Sayıştay 4. Dairesi 278 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 4

• Karar Tarihi: 18.01.2022

• Karar No: 278

• İlam No: 20

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2020

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

PERSONEL ATAMASI VE GÖREVDE YÜKSELME

A) Belediyede İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü olarak görev yapan …’in, mevzuatında aranan şartları sağlamadığı halde müfettiş kadrosuna atanması ve bu kadro unvanının özlük hakları karşılığı olarak kendisine … TL ödemede bulunulması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.

22.02.2007 gün ve 26442 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğin “Müfettiş ve mali hizmet uzmanı” başlıklı 12’nci maddesinde;

“Yönetmeliğin ekinde yer alan norm kadro standartları cetvellerinde kendi alt gruplarında müfettiş ve mali hizmet uzmanı öngörülen kapsama dahil kurum ve kuruluşlar bu unvanlarda personel istihdam edebilirler. Bu şekilde istihdam edilecekler, en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden veya bunlara denkliği yetkili makamlarca kabul edilen yurt içi ve yurt dışındaki öğretim kurumlarından mezun olanlar arasından yapılacak özel yarışma sınavı sonunda mesleğe müfettiş yardımcısı ya da mali hizmetler uzman yardımcısı olarak alınırlar. En az üç yıl çalışmak şartıyla açılacak yeterlik sınavına girme hakkını elde ederler. Yeterlik sınavında başarılı olanlar ise ilgisine göre müfettiş ya da mali hizmet uzmanı olarak atanırlar.” denilmektedir.

Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, teftiş kurulu başkanlığı veya müdürlüğü bulunan mahalli idarelerin, mevzuata uygun olarak hazırladıkları teftiş kurulu yönetmeliklerini Çevre ve Şehircilik Bakanlığından alınacak uygun görüşten sonra yürürlüğe koyabilecekleri, söz konusu yönetmelik için uygun görüş alınmadan müfettiş ve müfettiş yardımcılığı kadrolarına atama yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Buna göre, 07.03.2017 gün ve … numaralı meclis kararı ile kabul edilen … Belediyesi Teftiş Kurulu Yönetmeliği’nin “Atama Koşulu ve Giriş Sınavı” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasında belediye müfettişliğine müfettiş yardımcısı olarak girilebileceği, müfettiş yardımcılığına atanabilmek için ise giriş sınavını kazanma zorunluluğu bulunduğu belirtilmektedir. Aynı maddenin üçüncü fıkrası ile, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında mesleğe özel yarışma sınavı ile girmiş ve yeterlik sınavı sonucunda denetim elemanlığına atanmış olanlardan bu yönetmelikte öngörülen eğitim şartlarını taşıyanların, giriş sınavına tabi tutulmaksızın naklen veya açıktan belediye müfettişliğine atanabilmesi imkanı getirilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca müfettişliğe atanabilmek için ya mesleğe giriş sınavını kazanmak suretiyle müfettiş yardımcısı olarak işe başlayıp belirli eğitim sonucunda yapılan yeterlik sınavında başarılı olmak ya da diğer kamu kurum ve kuruluşlarında mesleğe özel yarışma sınavı ile girip, yeterlik sınavı sonucunda denetim elemanlığına atanmış ve yönetmelikte öngörülen eğitim şartlarını taşımış olmak gerekmektedir.

Ancak yapılan incelemede, İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü olarak görev yapan …’in, müfettişlik mesleğine bir giriş sınavıyla atanmadığı ve buna ilişkin bir yeterlik sınavına girip başarılı olmadığı, hizmet geçmişinde denetim elemanlığına ilişkin herhangi bir çalışması bulunmadığı halde 1’inci dereceli müfettiş kadrosuna atandığı ve kendisine müfettişlik kadrosu için öngörülen ek gösterge, yan ödeme ile makam ve görev tazminatı ödendiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, mevzuatta aranan şartları sağlamadığı halde …’in müfettiş kadrosuna atanması ve bu kadro unvanının özlük hakları karşılığı olarak kendisine … TL ödemede bulunulması sonucu kamu zararına neden olunmuş ise de, söz konusu tutarın;

• … TL’sinin … tarih ve … no’lu ödeme emri belgesi ile İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü …’den mahsuben,

-… TL’sinin … tarih ve … no’lu ödeme emri belgesi ile İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü …’den mahsuben,

-Kalan … TL’sinin ise … tarih ve … sayılı tahsilat makbuzu ile İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü …’den nakden tahsil edildiği savunma eki belgelerden anlaşıldığından, konu hakkında ilişik kalmadığına ve tahsilatın ilama dercine,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Oy birliğiyle,

B) Uzman kadrosunda bulunan …’ın, görevde yükselme suretiyle atanmak için gerekli hizmet süresi şartını sağlamadığı halde zabıta müdürü kadrosuna atanması, bu atamadan 5 gün sonra Dış İlişkiler Müdürü kadrosuna atanması ve kendisine bu kadro unvanına ait özlük hakları üzerinden ödemede bulunulması sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.

04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik”in 21’inci maddesinde, zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği hüküm altına alınmıştır.

11.04.2007 tarih ve 26490 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “Kadro ve unvanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde, belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanlarının daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşacağı belirlenmiştir.

Söz konusu Yönetmeliğin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesinin ikinci fıkrasında; belediyelerin, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirleyecekleri, belirlenecek bu sürelerin ise en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmesi gerektiği belirtilmektedir.

Ayrıca 04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik”in “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “müdür” kadrosunun görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayıldığı; “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 6’ncı maddesinde ise, görevde yükselmek için gerekli genel şartlar;

a) Son yılın sicil notu olumlu olmak ve son üç yıllık sicil notu ortalaması 76 puandan aşağı olmamak.

b) Görevde yükselme eğitimini tamamlayarak, sınavında başarılı olmak.

c) Bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara atanabilmek için son müracaat tarihi itibariyle en az bir yıl süreyle atamanın yapılacağı mahalli idarede çalışmış olmak.

Şeklinde düzenlenmiştir.

Dolayısıyla, ilgilinin görevde yükselme sınavına girilmesi şartı aranan Dış İlişkiler Müdürlüğü kadrosuna, hukuka aykırı olarak edinilmiş zabıta müdürlüğü kadrosu gerekçe gösterilerek atanması yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleri uyarınca mümkün bulunmamaktadır.

Her ne kadar sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda; Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17’nci maddesinin; daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aranacak şartları kapsadığı, zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamada ilgili maddede sayılan şartların aranmayacağı ve 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartların sağlanmasının yeterli olacağı belirtilmiş olsa da, Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17’nci maddesi bir bütün olarak incelendiğinde; anılan maddenin birinci fıkrası ile daire başkanı ve zabıta müdürü kadroları istisna tutulmakla birlikte, ikinci fıkrasında bu kadrolara ilişkin herhangi bir istisna hükmünün bulunmadığı, Yönetmelik kapsamındaki tüm zabıta personelinin; görevde yükselmek için aranan hizmet sürelerine dair hükümlere tabi olduğu, dolayısıyla ilgili mevzuat hükmünde yer alan sürelerin en az iki yılını zabıta teşkilatında geçirmiş olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca; Uzman kadrosunda bulunan …’ın, hizmet süresinin en az 2 yılını fiilen zabıta teşkilatında geçirmediği halde 06.07.2018 tarihinde asaleten Zabıta Müdürlüğüne atanması; bu atamadan 5 gün sonra 11.07.2018 tarihinde ise Dış İlişkiler Müdürlüğü kadrosuna atanması sonucu bu kadrolarda geçen sürelere ilişkin yapılan ödemelerin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Kaldı ki, Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17’nci maddesinin zabıta daire başkanı ve zabıta müdürünü görevde yükselmeye tabi tutmaması nedeniyle iptal edilmesi için Danıştay 12. Dairesinde dava konusu edilmesi üzerine anılan Dairece verilen 20.04.2010 tarihli ve E:2007/2180, K:2010/2167 sayılı Kararı temyizen inceleyen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 12.12.2013 tarihli ve E:2010/2799, K:2013/4540 sayılı Kararında da;

“Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır." hükmüne yer verilerek, zabıta şube müdürü, zabıta amiri ve zabıta komiserinden ayrı olarak zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü görevde yükselmenin dışında tutulmuştur. Ancak aynı maddenin son fıkrasında, "Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır." ibaresine yer verilmiş, böylece zabıta daire başkanı ya da zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin de hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Yasanın 68. maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmaları gerektiği düzenlendiğinden, davacının bu iddiasına da itibar edilmemiştir.” denilmek suretiyle Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17’nci maddesinin iptaline yer olmadığına hükmedilmiştir.

Sorumlulardan Gerçekleştirme Görevlisi (Bilgisayar İşletmeni) … göndermiş olduğu savunmasında, maaş hesaplaması yapan memurun yapılan atamadan sonra sorumluluğunun başladığını, maaş hesaplamalarında ise herhangi bir hatanın söz konusu olmadığını, yapılan atamaların mevzuata uygunluğu konusunda bilgisinin ve yetkisinin bulunmadığını, bu nedenle oluşan kamu zararından da sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürmüş ise de, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 33’üncü maddesinde, gerçekleştirme görevlilerinin bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumlu olduğu belirtilmektedir.

Sorumlulardan Diğer Sorumlu (Belediye Başkan Yardımcısı) … göndermiş olduğu savunmasında, kendisinin belediye başkan yardımcısı olarak personelin atanması konusunda yasal bir yetkiye sahip olmadığını, dolayısıyla …’ın müdürlüğe atanmasında yetkisinin olmaması nedeniyle bir mali sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürmüş ise de, personel atamalarında atamayı teklif edenin de atamanın mevzuata uygunluğundan sorumlu olduğu, bu kapsamda …’nın …’ın atamasını teklif eden konumunda olması nedeniyle sorumluluğunun bulunduğu değerlendirilmektedir.

Söz konusu atama işlemi … (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü), … (Belediye Başkan Yardımcısı) ve …’ın (Belediye Başkanı) imzası ile gerçekleştirilmiştir. Bu karara istinaden harcama yetkilisi tarafından harcama talimatı verilmiş ve harcama talimatı üzerine gerçekleştirme görevlileri tarafından ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması sağlanmıştır.

Açıklanan gerekçelerle, Uzman kadrosunda bulunan …’ın, görevde yükselme suretiyle atanmak için gerekli hizmet süresi şartını sağlamadığı halde zabıta müdürü kadrosuna atanması, bu atamadan 5 gün sonra Dış İlişkiler Müdürü kadrosuna atanması ve kendisine bu kadro unvanına ait özlük hakları üzerinden ödemede bulunulması sonucu neden olunan … TL tutarındaki kamu zararının;

Harcama Yetkilisi … (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü V.) ve Gerçekleştirme Görevlisi … (Bilgisayar İşletmeni) ile Diğer Sorumlular … (Belediye Başkan Yardımcısı) ve …’a (Belediye Başkanı) ortaklaşa ve zincirleme,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine, anılan Kanunun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Oy birliğiyle,

Karar verildi.