Sayıştay 4. Dairesi 242 Kararı - Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 4

• Karar Tarihi: 10.11.2020

• Karar No: 242

• İlam No: 267

• Madde No: 11

• Kamu İdaresi Türü: Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

DANIŞMANLIK HİZMET ALIMI İŞİ - GERİ ÖDENECEK MASRAFLAR

“…………. Kontrollük, Danışmanlık ve Mühendislik Hizmetleri Alımı İşi”nde “geri ödenecek masraflar” kaleminden herhangi bir kanıtlayıcı belge ve belirli bir iş veya hizmet karşılığı olmaksızın ödemeler yapılması hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.

Söz konusu danışmanlık hizmet alımının ihalesi, 4734 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin (b) bendine istinaden pazarlık usulü ile hizmet alımı şeklinde gerçekleştirildiğinden hizmet alımlarına ait tip sözleşme esas alınarak işin sözleşmesi düzenlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Danışmanlık hizmetleri” başlıklı 48’inci maddesinde;

“Mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita ve kadastro, her ölçekte imar planı, imar uygulama, ÇED raporu hazırlanması, plan, yazılım geliştirme, tasarım, teknik şartname hazırlanması, denetim ve kontrolörlük gibi teknik, mali, hukuki veya benzeri alanlardaki hizmetler, danışmanlık hizmet sunucularından alınır.

Danışmanlık hizmetleri, bu bölümde yer alan hükümlere uygun olarak sadece belli istekliler arasında ihale usulü ile ihale edilir. Ancak yaklaşık maliyeti 13 üncü maddenin (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının dört katının altında kalan danışmanlık hizmetleri, hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilebilir.”

Hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilecek danışmanlık hizmeti alımları” başlıklı 84’üncü maddesinin 84.1’inci bölümünde; 4734 sayılı Kanunun 21 veya 22 nci maddesinde belirtilen hallerin gerçekleştiği durumlarda, danışmanlık hizmetlerinin, ilgisine göre; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde pazarlık usulüyle ihale edilerek veya Kanun ve bu Tebliğ hükümleri uyarınca doğrudan temin yöntemine başvurularak temin edilebileceği belirtilmektedir.

Söz konusu işin sözleşmesinde yer alan düzenlemelerin İdare’nin belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirdiği danışmanlık hizmet alım sözleşmelerinde var olan düzenlemeler ile benzer nitelikler taşıdığı, sözleşme uygulamalarının da bu anlamda benzer şekilde ilerlediği görülmektedir. Adam/ay şeklinde ihale edilen söz konusu hizmet alımında benzer danışmanlık hizmet alımlarında olduğu gibi iki adet ödeme kalemi bulunmaktadır. Bunlar, işçilik masraflarının karşılığı olarak yapılacak “ücret ödemeleri” ile bunların dışında kalan ve Danışmanın işin ifasına ilişkin İdarenin onayını müteakip üçüncü şahıslardan temin edeceği hizmetlerin karşılığı olmak üzere yapacağı makul harcamaların ödeneceği “geri ödenebilir masraflar” kalemleridir.

Temine konu yapım kontrollük ve danışmanlık hizmet alımının 4734 sayılı Kanunun 48’inci maddesi uyarınca Danışmanlık Hizmet Alımları Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre belli istekliler arasında ihale usulü ile ihale edilmesi gerekmekte ise de; söz konusu iş anılan Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen hallerin gerçekleşmesi üzerine, hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilecek danışmanlık hizmeti alımlarının kendine özgü bir ihale dokümanının bulunmaması nedeniyle, hizmet alımlarına ait tip sözleşme ve idari şartname hükümlerine göre pazarlık usulüyle ihale edilmiş; hizmet alımlarına ait sözleşme tasarısının gerek “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12.1’inci maddesinde belirtilen 22 numaralı dipnot gerekse de “Diğer Hususlar” başlıklı 36’ncı maddesine ilişkin 41 numaralı dipnot hükümlerinde işin özelliğine göre sözleşmenin bu maddelerinde gerekli düzenlemelerin yapılabileceği belirtilmesine rağmen, işe ait sözleşme tasarısı danışmanlık hizmet alım ihalelerinde ödeme şartlarını düzenleyen Danışmanlık Hizmet Alımları Tip Sözleşmesinin “13.3 Hakedişler ve Ödeme Şekli” başlıklı maddesinin 21 ve 23 numaralı dipnotlarında belirtilen düzenlemeleri içermeyecek şekilde hazırlanmıştır.

Buna göre, Sözleşmenin “Diğer Hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde teknik personel ücretleri dışında kalan ve yüklenici karını da içeren Danışmanın bütün genel masraflarına karşılık olmak üzere “Geri Ödenecek Masraflar” adı altında bir iş kalemi tanımlandığı ve bu kalemden her hakedişte ilgili dönemde tahakkuk eden teknik personel ücretlerine Danışmanın teklifinde belirttiği yüzdenin uygulanması suretiyle bulunan meblağın, Danışman tarafından yapılan gerçek bir gider karşılığı olup olmadığına yönelik herhangi bir tevsik edici belge aranmaksızın ödendiği görülmüştür.

Sözleşmenin “Diğer Hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinin “Ücret ve Ödemeler” başlıklı 36.1. bölümünde;

“36.1.1. Ödeme Esasları:

Bu sözleşme kapsamında verilecek hizmetlerle ilgili olarak Danışmana yapılacak ödemeler, Birim Fiyat Teklif Cetvelinde yer alan üç kalem esas alınarak yapılacak olup bu kalemlerin kapsamları, hesaplamaları ve ödemeleri aşağıdaki gibi olacaktır.

36.1.2. Teknik Personel Ücretleri:

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde gösterilen pozisyonlarda bu sözleşmenin ifası için Danışman tarafından çalıştırılan teknik personelin aylık brüt tavan ücretleri, bu kalem kapsamında ödenecektir. Birim Fiyat Teklif Cetvelinde her pozisyon için Danışman tarafından teklif edilmiş olan ücretler, o pozisyonda çalıştırılacak olan teknik personelin aylık ücretlerinin tavanını teşkil eder. Danışmanın teknik personeline yaptığı ödemelerin varsa, bu tavanı aşan miktarı için Danışmana bir ödeme yapılmaz.

…

36.1.3. Geri Ödenecek Masraflar:

Bu kalemde belirtilmiş olan yüzde sabit olup, bu kalemden yapılacak ödemeler, Danışmanın bütün genel masraflarına karşılıktır. Genel Masraflar adı altında ödenecek toplam tutar, kilit personel için ödenecek toplam tutara bağlı olarak değişecektir.

Her hakedişte geri ödenecek masraflar Birim Fiyat Teklif Cetvelindeki Genel Masraflar yüzdesi ile kilit personele ödenen miktarların çarpımı ile belirlenecektir.

Aşağıda, bunlarla sınırlı kalmamak kaydıyla, bu kalem altında ödenecek Danışmana Genel Masraflar şunları da ihtiva etmektedir.

a) İdari personel masrafları, teknik hizmetlerden başka hizmetlerde çalışan personele ilişkin her türlü masraflar,

b) Danışmanın Türk ve yabancı personelinin yapacağı her türlü yurtiçi ve yurtdışı seyahat giderleri, ulaştırma (Danışmanın taahhüdü gereği personeline sağlayacağı her türlü araç, otomobile ait işletme ve bakım) giderleri, ikamet ve geçinme, tedavi, kira giderleri ile malzeme, araç ve cihaz satınalma için ödenecek her türlü masraflar (resim, harç ve vergiler dahil),

c) Aylık brüt tavanını aşan fazla mesai zammı (saatlik ücretle kanunen verilmesi gereken zamlı saatlik ücret arasındaki fark) ve hastalık izni yardımları, sigorta primleri, vergiler, emekli ikramiyeleri veya kıdem tazminatları ile fonlar ve her türlü kanuni kesintiler ve ilave vergiler,

d) Ofis sarf malzemeleri giderleri (posta ve kargo masrafları, kırtasiye ve ofis malzemeleri, fotokopi ve ozalit vb. masrafları, baskı, ciltleme, iletişim, sigorta, ve işin icrası için gerekli her türlü alet, edevat, malzeme ve bilgisayar vs. Masrafları),

e) Her türlü kar ve bütün genel giderler,

f) Her türlü Danışman riski ve yükümlülükleri.

…

36.1.4- Faturalı Giderler

Önceden İdarenin onayı alınmak kaydı ile yapılan veya İdarece istenecek aşağıdaki hizmetlere ait masraflar, bunları tevsik eden faturalar, makbuzlar, bordrolar ve benzeri dokümanlar esas tutulmak üzere, Faturalı Giderler başlığı altında ödenecektir.

…”

Hükümlerine yer verilmiştir.

Sözleşmenin 36.1.3 Geri Ödenecek Masraflar başlığı altında yer alan düzenlemeye göre; idari personel giderleri, teknik personelle ilgili masraflar, ofis giderleri, her türlü kar ve bütün genel giderler ve her türlü Danışman riski ve yükümlülükleri ile sınırlı kalmamak kaydıyla Danışman’ın bütün genel masrafları şeklinde verilen maliyet tanımlamalarının gerçekçi bir maliyet hesaplaması yapmaya elverişli açık ve belirli bir kapsam sınırlaması sunmadığı, bu nedenle söz konusu iş kaleminin mahiyetinin net olarak ortaya konulamadığı görülmüştür.

Öte yandan, söz konusu işin idari şartnamesinin “Teklif mektubunun şekli ve içeriği” başlıklı 23’üncü maddesinin 23.1 bölümünde; “Teklif mektupları ekteki form örneğine uygun şekilde yazılı ve imzalı olarak sunulur.”

Denilmektedir.

Şartname eki form incelendiğinde ise, isteklilerden tekliflerini;

Sıra No Açıklama Birimi Miktarı

1 Teknik Personel Ücretleri adet 1

2 Geri Ödenecek Masraflar adet 1

3 Faturalı Giderler adet 1

Şeklinde göstermelerinin istendiği görülmüştür.

İhale mevzuatına göre isteklilerin adam/ay bazında her bir pozisyon için sunmuş oldukları fiyat tekliflerini (teknik personel ücretleri), kar ve genel gider dâhil her türlü yardımcı maliyet unsurunu (idari personel masrafları, ofis masrafları, seyahat masrafları vb.) içerecek şekilde hazırlamaları, buna göre “Geri Ödenecek Masraflar” kalemi kapsamındaki giderlerin Danışmanın adam/ay bazında her bir iş kalemi için sunduğu teklif fiyata dâhil olması gerektiği ileri sürülebilir ve anılan iş her ne kadar belli istekliler arasında ihale usulü ile ihale edilmesi gerekirken pazarlık usulü ile ihale edilmiş ve sözleşmesinde danışmanlık hizmet alım ihalelerinde yer alması gereken hükümlere yer verilmemiş ise de; yukarıda anılan şartname hükümlerinden, ihale aşamasında toplam teklif bedelinin içinde yer alan “Geri Ödenecek Masraflar” kalemi teklif bedelinin “Teknik Personel Ücreti” kalemi teklif bedelinin sabit bir yüzdesi olarak verildiği, ihale aşamasında bütün isteklilerin tekliflerini Sözleşme Tasarısının 36’ncı maddesi ile İdari Şartnamenin yukarıda anılan hükümleri ve ekinde yer alan bu maliyet unsurlarına göre oluşturdukları ve ihalenin de bu teklif alma şekline uygun olarak sonuçlandırıldığı, ödemelerin de, ihale aşamasında verilen teklif ile şekillenen sözleşme gereğince yapıldığı anlaşılmaktadır.

Hal böyleyken, istekli tekliflerinin bahse konu sözleşme hükümleri çerçevesinde verildiği sabittir. Dolayısıyla Danışmanın ihale aşamasında Kalem I- Teknik Personel Ücretleri iş kalemleri için sunmuş olduğu teklif fiyatların kar, genel gider ve %22,5 SGK işveren işçilik maliyetlerini içermediğinin kabulü gerekmektedir. Sözleşmenin uygulama aşamasında istekli teklifi doğrultusunda teknik personel için yapılan ödemelerin yalnızca personele yapılan brüt ücret ödemelerini karşılayacak düzeyde olması da bu kabulü doğrulamaktadır. Nitekim duruşma sırasında hazır bulunan sorumluların yaptıkları açıklamalarda; “Teknik Personel Ücreti” kalemi teklif bedelinin sabit bir yüzdesi olarak teklif istenen “Geri Ödenecek Masraflar” kaleminin “Teknik Personel Ücreti” kalemi birlikte “Teknik Personel Giderleri”ni oluşturduğu, “Teknik Personel Ücreti” kaleminden yapılacak ödemelerin sağlıklı takip edilebilmesi için söz konusu giderlerin ikiye ayrıştırıldığı, “geri ödenecek masraflar” tabirini çağrıştırmakla birlikte “Geri Ödenecek Masraflar” kaleminin “Teknik Personel Ücreti” kaleminin bir yüzdesi olarak “Teknik Personel Giderleri” kaleminin bir unsuru olduğu, mevzuatına göre “geri ödenebilir masraflar” olarak isimlendirilen harcama kaleminin ise Sözleşmedeki “Faturalı Giderler” kalemine karşılık geldiği ifade edilmiştir.

Bu itibarla, kavramın adı “geri ödenebilir masraflar” tabirini çağrıştırmakla birlikte, Sözleşmenin “Diğer Hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde düzenlenen ve kar, genel gider ve diğer yardımcı maliyet unsurlarını da içerecek şekilde “teknik personel ücretleri”nin belirli bir yüzde oranı üzerinden teklif alınan “geri ödenecek masraflar” kaleminin “teknik personel ücretleri”nin bir unsuru olduğu, bu nedenle de “geri ödenebilir masraflar” kaleminden farklı bir anlam taşıdığı ortaya çıkmaktadır.

Denetçi raporunda; Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 11’inci maddesinin üçüncü fıkrası hükmüne istinaden danışmanlık hizmet alımı işlerinde yüklenici karı ve genel giderler için mevzuatta azami %20 oranının öngörülmüş olduğu ifade edilmiş ise de; söz konusu iş 4734 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde pazarlık usulüyle ihale edilmiş bir danışmanlık hizmet alımı işidir.

Öte yandan, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarın, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirleneceği, bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici karı ekleneceği, bu tutarın, kar hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyetin hesaplanacağı belirtilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde teklif bileşeni olarak işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler hakkında bir belirleme mevcut olmasına karşın, aynı maddede danışmanlık hizmetlerinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilmeyeceği ifade edilmiş, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında da hizmet alımlarına ilişkin yaklaşık maliyet hesabında yüklenici karı ile ilgili olarak bir belirleme yapılmış iken, genel giderlere ilişkin herhangi belirlemede bulunulmamış, işin gereklerine göre bu oranı belirlemek İdarenin inisiyatifine bırakılmıştır.

Bu nedenle, denetçinin yüklenici karı ve genel giderler toplamı için %20 oranı esas alınarak Kalem II Geri Ödenecek Masraflar iş kaleminden yapılabilecek ödeme oranının, teknik personel ücretlerinin %22,5'una tekabül eden SGK İşveren paylarının “Teknik Personel Ücretleri” kaleminden ödendiği düşünülerek “Genel Masraflar” kaleminden yapılabilecek harcamalar kapsamında değerlendirilmemesi nedeniyle kar dâhil azami %20 (%20 kar ve genel gider) olabileceği, bu nedenle “geri ödenecek masraflar” kalemi için teklif edilen %116,60 ile makul kabul edilen %20 arasındaki %96,60 oranı üzerinden herhangi bir hizmet karşılığı olmaksızın ödemede bulunulması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği yönündeki iddiaları hukuken yerinde görülmemektedir.

Ancak, yaklaşık maliyet hesabı ile kamu zararı arasında doğrudan bir illiyet bağı kurulması söz konusu olmamakla birlikte, hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilen danışmanlık hizmeti alımlarında genel giderler ile ilgili belirli bir oran öngörülmüş olsa idi, belirlenen bu orana karşılık hesaplanacak genel giderler ve kar dışında kalan tüm harcamaların belgeye dayanması gerektiği ileri sürülebilecek iken; söz konusu Yönetmelikte genel giderlere karşılık bir oran öngörülmemiş olması karşısında, bu belirsizlik içerisinde çeşitli riskler barındırıyor olmasına rağmen, genel giderler kapsamında yapılan harcamaların belgeye dayanması gerektiğine yönelik iddia hukuki dayanaktan yoksun kalmış olmaktadır.

Savunmalarda, Geri Ödenecek Masraflar iş kalemi için yaklaşık maliyet hesabında öngörülen oranın, İdare’nin önceki benzer nitelikli ihalelerinde oluşan oranlar üzerinden hesap edildiği belirtilmiş olsa da; söz konusu oranın; yaklaşık maliyet hesabında ve verilen tekliflerde 2012 yılında ihale edilen işlerde % 70 seviyelerinde iken 2017 yılında ihale edilen işlerde 120 seviyelerinde oluşması, bu yükseliş eğiliminin sakıncalarını gözler önüne sermektedir.

Savunmalarda, ‘Geri Ödenecek Masraflar’ kaleminin içeriğinde ayrı ayrı miktar ve fiyat çalışması yapılabilmesi mümkün olmayan çok fazla maliyet unsurunun bulunduğu ifade edilmiş ve bu nedenle söz konusu iş kaleminden yapılan giderlerin belgelendirilmesinin mümkün olmadığı, böylesine yüksek mali hacimli ve teknik olarak karmaşık ve içerisinde birçok teknik risk unsuru barındıran işlere ait sözleşmelerin denetlenmesinin de bir o kadar geniş ve vasıflı insan gücü ve sağlam bir organizasyon yapısına ihtiyaç gösterdiği belirtilmiş ise de; yukarıda bahsi geçen sakıncaları da bertaraf edebilmek bakımından, İdarelerce ihtiyaç duyulan ve alımı gerçekleştirilen hizmetlerin belirlemesi yapılabilen esaslı unsurlarının ve önemli bileşenlerinin net bir biçimde tanımlanıp açık bir biçimde ortaya konulması, bu hizmet unsurlarına yönelik gerekli miktar ve fiyat çalışması yapılması, bu nedenle, ihale dokümanında yer verilen birim fiyat teklif cetvelinin ölçümlenebilir ve kontrol edilebilir nitelikteki iş kalemlerinden oluşacak şekilde ve fiyat ve miktar araştırmasına dayalı olarak düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır.

Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinin ilk fıkrasında; “İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.”,

“Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinin ilk fıkrasında; “İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler”,

“Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında;

“Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.” denilmek suretiyle iş kalemlerinin Danışman tarafından sunulacak belirli bir hizmet karşılığı olması gerektiği vurgulanmıştır.

Gerekli miktar ve fiyat çalışması yapılabilecek maliyet unsurlarına işe ait özel teknik şartnamenin “Danışmanın Genel Sorumlulukları” başlıklı 8’inci maddesinde yer verilmiştir. Ancak, usulüne uygun biçimde istenmediği için yüklenicinin söz konusu maliyet kalemlerine sundukları teklif fiyatları ayrı bir biçimde görülememektedir.

Savunmalarda belirtildiği üzere, ihale sonucunda oluşan fiyatların gerçek piyasa rayicini yansıttığının kabul edilmesi gerektiği yönündeki savlarının aksini teorik olarak ispat etmek mümkün görülmemekle birlikte, uygulamada bu değerlendirmenin geçerli olabilmesinin, emsal ihalelerde aynı kalem için oluşan yüzdesel oranların gözle görülür şekildeki yükseliş eğiliminde olduğu dikkate alındığında, yaklaşık maliyetin sağlıklı bir biçimde belirlenmiş olması şartına bağlı olduğu daha iyi anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, Denetçi tarafından Geri Ödenecek Masraflar iş kaleminden teknik personele ödenen ücretler kadar ayrıca ödeme yapılmış olması ve danışmanın işin ifası ile ilgili gerçek, somut bir maliyet üstlendiğine dair hakedişler ekinde hiçbir belge sunulmamış olmasından ötürü …………. sayılı yazı ile bu kalemden ödenen giderlerin mahiyetine ve fiilen yapılmış olduğuna dair onaylı harcama belgelerinin İdare’den istenilmesi üzerine İdare tarafından …………. sayılı cevabi yazı ekinde bir adet klasör içerisinde çeşitli hizmet alımlarına ilişkin fatura fotokopileri sunulduğu, söz konusu belgelerin Danışman adına düzenlenmiş genel giderler mahiyetindeki cari giderlere ait olduğunun anlaşıldığı, ihale konusu iş ile doğrudan bağlantısı kurulamayan fatura fotokopilerinin resmi bir bağlayıcılığı veya geçerliliği olmadığı, ihale mevzuatına göre bu giderlerin Danışmanın adam/ay bazında her bir iş kalemi için sunduğu teklif fiyata dâhil olması gerektiği belirtilmiş ise de; “Geri Ödenecek Masraflar”ın, yüklenicinin ayrıntısı Sözleşmenin 36.1.3 bölümünde yer alan masrafları ile sınırlı kalmamak kaydıyla Danışman’ın bütün genel masraflarına karşılık olduğu, Danışman tarafından gönderilen faturaların toplam tutarının yersiz ödendiği ileri sürülen tutarın çok üzerinde bir tutara karşılık geldiği, ancak denetçi tarafından raporda iş ile doğrudan bağlantısı kurulamayan faturalara ilişkin herhangi bir tespite yer verilmediği, bu faturalar içeriğindeki harcamaların “Danışmanın işin ifası sırasında fiilen yapacağı makul harcamalar”dan olmadığı hususunda bir değerlendirmenin mümkün bulunmadığı; çünkü, bu “makul harcamalar”ın nelerden ibaret olduğu hususunda bir ölçüt ve belirlemenin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, bu harcamaların, Denetçinin getirdiği haliyle kamu zararı olarak kabul edilebilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Yukarıda anılan mevzuat hükümleri ile yapılan açıklamalar uyarınca, “…………. Kontrollük, Danışmanlık ve Mühendislik Hizmetleri Alımı İşi”nde “geri ödenecek masraflar” kaleminden herhangi bir kanıtlayıcı belge ve belirli bir iş veya hizmet karşılığı olmaksızın ödemeler yapılması sonucu …………. TL kamu zararına neden olunduğu ileri sürülmekte ise de;

Raporda, Sözleşmenin "36.1.2 Teknik personel ücretleri" başlıklı maddesinin son paragrafında yer alan; “Teknik personele yapılacak aylık brüt ücret ödemesi (işveren katılımları dahil), Birim Fiyat Teklif Cetvelinde Teknik Personel Gideri olarak teklif edilen birim fiyattan daha düşük olmayacaktır. Yüklenici, personele yapılan aylık brüt ücret ödemesinin teklif birim fiyattan daha düşük olmadığını belgelemekle yükümlüdür.” hükmünden hareketle teknik personel ücretlerinin %22,5'una tekabül eden SGK İşveren paylarının “Teknik Personel Ücretleri” kaleminden ödendiği düşünülerek “Geri Ödenecek Masraflar” kaleminden yapılabilecek harcamalar kapsamında değerlendirilmediği görülmüş olup, ihale dokümanı, yüklenici teklifi ve hakedişlerin incelenmesinde, yüklenicinin her bir pozisyon için teklif ettiği birim fiyatların SGK işveren paylarını içermediği anlaşılmıştır. Söz konusu SGK İşveren prim paylarının yüklenici tarafından “Geri Ödenecek Masraflar” kaleminden yapılabilecek harcamalar kapsamında ödendiği hakedişler ekinde mevcut SGK Prim Bildirgelerinden anlaşıldığından, “Geri Ödenecek Masraflar” kaleminden ödenen SGK İşveren paylarına karşılık gelen …………. TL harcamanın mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından bu tutar için ilişilecek bir husus bulunmadığına,

Kalan …………. TL’nin ise; Sayıştay yargısı açısından kamu zararı olarak nitelendirilebilmesi mümkün bulunmadığından, bu tutar hakkında da ilişilecek bir husus olmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,

Karar verildi.