Sayıştay 4. Dairesi 214 Kararı - Yüksek Öğretim Kurumları Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 4

• Karar Tarihi: 12.12.2019

• Karar No: 214

• İlam No: 32

• Madde No: 11

• Kamu İdaresi Türü: Yüksek Öğretim Kurumları

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

ARA SINAV DÖNEMİ EK DERS ÜCRETİ

Ara sınav dönemlerinde ders yapılmadığı halde akademisyenlere toplam …………. TL ek ders ücreti ödendiği görülmüştür.

2547 sayılı Yüksek Öğrenim Kanununun “Çalışma Esasları” başlıklı 36’ncı maddesinde;

“Öğretim elemanları, üniversitede devamlı statüde görev yapar.

Öğretim üyesi, kadrosunun bulunduğu yükseköğretim birimi ile sınırlı olmaksızın ve ihtiyaç bulunması halinde görevli olduğu üniversitede haftada asgari on saat ders vermekle yükümlüdür. Öğretim görevlisi ve okutmanlar ise, haftada asgari on iki saat ders vermekle yükümlüdür.” hükmüne yer verilmiştir.

2914 sayılı Yüksek Öğrenim Personel Kanununun “Ek ders ücreti” başlıklı 11’inci maddesinde;

“2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 36 ncı maddesine göre haftalık okutulması mecburi ders yükü saati dışında, kısmi statüde bulunanlar dâhil öğretim elamanlarına görev unvanlarına göre Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer faaliyetler için bu ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödenir. Ders yüklerinin tamamlanmasında öncelikle normal örgün öğretimde verilen ders ve faaliyetler dikkate alınır.

Öğretim elemanlarının teorik derslerle yaptırdıkları uygulama, yönettikleri tez, seminer ve doktora çalışmalarının ve ara sınavların ne ölçüde ders yükünden sayılacağı Yükseköğretim Kurulunca belirlenir. Ara sınavlar için Yükseköğretim Kurulunca öğrenci sayısı göz önünde bulundurulmak suretiyle tespit edilecek ders yükü beş saati, diğer faaliyetler için belirlenecek ders yükü ise bir saati geçemez. Teorik dersler dışındaki faaliyetlerin ders yükünün tamamlanmasından sonraki kısmı ek ders ücretinin hesabında dikkate alınır. Ancak mecburi ders yükünün tamamlanmasında ve ek ders ücretinin hesabında, teorik dersler dışındaki faaliyetlerin haftalık en fazla on saatlik kısmı dikkate alınır, kalan kısmı ise maaş karşılığı sayılır.

Dersi veren öğretim elemanına her ders için ayrı ayrı olmak üzere yarıyıl ve yılsonu dönemlerinde her 50 öğrenci için 300 gösterge rakamının Devlet Memurları Kanununa göre aylıklar için belirlenen katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda sınav ücreti ödenir. Öğrenci sayısının hesabında küsurlar tama iblağ edilir ve 500 öğrenciden fazlası dikkate alınmaz. Ara sınavlar ve bütünleme sınavları için sınav ücreti ödenmez.” hükmü yer almaktadır.

16/9/2005 tarihli Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurul Toplantısında Alınan Karar ile yürürlüğe konulan “Ders Yükü Tespiti ve Ek Ders Ücreti Ödemelerinde Uyulacak Esaslar”ın (1/b) bendi uyarınca; rektör, rektör yardımcısı, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürlerinin ders verme yükümlülüğünün bulunmadığı; başhekimler, dekan yardımcıları, enstitü ve yüksekokul müdür yardımcıları ve bölüm başkanlarının ise haftada asgari beş saat ders vermekle yükümlü oldukları belirtilmiştir.

Anılan Esasların “Haftalık Ders Yükü Denklikleri” başlıklı 2’nci maddesinin “Diğer Faaliyetler” başlıklı (b) bendinin (4) numaralı alt bendinde;

“Bir yarı yıl içinde yapılan her ara sınav karşılığı olarak derse kayıtlı öğrenci sayısına göre;

Öğrenci Sayısı Ders Yükü

1. 50 1 saat

51-100 2 saat

101-150 3 saat

151-200 4 saat

201 ve daha çok 5 saat

ders yükü sınavın yapıldığı haftanın ders yüküne aynen eklenir. Ara sınavlar için öngörülen yük her bir dersin ara sınavı için haftada beş saati aşamaz.” denilmektedir.

Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, görevli oldukları üniversitede; öğretim üyeleri haftada 10 saat, öğretim görevlileri ve okutmanlar ise haftada 12 saat ders vermekle yükümlüdür. Kanunun öngördüğü bu yükümlülük yerine getirildikten sonra ücrete konu ders ve faaliyetlerin ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla örgün eğitimde haftada 20 saat, ikinci öğretimde ise haftada 10 saati geçmemek üzere ek ders ücreti ödemesi yapılabilecektir. Ancak yapılan incelemede, ara sınav dönemlerinde fiilen ders yapılmadığı, dolayısıyla kanunun öngördüğü maaş karşılığı mecburi ders yükünün doldurulmadığı halde akademisyenlere ek ders ücreti ödemesi yapıldığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

…

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

…

Esas alınır.

…” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu mevzuat hükmü uyarınca; mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması kamu zararına neden olmaktadır.

Diğer taraftan, Raporun sonuç kısmında, sorgu konusu edilen hususun Teknoloji Fakültesi’nde yapılan ara sınav dönemine ilişkin olduğu, ancak sorumluların Enstitü’de ara sınav dönemi yapılmadığına ilişkin savunma gönderdikleri, ayrıca sorumluların ödeme belgesi tarihi olan Nisan 2018 dönemine ilişkin savunma yaptıkları halde ara sınavların 2018 yılı Mart ayı içerisinde yapıldığı, buna rağmen sorumluların savunmalarının incelenerek ekte göndermiş oldukları ders yükü, yoklama listesi vs. kanıtlayıcı belgeler dikkate alınarak kamu zararı tutarının …………. TL olarak yeniden hesaplandığı belirtilmiş ise de;

Ödemeye esas net ek ders yükü hesabının Teknoloji Fakültesi ve Enstitüde yapılan toplam ders saati üzerinden yapılması gerektiği, savunma eklerinde gönderilen yoklama listelerinden; …………., …………., …………. ve ………….’nin hiçbir dersinde ara sınav yapılmadığı anlaşıldığından adı geçen kişilere fazla ödenen ek ders saati ücreti bulunmamaktadır.

………….’nin; sadece OTO 108 Mühendislikte Bilgisayar Programlama ve Uygulamaları, OTO 216 Çevre ve Enerji ve OTO 308 İstatistik dersinde ara sınav yapıldığı, ara sınav yapılan dersler dışındaki derslerin teori ders saati toplamının 29, diğer faaliyetlerin toplamının da 10 saat olduğu görüldüğünden, mecburi ders yükü 5 olan öğretim üyesine 20 saat/hafta üzerinden ek ders ücreti ödenmesinde ilişik bulunmamaktadır.

………….’nin ise; OTO 214 Cisimlerin Dayanımı, OTO 304 Makine Elemanları II ve OTO 212 Malzeme Bilimi dersinde ara sınav yapıldığı görülmüş olup, İML 504 İleri Kaynak Yönetemleri, İSG 502 Risk Analizi Değerlendirmesi ve Kriz Yönetimi Araçları ve TKO 332 Makine Tasarımı – II derslerine ait yoklama listeleri savunma ekinde yer almamaktadır. Öte yandan, ara sınav döneminde yukarıda sayılan derslerinin hiçbirisinin yapılmadığı düşünülse bile uzmanlık alan derslerinde ara sınav bulunmadığından ve adı geçen öğretim üyesinin uzmanlık alan dersleri teori ders saati toplamının 16, diğer faaliyetlerin toplamının da 10 saat olduğu görüldüğünden, mecburi ders yükü bulunmayan öğretim üyesine 20 saat/hafta üzerinden ek ders ücreti ödenmesinde ilişik bulunmamaktadır.

Benzer şekilde, ………….’ın da derslerine ait yoklama listeleri savunma ekinde yer almamaktadır. Diğer taraftan, ara sınav döneminde derslerin hiçbirisinin yapılmadığı düşünülse bile uzmanlık alan derslerinde ara sınav bulunmadığından ve adı geçen öğretim üyesinin uzmanlık alan dersleri teori ders saati toplamının 16, diğer faaliyetlerin toplamının da 10 saat olduğu görüldüğünden, mecburi ders yükü 5 olan öğretim üyesine 20 saat/hafta üzerinden ek ders ücreti ödenmesinde de ilişik bulunmamaktadır.

Ancak, …………. savunmasında; anılan dönemde Teknoloji Fakültesinde, kurumda kadrolu olarak görevli olmaksızın, dışarıdan saat ücreti karşılığında kuruma gelerek ders verdiğini ve ara sınav döneminde sınav yapıldığını ifade etmekle birlikte, OTO 102 Bilgisayar Destekli Çizim dersine ait yoklama listesini savunma ekinde göndermemiştir.

Ders Yükü Tespiti ve Ek Ders Ödemeleri Usul ve Esasları uyarınca; bir yarıyıl içinde yapılan her ara sınav karşılığı olarak derse kayıtlı öğrenci sayısına göre ders yükünün sınavın yapıldığı haftanın ders yüküne aynen ekleneceği ve ara sınavlar için öngörülen yükün her bir dersin ara sınavı için haftada beş saati aşamayacağı, 1- 50 arasındaki öğrenci sayısına ait ders yükünün 1 saat olduğu belirtilmiştir.

Bu nedenle, ………….’e fazla ödenen ek ders saati hesaplanırken söz konusu derse ait 1 saat ders yükünün düşülmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, ara sınav dönemlerinde yapılmayan dersler için ek ders ücreti ödenmesi sonucu …………. TL kamu zararına neden olunduğu tespiti yapılmış ise de; savunmalarda yer alan açıklamalar dikkate alınarak yeniden yapılan hesaplamada kamu zararının …………. TL olduğu anlaşılmıştır. Bu durum karşısında, …………. TL’nin mevzuatına uygun ödendiği anlaşıldığından, bu tutar için ilişilecek bir husus bulunmadığına;

Kalan …………. TL tutarındaki kamu zararının ise; sorumlularına ortaklaşa ve zincirleme,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Oy birliğiyle,

Karar verildi.