Sayıştay 4. Dairesi 254 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 4

• Karar Tarihi: 19.01.2021

• Karar No: 254

• İlam No: 14

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

VEKALET ÜCRETİ

… Belediyesinde işçi kadrosunda bulunan …’e, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapan devlet memurları eliyle yürütülmesi gereken … Müdürlüğüne vekalet etmesi karşılığında, toplu iş sözleşmesine göre günlük yevmiyesinin %70 fazlasının idari sorumluluk tazminatı olarak ödenmesi hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; bu kanunun, genel ve katma bütçeli kurumlar, il özel idareleri, belediyeler, il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda çalışan memurlar hakkında uygulanacağı, hükmü yer almaktadır.

Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin;

“Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; bu Yönetmeliğin, il özel idareleri, belediyeler ve bu idarelerin bağlı kuruluşları ile bunların kurdukları birlik, müessese, işletme ve bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapan devlet memurlarından, 5’inci maddede sayılan kadrolara görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsadığı,

“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise; müdür kadrosunun görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında yer aldığı,

Belirtilmektedir.

Ayrıca 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar”ın 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında; vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları gerektiği,

Hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer alan hükümler birlikte değerlendirildiğinde; müdür kadrosuna asaleten atanabilmek veya vekaleten yürütebilmek için öncelikle 657 sayılı Kanun’a göre memur olmak gerekmektedir.

Ancak yapılan incelemede, … tarihli Belediye Başkanı onayıyla görevlendirilen işçi kadrosundaki …’ün, … Müdürlüğünü vekaleten yürüttüğü ve karşılığında kendisine toplu iş sözleşmesine konulan “İdari Sorumluluk Tazminatı” başlıklı hüküm uyarınca günlük yevmiyesinin %70 fazlasının vekalet ücreti olarak ödendiği tespit edilmiştir.

… Belediyesi ile … İşçi Sendikası arasında imzalanan ve … dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesinin 31’inci maddesinin “İdari Sorumluluk Tazminatı” başlıklı fıkrasının (a) bendinde;

Belediye Başkanının olurlarıyla 1’inci derece idari sorumluluk verilmesi halinde mevcut yevmiyelerinin %70 fazlasının 1’inci Derece İdari Sorumluluk Tazminatı olarak ödeneceği belirtilmiş, ancak söz konusu toplu iş sözleşmesinde 1’inci derece idari sorumluluğun hangi görevleri kapsadığı tanımlanmamıştır. Kaldı ki, toplu iş sözleşmesinde sadece işçileri ilgilendiren hususların düzenleneceği düşünüldüğünde, 657 sayılı Kanun’a göre memurlar eliyle yürütülmesi gereken bir görevin işçi kadrosunda yer alan personel eliyle yerine getirileceğine dair toplu iş sözleşmesine bir hüküm konulması mümkün olmadığı gibi, buna ilişkin bir sorumluluğun toplu iş sözleşmesinde düzenlenmesi de mevzuata uygun bulunmamaktadır.

5018 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinde harcama yetkililerinin, 33’üncü maddesinde ise gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğundan bahsedilmiş olup;

“Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddede;

“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır. Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,

“Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddede ise;

“Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.”,

Denilmektedir.

Söz konusu görevlendirme işlemi Belediye Başkanı …’in … tarihli onayıyla gerçekleşmiş ve Toplu İş Sözleşmesini belediye adına imzalayan Belediye Başkanı … ile Belediye Başkan Yardımcısı … tarafından idari sorumluluk tazminatı ödemesini içeren … tarihleri arasında uygulanacak toplu iş sözleşmesi onaylanmıştır. Görevlendirme onayı ve toplu iş sözleşmesinde yer alan hüküm uyarınca harcama yetkilisi tarafından harcama talimatı verilmiş ve harcama talimatı üzerine gerçekleştirme görevlileri tarafından ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması sağlanmıştır.

Açıklanan gerekçelerle, işçi kadrosunda bulunan …’ün … Müdürlüğüne vekaleten görevlendirilmesi ve karşılığında toplu iş sözleşmesine göre 1’inci derece idari sorumluluk tazminatı ödenmesi işleminde; harcama yetkililerinin ve gerçekleştirme görevlilerinin mali sorumlulukları bulunmamakta olup, söz konusu hatalı uygulamadan görevlendirme yazısını imzalayan (aynı zamanda toplu iş sözleşmesini belediye adına imzalayan) belediye başkanı ile yine toplu iş sözleşmesini belediye adına imzalayan belediye başkan yardımcısının sorumlu tutulması gerekmektedir.

Bu itibarla, … Belediyesinde işçi kadrosunda bulunan …’e, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapan devlet memurları eliyle yürütülmesi gereken … Müdürlüğüne vekalet etmesi karşılığında, toplu iş sözleşmesine göre günlük yevmiyesinin %70 fazlasının idari sorumluluk tazminatı olarak ödenmesi sonucu oluşan … TL kamu zararının;

Üst Yönetici … (Belediye Başkanı) ile …’a (Belediye Başkan Yardımcısı) ortaklaşa ve zincirleme,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine, anılan Kanunun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Oy çokluğuyla,

…

…

Karar verildi.

Azınlık Görüşü;

Üye … ve Üye …’… karşı oy gerekçesi;

“Her ne kadar İlamda açıklanan gerekçelerle harcama yetkililerinin mali sorumluluğunun bulunmadığı değerlendirilse de, söz konusu … Müdürlüğünü vekaleten yürütmesi karşılığında idari sorumluluk tazminatı ödenen kişinin, aynı zamanda idari sorumluluk tazminatı hükmünü içeren toplu iş sözleşmesini sendika adına imzalayan kişi olması sebebiyle, sözleşme hükümlerine vakıf olduğu dikkate alındığında, illiyet bağı kurulmuş olmaktadır. Bu nedenle ödeme emri belgesini imzalayan …’ün (İşçi) harcama yetkilisi olarak belediye başkanı ve belediye başkan yardımcısıyla birlikte sorumlu tutulması gerekmektedir.”