Sayıştay 4. Dairesi 205 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 4

• Karar Tarihi: 17.10.2019

• Karar No: 205

• İlam No: 7

• Madde No: 4

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

VEKALET ÜCRETİ DAĞITIMI

İdare lehine sonuçlanan davalardan alınan vekalet ücretlerinden 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin 14’üncü maddesinde unvanı sayılmadığı halde hukuk servisinde çalışan memur personele de ödeme yapıldığı görülmüştür.

02.11.2011 tarih ve 28103 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 659 sayılı “Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname”nin 18’inci maddesinde:

“(1) 2/2/1929 tarihli ve 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır. Diğer mevzuatta 1389 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu Kanun Hükmünde Kararnameye yapılmış sayılır.

(2)...

(3) 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 146’ncı maddesinin üçüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır. Diğer mevzuatta vekalet ücretinin ödenmesine ilişkin olarak 657 sayılı Kanunun 146 ncı maddesine yapılan atıflar bu Kanun Hükmünde Kararnameye yapılmış sayılır."

Denilmek suretiyle avukatlık vekalet ücreti ödemeleri tamamıyla 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye bağlanmıştır.

Bu meyanda, 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamemin “Davalardaki temsilin niteliği ve vekâlet ücretine hükmedilmesi ve dağıtımı" başlıklı 14’üncü maddesi;

(1) Tahkim usulüne tabi olanlar dahil adli ve idari davalar ile icra dairelerinde idarelerin vekili sıfatıyla hukuk birimi amirleri, muhakeınat müdürleri, hukuk müşavirleri ve avukatlar tarafından yapılan takip ve duruşmalar için, bu davaların idareler lehine neticelenmesi halinde, bunlar tarafından temsil ve takip edilen dava ve işlerde ilgili mevzuata göre hükmedilmesi gereken tutar üzerinden idareler lehine vekalet ücreti takdir edilir.

(2) İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretleri, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet hesabında toplanarak idare hukuk biriminde fiilen görev yapan personele aşağıdaki usul ve sınırlar dahilinde ödenir.

a) Vekalet ücretinin; dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40‘ı, hukuk biriminde görev yapan diğer personele %5’i eşit olarak ödenir.

b) Ödenecek vekâlet ücretinin yıllık tutarı; hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge, diğerleri için (6.000) gösterge rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının on iki katını geçemez."

Şeklinde düzenlenmiştir.

02.11.2011 tarih ve 28103 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 666 sayılı “Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname”nin l’inci maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 12’nci maddenin ikinci fıkrasının (dd) bendi ile yeni bir düzenleme yapılmış; “31.12.2011 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14'üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer alan ‘hukuk biriminde görev yapan diğer personele % 5’i’ ibaresi ile aynı fıkranın (b) bendinde yer alan ‘diğerleri için (6.000) gösterge’ ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.” Denilmek suretiyle, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukat dışında hukuk biriminde görev yapan diğer personele, İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretlerinden belirli oran ve sınırlarda da olsa ödeme yapılması imkanı ortadan kaldırılmıştır.

Buna paralel olarak; 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 16’ncı maddesi ile verilen yetkiye istinaden Bakanlar Kurulu'nca düzenlenen ve 25.06.2012 tarihinde kararlaştırılan. 02.11.2011 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe giren “Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”in ‘Vekalet ücreti ödenecekler' başlıklı 5‘inci maddesinde; "İdareleri adli ve idari yargıda, icra mercileri ve hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili kılınanlardan aylık ücret ve tazminatları 27.6.1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 10'uncu maddesine göre ödenenler dışındaki hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara bu Yönetmelik kapsamında vekalet ücreti ödenir.” Denilerek, kendilerine vekalet ücreti ödenecekler belirlenmiş olup, “hukuk biriminde görev yapan diğer personel” burada da zikredilmemiştir.

Bilahare, yapılan başvuru üzerine Anayasa Mahkemesinin inceleme ve değerlendirmesine konu olan ve 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen diğer bazı hükümlerin yanı sıra, hukuk biriminde görev yapan diğer personele vekalet ücreti ödenmesini yasaklayan Ek 12’nci maddenin ikinci fıkrasının (dd) bendi hükümleri, "doğrudan mali haklara ilişkin bir düzenleme olduğundan 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamında bulunmadığı; dolayısıyla Anayasanın 91’inci maddesine aykırı olduğu" gerekçesi ile iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı 10.10.2013 tarihli ve 28791 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış ve geçerlilik süresi de 9 ay sonrası için belirlenmiştir. (A.Y.M.'nin 27.12.2012 tarihli ve E:2011/139.K:2012/205 sayılı Kararı)

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 153'üncü maddesinde;

“Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir. İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz.

Anayasa Mahkemesi bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.

Kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmi Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmi Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.

…

İptal kararları geriye yürümez.

Anayasa Mahkemesi kararları Resmi Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar."

Hükümleri yer almaktadır.

Bu hükümler karşısında; 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan hükümlere ilişkin düzenleme getirerek (a) bendinde yer alan ‘hukuk biriminde görev yapan diğer personele % 5'i" ibaresi ile aynı fıkranın (b) bendinde yer alan ‘diğerleri için (6.000) gösterge' ibaresini yürürlükten kaldıran 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 12’nci maddesinin ikinci fıkrasının (dd) bendi hükümlerinin Anayasa Mahkemesince iptal edilmesinden sonra, 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 14’üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan bu hükümlerin önceki haliyle kendiliğinden tekrar yürürlüğe girdiğinden; yani, hukuk biriminde görev yapan diğer personele, önceden olduğu gibi belirli sınırlar içerisinde vekalet ücreti ödenebileceğinden bahsetmek mümkün olmadığı gibi, ortaya çıkan hukuki boşluğun yargı içtihadıyla doldurulması da mümkün değildir.

Anayasanın 128'inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir." hükmü gereğince, bu konudaki mevzuat boşluğunun yine kanun koyucu tarafından yeniden yapılacak düzenlemeyle doldurulması gerekliliği açıktır.

Bu itibarla, mevzuata aykırı ödeme yapılması suretiyle oluşan, …………. TL kamu zararının sorumlularına ortaklaşa ve zincirleme 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Oybirliğiyle,

Karar verildi.