Sayıştay 4. Dairesi 177 Kararı - Özel Bütçeli İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 4

• Karar Tarihi: 15.03.2018

• Karar No: 177

• İlam No: 80

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

GELİR VERGİSİ TEVKİFATI

“……… Depo Yapım İşinde” işin süresinin sözleşmede 2016 yılı içerisinde başlayıp bitecek şekilde belirlendiği,

Ancak, 19.12.2016 tarihinde “zemin epoksi kaplama imalatının ortam ve beton yüzey sıcaklığı ve beton nem oranının istenilen seviyede olmaması nedeniyle işin 30.03.2017 tarihine kadar durdurulmasına karar verildiği,

Başka bir ifade ile bahsi geçen inşaat işinin 19.12.2016 tarihinden itibaren yıllara yaygın iş haline geldiği,

Sözü edilen inşaat işi, 19.12.2016 tarihinden itibaren yıllara yaygın iş haline gelmesine rağmen yükleniciye bu tarihten sonra ilişikli ödeme emri ile yapılan hakediş ödemesinden gelir vergisi kesintisinin yapılmadığı,

Görülmüştür.

Gelir Vergisi Kanunu’nun “Birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işleri” başlıklı 42 nci maddesinde;

“Birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarım işlerinde kar veya zarar işin bittiği yıl kati olarak tespit edilir ve tamamı o yılın geliri sayılarak, mezkur yıl beyannamesinde gösterilir.

Mükellefler bu madde kapsamına giren hallerde her inşaat ve onarım işinin hasılat ve giderlerini ayrı bir defterde veya tutmakta oldukları defterlerin ayrı sayfalarında göstermeye ve düzenleyecekleri beyannameleri işlerin ikmal edildiği takvim yılını takip eden yılın mart ayı sonuna kadar vermeye mecburdurlar.”

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun “Vergi kesintisi” başlıklı 15 inci maddesi ilk fıkrasında ise:

“Kamu idare ve kuruluşları, iktisadî kamu kuruluşları, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, ziraî kazançlarını bilânço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler; kurumlara avanslar da dahil olmak üzere nakden veya hesaben yaptıkları aşağıdaki ödemeler üzerinden istihkak sahiplerinin kurumlar vergisine mahsuben % 15 oranında kesinti yapmak zorundadırlar:”

Denilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre; “Gelir Vergisi Kanununda belirtilen esaslara göre birden fazla takvim yılına yaygın inşaat ve onarım işleri ile uğraşan kurumlara bu işleri ile ilgili olarak yapılan hakediş ödemeleri” aynı fıkranın a bendinde vergi kesintisi yapılacak işler arasında sayılmıştır.

12.01.2009 tarih ve 2009/14594 karar sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi eki kararın 1 inci maddesinde; “5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci maddesi uyarınca kurumlara yapılan bazı ödemelere ilişkin vergi kesintileri oranları aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.

“Gelir Vergisi Kanununda belirtilen esaslara göre birden fazla takvim yılına yaygın inşaat ve onarım işleri ile uğraşan kurumlara bu işleri ile ilgili olarak yapılan hakediş ödemelerinde %3”

İfadesi yer almaktadır.

Başka bir ifade ile, Bakanlar Kurulu Kararının anılan hükmü uyarınca kamu kurumları, birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarım işlerinin karşılığı olarak sermaye şirketlerine avanslar da dahil olmak üzere nakden veya hesaben yaptıkları ödemeler üzerinden istihkak sahiplerinin kurumlar vergisine mahsuben %3 oranında kesinti yapacaklardır.

Diğer taraftan, Sayıştay Genel Kurulu’nun 02.06.1966 tarih ve 3122 karar nolu kararında ise; “İşe başlandığı yıl içinde bitirilmesi sözleşmesinde öngörülen inşaat ve onarım işlerinin herhangi bir sebeple ertesi yıla sirayeti halinde, sirayet keyfiyeti takvim yılı sona ermeden idare ile müteahhit arasında ek anlaşma ile kararlaştırılmışsa bu tarihten, böyle bir anlaşmanın mevcut olmamasına rağmen her hangi bir sebeple ertesi yıla sirayet ettirilmişse – ilk yıla ait istihkak hariç- müteakip takvim yılı başından itibaren ödenecek istihkaklardan gelir vergisi kesilmesi gerektiği” belirtilmektedir.

……. Depo Yapım İşi de, başlangıçta 2016 yılında başlatılıp bitirilmesi planlanan bir iş iken, 19.12.2016 tarihinde işin kapsamı içerisindeki zemin epoksi kaplama imalatının yapılmasının koşullarının bulunmaması nedeniyle anılan imalatın, 30.03.2017 tarihinden sonra yapılmasına, yüklenici ile anlaşılarak karar verilmesi suretiyle, 19.12.2016 tarihinden itibaren iş, yıllara yaygın iş haline gelmiştir. Dolayısıyla bu tarihten itibaren yapılacak her ödemeden gelir vergisi tevkifatının yapılması İdare açısından yasal bir zorunluluktur. Söz konusu kesinti yapılmamak suretiyle, İdarece yükleniciye mevzuatında öngörülenin üzerinde bir ödemede bulunulmuştur.

Ancak, stopaj uygulaması bir vergi güvenlik aracı olup, nihai ve kesin bir vergilendirme işlemi değildir. Yıllara sari işlerin geliri işin bittiği yılın vergi beyannamesine dahil edilip kesilen vergiler de mahsup edilmek suretiyle nihai vergi olarak ödenecektir. Bu yüzden, mükellefin kesilmeyen vergiyi işin bittiği yılda beyan ederek ödemiş olması da ihtimal dahilindedir.

Diğer taraftan, yapılmayan vergi tevkifatı geliri genel bütçe gelirlerinden olup, söz konusu tevkifat tutarı İdare gelirleri arasında yer almamaktadır. Dolayısıyla, İdare bütçesi açısından bir kamu zararı oluşmamaktadır. Bu itibarla, süresi sözleşmede 2016 yılı içerisinde başlayıp bitecek şekilde belirlenen işin, 19.12.2016 tarihinden itibaren yıllara yaygın iş haline gelmesine rağmen, yükleniciye bu tarihten sonra yapılan hakediş ödemesinden gelir vergisi kesintisinin yapılmamasında, İdare bütçesi açısından bir kamu zararı oluşmadığından…………….. TL için ilişik bulunmadığına,

………,

Azınlık Görüşü

Üye …………’...;

“…………… Depo Yapım İşi, 19.12.2016 tarihinden itibaren yıllara yaygın iş haline gelmiştir. Dolayısıyla bu tarihten itibaren yapılacak her ödemede gelir vergisi tevkifatının yapılması idare açısından yasal bir zorunluluktur. Ancak, tevkifat oranının 12.01.2009 tarih ve 2009/14594 karar sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereği %3 olması gerektiğinden hakediş bedelinin % 15’i şeklinde hesaplanmış ………… TL kamu zararı tutarının, hakediş bedelinin % 3’lük kısmını aşan ……TL’lik kısmı ile ilgili olarak ilişik kalmadığına,

Hakediş bedelinin %3'lük kısmına tekabül eden ve yapılması gerektiği halde yapılmamış ……….. TL’lik gelir vergisi tevkifatı sebebiyle oluşmuş kamu zararı ile ilgili olarak ise harcama yetkilisi … ve gerçekleştirme görevlisi ..………… ortaklaşa ve zincirleme tazminine hükmolunması gerektiği” şeklindeki ayrışık görüşüyle,

Oy çokluğu ile karar verildi.