Sayıştay 4. Dairesi 262 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 4

• Karar Tarihi: 27.04.2021

• Karar No: 262

• İlam No: 71

• Madde No: 4

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

İŞGAL BEDELİ

… Belediyesince … Caddesi boyunca açık otopark olarak kiraya verilen alanda, kiralayanın … m²’lik alanı fazladan işgal edip kullandığı halde bedelini ödemediği hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.

…’da bulunan araç park yerlerini işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek ile ilgili işlemler … tarih ve … numaralı Belediye Meclis Kararında ayrıntılı olarak belirlenmiştir. Bu karar uyarınca … Caddesinde bulunan alanın yol boyunca açık otopark alanı olarak kullanılmasına yönelik kiralama yapılmak istenmiş, ancak … ve … yıllarında istekli olmadığı için söz konusu ihaleler iptal edilmiştir.

Yine … tarihinde toplam … m2’yi kapsayan … araçlık otopark alanı için ihaleye çıkılmış ve söz konusu ihaleye ait ihale onay belgesinde araç başına günlük … TL üzerinden olmak üzere yıllık tahmini bedel … TL + KDV olarak belirlenmiştir. Ancak araç başına belirlenen bedel Belediye Encümenince uygun bulunmadığından onaylanmamış ve tahmini bedel komisyonu tarafından tekrar hesaplama yapılarak araç başına günlük … TL olmak üzere … TL + KDV tahmini bedel üzerinden ihale edilmesine Belediye Encümenince karar verilmiştir.

Bunun üzerine, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca açık teklif (artırma) usulüne göre yapılan ihalede tek teklif veren .. ile … tarihinde sözleşme imzalanmış ve yıllık … TL + KDV üzerinden … yıllığına kiralama yapılmıştır.

Daha sonra, kiracı …’in kira sözleşmesini …’e devretmek istemesi üzerine, söz konusu istek Belediye Encümen Kararı ile uygun bulunarak … tarihinde … ile … günlük (… tarihine kadar) toplam … TL bedel üzerinden kiralama sözleşmesi imzalanmıştır.

Ardından … tarihinde kiracı tarafından süre uzatım talebinde bulunulmuş ve Belediye Meclisi Kararı ile kira sözleşmesi … – … tarihleri arası için KDV dahil … TL kira bedeli üzerinden … yıl uzatılmıştır. Akabinde, kiracı ile belediye arasında ek protokol imzalanarak ilk yıl kira bedeli … TL olarak belirlenmiştir.

…

…

Yerinde yapılan fiili ve fiziki denetimler sonucunda; … Belediyesi … Müdürlüğü personeli harita mühendisi … tarafından hazırlanan teknik raporda ve durum krokisinde; kiralayan tarafından otopark alanının yer çizgileri çizilmek suretiyle ayrıldığı ve kullanılan alanın … adet araç olmak üzere … m²’lik alanı kapsadığı tespit edilmiştir.

Diğer bir ifadeyle; Belediye tarafından yapılan kiralama işleminde kiralanan … m2’lik alan dışındaki … m2’lik alanın işletmeci tarafından fiilen işgal edildiği anlaşılmaktadır.

2886 sayılı Kanunun ‘Ecrimisil ve tahliye’ başlıklı 75’inci maddesinde: “Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9’uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir.

…

İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir.” hükmü yer almaktadır.

Ayrıca 2886 sayılı Kanunun 75’inci maddesine dayanılarak çıkarılan 20.08.2011 tarihli ve 28031 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 336 sıra no’lu Milli Emlak Genel Tebliği’nde işgalen kullanıldığı tespit edilen yerler için İdarece yürütülecek ecrimisil tespit, takdir ve tahsil işlemlerine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kiracı tarafından sözleşme kapsamı dışında otopark alanı olarak işgal edilen yerlerin 2886 sayılı Kanunun 75’inci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin (e) fıkrasında; “Belediyenin taşınır ve taşınmaz mallarını idare etmek” belediye başkanının görevleri arasında sayılmakta ise de, sözleşme kapsamı dışında işgal edilen alan hakkında belediye başkanının sorumlu tutulmaması gerekmektedir.

Öte yandan işgalin tespitinin Belediyenin hangi birimlerinin görev alanına girmesi gerektiği konusunda da sorumlular açısından illiyet bağı kurulması mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, … Belediyesince … Caddesi boyunca açık otopark olarak kiraya verilen alanda, kiralayanın … m²’lik alanı fazladan işgal edip kullandığı halde bedelini ödememesi sonucu … TL kamu zararına neden olunduğu ileri sürülmekte ise de;

2886 sayılı Kanunun 75’inci maddesi maddesi hükmüne istinaden, kiracı tarafından işgal edilen yerler için alınacak ecrimisil bedelinin tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemesi nedeniyle, söz konusu işgal işleminin bu aşamada kamu zararı oluşturmadığına,

…,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Oy birliğiyle,

Karar verildi.