Sayıştay 4. Dairesi 278 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 4

• Karar Tarihi: 18.01.2022

• Karar No: 278

• İlam No: 20

• Madde No: 5

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2020

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

USULSÜZLÜK CEZASI ÖDEMESİ

Vergi beyannamelerinin vergi dairelerine zamanında verilmemesi sonucu belediye bütçesinden ödenen usulsüzlük cezalarının sorumlularına rücu edilmemesi suretiyle … TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun:

“Konu” başlıklı 1’inci maddesinde; kira sözleşmesi, beyanname gibi Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, buna göre verginin konusunu, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde düzenlenen belgelerin oluşturduğu,

“Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde, resmi daireler ile kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği,

“Makbuz karşılığı ödemelerde ödemenin zamanı” başlıklı 22’nci maddesinde, kurum ve kuruluşlar tarafından bir ay içinde düzenlenen kağıtların vergisinin, ertesi ayın yirminci günü akşamına kadar vergi dairesine bir beyanname ile bildirileceği ve yirmialtıncı günü akşamına kadar ödeneceği, bunun dışındaki hallerde ise, kâğıdın düzenlendiği tarihi izleyen onbeş gün içinde vergi dairesine bir beyanname ile bildirileceği ve aynı süre içinde ödeneceği,

Belirtilmektedir.

60 seri nolu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği’nde ise vergiyi doğuran olay ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Buna göre, Tebliğ’in 2’inci maddesinin üçüncü fıkrasında, damga vergisini doğuran olay, Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yer alan kâğıtların imzalanmak suretiyle düzenlenerek hukuken tekemmül ettirilmesine bağlanmış, aynı maddenin dördüncü fıkrasının (c) bendinde ise ticari, ziraî veya mesleki faaliyetlere ilişkin olmamak şartıyla gerçek kişiler arasında düzenlenen akitlerle ilgili kâğıtlarda, bu kağıtların resmi daire veya notere ibraz edildiği tarih itibarıyla vergiyi doğuran olayın gerçekleşeceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca; İdare ile kişiler arasında yapılan kira sözleşmelerinde, damga vergisinin mükellefi kişilerdir. Kira sözleşmesinin imzalanması ile damga vergisi doğmakta, söz konusu damga vergisi süresi içinde ödendikten sonra ödemeye ilişkin beyanname/makbuz belediyeye ibraz edilmektedir. Benzer şekilde kira sözleşmesine ait damga vergisinin beyan ve ödeme süresi geçtikten sonra ödenmesi durumunda ise cezalı tarhiyatlar ile karşı karşıya kalınmaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde, kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmıştır.

Kamu Zararının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in;

“Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, kamu görevlilerinin; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, yönetilmesinden, kullanılmasından, korunmasından, kötüye kullanılmaması ve her an hizmete hazır bulundurulması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu,

“Kamu zararının belirlenmesi” başlıklı 6’ncı maddesinde ise, kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuata uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet getirilmesinin kamu zararının belirlenmesinde esas alınacağı belirtilmiştir.

Ayrıca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kişisel sorumluluk ve zarar” başlıklı 12’nci maddesinde; devlet memurlarının, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorunda olduğu ve devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemede, Belediye tarafından verilmesi gereken beyannamelerin … Vergi Dairesi Müdürlüğüne süresi içerisinde verilmemesi nedeniyle usulsüzlük cezası ödendiği ve ilgili memurlara rücu edilmediği tespit edilmişse de, beyan yükümlülüğünün kimin tarafından yerine getirilmesi gerektiği, raporda tam olarak ortaya konulmamıştır. Ayrıca raporda usulsüzlük cezasının ödendiği ödeme emri belgesinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi sorumlu tutulmuşsa da, bu kişilerin icra işlemlerine başlayabilmek için zorunlu olarak damga vergilerini ödedikleri, bu sebeple usulsüzlük cezalarını da ödemek durumunda kaldıkları, anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, Belediye tarafından verilmesi gereken beyannamelerin … Vergi Dairesi Müdürlüğüne süresi içerisinde verilmemesi nedeniyle usulsüzlük cezası ödenmesi sonucu … TL kamu zararına neden olunmuşsa da, söz konusu beyan yükümlülüğünün kime ait olduğu raporda tam olarak ortaya konulmadığı gibi, ayrıca icra işlemlerine başlayabilmek için damga vergilerini zorunlu olarak ödeyen, bu nedenle usulsüzlük cezalarını da ödemek durumunda kalan kamu görevlilerine usulsüzlük cezasının ödendiği ödeme emri belgesinde imzası bulunduğu gerekçesiyle sorumluluk yüklenmesi mümkün görülmediğinden, konu hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Oy birliğiyle,

Karar verildi.