Sayıştay 4. Dairesi 28113 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2002

• Daire: 4

• Dosya No: 28113

• Tutanak No: 28578

• Tutanak Tarihi: 10.04.2006

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden ve duruşmada hazır bulunan murafacı ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü;

641 sayılı ilamın 42. maddesi ile ; Ünal-Tur Turizm ve Tic.A.Ş. yükleniminde bulunan Gaziantep İçme Kullanma Suyu Temini III.Kısım İsale Hattı İnşaatı işinde; Patlayıcı madde kullanılmadan sert kayalık zeminde kazılan 113918 m³ kazı bedelinin DSİ 15023/A pozundan; Yine patlayıcı madde kullanılmadan çok sert kayalık zeminde kazılan 148480 m³ kazı bedelinin DSİ 15023/B pozundan ödenmesi sonucu fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde; ilam hükmüne konu işin DSİ Genel Müdürlüğü İçmesuyu ve Kanalizasyon Daire Başkanlığı Genel, Teknik ve Özel şartnamelerine göre ihalesi yapılan ve yürütülen bir isale hattı inşaatı işi olup , sözleşme ekinde Proje ve İnşaat Daire Başkanlığı birim fiyat cetveli ve tariflerinin mevcut bulunmakta olduğunu. İlgili işe ait Kapalı Teklif Usulü İhale Şartnamesinin 1. maddesinde "İşin Niteliği Nev'i ve Miktarı"nın; "Söz konusu iş; toplam 40.000 m uzunluğunda ve Q1200 çaplı spiral kaynaklı çelik borudan oluşan hamsu isale hatları ile yaklaşık 4.680 m uzunluğunda Q300-Q1200 mm arasında kuyu bağlantı borularının temini ve döşenmesi, 240 m uzunluğunda ve 3 metre çapında tünel yapılması, isale hattının üzerinde yer alan tahliye, vantuz, vana odası, dere ve yol geçişi gibi sanat yapılarının yapılması, vana ve vantuzların temini, montajı ve çelik boruların korozyona karşı katodik korunması, 3 adet pompa istasyonu binası, pompa, motor, mekanik ve elektrik aksamının temini ve montajı, 1 adet 1.000m3'lük toplama deposu, 2 adet 500m3'lük toplama odası ve 1 adet terfi şaftı yapılması, işlerinden oluşmaktadır." şeklinde açıklanmış olduğunu. 2886 Sayılı Devlet İhale Kanununun "Tahmin Edilen Bedelin Tespiti" başlıklı 9. maddesinde; "Ancak, yapım işlerinde bu işler için kanunların verdiği yetkiye dayanılarak ilgili dairelerce tespit edilmiş birim fiyatları varsa, bunlar uygulanır." hükmünün yer almakta olup, ilgili işe ait Kapalı Teklif Usulü İhale Şartnamesinin 1. maddesinde yer alan "İşin Niteliği ve Nev'i" tarifine göre 2886 Sayılı DİK'nun 9. madde hükmünde ifade olunan "ilgili daire"nin bu ihalede DSİ Genel Müdürlüğü olmakta olduğunu. Çünkü ilgili işe ait Kapalı Teklif Usulü İhale Şartnamesinin 1. maddesinde tarif edilen işin niteliği ve nev'inin DSİ Genel Müdürlüğünün görev ve yetki alanına girmekte olduğunu. Bu bağlamdan olmak üzere de; ihale şartnamesinde tarifi verilen işlerin yapımı için öncelikle keşif özeti cetvelinde DSİ birim fiyatlarının yer almış olduğunu. Yine tarifi verilen işlerden diğer ilgili kuruluşların görev ve yetki alanına giren işler için de, bu kuruluşların birim fiyatlarına keşif özeti cetvelinde yer verilmiş olduğunu. Örneğin kanal havalandırma bacaları için İller Bankası, elektrik direkleri için TEDAŞ birim fiyatlarının keşif özet cetvelinde yer almış olduğunu. Aynı şekilde ihale kapsamında yapılacak olan ve ihale şartnamesinin 1 .maddesinde belirtilen 3 adet pompa istasyonu binası, tahliye, vantuz, vana odası, 1 adet 1.000m3'lük toplama deposu, 2 adet 500m3'lük toplama odası işlerinin yapılması içinde keşif özet cetvelinde Bayındırlık Bakanlığı birim fiyatlarına yer verilmiş olduğunu. İlgili işe ait Keşif Özet Cetveli İcmalinin;

İnşaat ve İmalat İşleri Toplamı: 750.083.950.540

Taşımalar Toplamı: 50.432.922.450

Tünel 18.864.021.690

Mekanik Ekipman Genel Toplamı 69.727.165.000

Elektrik Sistemi ve Katodik Koruma 19.641.940.320

TOPLAM 908.750.000.000.- lira şeklinde olduğunu.

Keşif özet cetvelinde, ilgili ihale kapsamında yapılacak olan İnşaat ve İmalat İşlerinin tümü, yani toplam 40.000 m uzunluğunda ve Q1200 çaplı spiral kaynaklı çelik borudan oluşan ham su isale hatları ile yaklaşık 4.680 m uzunluğunda Q300-Q1200 mm arasında kuyu bağlantı borularının temini ve döşenmesi, isale hattının üzerinde yer alan tahliye, vantuz, vana odası, dere ve yol geçişi gibi sanat yapılarının yapılması, vana ve vantuzların temini, montajı, 3 adet pompa istasyonu binası, 1 adet 1.000m3'lük toplama deposu, 2 adet 500m3'lük toplama odası ve 1 adet terfi şaftı yapılması, işlerine ilişkin inşaat ve imalat işlerinin tümü keşif özetinde "İnşaat ve İmalat İşleri" olarak tek bir bölüm altında toplanmış olduğunu. Yani DSİ birim fiyatları ile yapılacak olan İsale hattı imalatları ile bu hat üzerinde yer alan ve Bayındırlık Bakanlığı birim fiyatları ile yapılacak olan tahliye, vantuz, vana odası, 3 adet pompa istasyonu binası, 1 adet 1.000m3'lük toplama deposu, 2 adet 500m3'lük toplama odası inşaat imalatlarının keşif özet cetvelinde "İnşaat ve İmalat İşleri" olarak tek bir bölüm (750.083.950.540) altında belirtilmiş olduklarını. İlam hükmüne konu kazı birim fiyatlarının da, yani Bayındırlık Bakanlığına ait 15.014/1A ve 15.018/2B poz nolu patlayıcı madde kullanarak veya kullanmadan sert ve çok sert kaya kazılması birim fiyatlarının da, ihale kapsamında yapılacak olan tahliye, vantuz, vana odası, 3 adet pompa istasyonu binası, 1 adet 1.000m3'lük toplama deposu, 2 adet 500m3'lük toplama odası inşaat imalatları için keşif özet cetveline konmuş olan birim fiyatlar olduğunu. Ekte sunulan keşif özet cetvelinden de görüleceği üzere bu kazı imalat birim fiyatlarının karşısında yer alan imalat miktarlarının 50 ve 60 m3 gibi çok cüz-i miktarlar olduğunu. İhale konusu işin yani İsale hattının ana unsurunu oluşturan kazı imalatlarının keşif özetinde bu kadar cüz-i miktarlarda yer almış olmasının düşünülemez olduğunu. Bu birim fiyatların keşif özetine ihale kapsamında yapılacak olan tahliye, vantuz, vana odası, pompa istasyonu binası gibi bina sınıfına giren inşaatların kazı imalatlarının yapımında kullanılmak üzere BİNA İNŞAAT KAZISI imalatlarının karşılığı olarak keşif özet cetvelinde yer almış olduğunu. DSİ. Proje ve İnşaat Daire Başkanlığı birim fiyatları olan ve hakedişlerde kullanılan 15.023/A ve 15.023/B poz nolu patlayıcı madde kullanılmadan yapılan sert ve çok sert kaya kazısı birim fiyatlarının ise İsale hattı boyunca belli kısımlarda yapılan platform kazısı imalatlarının karşılığı olarak kullanılmış olduklarını. Her ne kadar bu birim fiyatlar keşif özet cetvelinde yer almasa da; sözleşme eki olan DSİ (DSİ Barajlar ve HES birim fiyatları değil) Proje İnşaat Daire Başkanlığı birim fiyatları olduğunu. Proje İnşaat Daire Başkanlığı birim fiyat cetveli ve DSİ birim fiyat tarifleri kitabında kullanılan bu birim fiyatların sözleşme ekinde yer almakta olduğu ve yapılan imalatın karşılığı olmasından dolayı kullanılması zarureti olduğundan, bu birim fiyatlar üzerinden ödemede bulunulmuş olup bunun aksinin düşünülemez olduğunu. Kısaca tazmin hükmünün ilamda, ödemeler DSİ Barajlar ve HES birim fiyatları üzerinden yapıldığı varsayımına dayandırılarak ve Baraj ve HES kazı birim fiyatlarına münhasır olan dolayısıyla ilam konusu yapım işi ile ilgisi olmayan 18.11.1999 tarih ve 4939/1 sayılı Sayıştay Genel Kurulu içtihadı birleştirme kararı kapsamında değerlendirilmiş olduğunu. Oysa yukarda ve ekte yer alan sözleşme eklerinden görüleceği üzere sözleşme ekleri arasında DSİ Barajlar ve HES birim fiyatları ve tariflerinin yer almamakta bunun yerine DSİ Proje İnşaat Daire Başkanlığının birim fiyatlarının yer almakta olduğunu. Yapılan platform kazı bedellerinin de DSİ Proje İnşaat Daire başkanlığı birim fiyat listelerinde yer alan 15.023/A ve 15.023/B pozları üzerinden ödenmiş olduğunu. Yapılan işin tanımı ve kapsamının yukarıda ayrıntılı olarak gösterilmiş olup, 18.11.1999 tarih ve 4939/1 sayı Sayıştay Genel Kurulu içtihadı birleştirme kararının ise münhasıran Baraj ve HES kazılarına ilişkin DSİ Barajlar ve HES kazı birim fiyatları ile ilgili olduklarını. Oysa ilam konusu yapım işinin bir baraj ve HES yapım işi olmadığı gibi sözleşme ekinde de DSİ Barajlar ve HES birim fiyatlarının yer almamakta olduğunu. Dolayısıyla yapılan platform kazı bedeli ödemelerinin sözleşme hukukuna tamamen uygun olduğunu. Diğer yandan keşif özetinde yer alan Bayındırlık Bakanlığına ait 15.014/1A ve 15.018/2B poz nolu kazı birim fiyatlarının, aynı yapım işi kapsamında yer alan tahliye, vantuz, vana odası, pompa istasyonu binası gibi bina sınıfına giren inşaatların kazı imalatlarının yapımında kullanılmak üzere bina inşaat kazısı imalatlarının karşılığı olduğunu. Platform kazıları için sözleşme ekinde yer alan DSİ Proje İnşaat Daire Başkanlığının birim fiyat listesinde platform kazısı tanımı ve yapım şartlarına uygun olan 15.023/A ve 15.023/B poz nolu birim fiyatlar mevcut iken , bina inşaat kazıları olan Bayındırlık Bakanlığına ait kazı birim fiyatlarının platform kazılarına uygulanmasının hukuken mümkün olmadığını. Örneğin işin niteliği ve nev'inde bir yol yapımı tanımlanmış olsaydı; bu yolda yapılacak olan kazılar için keşif özetinde yer alan ve TCK yol kazısı birim fiyatlarına göre daha pahalı olan Bayındırlık yapı birim fiyatlarının uygulanması nasıl mümkün değilse; Bayındırlık yapı birim fiyatlarının, İsale hattı üzerinde yapılan platform kazıları için uygulanmasının da mümkün olmadığını. BİGŞ'nin 20. maddesinde "Keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde fiyatı gösterilmemiş, olup da yapılması İdarece istenen yapım ve hizmet işlerinin yeni birim fiyatları tespit edilirken öncelik sırası ile aşağıdaki analizler kullanılır." denmek suretiyle keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde fiyatı gösterilmemiş olan imalatlar için yeni birim fiyatın ne şekilde tespit edileceğinin belirlenmiş olduğunu. İlam hükmünde yer aldığı gibi, ilgili işte bir yeni birim fiyat kullanılmasının söz konusu olmadığını. Sözleşme eki olan DSİ birim fiyat cetvelleri ve birim fiyat tariflerinde (Proje İnşaat Daire Başkanlığı'na ait) yer alan ve yapılan imalatın karşılığı olan birim fiyatların kullanılmasının söz konusu olduğunu. Bunun da 2886 sayılı kanunun 9. maddesinin ve BİGŞ'nin 20. maddesinin amir hükmü olduğunu.

Müteahhit firma ile yapılan sözleşmenin 3. maddesinde; "Sözleşme Evrakı ve Kapsamı"nın; "Sözleşme Evrakı şunlardan ibarettir.

1. Kapılı teklif usulü ihale şartnamesi

2. Kapılı teklif usulü ihale şartnamesine ait özel şartname

3. Sözleşme

4. Keşif özeti cetveli

5. Özel şartname ve özel teknik şartname

6. Mekanik ve elektrik ekipman temin ve montajı özel teknik şartnamesi ve İller Bankası katodik koruma proje ve tesisi birim fiyat listesi

7. İnşaat özel birim fiyat tarifleri, iş kalemlerine ait uygulama esasları, idarece tespit edilen benzer iş kalemlerine ait tablo

8. DSİ birim fiyat cetveli (Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı)

9. DSİ birim fiyat tarifleri (Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı)

10. BİB yapı işleri birim fiyat tarifleri

11. BİB yapı işleri birim fiyat tarifleri eki fiyat listesi

12. BİB yapı işleri sıhhi tesisat birim fiyat ve tarifleri

13. BİB yapı işleri müşterek tesisat tesisat birim fiyat ve tarifleri

14. BİB yapı işleri kuvvetli akım iç tesisatı birim fiyat ve tarifleri" şeklinde sayılmış olduğunu. Sözleşmenin 3.maddesinden de açıkça görüleceği üzere DSİ birim fiyat cetvelleri ve birim fiyat tariflerinin sözleşmenin eklerinde sayılmış olup, yine sözleşme eki olan Bayındırlık Bakanlığı YAPI İŞLERİ birim fiyat cetvel ve tariflerinden önce yer almakta olduğunu. İlam hükmünde, yapılan patlayıcısız sert ve çok sert kazılar için, keşif özetinde Bayındırlık Bakanlığına ait 15.014/1A ve 15.018/2B poz nolu patlayıcı madde kullanarak veya kullanmadan sert ve çok sert kaya kazılması birim fiyatları yer almasına rağmen patlayıcı madde kullanmadan yapılan sert ve çok sert kaya kazısı yapılması imalatlarının bedelinin DSİ Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı birim fiyatları olan 15.023/A ve 15.023/B poz nolu patlayıcı madde kullanılmadan yapılan sert ve çok sert kaya kazısı birim fiyatları üzerinden ödenmesi gerekçesi ile tazmin hükmü verilmiş olduğunu. Yapılan işin niteliği ve nev'inin ihale şartnamesinin 1. maddesinde belirtilmiş olup, işin niteliği ve nev'inin DSİ Genel Müdürlüğü İçmesuyu ve Kanalizasyon Dairesi Başkanlığı görev ve yetki alanına giren işleri tanımlamakta olduğunu. İşin niteliği ve nev'inin DSİ Genel Müdürlüğü DSİ İçmesuyu ve Kanalizasyon Dairesi Başkanlığı görev ve yetki alanına giren işleri tanımlamakta olduğundan keşif özetinde ağırlıklı olarak DSİ birim fiyatlarının kullanılmış olduğunu. Keşif Özet cetvelinde İnşaat ve İmalat işlerinin bir bölüm altında toplanmış olup, bu bölüm altında DSİ birim fiyatları ile yapılacak olan İsale hattı imalatları ile bu hat üzerinde yer alan ve Bayındırlık Bakanlığı birim fiyatları ile yapılacak olan tahliye, vantuz, vana odası, 3 adet pompa istasyonu binası, 1 adet 1.000m3'lük toplama deposu, 2 adet 500m3'lük toplama odası inşaat imalatlarının keşif özet cetvelinde "İnşaat ve İmalat İşleri" olarak tek bir bölüm altında toplanmış olduğunu. Bu nedenle bina inşaatları için keşifte öngörülmüş kazı birim fiyatlarının, İsale hattı üzerinde bir kısım yerlerde yapılan platform kazıları için uygulanmasının düşünüleme olduğunu. Kullanılan birim fiyatların, sözleşme hükümlerine uygun olarak DSİ Proje İnşaat Dairesi Başkanlığı'na ait birim fiyatlar olup, DSİ Proje İnşaat Dairesi Başkanlığı birim fiyat cetvelleri ve birim fiyat tariflerinin sözleşme eki olduğunu. İlam hükmünde yer aldığı gibi yeni birim fiyat yapılmasının söz konusu olmadığını. Kaldı ki; İlama dayanak teşkil eden Sayıştay Genel Kurulunun 18.11.1999 tarih ve 4939/1 sayılı Sayıştay Genel Kurulu içtihadı birleştirme kararının münhasıran baraj ve HES kazı birim fiyatlarına ait olmasına karşın , anılan yapım işinin bir baraj yapım işi olmadığını. Dolayısıyla anılan içtihadı birleştirme kararının tazmin hükmüne gerekçe gösterilmesinin hukuka aykırı olduğunu. Uygulanan birim fiyatların yapılan işin karşılığı olan birim fiyatlar olduğundan yükleniciye yapmış olduğu işin karşılığının ödenmiş olup, her hangi bir fazla ödemenin söz konusu olmadığını, belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

İlam hükmü, Gaziantep İçme Kullanma Suyu Temini III.Kısım İsale Hattı İnşaatı işinde; Patlayıcı madde kullanılmadan sert kayalık zeminde kazılan kazıların ilgisine göre keşif özetinde yer alan BB15.014/1A ve BB15.018/2B pozlarından ödenmesi gerekirken, 113918 m³ kazı bedelinin DSİ 15023/A pozundan; 148480 m³ kazı bedelinin DSİ 15023/B pozundan ödenmesi sonucu fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle verilmiştir.

Dilekçi itirazlarının gerekçesini, ihale kapsamı içerisinde 3 adet pompa istasyonu binası, 1 adet 1.000m3'lük toplama deposu, 2 adet 500m3'lük toplama odası inşaatının olduğu, keşif özetinde Bayındırlık Bakanlığına ait 15.014/1A ve 15.018/2B poz nolu kazı birim fiyatlarının bu bina inşaatlarıyla ilgili kazılar için yer aldığı, keşif özetinde bu binalara ilişkin imalatlarla, yapılacak olan isale hattı imalatlarının aynı başlık altında, “İnşaat ve İmalat İşleri Toplamı” olarak yer almasının, isale hattında yapılacak platform kazılarında bu pozların kullanılacağı anlamına gelmediği, Bayındırlık Bakanlığına ait 15.014/1A ve 15.018/2B poz nolu kazı birim fiyatlarının keşif özetinde çok cüz-i miktarlarda yer almasının bunun göstergesi olduğu, oluşturmaktadır.

2886 Sayılı Devlet İhale Kanununun "Tahmin Edilen Bedelin Tespiti" başlıklı 9. maddesinde; "Ancak, yapım işlerinde bu işler için kanunların verdiği yetkiye dayanılarak ilgili dairelerce tespit edilmiş birim fiyatları varsa, bunlar uygulanır." hükmü yer almaktadır.

Rapor dosyası ve dilekçe eki belgelerin incelenmesinde; İlgili işe ait Keşif Özet Cetveli İcmalinin;

İnşaat ve İmalat İşleri Toplamı: 750.083.950.540

Taşımalar Toplamı: 50.432.922.450

Tünel 18.864.021.690

Mekanik Ekipman Genel Toplamı 69.727.165.000

Elektrik Sistemi ve Katodik Koruma 19.641.940.320

TOPLAM 908.750.000.000.- lira şeklinde olduğu görülmektedir.

Yine ilgili işe ait Kapalı Teklif Usulü İhale Şartnamesinin 1. maddesinde "İşin Niteliği Nev'i ve Miktarı"nın; "Söz konusu iş; toplam 40.000 m uzunluğunda ve Q1200 çaplı spiral kaynaklı çelik borudan oluşan hamsu isale hatları ile yaklaşık 4.680 m uzunluğunda Q300-Q1200 mm arasında kuyu bağlantı borularının temini ve döşenmesi, 240 m uzunluğunda ve 3 metre çapında tünel yapılması, isale hattının üzerinde yer alan tahliye, vantuz, vana odası, dere ve yol geçişi gibi sanat yapılarının yapılması, vana ve vantuzların temini, montajı ve çelik boruların korozyona karşı katodik korunması, 3 adet pompa istasyonu binası, pompa, motor, mekanik ve elektrik aksamının temini ve montajı, 1 adet 1.000m3'lük toplama deposu, 2 adet 500m3'lük toplama odası ve 1 adet terfi şaftı yapılması, işlerinden oluşmaktadır." şeklinde açıklanmış olduğu görülmektedir.

2886 Sayılı Devlet İhale Kanununun 9. maddesine göre idareler yapım işleriyle ilgili olarak Tahmin Edilen Bedelin Tespitinde bu işler için kanunların verdiği yetkiye dayanılarak ilgili dairelerce tespit edilmiş birim fiyatları kullanmak zorundadırlar. Bu zorunluluk nedeniyle yapım konusu işin keşfinde, yapım konusu işin niteliğine uygun birim fiyatların yer alması gerekmektedir.

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı yanında kendi özel kanunlarından aldıkları yetkiyle birim fiyat yapma yetkisi olan DSİ, TCK, DLH ve İller Bankası gibi idareler olup, bu idareler kendi görev ve yetki alanlarında yaptıracakları inşaatlar için birim fiyat yapmakta ve yayınlamaktadırlar. Bu birim fiyatlar içerisinde farklı idarelerin farklı imalatlara ilişkin birim fiyatları olmakla birlikte, aynı imalat veya yakın imalatlar için farklı birim fiyatlar yayınlamakta oldukları da görülmektedir. Aynı imalat veya benzer imalatlar için farklı birim fiyatların olmasının nedeni ilgili imalatlara ilişkin yapım şartlarının, ihale kapsamındaki imalat bütünü içerisinde farklılık arzetmesinden kaynaklanmaktadır.

Tip sözleşmenin “Sözleşme Ekleri” başlıklı 2. maddesinde; “…… Keşif Özeti Cetvellerindeki fiyatlar ödemede esas teşkil etmez, yapılan işlerin bedellerini ödemede; Birim Fiyat Tarifleri ve Eki Birim Fiyat Listeleri esas alınır.” BİGŞ’nin 39.maddesinde ise; “….Sözleşme eki keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde herhangi bir yapım ve hizmet işi için fiyat gösterilmiş olması müteahhide, mutlaka o türden yapım ve hizmet işlerini yapmak hakkını vermez. İşin gerektirmesi halinde; sözleşme eki birim fiyat listesinde fiyatı bulunan yapım veya hizmet işlerinin yapılabilmesi ve birim fiyatının uygulanabilmesi için yetkili makamdan onay alınması gerekir.” Hükümleri yer almaktadır.

2886 sayılı kanun, Tip Sözleşme ve BİGŞ’nin ilgili maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, yapılan işin bedelinin, yapılan işin niteliğine bağlı olarak, “ilgili dairece” yayınlanmış birim fiyatlar üzerinden ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Keşif özetinde gösterilmiş, fakat yapılan imalatın niteliğine, başka bir idarenin yapım şartlarına göre belirlenmiş birim fiyat olduğu için uymayan bir birim fiyatın, ihale kapsamında yapılan benzer imalatların hepsinde uygulanmasının mümkün olmadığı görülmektedir. Yapılan imalat hangi idarenin yapım şartlarına göre gerçekleştiriliyorsa o idarenin birim fiyatlarının, pahalı veya ucuz olmasına bakılmaksızın uygulanması gerekecektir.

İlgili ihale kapsamında gerçekleştirilecek olan 40.000 m uzunluğunda ve Q1200 çaplı spiral kaynaklı çelik borudan oluşan hamsu isale hatları ile yaklaşık 4.680 m uzunluğunda Q300-Q1200 mm arasında kuyu bağlantı borularının temini ve döşenmesi, isale hattının üzerinde yer alan tahliye, vantuz, vana odası ile 3 adet pompa istasyonu binası, 1 adet 1.000m3'lük toplama deposu, 2 adet 500m3'lük toplama odası ve 1 adet terfi şaftı yapılması işlerine ilişkin imalatların keşif özet cetvelinde İnşaat ve İmalat İşleri başlığı altında toplandığı görülmektedir.

Bayındırlık Bakanlığına ait BB15.014/1A ve BB15.018/2B poz nolu kazı birim fiyatlarının keşif özetinin İnşaat ve İmalat İşleri başlığı altında yer almış olmasının, ilgili ihale kapsamında gerçekleştirilecek olan ve bina niteliğinde olan inşaatların kazı imalatlarının karşılığı olarak konmuş olduğu görülmekle birlikte, isale hattında patlayıcı madde kullanılarak yapılan plartform kazılarının da bu birim fiyatlar üzerinden ödendiği de hakedişlerden görülmektedir.

Hakediş ödemelerinde yer alan DSİ 15023/A ve DSİ 15023/B pozlarının ise, yine isale hattı üzerinde platform kazısı olarak tarif edilen ve patlayıcı madde kullanılmadan yapılan kazı imalatların karşılığı olarak ödendiği ve bu birim fiyatların, keşif özet cetvelinde yer almayıp, DSİ Proje İnşaat Dairesi Başkanlığınca yayımlanan ve sözleşme eki olan birim fiyat listesinde yer aldığı ve bu birim fiyatların isale hattı boyunca yapılan platform kazılarının karşılığı olarak uygulandığı görülmektedir.

İsale hattı inşaatları DSİ’nin görev alanına girmekte olduğundan, bu hat boyunca yapılacak imalatlar DSİ şartnamelerine göre gerçekleştirilecek olup, bu imalatların karşılığı olarak ta DSİ birim fiyatlarının uygulanması gerekecektir. Keşif özetinde yer alan Bayındırlık Bakanlığına ait BB15.014/1A ve BB15.018/2B poz nolu kazı birim fiyatlarının, yapılan imalatı tarif eden DSİ birim fiyatları varken, Bayındırlık Bakanlığı yapım şartları farklı olduğu için uygulanması mümkün görülmemektedir. DSİ 15023/A ve DSİ 15023/B pozları ile BB15.014/1A ve BB15.018/2B pozları aynı cins zeminin kazılmasına ilişkin pozlar olmasına rağmen, yapım şartları farklı idarelere ait olmaları nedeniyle farklılık arzeden imalat birim fiyatlarıdır.

2886 sayılı yasanın, Tip Sözleşmenin ve BİGŞ’nin yukarıda bahsedilen ilgili maddeleri gereği, keşif özetinde BB15.014/1A ve BB15.018/2B pozlarının yer almış olması, yükleniciye yapmış olduğu aynı zemin cinsine ait bütün kazılar için bu birim fiyatlardan ödeme yapılmasını gerektirmeyecektir. Pahalı veya ucuz olmasına bakılmaksızın, yapılan imalatın niteliğine bağlı olarak ilgili idarelerin birim fiyatlarının kullanılması gerekecektir.

Bu nedenle sözleşme eki keşif özet cetvellerinde yer alan ve yapılan imalata yapım şartları farklı bir idareye ait olması nedeniyle uymayan ve patlayıcı madde kullanılarak yapılan kazılara ait olan BB15.014/1A ve BB15.018/2B pozları yerine, sözleşme eki birim fiyat cetvellerinde yer alan ve yapılan imalata yapım şartları uyan, aynı zamanda patlayıcı madde kullanılmadan yapılan kazılara ait olan, DSİ 15023/A ve DSİ 15023/B pozlarının uygulanmasında hukuki bir sakınca görülmemektedir.

Diğer taraftan Keşif özetinde patlayıcı madde kullanılmadan yapılacak olan sert ve çok sert kaya kazılarına ilişkin birim fiyatlar yer almamış olmasının nedeni de patlayıcı madde kullanılmadan yapılacak olan sert ve çok sert kaya kazılarına ilişkin birim fiyatların idarenin yazılı izni ile uygulanabilecek olmalarıdır. Aksi halde DSİ birim fiyatları varken yapılacak olan patlayıcısız sert ve çok sert kaya kazıları için Bayındırlık birim fiyatlarının keşif özetinde yer alması 2886 sayılı yasanın 9. maddesi gereği mümkün değildir.

Bayındırlık Bakanlığı da BB15.014/1A ve BB15.018/2B pozları birim fiyatlarının patlayıcı madde kullanılarak yapılan kazılar olduğunu kabul etmiş ve 2001 yılında patlayıcı madde kullanılmadan yapılan bu sert ve çok sert kaya kazılarına ilişkin olarak 15.014/5B ve 15.018/5B pozlarını yayınlamıştır.

Bu pozların 2002 yılı birim fiyatları 15.014/5B pozu için 8.520.000.-TL, 15.018/5B pozu için ise 10.120.000.-TL.dir. Buna karşılık hakedişlerde uygulanmış olan 15.023/A ve 15.023/B DSİ pozlarının birim fiyatlarının sırasıyla 7.630.000.-TL ve 9.750.000.-TL. olduğu görülmektedir. Sözleşme eki olan DSİ birim fiyatlarındaki patlayıcısız yapılan sert ve çok sert kaya kazılarına ait birim fiyatlar, Bayındırlık birim fiyatlarında yer alan patlayıcısız yapılan sert ve çok sert kaya kazılarına ait birim fiyatlardan daha ucuz olduğu da görülmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle 641 sayılı ilamın 42. maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 10.04.2006 tarih ve 28578 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.