Sayıştay 4. Dairesi 276 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 4

• Karar Tarihi: 18.01.2022

• Karar No: 276

• İlam No: 22

• Madde No: 6

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2020

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

CENAZE DEFİN HİZMETLERİNE İLİŞKİN ÖLÜM BELGESİ DÜZENLEME İŞİNİN DOĞRUDAN TEMİN USULÜYLE YAPTIRILMASI

............. Belediyesi’nce cenaze defin hizmetlerine ilişkin ölüm belgesi düzenlenmesi işinin doğrudan temin usulüyle ………….. Şti.’nden karşılanması hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde;

“İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, … hizmetlerini yapar veya yaptırır. …”,

Mezarlık Yerlerinin İnşaası ile Cenaze Nakil ve Defin İşlemleri Hakkında Yönetmeliğin 16’ncı maddesinde;

“Ölüm resmi sağlık kurumlarında gerçekleşmiş veya cenaze resmi sağlık kurumuna getirilmiş ise, ölüm belgesi sağlık kurumunca düzenlenir ve kurumun müdür veya baştabibi tarafından tasdik edilir.

Ölüm, özel sağlık kuruluşlarında gerçekleşmiş ise, ölüme sebep olan hastalık esnasında tedavi eden tabibin verdiği ölüm belgesi varsa bu belge belediye tabibi, yoksa toplum sağlığı merkezi hekimi veya aile hekimi tarafından tasdik edilmek şartıyla geçerli olur. Tasdik işlemi elektronik ortamda da yapılabilir.

Ölümün sağlık kurumları dışında gerçekleşmesi durumunda ölüm belgesi cenazenin bulunduğu yerdeki belediye tabibi tarafından, belediye tabibi bulunmayan yerlerde toplum sağlığı merkezi hekimi yoksa aile hekimi tarafından, bunların bulunmaması halinde ise ölüm belgesi düzenleme yetkilisi tarafından verilir.”,

Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkanlığı’nın “Ölüm Bildirim Sistemi (ÖBS)” konulu 2012/05 sayılı Genelgesinde ise;

“Sistemin işleyişi ile ilgili olarak;

“1. Ölüm, sağlık kurumlarında gerçekleşmiş ise ölümle ilgili bilgiler, bu kurumdaki görevli hekim tarafından ÖBS’ye kaydedilir. Ölen kişi için düzenlenen ölüm belgesinin üç nüsha halinde çıktısı sistemden alınır ve imzalanır. İki nüshası ölenin yakınlarına verilir. Bir nüsha Halk Sağlığı Müdürlüğüne gönderilir.

2. Ölüm, sağlık kurumları dışında gerçekleşmiş ise ölüm belgesi düzenleme ile ilgili işlemler belediye hekiminin asli görevi olduğundan (belediyenin bu kapsamda sözleşme ile hizmet aldığı hekimler belediye hekimi sayılır) birinci maddede belirtildiği şekilde bu görev yerine getirilir. …;

…”,

Hükümleri yer almaktadır.

Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde; ölüm belgesi düzenleme ile ilgili işlemlerin belediyelerin yapacağı ya da yaptırabileceği bir hizmet olarak değerlendirilmesi gerektiği, ölüm belgesi düzenleme ile ilgili işlemlerin belediye hekiminin asli görevi olduğu, eğer belediye hekimi bulunmamakta ise, belediyenin bu kapsamda sözleşme ile hizmet aldığı hekimlerin de belediye hekimi sayılacağı ve ölüm belgesi düzenleyebileceği anlaşılmaktadır. Defin ve mezarlık hizmetleri vefat ile başlayıp definle sonlandığı ve ölüm belgesi olmadan yasalar gereği defin işlemi gerçekleşmeyeceğinden, cenaze defin hizmetlerine ilişkin ölüm belgesi düzenleme işinin Belediye Kanunu’na göre belediyelerin yapacağı ya da yaptırabileceği hizmetler kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Her ne kadar raporda, Mezarlık Yerlerinin İnşaası ile Cenaze Nakil ve Defin İşlemleri Hakkında Yönetmelik’te ölüm belgesi verilmesi ve ölüm belgesi düzenleme yetkililerinin tespiti ve ilanı hususlarının düzenlendiği ve belediye hekimi bulunmadığı durumlarda izlenecek prosedürlerin ayrıntılı olarak belirtildiği, ancak Belediyenin bu prosedürleri takip etmemesi sonucunda kamu zararına neden olunduğu ileri sürülmekte ise de; söz konusu hizmet alımı ile mahalli müşterek nitelikteki ihtiyacın Belediye tarafından karşılandığı, bu hizmetin aksatılmadan ve sürekli olarak yürütülmesi zorunlu olduğundan, hizmette gecikmenin cenaze yakınlarının elem ve ıstıraplarını daha da artıracağı dikkate alındığında Tıp Merkezinden zaruri olarak alınan hizmet karşılığı yapılan ödemenin kamu zararı olarak nitelendirilmesi mümkün görülmemektedir.

Bu itibarla, ............. Belediyesi’nce cenaze defin hizmetlerine ilişkin ölüm belgesi düzenlenmesi işinin doğrudan temin usulüyle ………….. Şti.’nden karşılanması sonucunda ödenen ………….. TL’nin kamu zararı olarak değerlendirilmesi mümkün görülmediğinden, konu hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Oy çokluğuyla,

Karar verildi.

Azınlık Görüşü

Daire Başkanı ………….. ve Üye …………..’nin karşı oy gerekçesi;

“............. Belediyesi’nce cenaze defin hizmetlerine ilişkin ölüm belgesi düzenleme işinin doğrudan temin usulüyle Özel Tıp Merkezinden karşılanması hususu ile ilgili olarak;

Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü’nün “Ölüm Bildirim Sistemi” konulu 2012/05 sayılı Genelgesi ile dayanağı olan 19.01.2010 tarih ve 27467 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mezarlık Yerlerinin İnşaası ile Cenaze Nakil ve Defin İşlemleri Hakkında Yönetmelik’te ölüm belgesi verilmesi ve ölüm belgesi düzenleme yetkililerinin tespiti ile ilgili hususlar ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca, ölümün sağlık kurumları dışında gerçekleşmesi durumunda ölüm belgesinin cenazenin bulunduğu yerdeki belediye tabibi tarafından, belediye tabibi bulunmayan yerlerde toplum sağlığı merkezi hekimi yoksa aile hekimi tarafından, bunların bulunmaması halinde ise ölüm belgesi düzenleme yetkilisi tarafından verilmesi gerekmektedir.

Ölüm belgesi verilmesi ve ölüm belgesi düzenleme yetkililerinin belirlenmesi konusunda mevzuatında belirtilen yolların sırasıyla izlenmesi gerekmektedir. Bu şekilde hareket edilmediğinde ölüm belgesi düzenleme ile ilgili işlemler için kamuya ait sağlık kurumlarına başvurmak yerine ölüm belgesi verilmesi hizmetinin mesai saati veya tatil günü olup olmadığına bakılmaksızın özel sağlık kuruluşundan alınmasının olağan yöntem haline geleceği açıktır.

Bu itibarla, ölüm belgesi düzenlenmesinin hizmet alımı yoluyla temin edilmesini, 5393 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan hüküm kapsamında ve Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkanlığı’nın 2012/05 sayılı Genelgesi dahilinde değerlendirilebilmesi mümkün değildir. Kaldı ki, ölüm belgesi düzenleme mahiyeti itibariyle ciddi ve suistimale açık bir konudur.

Açıklanan gerekçelerle, ölüm belgesi verilmesi ve ölüm belgesi düzenleme yetkililerinin tespiti konusunda hangi yöntemlerin izleneceği mevzuatında ayrıntılı olarak düzenlediği halde, bu yöntemlerin izlenmeyerek, doğrudan hizmet alımı yoluna başvurulması sonucunda oluşan ………….. TL kamu zararının sorumlularına ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesinin uygun olacağı,

Düşünülmektedir.”