Sayıştay 4. Dairesi 28064 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2002

• Daire: 4

• Dosya No: 28064

• Tutanak No: 28597

• Tutanak Tarihi: 10.04.2006

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden ve duruşmada hazır bulunan murafacı ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü;

1. 641 sayılı ilamın 13.maddesi ile verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak dilekçi tarafından temyiz talebinde bulunulmakta ise de, söz konusu hüküm, aynı tazmin hükmünde Hakedişi Onaylayan sıfatıyla iştiraki bulunan Nihat Üstündağ’ın başvurusu üzerine düzenlenen 05.04.2006 tarih ve 28566 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamı ile kaldırılmış bulunduğundan dilekçinin işbu madde ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

2. 641 sayılı ilamın 72. maddesi ile ; Ceylan İnşaat yüklenimindeki “Kralkızı. Dicle Cazibe Sulaması İnşaatı” işine ait hakediş bedellerinin ödenmesinde,

A) DSİ Birim Fiyat Tarif ve Analizlerinde 16.D/4 “Kanal Kaplama Betonu Tesviye, Döküm ve Muhafaza İtina Zammı” birim fiyatı mevcut olduğu halde, katkı maddesinin laboratuar deneyi ile artırılması nedeniyle yapılan 16.D/4-A yeni fiyatında makine ve işçilik girdilerinin de artırılması,

B) 16.041/1A nolu Finişer ile Kaplama Kanal Betonu Dökülmesi pozuna ait 03.562/2 nolu Beton Finişeri analizinde, analiz girdisi olarak yer alan 03.062/2 poz nolu Beton Finişerinin tükettiği mazot miktarının ve düz işçi ücretinin yüksek alınması,

C) 16.041/1 poz nolu Konveyör ve Finişer ile Kaplama Kanal Betonu Dökülmesi birim fiyat ve analizinde, “Derzlerin Kesilmesi ve Korunması” bedeli dahil olduğu halde ayrıca, ÖZEL-2 nolu “Kanal Kaplama Betonuna Derz Açılması ve Doldurulması” pozundan ödeme yapılması,

D) ÖZEL-3 poz nolu Makine ile Kanal Şevi ve Tabanına Dolgu için Malzeme Serilmesi ve El ile Düzeltilmesi birim fiyat analizine 03.063 poz nolu rayiç olan Agrega serme makinesi konulması ve bu şekilde fiyat oluşturulması gerekirken, 03.005 poz nolu 260 HP-Dragline Tipi Ekskavatör konularak fiyat tespit edilmesi, sonucu fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde, İlamın (A) fıkrasına ilişkin olarak, "Kralkızı-Dicle Cazibe Sulaması İnşaatı" işinin sözleşme ve ekleri incelendiğinde sözleşme eki DSİ Birim Fiyat Tarifleri 7. Baskı içinde 16.D/4 Kanal Kaplama Betonu Tesviye,Döküm ve Muhafaza İtina Zammı (sıcaktan muhafaza Curing-Compaund maddelerle yapılırsa) pozu bulunmadığını, Keza sözleşme eki DSİ 1993 yılı Birim Fiyat Cetveli 28. Baskı içinde 16.D/4 Kanal Kaplama Betonu Tesviye,Döküm ve Muhafaza İtina Zammı ( sıcaktan muhafaza Curing-Compaund maddelerle yapılırsa) pozu karşılığı bir fiyat bulunmadığını, Ancak DSİ Genel Fiyat Analizi kitabında "Kanal Kaplama Betonu Tesviye,Döküm ve Muhafaza İtina Zammı (sıcaktan muhafaza curing-compaund maddelerle yapılırsa) adı altında 16.D/4 poz no'lu bir analiz yer almakta olduğunu, Bu dokümanlardan görüldüğü gibi Sayıştay sorgusunda kullanılan Birim Fiyat Tarifleri ve Birim Fiyat Cetvellerinin eski baskılardan alınmış bir tarif ve fiyat olduğunu, ilgili sözleşmeyi kapsamamakta olduğunu, Dolayısıyla teknik olarak yapılma zorunluluğu bulunan ve uygulanması için Genel Müdürlük oluru alınan bu poz için sözleşme eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi "Fiyatı Belli Olmayan İşler" madde 20 şartları dahilinde fiyat yapılması gereğinin doğmuş olduğunu, Bu yeni fiyatın yapılışında Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin Fiyatı Belli Olmayan İşler madde 20 de belirtilen "aşağıdaki analizler kullanılır" maddelerine uyulduğunu, "Sözleşme birim fiyatlarının tespitinde kullanılan analizlerle veya varsa o işe ait teklif analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler" göz önüne alınarak eski yıllarda kullanılmış 16.D/4 pozu analizi ile kıyaslama yapıldığını, "Birim fiyatı tespit edilecek iş kalemleri için o işin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları ile işçi ve makinelerin çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler" göz önüne alınarak malzeme miktarının DSİ Teknik Araştırma ve Kalite Kontrol (TAAK) Dairesi Başkanlığı'na yaptırılan deney sonucu tespit edilmiş, işçilik ve makine çalışma saatlerinin ise bilfiil yerinde tespit edilen puantaja göre tutanak altına alınmış olduğunu, Bu esaslar dahilinde tamamen sözleşme ve eklerine, Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesine uygun olarak 16.D/4-A poz nolu yeni birim fiyat tutanağının hazırlandığını, ilamda yer alan “DSİ Birim Fiyat listelerinde yer alan” ibaresinin 1991 yılından önceki sözleşmelerde kullanılan tarif ve listeler için geçerli olduğunu, Bu sözleşme için böyle bir ibarenin geçerli olmadığını, sözleşme ekinde bulunan DSİ Birim Fiyat Listelerinde bu poz yer almadığını, Atıfta bulunulan 16.D/4 birim fiyat analizinde 03.580 pozlu 10 litrelik kollu sırt pülverizatörü kullanıldığını, Yerinde yapılan denemelerde bu pülverizatörle şevin her tarafına ilaç püskürtmenin mümkün olmadığını, litre kapasitesinin de beton döküm hızına yetişemediğini, Deposunun da 3-4 metrede bir doldurulması gerektiğini, Buda deposunda kür maddesi bulunan bir taşıtın sırtında pülverizatör taşıyan bir işçiyi takip ederek 3-4 metrede bir pülverizatörü doldurmasını gerektirdiğini, Pratikte böyle bir uygulamanın tatbik kabiliyetinin olmadığını, Bu ölçekteki sırt pülverizatörünün ancak küçük ve münferit yapılarda kullanılabileceğini, Yerinde yapılan denemelerde 03.583 pozlu 250 litrelik traktöre akuple motorlu pülverizatörle ancak muvaffak olunmuş ve uygulamanın buna göre yapılmış olduğunu, Yeni birim fiyat analizinde ise 03.583 poz no yerine 03.582 poz no lu "El ile çekilen 100 litrelik motorlu pülverizatöre" yer verilerek idare yararına fiyat oluşturulmuş olduğunu, Sayıştay ilamında; malzeme artışının deneylerle değiştirilmesi mümkündür. Nitekim söz konusu işte de kür maddesi 0,125 Kğ/m2 den 0,209 Kğ/m2 ye artırılmıştır. Ancak 16.D/4 birim fiyat tarifinde "el,fırça veya makine ile sürülerek veya püskürtülerek" denildiğinden analiz bünyesindeki diğer girdilerin cinsinin ve miktarının artırılmasının hiçbir dayanağı yoktur denilmekte olduğunu, Bu ifadelerin analizdeki saatlerin 0,125 Kğ/m ye göre yapılmış puantajları tarif etmekte olduğunu, İki misline yakın artan bir malzemeyi aynı makine ve işçilik ile yapmanın mümkün olmadığını, makine kapasitesinin de işçilik saatlerinin de değişeceğini, Fakat işçilik saatlerindeki bu değişikliğin ilamda belirtildiği gibi yeni birim fiyatı artırıcı yönde değil azaltıcı yönde etkili olduğunu, Nitekim işçilik maliyetinde 27.590.-TL/m2 azalma meydana geldiğini, iddia edilen fazla ödemeye esas fiyat artışının, işçilik saatlerinin değişmesine bağlı olmayıp tamamen malzeme miktarının artmasına ve zorunlu olarak büyüyen pülverizatör tipine bağlı bulunduğunu, bu nedenle yapılan ödemelerin mevzuata uygun olduğunu, belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

İlamın (B) fıkrasına ilişkin olarak, 03.562/2 poz nolu beton fınişeri analizinde 03.062/2 poz nolu beton fınişeri konulmuş olup, analize konulan bu makinenin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiçlerinde 03.062/2 poz nosuyla yer alan takriben 70 HP ve 50 m3/h kapasiteli beton finişeri olduğunu. Uygulamada şev yüzeylerinin uzunluğuna bağlı olarak dizayn edilen beton finişerinin 80 HP olarak hesap edildiğinden, poz adında da takriben ifadesi kullanıldığından 80 HP gücünde beton finişeri kullanılmış olduğunu. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı inşaat birim fiyatlarına esas işçilik araç ve gereç rayiç listesinin 03-İnşaat Makine ve Araçları bölümünde beton finişeri olarak 03.062/2 pozundan başka beton fınişeri yer almamış olması ve takriben ifadesi yer alması nedeniyle 16.041/1-A pozu için fiyat analizi yapılırken makine olarak 03.062/2 beton finişerinin analizde bırakılmış olup, motorin miktarlarının 80 HP ye göre hesap edilmiş olduğunu. Ayrıca ilamda aynı analizde 01.501 pozundan 9 saat düz işçi bedeli verildiğinin tespit edildiği, ancak DSİ Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığınca yayınlanan 03.562/3 poz nolu beton kaplama makinesinin 1 saatlik ücreti benzer analiz olup , burada düz işçi bedeli olarak 1 saat yer aldığı, 03.562/2 poz nolu beton finişeri analizinde de 01.501 pozundan 1 saat düz işçi bedeli ilave edilmesi gerektiği halde yeni fiyat analizinde 9 saat 01.501 pozundan düz işçi bedelinin ilave edilmesiyle yeni fiyatta 8 saat düz işçi bedeli fazla konulduğu belirtilmekteyse de, DSİ Proje ve İnşaat Dairesinin 03.562/3 nolu analizinde yer alan beton finişerinin Bayındırlık Bakanlığı İnşaat Makine ve Araçlan rayiçleri çizelgesinde 03.062/3 poz no ile yer alan " Kayar Kalıplı Kanal Kaplama Makinesi " olduğunu. Bu makinenin 96 HP gücünde daha fonksiyonel ve kayar kalıp sistemine sahip bir makine olduğunu. Bu makinenin kayar kalıp sistemine sahip olması ve daha fonksiyonel olması nedeniyle uygulamada daha fazla işçi çalışmasına ihtiyaç duyulmayan bir makine olduğunu. Oysa 03.062/2 beton finişerinin uygulamada gerek kalıp sisteminin gerekse makinenin yürütülmesi için ihtiyaç duyulan ray sisteminin insan gücü ile yapılmasından dolayı daha fazla işçi ile çalıştırılan bir makine olduğunu.2002 yılı Bayındırlık Bakanlığı inşaat Makine ve Araçları rayiçleri çizelgesinde 03.062/3 poz nolu " Kayar Kalıplı Kanal Kaplama Makinesi" nin değerinin 325.987.000.000.-TL Oysa yeni fiyat analizine konulan 03.062/2 poz nolu beton finişerinin değerinin 89.904.000.000.- TL olarak yer almakta olduğunu, 03.062/3 poz nolu "Kayar Kalıplı Kanal Kaplama Makinesi" nin 2002 yılı birim fiyatlarına göre 1 saatlik ücreti analizde görüleceği üzere 108.053.101.-TL, 03.062/2 poz nolu beton finişerinin 2002 yılı birim fiyatlarına göre 1 saatlik ücretinin 56.739.972.- TL olduğunu, Görüleceği üzere 03.062/3 pozunda 1 saat düz işçi yer almasına karşılık 03.062/2 pozunda 9 saat düz işçi olmasına rağmen 03.562/2 pozunun 1 saatlik ücretinin daha ekonomik olmakta olduğunu.

İlamın (C) fıkrasına ilişkin olarak, 16.041/1-A poz nolu "Finişer ile Kanal Kaplama Betonu Dökülmesi" birim fiyat analizinde Yapılması, Yerine konulması, Serilmesi, sıkıştırılması, Tesviyesi, Derzlerin kesilmesi ve korunması karşılığı olarak 03.562/2 nolu fınişer ve konveyör pozundan 0,0476 saat yer almış olduğunu. Ancak, 03.562/2 nolu yardımcı analiz incelendiğinde derz kesme makinesi, derz kesme bıçağı ve suyun yer almadığının görüleceğini.

Kanal kaplama betonu dökümü esnasında finişere monte edilmiş derz kesme bıçakları vasıtasıyla derzlerin kesilmekte olduğunu. Ancak, bu işlemin beton dökümü esnasında yapılmakta olup anoları yaklaşık 3*3 metre ebadında ve kanal şev eğimi 1/1,5 olması nedeniyle açılan bu derzlerin betonun kendi ağırlığı ile kapanmakta olduğunu. Beton prizini aldıktan sonra kesilen bu derzlerin sadece bir iz olarak kalmakta olduğunu. Projesi gereği ve sızdırmazlığı sağlamak için iz olarak kalan derzlerin projedeki boyutlarına göre yeniden kesilmesinin gerekmekte olduğunu. Söz konusu işin tekniği ve projesi gereği uygulanması gereken mastik asfaltın derzlerin içine tam ve yeterli miktarda yerleşebilmesi için derz yerlerinin temizlenmesi, derz makinesi ile kesilmesi, kesilen derzlerin hava tutularak tekrar temizlenmesinin gerekli olduğunu. Derzlerin projesine uygun olarak beton prizini aldıktan sonra kesilmesi nedeni ile 16.041/1-A poz nolu "Finişer ile Kanal Kaplama Betonu Dökülmesi" birim fiyat analizinde bulunan 03.562/2 nolu finişer ve konveyör pozunun analizinde derz kesme makinesi, derz kesme bıçağı ve suyun yer almadığını. Bu nedenle ÖZEL 2 pozunun yapılan işin karşılığı olarak, Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi'nin 20. maddesi gereğince yapılmış olduğunu.

İlamın (D) fıkrasına ilişkin olarak, ÖZEL-3 pozunun, "Kanal kaplama beton altının projesine göre makine ile kanal şev ve tabanına dolgu için temin edilen malzemenin serilmesi, serilen bu malzemenin el ile kanal tabanı ve yan yüzeylerinin +/-1 cm den fazla girinti ve çıkıntı olmayacak şekilde düzeltilmesi için inşaat yerinde yapılan yatay ve düşey taşımalar, yükleme ve boşaltmalar (sıkıştırmada kullanılan dolgu malzemesinin kazısı ve nakliyesi, suyun iş yerine nakliyesi, su bedeli ile dolgu itina zammı hariç), müteahhit karı ve genel giderler dahil makine ile, kanal ile şev tabanına 1 m3 dolgu için malzeme serilmesi ve el ile düzeltilmesi fiyatı" olarak tarif edilmiş olduğunu. Tariften de anlaşılacağı üzere, birim fiyat kapsamına giren işin esas olarak, kaplama betonu altının, dolgu için temin edilen malzemenin (elek artığı, ocak ve/veya tüvenan malzeme) makine kullanılarak kanal tabanına ve her iki şevine serilmesi işlemi olduğunu. "Kralkızı Cazibe Sulaması I. Kısım İnşaatı" işi kapsamındaki ana kanalın km:4+940 - 5+320 ve km: 5+740 - 7+050 arasında toplam 1 690 metrelik kısmında kanal kalınlığı 5-20 metre arasında değişen, yüzeyde yoğun çatlaklı, eklemli taban doğru masif, som görünümlü yüksek plastiseli kil ve karbonat ihtiva eden bazalt kesimden geçmekte olduğunu. Bu kesimde kanal kazısının patlayıcı madde kullanılarak yapılmakta olduğunu. Zemin özelliğinden dolayı patlatma sonucu kanal taban ve şevlerinde düzgün yüzey elde edilmediğini. Bu kesimde kanal kaplama betonu altının hazırlanabilmesi için 28.09.2000 tarihinde 2000-DKS-1014 kod nolu projenin hazırlanmış olup bu projenin 17.10.2000 tarihinde Genel Müdürlük makamınca tasdik edilmiş olduğunu. 2000-DKS-1014 kod nolu projede bulunan tip kesitte 1690 metrelik bir kısımda gerek kanal ve gerekse kanal şevlerinde "Yerinde tespit edilmek kaydıyla" min. 20cm max. 30cm dolgu malzemesi (Elekartığı, ocak ve/veya tüvenan malzeme) kullanılarak düzgün yüzey elde edilmesi yoluna gidilmiş olduğunu. Ana kanalın km: 4+940 - 5+320 ve km: 5+740 - 7+050 arasında toplam 1690 metrelik kısmında kanal taban genişliğinin 5.50 metre olup, kanal yüksekliğinin 5.20 metre olduğunu. Kanal şev eğimi 1/1,5 olduğundan şev uzunluğunun 9,37 metre olduğunu. Bu kesimin kayalık ve oldukça girintili çıkıntılı bir yapıda olduğunu. Bu boyuttaki bir kanalda taban ve eğimli şevlerde agrega serme makinesi ile malzeme serilmesinin mümkün olmadığını. İlamda söz konusu edilen 260 HP-Dragline Tipi Ekskavatörün kazı makinesi olduğu ve kazı yapılması ile yüklenmesi işlevlerine sahip olduğu, kum-çakıl serilmesinde kullanılmasının uygun olmadığının belirtilmekte olduğunu. Oysa söz konusu işin tekniği gereği ve yapılabilirliği açısından 260 HP-Dragline Tipi Ekskavatörün en uygun makine olduğunu. 03.063 poz nolu " agrega serme makinesi (23 HP-25 m3/h kapasiteli)" nin kullanılmasının mümkün olmadığını. Söz konusu agrega serme makinesinin hava alanı, karayolu ve düz sahalarda kullanılan bir makine olup, eğimi fazla olan şevlerde kullanılmasının mümkün olmadığını. Şevlerde kullanılabilmesi için yeni bir dizayn olarak agrega serme makinesinin imalinin gerekmekte olduğunu. Ayrıca, yörenin çok sıcak olması dolayısıyla nakliye esnasında optimum su muhtevasını kaybeden agreganın yüksek şevde kendini tutamayıp agrega makinesinin tabanında yığılarak makinenin hareketine mani olacağını. Bu nedenlerle 03.063 poz nolu "agrega serme makinesi (23 HP-25 m3/h kapasiteli)"nin söz konusu imalatta kullanılması uygun olmayacağını. Yörenin çok sıcak olması dolayısıyla nakliye esnasında optimum su muhtevasını kaybeden agreganın, kamyondan şeve boşaltılıp ve daha sonra sulanarak ekskavatörle karıştırılarak optimum su muhtevasını sağlayacak şekle getirilip, ekskavatörle serilmekte ve aynı zamanda ekskavatörlerle sıkıştırılmakta olduğunu. Ayrıca, ÖZEL-3 pozunun uygulandığı bu kesimlerde 14.D/10 ve 14.D/20 kaplama beton altı hazırlanması pozlarının ödenmemekte olduğunu, belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

A) 641 sayılı ilamın 72/A.maddesi ile verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak dilekçi tarafından temyiz talebinde bulunulmakta ise de, söz konusu hüküm, aynı tazmin hükmünde Hakedişi Onaylayan sıfatıyla iştiraki bulunan Nihat Üstündağ’ın başvurusu üzerine düzenlenen 05.04.2006 tarih ve 28566 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamı ile kaldırılmış bulunduğundan dilekçinin işbu madde ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

B) İlam hükmü, 16.041/1A nolu Finişer ile Kaplama Kanal Betonu Dökülmesi pozuna ait 03.562/2 nolu Beton Finişeri analizinde, analiz girdisi olarak yer alan 03.062/2 poz nolu Beton Finişerinin tükettiği mazot miktarının ve düz işçi ücretinin yüksek alınması, sonucu fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle verilmiştir.

Dilekçi itirazlarının gerekçesini, 03.562/2 poz nolu beton fınişeri analizinde 03.062/2 poz nolu beton fınişeri konulmuş olup, analize konulan bu makinenin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiçlerinde 03.062/2 poz nosuyla yer alan takriben 70 HP ve 50 m3/h kapasiteli beton finişeri olduğu, Uygulamada şev yüzeylerinin uzunluğuna bağlı olarak dizayn edilen beton finişerinin 80 HP olarak hesap edildiğinden, 80 HP gücünde beton finişerinin kullandığı mazot miktarının analize dahil edildiği, 03.562/2 pozu içindeki işçilik miktarının, 03.562/3 poz nolu analiz esas alınarak belirlenmesinin, her iki analiz içinde yer alan makineler farklı olduğu, 03.562/3 poz nolu analiz içinde yer alan 03.062/3 poz nolu Kayar Kalıplı Kanal Kaplama Makinesinin kayar kalıplı olması nedeniyle daha fonksiyonel şekilde çalıştığı ve bu nedenle de rayicinin daha yüksek olduğu, 03.062/2 poz nolu makinenin ise daha çok insan gücüne dayalı olması nedeniyle daha ucuz olduğu, bu nedenle iki analiz içerisindeki işçilik giderlerinin bir olmasının mümkün olmadığı oluşturmaktadır.

Dilekçi uygulamada 80 HP gücünde finişer kullanıldığını belirtmiş olmasına rağmen, bu uygulamaya ilişkin ne yargılama aşamasında, ne de dilekçe ekinde kanıtlayıcı herhangi bir belge ibrazında bulunmamıştır. Bu nedenle yapılmış olan 03.562/2 poz nolu yardımcı analize dahil edilmiş olan 03.062/2 poz nolu 70 HP gücündeki finişerin kullanmış olduğu mazot miktarının, Yüksek Fen Kurulu genelgelerine uygun olarak 0,150kg/BG saat esasına göre tespit edilerek analizlere dahil edilmesi gerekmektedir. Yapılan analizde de bu esasa uyulmuş ancak kullanılan mazot miktarı 70 HP’lik finişer yerine 80 HP’lik finişer esas alınarak bulunmuştur.

Yapılmış olan 03.562/2 poz nolu yardımcı analizde 03.062/2 poz nolu takriben 70 HP gücündeki finişer yer almaktadır. 03.562/2 poz nolu analizde yer alacak mazot miktarının, Yüksek Fen Kurulu genelgelerine uygun olarak 0,150kg/BG saat esasına göre tespit edilerek analizlere dahil edilmesi gerekmektedir. Yapılan analizde de bu esasa uyulmuş ancak kullanılan mazot miktarı 70 HP’lik finişer yerine 80 HP’lik finişer esas alınarak bulunmuştur. 03.062/2 makine rayicinde takriben 70 HP gücündeki finişer denmekte olduğundan ve analize bu makine dahil edilmiş olduğundan fiilen hangi makine kullanılırsa kullanılsın mazot miktarının 70 HP gücündeki finişere göre hesaplanarak analize dahil edilmesi gerekecektir.

Bu nedenlerle dilekçinin, ilamın (B) fıkrasında yer alan, 03.062/2 poz nolu yardımcı analizdeki mazot miktarının fazla alındığı gerekçesiyle verilmiş tazmin hükmüne ilişkin itirazlarının yerinde olmadığı görülmektedir.

İlam hükmünün aynı fıkrasında yer alan, düz işçi saatinin fazla alındığı gerekçesi ise, 03.562/2 ve 03.562/3 poz nolu analizler içinde yer alan finişer makinelerinin farklı olması, 03.562/3 pozu içinde yer alan 03.062/3 poz nolu finişer rayicinin daha pahalı ve fonksiyonel olan bir makineye ait olması nedeniyle kullanımı sırasında daha az işçilik gerektiriyor olması nedenleriyle yerinde görülmemektedir.

Sözleşme eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin Fiyatları Belli Olmayan İşler başlıklı 20.maddesinde;

“Keşif Özetinde veya birim fiyat cetvelinde fiyatı gösterilmemiş olup da yapılması idarece istenen yapım ve hizmet işlerinin yeni birim fiyatları tespit edilirken öncelik sırası ile aşağıdaki analizler kullanılır:

a- Sözleşme ve eklerinde (birim fiyat cetvellerindeki) birim fiyat tespitinde kullanılan analizler veya varsa o işe ait teklif analizler;

b- Sözleşme birim fiyatlarının tespitinde kullanılan analizlerle veya varsa o işe ait teklif analizlerle kıyaslanarak bulunan analizler;

c- Diğer dairelere ait benzer analizler;

d- Birim fiyat tespit edilecek iş kalemleri için o işin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarı ile işçi ve makine çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler;

Yeni birim fiyatların tespitinde, yukarıdaki analizlere öncelik sırası ile aşağıdaki rayiçler, uygulanır:

1. Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tespit edilip yayınlanan rayiçler veya varsa o işe ait teklif rayiçler;

2. Diğer İdarelerce tespit edilmiş rayiçler;

3. İdarece kabul edilmek şartı ile Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmış memleket rayiçleri;

Bu usullerden hiç biriyle yeni birim fiyat tespiti mümkün olamıyorsa, o iş kalemine ait Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmış fatura bedelleri esas alınarak yeni birim fiyat tespit edilebilir. Yeni birim fiyat, müteahhitle birlikte yukarıda belirtilen usullerden biri ile tespit edilerek bu hususta düzenlenen tutanak İdarenin onayına sunulur ve onaydan sonra geçerli olur.” denmekte olup, 03.062/2 yardımcı analizi BİGŞ’nin 20. maddesi çerçevesinde iş başında tutulan puantajlar esas alınarak, yüklenici ve idare arasında mutabakat içerisinde oluşturulmuş bir analiz olup, teknik bir tespite dayalı olmadan daha fonksiyonel ve bu nedenle daha pahalı olan bir makinenin işçilik miktarları ile kıyasla bu makinenin işletimi içinde aynı işçilik girdisinin olmasının gerektiğini söylemek mümkün değildir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle ilamın (B) fıkrasında yer alan gerekçelerden mazot miktarının fazla olduğuna ilişkin gerekçenin yerinde olduğuna, işçilik girdisinin fazla olduğuna ilişkin gerekçenin ise yerinde bir gerekçe olmadığı görülmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle 641 sayılı ilamın 72/B. maddesi ile verilen tazmin hükmünün DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,

C) İlam hükmü, 16.041/1 poz nolu Konveyör ve Finişer ile Kaplama Kanal Betonu Dökülmesi birim fiyat ve analizinde, “Derzlerin Kesilmesi ve Korunması” bedeli dahil olduğu halde ayrıca, ÖZEL-2 nolu “Kanal Kaplama Betonuna Derz Açılması ve Doldurulması” pozundan da bu imalat için ödeme yapılması sonucu fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle verilmiştir.

Dilekçi itirazlarının gerekçesini, 16.041/1-A poz nolu analiz ve yardımcı analizleri içerisinde derzlerin kesilmesine ilişkin bir analiz girdisinin mevcut olmadığı, yeni birim fiyat tarifinde derzlerin kesilmesi tarif edilmiş olmasına rağmen, beton dökümünden önce açılan derzlerin beton dökümünden sonra betonun akışkanlığı nedeniyle kapandığı ve bu derzlerin tekrar açılması gerekliliğin ortaya çıktığı, oluşturmaktadır.

16.041/1-A poz nolu yeni birim fiyat; “…. Konveyör ve finişer ile kanal kaplama betonu dökülmesi, serilmesi, sıkıştırılması, tesviyesi, projesine uygun olarak derzlerin kesilmesi …” şeklinde tarif edilmiş olup, Birim Fiyat analizinde de “B-Yapılması, yerine konulması, serilmesi, sıkıştırılması, tesviyesi, derzlerin kesilmesi ve korunması” karşılığı olarak 03.562/2 poz nolu finişer ve konveyör sistemi 0,0476 saat olarak yer almıştır.

Bu nedenle dilekçinin analiz girdileri içerisinde kesme ve korumaya ilişkin girdinin olmadığı yönündeki itirazları yerinde görülmemektedir. Analiz girdileri içerisinde derz kesme makinesi, derz kesme bıçağı ve suyun olmadığı görülmekte ise de, derz kesme ve korunmasının karşılığı 03.562/2 poz nolu girdi ile “Karşılık” olarak verilmiş olduğundan ayrıca bu işlemler için Özel-2 poz nolu yeni birim fiyat içerisine derz kesme makinesi, derz kesme bıçağı ve suyun dahil edilmesi mükerrer ödemeye neden olmaktadır.

Bu nedenlerle Özel-2 poz nolu birim fiyat içerisinde derz kesme ve korunması için yer alan derz kesme makinesi, derz kesme bıçağı ve suyun mükerrer ödemeye neden olduğu gerekçesiyle verilen tazmin hükmünün yerinde olduğu görülmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle 641 sayılı ilamın 72/C. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

D) 641 sayılı ilamın 72/D. maddesi ile verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak dilekçi tarafından temyiz talebinde bulunulmakta ise de, söz konusu hüküm, aynı tazmin hükmünde Hakedişi Onaylayan sıfatıyla iştiraki bulunan Nihat Üstündağ’ın başvurusu üzerine düzenlenen 05.04.2006 tarih ve 28566 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamı ile kaldırılmış bulunduğundan dilekçinin işbu madde ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

Sonuç olarak, dilekçi talebinin kısmen kabulü ile 641 sayılı ilamın 72. maddesi ile verilen 180.418.340.000.-liraya ilişkin tazmin hükmünün mevzuata uygun bulunan 135.536.839.000-lira düşüldükten sonra kalan, 44.881.501.000.- liranın Sayman (Merkez Saymanlık Müdürü) Adem Mart, Tahakkuk Memuru (Proj. İnş. Daire Bşk.) Müfit Dündar, Hakedişi Düzenleyenler S.Doğan Özceylan (DSİ.Diyarbakır Bölge Md.ğü Kontrol Müh.) ve A.Naci Uluğ (DSİ.101.Şb.Md. Diyarbakır) ile Onaylayanlar Nihat Üstündağ “Diyarbakır DSİ.10.Bölge Müdürü) ile Müfit Dündar’ın uhdesinde kalmak üzere DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,

Karar verildiği 10.04.2006 tarih ve 28597 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.