilerleyen aşamalarında 13.02.1998 tarihli onaydan görüleceği üzere Çorum - İskilip yolu için 1250 m uzunluğunda köprü yapılmasına karar verilmesi üzerine anılan köprü imal edildiğinden, TCK 3992 poz nolu iş kalemi tarifinin 1 nolu notunda yer alan köprü zammı ile ilgili % tespit edilmesi şartının ihale ve sözleşmeden sonra yine en yetkili makam tarafından onaylanan esaslara göre uygulanmış olduğu, anılan yapım işinin ihalesi ile her hangi bir köprü yapımı ihale edilmediği ve köprü yapımı zarureti ihaleden sonra işin yapımı esnasında ortaya çıktığından 3992 poz nolu köprü inşaatı zammı iş kalemi tarifinin 1 nolu notunda yer alan şartların sorgu konusu edilen baraj yapım işinde uygulanacak köprü zammında aranmasının fiilen ve hukuken imkansız olduğu, oluşturmaktadır.

TCK Birim Fiyat Tarifi kitabında 3992 poz nolu köprü inşaat zammı "Köprü inşaatında köprünün tipi, açıklığı, yüksekliği, verevliliği, ulaşım zorluğu, üzerinde bulunduğu suyun veya kuru derenin sebebiyet verdiği zorluklar ve köprü mahalline ait mevki şartları vb. şartlardan doğan inşaat ve imalat güçlüğü ile randıman düşüklüğünü karşılamak üzere köprü inşaatı zammı" olarak tanımlanmış, birim fiyat tarifinde birim fiyata dahil olan masrafların neler olduğu belirtilmiş olup, Tarifte; “Ödeme: Köprüye ait her çeşit inşaat ve imalatın ilgili pozlarındaki birim fiyatın %........köprü inşaatı zammı olarak ödenir.” “Not: (1) Bu birim fiyat; eksiltmeden önce olmak üzere İdarenin en yetkili makamınca tespit ve onaylanmak suretiyle, keşif özetinde yer almak ve % de miktarı birim fiyat tarifinde belirtilmek suretiyle ödenir.” denmekte olduğu görülmektedir.

Birim fiyat tarifinin Not kısmında yer alan; “Bu birim fiyat; eksiltmeden önce olmak üzere İdarenin en yetkili makamınca tespit ve onaylanmak suretiyle, keşif özetinde yer almak ve % de miktarı birim fiyat tarifinde belirtilmek suretiyle ödenir.” ifadesinin ihale aşamasında rekabeti sağlamak amacıyla getirilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan TCK birim fiyatlarında böyle bir birim fiyatın yer alması, köprülere ilişkin birim fiyatların, köprü imalinde karşılaşılabilecek minimum güçlükler dikkate alınarak düzenlenmiş olduğunu, Köprü inşaatında köprünün tipi, açıklığı, yüksekliği, verevliliği, ulaşım zorluğu, üzerinde bulunduğu suyun veya kuru derenin sebebiyet verdiği zorluklar ve köprü mahalline ait mevki şartları vb. şartlardan doğan inşaat ve imalat güçlüğü ile randıman düşüklüğü unsurlarının yapılacak olan her bir köprü için mevcut ve farklı olduğunu da göstermektedir.

Birim fiyat cetvel ve tariflerinde yer alan zam pozları da diğer pozlar gibi imalata ilişkin pozlar olup, her bir ihale kapsamında karşılaşılacak olan ve imalatın maliyetini etkileyen unsurlar farklı olduğu için zam pozu olarak ifade edilmektedirler. Bu ise birim fiyatların (birim fiyat tarifinde belirtilmemiş olmak şartıyla) imalata ilişkin minimum güçlükler dikkate alınarak düzenlenmiş olduğunu, bu güçlüklerin imalat birim maliyetlerini artıracağını ve bu artışın her bir ihale için farklı olacağı kabul edilerek, zam pozlarının oluşturulmuş olduğunu göstermektedir.

Zam pozlarının imalata ilişkin, yani imalat birim maliyetine ilişkin pozlar olduğu dikkate alındığında, zam pozu uygulanan bir imalatın birim fiyatının, bu imalatın en düşük zorluk derecesine göre belirlenmiş birim fiyatına esas analizindeki girdilerin, bu zam pozu oranında artırılması sonucu bulunacak olan birim fiyat olduğu anlaşılmaktadır.

TCK 3992 poz nolu köprü inşaat zammı birim fiyat tarifinde de; “….her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve edevat masrafları ile müteahhit karı ve genel masraflar.” denmek suretiyle bu pozun adı zam pozu olsa da aslında bir imalat pozu olduğu belirtilmektedir.

İlgili işin ihale kapsamında TCK standartlarına göre bir köprü yapımının olmadığı, İlam hükmüne konu köprü inşaatına ihaleden sonra 13.02.1998 tarihli onay ile karar verilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

BİGŞ’nin 20. maddesinde sözleşme eki keşif özet cetvelinde ve birim fiyat listesinde fiyatı gösterilmemiş olup da, yapılması idarece istenen imalatların yeni birim fiyatlarının tespitinde öncelikle hangi analizlerin kullanılacağı ve bu analizlerde hangi rayiçlerin kullanılacağı belirtilmektedir.

İlgili işin sözleşme eki keşif özet cetvelinde ve birim fiyat listesinde TCK standartlarına göre yapılacak olan köprü birim fiyatları bulunmadığından, bu köprü imalatı için kullanılacak birim fiyatlar BİGŞ’nin 20. maddesine göre tespit edilecektir. BİGŞ’nin 20. maddesinin ( c ) fıkrasında ise yeni birim fiyatların tespitinde “Diğer İdarelere ait benzer analizler” in kullanılacağı belirtilmektedir.

Bu çerçevede TCK birim fiyatları içerisinde yer alan 3992 poz nolu Köprü zammı pozunun da yukarıda açıklandığı üzere bir imalat pozu olması, yani yapılan imalatın birim maliyetini belirleyen bir birim fiyat olması nedeniyle, gerekli şartların bulunması durumunda BİGŞ’nin 20. maddesinin ( c ) fıkrası kapsamında kullanılmasında hukuki bir sakınca görülmemektedir. Bu birim fiyatın kullanılmasında gerekli olan şartlar ise yine birim fiyat tarifinde belirtilmiş olup, ilgili köprü inşaatında köprünün tipi, açıklığı, yüksekliği, verevliliği, ulaşım zorluğu, üzerinde bulunduğu suyun veya kuru derenin sebebiyet verdiği zorluklar ve köprü mahalline ait mevki şartları vb. şartlardan doğan inşaat ve imalat güçlüğü ile randıman düşüklüğünün varlığının olması, bu birim fiyatın ihaleden sonra, ihale kapsamında köprü yapım işi olmayan bir işte BİGŞ’nin 20. maddesi çerçevesinde kullanılabilmesi için yeterli olacaktır.

Her ne kadar TCK 3992 poz nolu köprü inşaat zammı birim fiyat tarifinin not kısmında: “Bu birim fiyat eksiltmeden önce olmak üzere idarenin en yetkili makamınca tespit ve onaylanmak suretiyle, keşif özetinde yer almak ve % de miktarı belirtilmek suretiyle ödenir. Her ne sebeple olursa olsun eksiltmeden sonra tespiti mümkün değildir.” denilmekte ise de; yukarıda da açıklandığı üzere bu şart ihalede rekabeti ağlamak amacıyla getirilmiş bir şart olduğu için, tarifte yer alan “Her ne sebeple olursa olsun” ifadesinin ihale kapsamında köprü yapım işi olan ve ihalede rekabetin keşif özeti ve birim fiyat cetvelindeki fiyatlarla sağlandığı ihaleler için geçerli bir şart olduğunun anlaşılması gerektiği görülmektedir.

İlam hükmüne konu ilgili işin, ihale kapsamında yapılacak işler içinde köprü yapım işi olmadığı, yapım aşamasında duyulan ihtiyaç üzerine ihale kapsamına alındığı görülmekte olup, sözleşme eki keşif özet cetvelinde ve birim fiyat listesinde köprü yapımına ilişkin birim fiyatlar bulunmamaktadır.

İlgili işin, ihale kapsamında yapılacak işler kapsamında köprü yapım işi olmaması ve yapım aşamasında duyulan ihtiyaç üzerine ihale kapsamına alınması ve bu nedenle sözleşme eki keşif özet cetvelinde ve birim fiyat listesinde köprü yapımına ilişkin birim fiyatların bulunmamasından dolayı ilgili köprü imalatına ilişkin kullanılacak birim fiyatlar, BİGŞ’nin 20. maddesine göre belirlenecek olduğundan, köprünün tipi, açıklığı, yüksekliği, verevliliği, ulaşım zorluğu, üzerinde bulunduğu suyun veya kuru derenin sebebiyet verdiği zorluklar ve köprü mahalline ait mevki şartları vb. şartlardan doğan inşaat ve imalat güçlüğü ile randıman düşüklüğünün varlığının ilgili köprü imalatlarına başlanılmadan tespit edilmiş olması ve bu tespitin ihaleyi yapan en yetkili mercilerce yapılmış olması nedeniyle, TCK 3992 poz nolu birim fiyatın kullanılması, köprü imalindeki birim maliyetlerin tespit edilen köprü zammı kadar, TCK birim fiyatlarındaki köprü birim fiyatlarından fazla olduğunu göstermekte olduğundan, bu birim fiyatın kullanılmış olması nedeniyle yükleniciye köprü imalindeki birim maliyetlerin karşılığının ödenmiş olduğu anlaşılmaktadır.

İlgili ihale kapsamında yapılmasına ihaleden sonra 13.02.1998 tarihli onay ile karar verilmiş olan köprü inşaatına ilişkin olarak TCK 3992 poz nolu birim fiyat tarifinde yer alan “Her ne sebeple olursa olsun” ifadesinin, ilgili köprü inşaatında köprünün tipi, açıklığı, yüksekliği, verevliliği, ulaşım zorluğu, üzerinde bulunduğu suyun veya kuru derenin sebebiyet verdiği zorluklar ve köprü mahalline ait mevki şartları vb. şartlardan doğan inşaat ve imalat güçlüğü ile randıman düşüklüğünün varlığının, ihaleyi yapan yetkili mercilerce, imalatlara başlanmadan önce tespit edildiği ilgili işte TCK 3992 poz nolu birim fiyatın kullanılamayacağına gerekçe olarak gösterilmesinin yerinde olmadığı görülmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle 641 sayılı ilamın 23/F. maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Sonuç olarak; dilekçi talebinin kısmen kabulü ile 641 sayılı ilamın 23. maddesi ile verilen 6.089.072.896.000.-liraya ilişkin tazmin hükmünün mevzuata uygun bulunan 4.838.828.381.000-lira düşüldükten sonra kalan, 1.250.244.515.000.- liranın Sayman (Merkez Saymanlık Müdürü) Adem Mart, Tahakkuk Memuru (Barajlar ve HES Daire Bşk.) Ali Haydar Şahin, Hakedişi Düzenleyenler Kontrol Mühendisi Mahmut Albayrak ve İsmail Hakkı Şenöz (54.Şb.Md) ile Onaylayan Ayhan Yüksel (DSİ.5.Bölge Müdürü)’in uhdesinde kalmak üzere DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,

Karar verildiği 07.04.2006 tarih ve 28573 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.