Sayıştay 4. Dairesi 28003 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2002

• Daire: 4

• Dosya No: 28003

• Tutanak No: 28810

• Tutanak Tarihi: 26.09.2006

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 541 sayılı ilamın 5. maddesiyle, Mühendislik Fakültesi Kimya Bölümü öğretim üyelerinden Prof. Dr. M. Muhtar KOCAKERİM’e ‘bitirme ödevi I ve bitirme ödevi II’ adlı dersler için 6 kredi ders yükü hesaplanarak ek ders ücreti ve sınav ücreti ödenmesi sonucu 284.410.000. liraya tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde, ilam gerekçesine aynen katıldığını zira 1996-2001 yılları arasında bu faaliyetler için ücret ödenmediğini ancak Danıştay’ın onadığı İdare Mahkemesi kararı üzerine bu ücretin ödenmeye başlandığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun ’Ek ders ücreti’ başlıklı değişik 11’inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında: “2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 36’ncı maddesine göre haftalık okutulması mecburi ders yükü saati dışında, kısmi statüde bulunanlar dahil öğretim elemanlarına görev unvanlarına göre aşağıda belirlenen mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer faaliyetler için bu ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödenir. Ders yüklerinin tamamlanmasında öncelikle normal örgün öğretimde verilen ders ve faaliyetler dikkate alınır.

Öğretim elemanlarının teorik derslerle yaptırdıkları uygulama, yönettikleri tez, seminer ve doktora çalışmalarının ve ara sınavların ne ölçüde ders yükünden sayılacağı Yükseköğretim Kurulunca belirlenir. Ara sınavlar için Yükseköğretim Kurulunca öğrenci sayısı göz önünde bulundurulmak suretiyle tespit edilecek ders yükü beş saati, diğer faaliyetler için belirlenecek ders yükü ise bir saati geçemez. Teorik dersler dışındaki faaliyetlerin ders yükünün tamamlanmasından sonraki kısmı ek ders ücretinin hesabında dikkate alınır. Ancak mecburi ders yükünün tamamlanmasında ve ek ders ücretinin hesabında, teorik dersler dışındaki faaliyetlerin haftalık en fazla on saatlik kısmı dikkate alınır, kalan kısmı ise maaş karşılığı sayılır.

Dersi veren öğretim elemanına her ders için ayrı ayrı olmak üzere yarı yıl ve yıl sonu dönemlerinde her 50 öğrenci için 300 gösterge rakamının Devlet Memurları Kanununa göre aylıklar için belirlenen katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda sınav ücreti ödenir. Öğrenci sayısının hesabında küsurlar tama iblağ edilir ve 500 öğrenciden fazlası dikkate alınmaz. Ara sınavlar ve bütünleme sınavları için sınav ücreti ödenmez.” hükümlerine yer verilmiştir.

Söz konusu kanunun verdiği yetkiye istinaden Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nun 30.10.2001 tarih ve 2001.34.3121 sayılı kararı ile kabul edilen Ders Yükü Tespitinde Uyulacak Esaslar’da;

“Haftalık ders yükünün hesabında bilfiil, bizzat bulunmak ve yapmak şartıyla aşağıdaki denklikler esas alınır. Öğretim elemanının her türlü eğitim ve öğretim faaliyetleri teorik dersler ve diğer faaliyetler olmak üzere iki grupta toplanır.

a) Teorik Dersler: Haftalık ders programında yer alan, günü, saati ve yeri belirlenmiş, öğrenciye hitap eden, öğretim elemanının aktif olarak katıldığı eğitim–öğretim faaliyetleri olup her saati bir ders yüküne eşdeğerdir. Bu dersler ön lisans, lisans ve lisansüstü düzeyde açılabilir…..

b) Diğer Faaliyetler: Teorik dersler dışındaki tüm eğitim–öğretim faaliyetlerini kapsar.

1. ………………………

2. Bitirme ödevi,bitirme projesi, diploma projesi,proje, staj ve benzeri eğitim, öğretim ve danışmanlık hizmetlerini yöneten öğretim elamanları öğrenci sayasına bakılmaksızın 2 saat/hafta uygulamalı ders yükü yüklenmiş sayılarlar.

3. ………………………” denilmiştir.

2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun değişik 11. maddesinin ikinci fıkrasında, 2547 sayılı Kanunun 36’ncı maddesinde olduğu gibi, öğretim elemanlarının teorik derslerle yaptırdıkları uygulama, yönettikleri tez, seminer ve doktora çalışmalarının ve ara sınavların ne ölçüde ders yükünden sayılacağı hususunun Yükseköğretim Kurulunca belirleneceği, bu yetkiye istinaden Yükseköğretim Kurulunca çıkarılan Ders Yükü Tespitinde Uyulacak Esasların 2’nci maddesinin (a) bendinde, teorik derslerin, haftalık ders programında yer alan, günü, saati ve yeri belirlenmiş, öğrenciye hitap eden, öğretim elemanının aktif olarak katıldığı eğitim–öğretim faaliyetleri olduğu ve her saatin bir ders yüküne eşdeğer bulunduğu belirtilmiş ve aynı maddenin (b) bendinde ise teorik dersler dışında kalan diğer faaliyetler açıklanmış ve bitirme ödevi ile ilgili olarak eğitim- öğretim hizmetlerini yöneten öğretim elamanları için öğrenci sayasına bakılmaksızın 2 saat/hafta uygulamalı ders yükü ile yüklenmiş sayılacağı kuralı getirilmiştir.

Bu hükümlere göre, bitirme ödevi ve benzeri eğitim-öğretim faaliyetleri teorik ders dışı faaliyetler olarak kabul edilmekte ve bu faaliyetleri yürüten öğretim elamanlarının ders yükleri öğrenci sayasına bakılmaksızın 2 saat/hafta ile sınırlandırılmaktadır. Bu halde, Mühendislik Fakültesi Fakülte Kurulunun 05.02.2002 tarih ve 2002/2 sayılı kararı ile ders programlarında yer verilen bitirme ödevi faaliyetlerinin 6 saat teorik ders yükü olarak kabul edilmesi Yükseköğretim Kuruluna kanunla verilmiş yetkinin kullanılması anlamında mevzuata uygun değildir.

Sayıştay Başkanlığı’nın Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’na gönderdiği yazı üzerine Atatürk Üniversitesi Rektörlüğünce konunun incelenmesi sonucu her ne kadar bitirme ödevi adlı öğretim faaliyetinin uygulamalı ders olarak “esaslar”da belirtildiği üzere 2 saat/hafta ders yükü sayıldığı belirtilmiş ise de, ödeme belgelerinin incelenmesinde söz konusu faaliyetin teorik ders olarak 6 saat ders yükünden sayıldığı görülmüştür.

Diğer taraftan, bitirme ödevi ve benzeri eğitim-öğretim faaliyetlerini öğrenciler tarafından hazırlanıp öğretim elamanları tarafından yönetildiğinden söz konusu öğretim elamanlarına 2914 sayılı kanunun 11. maddesine göre sınav ücreti ödenmesi mümkün değildir.

Söz konusu bitirme ödevi ve benzeri eğitim-öğretim faaliyetlerinin dönem sonunda öğrencilerin yazılı tezini görevli öğretim elamanına teslim ederek sözlü sınava tabi tutulması ve başarılı –başarısız olarak değerlendirme yapılması da sınav ücreti verilmesine dayanak oluşturmaz. Çünkü danışman öğretim elamanına bu verdiği eğitim-öğretim hizmetlerinden dolayı 2 saat ders yükü ile yüklenmiş sayılmaktadır. Görüldüğü üzere, bitirme çalışması veya mezuniyet tezi gibi faaliyetler ayrı bir ders niteliğinde olmayıp öğrencilerin belli tarihe kadar elde ettikleri bilgi birikiminin genel olarak değerlendirmesini gösteren bir ödev veya araştırma çalışmaları olarak görülmelidir.

Dilekçi aynı konuda idari yargı ve Sayıştay tarafından verilen kararlar arasındaki çelişkinin giderilebilmesi açısından da tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmekte ise de,

Anayasanın 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında “... Sayıştay’ın kesin hükümleri hakkında ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir kereye mahsus olmak üzere karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler. Bu kararlar dolayısıyla idari yargı yoluna başvurulamaz.

Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.”

832 sayılı Sayıştay kanununun 65. maddesinde denetim sırasında suç teşkil eden bir fiile rastlandığı takdirde izlenecek yöntem belirtilirken ".. genel mahkemelerce verilen hükümler, Sayıştay’ın hesap ve işlemleri yönünden denetimine ve hükmüne engel değildir..."

hükümleri yer almaktadır.

Buna göre, Anayasal bir kuruluş olan Sayıştay’ın Anayasa ve kendi Kanunundan kaynaklanan denetim ve yargılama yetkisini kullanması sonucu verilen Sayıştay ilamlarına, vergi konusunda Danıştay’ca verilen kararlar hariç idari ve genel mahkemelerce verilen kararlar bir engel teşkil etmemektedir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddi ile 541 sayılı ilamın 5. maddesiyle 284.410.000- liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;

2. Aynı ilamın 6. maddesiyle;

A)Mühendislik Fakültesi öğretim elamanlarına teorik ders dışı faaliyet olan ‘bitirme ödevi’ faaliyetinin birinci öğretim ve ikinci öğretimde ayrı ayrı 2 şer saat ders yükü hesaplanması sonucu 27.378.865.000-liraya,

B)Mühendislik Fakültesi Kimya Bölümü öğretim üyelerinden Prof. Dr. M. Muhtar KOCAKERİM’e ‘bitirme ödevi’ adlı ders için 6 saat teorik ders yükü üzerinden ek ders ücreti verilmesi sonucu 246.270.000-liraya,

Olmak üzere toplam 27.625.135.000-liraya tazmin hükmü verilmiştir.

A)3843 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında İkili Öğretim Yapılması 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanunun 10. maddesinde “Normal örgün öğretimde zorunlu ders yükünü doldurmuş olan öğretim elemanlarına, ikinci öğretimde verdikleri her ders için; doldurmamış olan öğretim elemanlarına bu yükün doldurulmasından sonra verdikleri her ders için, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 11. maddesinde öngörülen hükümler çerçevesinde ek ders ücreti ile ara sınav, yarıyıl ve yıl sonu sınavları için ödenecek ücretlerin üç katını aşmayacak şekilde ikinci öğretim programları esas alınarak, Yükseköğretim Kurulunun görüşü, Milli Eğitim Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenecek ders ücreti ödenir.” hükmü bulunmaktadır.

2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun ’Ek ders ücreti’ başlıklı değişik 11’inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında: “2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 36’ncı maddesine göre haftalık okutulması mecburi ders yükü saati dışında, kısmi statüde bulunanlar dahil öğretim elemanlarına görev unvanlarına göre aşağıda belirlenen mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer faaliyetler için bu ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödenir. Ders yüklerinin tamamlanmasında öncelikle normal örgün öğretimde verilen ders ve faaliyetler dikkate alınır.

Öğretim elemanlarının teorik derslerle yaptırdıkları uygulama, yönettikleri tez, seminer ve doktora çalışmalarının ve ara sınavların ne ölçüde ders yükünden sayılacağı Yükseköğretim Kurulunca belirlenir. Ara sınavlar için Yükseköğretim Kurulunca öğrenci sayısı göz önünde bulundurulmak suretiyle tespit edilecek ders yükü beş saati, diğer faaliyetler için belirlenecek ders yükü ise bir saati geçemez. Teorik dersler dışındaki faaliyetlerin ders yükünün tamamlanmasından sonraki kısmı ek ders ücretinin hesabında dikkate alınır. Ancak mecburi ders yükünün tamamlanmasında ve ek ders ücretinin hesabında, teorik dersler dışındaki faaliyetlerin haftalık en fazla on saatlik kısmı dikkate alınır, kalan kısmı ise maaş karşılığı sayılır.” hükümlerine yer verilmiştir.

Söz konusu kanunun verdiği yetkiye istinaden Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nun 30.10.2001 tarih ve 2001.34.3121 sayılı kararı ile kabul edilen Ders Yükü Tespitinde Uyulacak Esaslar’da;

“Haftalık ders yükünün hesabında bilfiil, bizzat bulunmak ve yapmak şartıyla aşağıdaki denklikler esas alınır. Öğretim elemanının her türlü eğitim ve öğretim faaliyetleri teorik dersler ve diğer faaliyetler olmak üzere iki grupta toplanır.

a) Teorik Dersler: Haftalık ders programında yer alan, günü, saati ve yeri belirlenmiş, öğrenciye hitap eden, öğretim elemanının aktif olarak katıldığı eğitim–öğretim faaliyetleri olup her saati bir ders yüküne eşdeğerdir. Bu dersler ön lisans, lisans ve lisansüstü düzeyde açılabilir…..

b) Diğer Faaliyetler: Teorik dersler dışındaki tüm eğitim–öğretim faaliyetlerini kapsar.

1. ………………………

2. Bitirme ödevi,bitirme projesi, diploma projesi,proje, staj ve benzeri eğitim, öğretim ve danışmanlık hizmetlerini yöneten öğretim elamanları öğrenci sayasına bakılmaksızın 2 saat/hafta uygulamalı ders yükü yüklenmiş sayılarlar.

3. ………………………” denilmiştir.

2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun değişik 11. maddesinin ikinci fıkrasında, 2547 sayılı Kanunun 36’ncı maddesinde olduğu gibi, öğretim elemanlarının teorik derslerle yaptırdıkları uygulama, yönettikleri tez, seminer ve doktora çalışmalarının ve ara sınavların ne ölçüde ders yükünden sayılacağı hususunun Yükseköğretim Kurulunca belirleneceği, bu yetkiye istinaden Yükseköğretim Kurulunca çıkarılan Ders Yükü Tespitinde Uyulacak Esasların 2’nci maddesinin (a) bendinde, teorik derslerin, haftalık ders programında yer alan, günü, saati ve yeri belirlenmiş, öğrenciye hitap eden, öğretim elemanının aktif olarak katıldığı eğitim–öğretim faaliyetleri olduğu ve her saatin bir ders yüküne eşdeğer bulunduğu belirtilmiş ve aynı maddenin (b) bendinde ise teorik dersler dışında kalan diğer faaliyetler açıklanmış ve bitirme ödevi ile ilgili olarak eğitim- öğretim hizmetlerini yöneten öğretim elamanları için öğrenci sayasına bakılmaksızın 2 saat/hafta uygulamalı ders yükü ile yüklenmiş sayılacağı kuralı getirilmiştir.

Bu hükümlere göre, bitirme ödevi ve benzeri eğitim-öğretim faaliyetleri teorik ders dışı faaliyetler olarak kabul edilmekte ve bu faaliyetleri yürüten öğretim elamanlarının ders yükleri öğrenci sayasına bakılmaksızın 2 saat/hafta ile sınırlandırılmaktadır. Bu halde, Mühendislik Fakültesi Fakülte Kurulunun 05.02.2002 tarih ve 2002/2 sayılı kararı ile ders programlarında yer verilen bitirme ödevi faaliyetlerinin 6 saat teorik ders yükü olarak kabul edilmesi Yükseköğretim Kuruluna kanunla verilmiş yetkinin kullanılması anlamında mevzuata uygun değildir.

Ayrıca, teorik dersler ve diğer faaliyetler için getirilen haftalık esasına göre ister ders yükü hesabında olsun ister ek ders ücreti ödemesinde olsun normal örgün eğitim ile ikinci öğretim ayrımı yapılmaksızın birlikte ders yüklerinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Teorik ders dışı diğer faaliyetlerden olan bitirme ödevi veya bitirme tezi gibi faaliyetler ek ders ücreti hesabına esas ders yükü belirlenmesinde diğer teorik ve uygulamalı derslerde olduğu gibi birinci öğretim veya ikinci öğretim ayrımı yapılmaksızın haftada 2 saat uygulamalı eğitim- öğretim çalışması olarak dikkate alınması gerekmektedir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddi ile 541 sayılı ilamın 6. maddesinin A bendiyle 27.378.865.000- liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;

B)İş bu ilamın 1. maddesinde belirtilen gerekçelerle 541 sayılı ilamın 6. maddesinin B bendiyle 246.270.000- liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKE;

Sonuç olarak, dilekçi iddialarının reddi ile 541 sayılı ilamın 6. maddesiyle 27.625.135.000- liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;

3. Aynı ilamın 7. maddesiyle, Mühendislik Fakültesi öğretim elamanlarına teorik ders dışı faaliyet olan ‘bitirme ödevi’ faaliyetinden dolayı sınav ücreti ödenmesi sonucu 931.340.000. liraya tazmin hükmü verilmiştir.

İş bu ilamın 1. maddesinde belirtilen gerekçelerle 541 sayılı ilamın 7. maddesiyle 931.340.000- liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;

Karar verildiği 26.09.2006 tarih ve 28810 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.