Sayıştay 4. Dairesi 171 Kararı - Özel Bütçeli İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 4

• Karar Tarihi: 26.11.2017

• Karar No: 171

• İlam No: 365

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Hesap Yılı: 2013

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

HAKEDİŞ ÖDEMESİ

Asıl ilamın 26 ncı maddesiyle hüküm dışı bırakılan konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50 inci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü gereğince görüşülmesinin devamına karar verildi.

Gerek “Yargılamaya Esas Rapor”, gerekse …………. Bakanlığı Teftiş Kurulunca düzenlenen “İnceleme Raporu”ndan yer alan tespitlerden;

İhale dosyası kapsamında, projede öngörülen 600 mm anma çaplı koruge borusu yerine 800 mm anma çaplı koruge borusu kullanılmasına mesnet teşkil edecek; revize proje, teknik rapor, teknik gerekçe gibi bir belge, karar defterinde alınmış 04.04.2012 tarih “1 nolu Karar” dışında bulunmamaktadır.

4735 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi hükmü gereği; ihale başlangıcında 1500 m olarak öngörülen 04.290/T-3 poz nolu 800 mm anma çaplı koruge drenaj borusu temini ve döşenmesi imalatında iş artışı yapılabilmesi, bu artışa sebebiyet veren nedenlerin ihale aşamasında öngörülmemiş olmasına bağlı bulunmaktadır.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin E:2000/5729, K:2001/290 sayılı ve 18.01.2001 tarihli kararında; “iş artışının bedeline sözleşme hükümlerince hak kazanılması için; zorunlu değişiklikleri gösterir keşfin yapılması, ilgili merciden onay alınması, artan işe göre teminat yatırılması ve işin ondan sonra yapılması gerektiğine, aksi halde yapılan işin sözleşme dışı iş sayılacağına” hükmedildiğinden hareketle, inceleme konusu işte zorunlu değişiklikleri gösteren bir keşif özeti bulunmadığı, usulüne uygun olarak Bölge Müdürlüğünden onay alınmadığı gibi 4735 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinde öngörülen koşullar yerine getirilmeden iş artışına gidildiği açık olduğuna göre, iş artışı dolayısıyla yapılan imalatın da “sözleşme dışı iş” olarak kabulü gerekmektedir. Diğer yandan Yargıtay İçtihatlarında; sözleşme dışı iş yapılması ve bunun iş sahibinin yararına olması durumunda, sözleşme dışı işlerin bedelinin Borçlar Kanununun vekaletsiz iş görme hükümlerine göre ödeneceği, vekaletsiz iş görme halinde ise sözleşmenin uygulanmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, sözleşme dışı yapılan işlerin bedellerinin yapıldığı tarihteki rayiç değerlerinin tespit edilerek ödeme yapılacağı, ifade edilmiştir.

Buna göre, kamu zararı hesabının, “04.290/T-3 poz nolu 800 mm anma çaplı koruge drenaj borusu temini ve döşenmesi” imalatının yüklenici teklif fiyatı ile yolun boyuna doğru 800 mm anma çaplı koruge drenaj borusu imalatının Bayındırlık (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı) Birim Fiyatı arasındaki farkın esas alınması suretiyle yapılması gerekmektedir.

Yol yapım çalışmalarının sürdürüldüğü yöreye düşen yağış miktarı ortalamasının (aylık, yıllık, 10 yıllık, 50 yıllık, 100 yıllık gibi) istenilen periyotta Meteoroloji Müdürlüğünden temin edilerek, ortalama yağış miktarına göre gerekli debi hesaplarının ihale aşamasında yapılıp sonucuna göre kullanılması gereken boru çapının tespit edilmesi, daha açık bir ifade ile iş artışına sebebiyet veren “04.290/T-3 poz nolu 800 mm anma çaplı koruge drenaj borusu temini ve döşenmesi” imalatındaki artışı zorunlu kılan nedenlerin proje yapım ve ihale aşamasında öngörülmesi ve buna göre her iki imalat kaleminin miktarlarının belirlenmesinin gerektiği aşikar olduğu halde, başlangıçta projede söz konusu imalat kalemlerinin hatalı tespiti dolayısıyla yaklaşık maliyetin yanlış tespitine neden olunduğu ve sonuç olarak söz konusu iki imalat kalemi arasındaki 7 kat fiyat farkı göz ardı edilerek sonradan iş artışına gidilmesi sonucunda ortaya çıkan kamu zararından ise, harcamayı gerçekleştiren ve onay veren harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlileri ile birlikte proje ve kesin metraj hesaplarını gerçekleştirenlerin de sorumluluğunun bulunduğu açıktır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalara göre, konuya ilişkin hüküm dışı kaydının kaldırılarak, …………. TL kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, (Üye ………….’…; “Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 12 inci maddesinde yer alan hüküm ve bu hükme göre idarece gerekli işlemlerin yapılması, Denetçinin de 800 mm borunun kullanılması gerektiğini ve kullanıldığını belirtmesi karşısında, sorumlular yönünden ilişilecek bir husus bulunmadığına karar verilmesi gerekir,” şeklindeki ayrışık görüşüyle,)

Oy çokluğu ile karar verildi.