Sayıştay 4. Dairesi 218 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 4

• Karar Tarihi: 16.01.2020

• Karar No: 218

• İlam No: 77

• Madde No: 9

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

EMLAK VERGİSİ

…………. A.Ş.’ye ait binanın emlak vergisinin hatalı hesaplanması hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.

1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 3’üncü maddesinde; bina vergisini, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenlerin ödeyeceği, 8’inci maddesinde ise; bina vergisinin oranının meskenlerde binde bir, diğer binalarda ise binde iki olduğu, bu oranların, 5216 sayılı Kanunun uygulandığı büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde % 100 artırımlı uygulanacağı, Cumhurbaşkanının vergi oranlarını yarısına kadar indirmeye veya üç katına kadar artırmaya yetkili olduğu ifade edilmiştir.

1319 sayılı Kanunun “Vergi değeri” başlıklı 29’uncu maddesinde;

“Vergi değeri;

a) Arsa ve araziler için, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin hükümlerine göre takdir komisyonlarınca arsalar için her mahalle ve arsa sayılacak parsellenmemiş arazide her köy için cadde, sokak veya değer bakımından farklı bölgeler (turistik bölgelerdeki cadde, sokak veya değer bakımından farklı olanlar ilgili valilerce tespit edilecek pafta, ada veya parseller), arazide her il veya ilçe için arazinin cinsi (kıraç, taban, sulak) itibarıyla takdir olunan birim değerlere göre,

b) Binalar için, Maliye ve Bayındırlık ve İskan bakanlıklarınca müştereken tespit ve ilân edilecek bina metrekare normal inşaat maliyetleri ile (a) bendinde belirtilen esaslara göre bulunacak arsa veya arsa payı değeri esas alınarak 31 inci madde uyarınca hazırlanmış bulunan yönetmelik hükümlerinden yararlanılmak suretiyle,

Hesaplanan bedeldir.

…” denilmektedir.

Yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca binaların vergi değeri; 1319 sayılı Kanunun 29/a bendine göre hesaplanan arsa (payı) değeri ile 29/b bendine göre yıllar itibariyle belirlenen bina metrekare normal inşaat maliyetlerinin toplamından oluşmaktadır.

1319 sayılı Kanunun 29’uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, binalar için vergi değerinin, Maliye ve Bayındırlık ve İskân Bakanlıklarınca müştereken tespit ve ilan edilecek bina metrekare normal inşaat maliyetleri ile aynı maddenin (a) bendinde belirtilen esaslara göre bulunacak arsa veya arsa payı değeri esas alınarak 31’inci madde uyarınca hazırlanmış bulunan 29/2/1972 tarihli ve 7/3995 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emlak Vergisine Matrah Olacak Vergi Değerlerinin Takdirine İlişkin Tüzük hükümlerinden yararlanmak suretiyle hesaplanan bedel olduğu hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 29/6/2011 tarihli ve 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 37’nci maddesinin birinci fıkrasında, Bayındırlık ve İskân Bakanlığına yapılan atıfların Çevre ve Şehircilik Bakanlığına yapılmış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu çerçevede, emlak vergisine esas olmak üzere 2018 yılında uygulanacak bina metrekare normal inşaat maliyet bedelleri, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 71 Seri No’lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği ekinde yer alan cetvelde belirtilen tutarlarda tespit edilmiştir.

Söz konusu Tebliğe göre, sinema ve tiyatro binaları için 2018 yılı metrekare normal inşaat maliyet bedeli (m2) 1.438,80 TL, diğer ticarethane ve işyerleri için ise (m2) 1.143,18 TL’dir.

Yapılan incelemede, …………. ilçe sınırları içerisinde faaliyet gösteren …………. sicil numaralı …………. A.Ş.’ye ait …………. ada/parselde bulanan toplam …………. m2 (binanın dıştan dışa yüzölçümü toplamı) alanlı 1. sınıf betonarme karkas binanın …………. m2’si “sinema ve tiyatro” binası olarak kullanılmasına rağmen, binanın emlak vergisinin (normal inşaat maliyet bedeli kısmının) toplam alanın tamamı için kullanım şekli olarak “diğer ticarethane ve işyerleri” esas alınmak suretiyle hesaplandığı görülmüştür.

Bu durum, …………. m2’lik alanın metrekare başına normal inşaat maliyet bedelinin, “sinema ve tiyatro” binaları için belirlenen değer yerine “diğer ticarethane ve işyerleri” için belirlenen değer üzerinden hesaplanması sonucu 295,62 TL/m2 (1.438,80 TL -1.143,18 TL) düşük hesaplanması, bundan ötürü de emlak vergisinin eksik tahakkuk ettirilmesi sonucunu doğurmaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Malî hizmetler birimi” başlıklı 60’ncı maddesinin (e) bendi ile Keçiören Belediyesi Müdürlüklerinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Mali Hizmetler Müdürlüğü’nün Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Mali Hizmetler Müdürlüğünün Görevleri” başlıklı 11.6’ncı maddesi hükümleri uyarınca, emlak vergisine ilişkin kontrol ve takip süreçlerini yürütmek ve bu süreçlerle ilgili tüm işlemleri yürütmek Mali Hizmetler Biriminin sorumluluğundadır.

Diğer taraftan, sorumluluğu bulunduğu gerekçesi ile belediye başkanına da sorgu tebliğ edildiği görülmüş ise de; 5393 sayılı Kanunun 38’inci maddesinin (f) işaretli bendi ile belediye başkanlarına verilen görevlerden biri de; belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmektir. Bu bağlamda, belediye başkanları belediye idaresinin başı ve üst yöneticisi olarak belediyenin hem gelirlerini hem de giderlerini mevzuat hükümlerine göre tarh tahakkuk, tahsil edilmesinden ve hak sahiplerine zamanında ödenmesinden mali yönden değil, idari yönden sorumlu tutulmuşlardır.

Bu bağlamda, verdiği karar ve talimatlar, doğrudan iş ve işlem sürecine dayanak oluşturmadığı sürece, üst yönetici olan Belediye Başkanının sorumluluğu idari/siyasi nitelikli olup, mali sorumluluğu bulunmamaktadır. Ayrıca, belediye gelirleri ile ilgili olarak sorgu konusu edilen husus tek örneğe dayanmakta olup, genellik arz eden bir yanı da bulunmamaktadır.

Bu itibarla; …………. A.Ş.’ye ait binanın emlak vergisinin hatalı hesaplanması sonucu neden olunan …………. TL tutarındaki kamu zararının; …………. numaralı makbuz ile 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 5 yıllık düzeltme zamanaşımı süresi göz önüne alınmak ve ikmalen fark tahakkuku da yapılmak suretiyle ahizinden rızaen tahsil edildiği savunma eki belgelerden anlaşıldığından, konu hakkında ilişik kalmadığına ve tahsilatın ilama dercine,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Oy birliğiyle,

Karar verildi.