Sayıştay 4. Dairesi 274 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 4

• Karar Tarihi: 07.12.2021

• Karar No: 274

• İlam No: 159

• Madde No: 14

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

SOSYAL DENGE TAZMİNATI

… Belediye Başkanı ……….. ve ………..’a sosyal denge tazminatı ödenmesi hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Toplu iş sözleşmesi ve sözleşme hakkı” başlıklı 53 üncü maddesinde yer alan;

“İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler.

Toplu iş sözleşmesinin nasıl yapılacağı kanunla düzenlenir. Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler.

…”

Hükmü doğrultusunda düzenlenen 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 15 inci maddesinde;

“Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir”

Denilmektedir.

4688 Sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun “Mahalli İdarelerde Sözleşme İmzalanması” başlıklı 32 nci maddesinde de;

“27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir. Bu sözleşme bu Kanunun uygulanması bakımından toplu sözleşme sayılmaz ve bu kapsamda Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurulamaz.

…”

Hükmüne yer verilmiştir.

“Kamu Görevlilerin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme”nin, “Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” başlıklı 4 üncü bölümünün “Sosyal denge tazminatı” başlıklı 1 inci maddesi ise;

“Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine 4688 sayılı Kanunun 32 inci maddesinde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde ödenebilecek sosyal denge tazminatı aylık tavan tutarı en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) %100’üdür. Sosyal denge tazminatının verilmesi yönünde yapılacak sözleşmelerde, tavan tutarı aşmamak kaydıyla ödenebilecek tazminatın aylık tavan tutarı, görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre farklı olarak belirlenebilir.”

Şeklinde düzenlenmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, sosyal denge tazminatı, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin “kadro ve pozisyonlarında” görev yapan kamu görevlilerine ödenebilecektir.

Madde metninde geçen "kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlileri" ifadesi memur ve sözleşmeli personeli belirtmekte olup, büyükşehir belediye başkanı ise bu ifade kapsamında bir kadro veya pozisyonda görev yapmamaktadır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun "Belediye başkanının özlük hakları" başlıklı 39 uncu maddesinde; belediye başkanına belde nüfuslarına göre belirlenmiş gösterge rakamının Devlet memurları için belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık brüt ödenek ödeneceği ifade edilmiştir. Yine aynı maddede belediye başkanlığı yapmış olanların, personel kanunlarına tâbi bir kadroya atanmaları hâlinde belediye başkanlığında geçen sürelerinin memuriyette geçmiş sayılacağı düzenlenmiştir.

Söz konusu madde hükmünün, belediye başkanlığı makamında görev yapanların belediyenin kadro ve pozisyonlarında yer almadığı hususunu açıklar nitelikte olduğu, bu makamın personel kanunlarına tabi bir kadro olmadığı ayrıca belediye başkanlarına hizmetleri karşılığında maaş yerine ödenek verildiği anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 15 inci maddesi gereğince, belediyenin bir kadro veya pozisyonunda istihdam edilmeyen büyükşehir belediye başkanına sosyal denge tazminatı ödenmesi mümkün değildir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar neticesinde; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 15 inci maddesine aykırı olarak, Büyükşehir Belediye Başkanı ……. ve ………..’a sosyal denge tazminatı ödenmesi nedeniyle …….. TL kamu zararına neden olunmuşsa da, söz konusu kamu zararı, ……….. numaralı muhasebe işlem fişi ile tahsil edildiğinden, konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına ve tahsilatın ilama dercine,

Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Oy birliğiyle, karar verildi.