Sayıştay 4. Dairesi 28149 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2002

• Daire: 4

• Dosya No: 28149

• Tutanak No: 28609

• Tutanak Tarihi: 10.04.2006

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü.

641 sayılı ilamın 73. maddesi ile ; Kayaoğlu İnşaat San.ve Tic.Ltd.Şti. yüklenimindeki “Malatya-Darende-Gökpınar Sulaması İnşaatı” işinde,

A) İlam tarihinden sonra yapılan tahsilat bildirilmektedir.

B) İlam tarihinden sonra yapılan tahsilat bildirilmektedir.

C) İlam tarihinden sonra yapılan tahsilat bildirilmektedir.

D) Yükleme boşaltma bedeli imalat birim fiyatına dahil olan kum çakıl malzemesi için ayrıca 09.003/1 pozundan yükleme boşaltma bedeli ödenmesi sonucu fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde; İlamın (D) fıkrasına ilişkin olarak, Gökpınar Sulaması İnşaatı işinde 09.003/1 pozunda yükleme boşaltma bedeli ödenen agreganın, kanallarda filtre malzemesi, ulaşım yollarında stablize malzeme ve beton agregası olarak kullanılmakta olduğunu. Hal böyle olunca malzemelerin daha önceden çap ve evsaflarına göre kırılıp depo edilmiş olmasının gerekliliğinin gayet açık olduğunu. Yani konkasör bölgesine 150-200 metre mesafede depolanan malzemelerin buradan 23 ve 24 kilometre uzaklıktaki beton santralına, ulaşım yollarına ve 125 kilometre uzunluğundaki kanalın imalat mahallerine yakın muhtelif depo sahalarına 2. kez taşınmakta olduğunu. 16.041/2-B poz nolu birim fiyat analizinde yer alan D.4265/1, D.4265 ve D.4246 poz nolu işlerin tarifinde birim fiyata dahil olan masrafların; "Taşın, ocaklardan çıkarılması, konkasöre verilecek boyutta kırılması, vasıtalara yüklenmesi, ocak konkasör arasında nihai ortalama 150 m. mesafeye kadar taşınması, boşaltılması, konkasöre verilmesi, şartnamesinde belirtilen veya idarece istenilen granülometriyi elde edecek şekilde konkasörle kırılması ve elenmesi, munzam elemeler ve granülometri ayarlama işlerinin yapılması, konkasör altının boşaltılması, kırılmış ve elenmiş agreganın vasıtalara yüklenmesi, figüre veya depo yerinde boşaltılması, aşağıda "Birim Fiyat Dahil Olmayan Masraflar" başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve edevat masrafları ile müteahhit karı ve genel giderler." olduğunu, Tarifte;

1. Taşın ocaktan çıkarılması ve konkasöre verilecek boyutta kırılması,

2. Vasıtalara yüklenmesi, ocak-konkasör arasında nihai ortalama 150 m. mesafeye kadar taşınması ve taşların boşaltılması

3. Konkasöre verilmesi, kırılması, elenmesi

4. Konkasör altının boşaltılması,(yükleyici ile ötelenmesi)

5. Kırılmış ve elenmiş agreganın vasıtalara yüklenmesi,

6. Figüre veya depo yerinde boşaltılması,...müteahhit karı ve genel giderlerin yer almakta olduğunu, Bu tarifte kırılmış ve elenmiş agreganın vasıtalara yüklenip figüre veya depo yerinde boşaltılmasının birim fiyata dahil olduğunun tartışmasız olduğunu, Ancak konkasör altından ötelenmiş durumda bulunan agreganın buradan alınarak direkt olarak çeşitli sebeplerle inşaat mahallerindeki depolara taşınamamış olduğunu. Toplam 199.956m3 agreganın konkasör bölgesindeki depolara yükleme boşaltma işlemi yapılmadan ötelenerek depolanmasının mümkün olmadığını. Bir başka değişle, konkasörden çıkan ve yükleyici ile ötelenen (konkasör altından boşaltılan) agreganın buradan direkt inşaat mahallerindeki depolara götürülebilseydi 09.003/1 pozundan yükleme boşaltma bedeli verilmesinin gerekmeyeceğini. Oysa burada;

7. Taşın ocaktan çıkarılması ve konkasöre verilecek boyutta kırılması,

8. Vasıtalara yüklenmesi, ocak-konkasör arasında nihai ortalama 150 m. mesafeye kadar taşınması ve taşların boşaltılması

9. Konkasöre verilmesi, kırılması, elenmesi

10. Konkasör altının boşaltılması,(yükleyici ile ötelenmesi)

11. Kırılmış ve elenmiş agreganın vasıtalara yüklenmesi,

12. Figüre veya depo yerinde boşaltılması, işlerine İlave Olarak;

13. Figüre veya depo edilmiş agreganın muhtelif zamanlarda kamyonlara tekrar yüklenip tartılıp inşaat mahalline götürülmesi.

14. Figüre ve depo verinde boşaltılması, işlemlerinin yapılmış olduğunu. Konkasör bölgesinde agreganın depolandığına dair kroki ve resimlerin savunma ekinde sunulmuş olduğunu. Tarifte ocaktan çıkarılan taş için, agrega olarak beton tesisine getirilinceye kadar 2 defa yükleme boşaltma+konkasör altının boşaltılması işleminin öngörülmüşken, burada 3 defa yükleme boşaltma+konkasör altının boşaltılması işleminin yapılmış olduğunu. İlamın, konkasörden çıkan agreganın yükleme boşaltma işlemi yapılmadan 150-200 m mesafeye depo edildiği varsayımına dayalı olarak verilmiş olduğunu, yukarıda bahsedilen miktarda agreganın yükleme boşaltma işlemi yapılmadan 150-200 m mesafeye nasıl depolanabileceğini. Bu durumda, agreganın konkasör altından alınarak direkt işyerindeki depoya niçin götürülmediği, 2 defa depolama işlemine niçin gerek duyulduğu sorusunun akla gelebileceğini. Ancak; - Konkasördeki temin hızı ile işbaşındaki tüketim hızlarının farklı olup, paralel hale getirilmesinin mümkün olmadığını. -İmalat yerindeki depolama imkanlarının kısıtlı olduğunu. -Nakliye mesafesinin uzun olması ve yolların ham yol olmasından dolayı düzenli sabit nakliye yapılamamakta olduğunu. Gerek çalışma temposu gerekse bahsedilen bazı muhtemel engellerin malzemenin düzenli ve belirli bir sistem içinde temin edilmesine mani olduğundan, işin aksamadan yürümesi için mecburen konkasör bölgesinde malzemenin stoklanmış olduğunu. İlamda; DSİ Genel Müdürlüğü'nün 29.02.1996 tarihli yazısından bahsedilerek, beton imalatlarında kullanılan kum-çakıl yükleme boşaltma ve istif bedelinin 2000 m3'e kadar olan kısmının D.09.003/1 pozundan, kalan miktarının ise D.09.003/2 pozundan ödenmesi gerektiğinden bahsedilmekte olduğunu, bunun kabul edilemez olduğunu. DSİ Genel Müdürlüğünün söz konusu yazısının 29.02.1996 tarihinden sonra ihalesi yapılan işler için geçerli olup, ihalesi 1995 yılında yapılan ilgili işi ilgilendirmemekte olduğunu. Sonuç olarak, fiilen yapılan iş ne ise onun bedelinin ödenmiş olup, mükerrer yükleme boşaltma bedeli ödenmesinin söz konusu olmadığını, belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

A) 641 sayılı ilamın 73/A. maddesi ile verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak dilekçi tarafından tahsilat bildirilmekte ise de, hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğu ve ilam hükmüne karşı herhangi bir itirazda söz konusu bulunmadığı cihetle bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

B) 641 sayılı ilamın 73/B. maddesi ile verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak dilekçi tarafından tahsilat bildirilmekte ise de, hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğu ve ilam hükmüne karşı herhangi bir itirazda söz konusu bulunmadığı cihetle bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

C) 641 sayılı ilamın 73/C. maddesi ile verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak dilekçi tarafından tahsilat bildirilmekte ise de, hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğu ve ilam hükmüne karşı herhangi bir itirazda söz konusu bulunmadığı cihetle bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

D)İlam hükmü, “Malatya-Darende-Gökpınar Sulaması İnşaatı” işinde; Yükleme boşaltma bedeli imalat birim fiyatına dahil olan kum çakıl malzemesi için ayrıca 09.003/1 pozundan yükleme boşaltma bedeli ödenmesi sonucu fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle verilmiştir.

Dilekçi itirazlarının gerekçesini, agrega malzemesinin kanallarda filtre malzemesi, ulaşım yollarında stablize malzeme ve beton agregası olarak kullanılmakta olduğu, konkasörde agrega üretimi ile bu malzemenin kullanılacağı imalatların değişik nedenlerle eş zamanlı olarak yapılamadığı, bu nedenle depolanan malzemenin ikinci bir defa yükleme boşaltma yapılarak imalat mahalline taşındığı oluşturmaktadır.

16.041-2-B poz nolu birim fiyatı oluşturan D.4265/1, D.4265 ve D.4246 pozları Karayolları Genel Müdürlüğüne ait pozlar olup, bu pozların birim fiyat tariflerinde; “Taşın; ocaklardan çıkarılması, konkasöre verilecek boyutta kırılması, vasıtalara yüklenmesi, ocak-konkasör arasında nihaî ortalama 150 m. mesafeye kadar taşınması, boşaltılması, konkasöre verilmesi, şartnamesinde belirtilen veya İdarece istenilen granülometriyi elde edecek şekilde konkasörle kırılması ve elenmesi, munzam elemeler ve granülometri ayarlama işlerinin yapılması, konkasör altının boşaltılması, kırılmış ve elenmiş agreganın; vasıtalara yüklenmesi, figüre veya depo yerinde boşaltılması, aşağıda «Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar» başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alât ve edevat masrafları ile müteahhit kârı ve genel masraflar.” ın birim fiyata dahil olduğu belirtilmiştir.

Birim fiyat tariflerinde, a)ocaktan çıkarılan taşın konkasöre verilecek boyutta kırıldıktan sonra araçlara yüklenmesi ve konkasör yanında boşaltılması, b)Kırılan ve elenen agreganın konkasör altından boşaltılması nedeniyle konkasör yakınında depolanan malzemenin yükleniciyle vasıtalara yüklenerek imalatta kullanılacak yerde figüresi yada depoya boşaltılması şeklinde olmak üzere iki ayrı yükleme-boşaltma işleminden bahsedilerek bu işlemlerin birim fiyata dahil olduğu belirtilmektedir.

DSİ Birim Fiyat Tarifleri Kitabının, “Taşıma İşleri Uygulama Kriterleri” başlıklı bölümünün “Genel Hükümler” başlığı altındaki 1. maddesinde: “Taşıma formüllerine göre hesaplanarak bulunan taşıma bedellerine, yükleme, boşaltma ve iş yerinde istif bedelleri dahil değildir. (Çimento, demir taşıması gibi özel taşıma fiyatı olan malzeme ve yük taşıma bedelleri hariç) ihzarat ve imalat birim fiyatlarına malzemenin ocaktaki (satın alma yeri veya depodaki), inşaat yerindeki yükleme, boşaltma ve istif bedelleri dahil edilmiştir. (Madde 5’deki kayıt mahfuzdur)” dendiği,

Madde 5’te ise; “Taşımalarda malzemenin çıkarıldığı veya satın alındığı kullanılacağı yer arasında bir defadan fazla yükleme ve boşaltma yapılmasına zorunluluk olması halinde durum idare ile müteahhit arasında, müteahhidin kusuru olmaksızın meydana geldiğine dair, gerekçeli müşterek bir tutanakla tespit edilir. Bu takdirde fazladan yapılan yükleme, boşaltma bedeli ödenir.” Dendiği görülmektedir.

İmalat birim fiyatlarına malzemenin yükleme boşaltma ve istif bedeli dahil olduğu için, ilgili imalatlarda kullanılan agrega malzemesi için ayrıca yükleme, boşaltma bedeli ödenebilmesi ancak müteahhidin kusurundan kaynaklanmayan bir zaruretin olması gerekmektedir. Agrega malzeme için ayrıca yükleme boşaltma bedeli ödenmesine dilekçi, konkasörde agrega üretimi ile bu malzemenin kullanılacağı imalatların değişik nedenlerle eş zamanlı olarak yapılamadığını göstermektedir. Bu gerekçenin “Taşıma İşleri Uygulama Kriterleri” başlıklı bölümünün “Genel Hükümler” başlığı altındaki 5. maddesindeki müteahhidin kusuru olmayan bir zorunluluk olarak kabul edilmesi mümkün görülmemektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle 641 sayılı ilamın 73/D. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Sonuç olarak, 641 sayılı ilamın 73 maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 10.04.2006 tarih ve 28609 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.