Sayıştay 4. Dairesi 155 Kararı - Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 4

• Karar Tarihi: 19.01.2017

• Karar No: 155

• İlam No:

• Madde No: 4

• Kamu İdaresi Türü: Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler

• Hesap Yılı: 2015

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yeni Birim Fiyat Belirlenirken Yerel Rayiç Üzerinden Ödeme Yapılmaması

Yargı Raporunda tarih ve numaraları yazılı ödeme emri belgesi ile eklerinin incelenmesi neticesinde;

……….. anahtar teslim götürü bedel ihale edilen, yüklenicisi ……………… yapım işinin yürütülmesi sırasında, projedekinden farklı nitelikte yapılmasına karar verilen imalatlarla ilgili idarece 06.02.2014 tarih ve 0572 sayılı yazı ile yükleniciye sözleşme ve eki proje ve detaylarındaki “ahşap bölme duvar” yerine “demontable bölme duvarın” uygulanmasını talep eden yazı gönderildiği,

“Demontable bölme duvar imalatı” ile ilgili fiyat tespitine yönelik olarak yapılan araştırmalarda Ankara’dan elde edilmiş olan proformaların idarece yüksek bulunması nedeniyle daha düşük fiyat araştırması çalışmaları yapıldığı,

Sonuçta imalatın bir ………. firmasına yaptırılmasına karar verildiği,

İş artış ve eksiliş hesaplarında kullanılmak üzere özel imalatlara ilişkin hazırlanan faturaların ……….Ticaret Odasına sunulduğu, satışı yapan ve faturayı düzenleyen satıcıların ………. da olanlarının ………… Ticaret Odasınca onaylandığı, ancak “demontable bölme duvar” imalatlarıyla ilgili olan faturaların Bursa firmasına ait olması nedeniyle………..Ticaret Odasınca onaylanmadığı,

Söz konusu imalatlara ilişkin alınan faturaların 08.07.2014 tarih ve 8416 sayılı yazısı ekinde ………Ticaret Odasına gönderildiği ve de ……….. Ticaret Odasınca onaylandığı,

………. Ticaret Odasınca onaylanan söz konusu faturalar üzerinde, işin teknik özelliklerini gösterir nitelikte açıklamaların yer aldığı,

Anlaşılmıştır.

Yüklenici ile imzalanan sözleşmenin “Sözleşmede bulunmayan işlere ait birim fiyat tespiti” başlıklı 28 inci maddesinde; “Sözleşme ve eklerinde birim fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedeli, Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre hesaplanır.”

Denilmektedir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22 nci maddesinde yer alan hükümler kapsamında, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenmesi gerekmektedir.

Yapılması gerekli görülen yeni iş kaleminin fiyatının tespitinde; “kaynakların verimli kullanılması gözetilerek

a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.

b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.

c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.

ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri”

olmak üzere, belirlenmiş rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilecektir.

Diğer taraftan 12.09.2005 tarih ve 25934 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Oda Muamelat Yönetmeliği’nin “Rayiç fiyat tespiti” başlıklı 35 inci maddesinde;

“Odalar ve bunların şubeleri, çalışma alanları içerisinde üretilen veya satılan mal ve hizmetlerin fiyat tespitini yapmaya yetkilidir. Ancak, imalata ilişkin fiyat tespitlerinde yetki münhasıran imalatın yapıldığı yerdeki sanayi odasına veya ticaret ve sanayi odasına aittir.

Rayiç fiyat tespiti, yazılı talep üzerine yapılır. Talepte bulunanlar, mal veya hizmetin fiyatını etkileyecek hususları açıkça yazılarında belirtir.

Tespit edilen rayiç fiyatlar, benzer taleplerde yararlanılmak üzere sınıflandırılarak dosyalanır. Bu dosyadaki bilgiler elektronik ortama aktarılarak da kullanılabilir.”

“Rayiç fiyat tespit usulü” başlıklı 36 ncı maddesinde;

“Rayiç fiyatlar, rayiç fiyat tespiti istenilen mal veya hizmetle iştigal eden en az üç işletmeden mümkünse belgelendirilmek suretiyle alınacak fiyatların ortalaması veya birbirine en yakın değeri dikkate alınarak tespit edilir. Bu sayıda işletmenin bulunmaması halinde, kaç işletmeden fiyat alındığı ayrıca belirtilir. Borsaya tabi maddelerin rayiç fiyatı, istenilen tarihte borsada tescil edilen fiyatlar dikkate alınarak belirlenir.

Rayiç fiyat tespitinin istenildiği tarihte fiyat tespiti istenen mal veya hizmetin piyasada bulunmaması veya görülmemesi halinde, bu durum yazılı olarak ilgililere bildirilir.”

“Faturaların rayice uygunluğunun onayı” başlıklı 38inci maddesinde ise;

“Faturaların rayice uygunluğunun onayı; faturaya konu mal veya hizmetle iştigal eden en az üç işletmeden belgelendirilmek suretiyle alınacak fiyatların ortalaması veya alınan fiyatlardan birbirine en yakın olanlar dikkate alınarak yapılır. Bu sayıda işletmenin bulunmaması halinde, ilgili meslek komitesinin görüşü veya gerekli durumlarda meclis tarafından onaylanan eksper listeleri arasından yönetim kurulu kararı ile görevlendirilecek eksper heyetinin raporu üzerine işlem yapılır. Ancak, özel imalata ilişkin faturaların, görevlendirilecek eksper heyeti tarafından düzenlenecek rapora göre onaylanması zorunludur. Onay işlemi, fatura asılları üzerine yapılır.

Rayice uygunluğu istenen fatura, özel imalatı gerektiren bir iş için düzenlenmişse yapılan işin numunesinin faturaya eklenmesi, bu mümkün olmadığı takdirde yapılan işin teknik özelliklerini gösterir açıklama, resim ve benzeri belgelerin faturaya eklenmesi zorunludur.”

Hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda yer alan madde hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, yeni birim fiyat yapılması sırasında esas alınan malzemeye ait rayiç fiyatı gösteren fatura tasdikinin, ya faturayı düzenleyen satıcının bulunduğu ya da imalatın yapıldığı yer odası tarafından yapılması gerekmektedir. Bu bağlamda “demontable bölme duvar” imalatının ……’da yerleşik ………….. yaptırılmış olması nedeniyle imalata ait faturaların ………….. Ticaret Odasınca onaylanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Diğer taraftan her ne kadar özel imalat niteliğindeki bu işlerin rayiç sorgusu için sadece faturaların gönderilmiş olduğu işin numunesi veya işin teknik özelliklerini gösterir açıklama, resim ve benzeri belgelerin faturaya eklenmediği iddia edilmiş ise de; Oda Muamelat Yönetmeliği’nin, “Faturaların rayice uygunluğunun onayı” başlıklı 38 inci maddende, işin numunesinin faturaya eklenmesinin mümkün olmadığı hallerde, işin teknik özelliklerini gösterir nitelikteki açıklamaların işe ait faturalar üzerinde yer almasının yeterli olduğu ifade edilmiş olup, söz konusu faturalarda da bu açıklamalara yer verildiği görülmektedir.

Bu nedenlerle, anahtar teslim götürü bedel sözleşme kapsamında yapılan inşaat işinde gerek duyulan iş artışı ve eksilişlerine ilişkin yeni fiyat tespitinin, işin yapıldığı yerdeki yerel rayiç yerine imalatın yapıldığı yer rayici üzerinden yapılmasında ilişik bulunmadığına, bu nedenle ……………. TL’nın kamu zararı oluşturmadığına,

(Üye …………’ın; “Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22 nci maddesinde yer alan hüküm karşısında; anahtar teslim götürü bedel sözleşmelerde, birim fiyatı belli olmayan imalatlar için yeni fiyat oluşturma aşamasında işin yapıldığı yerdeki yerel rayiç araştırması yapılmadan, başka yer rayicinin ödemeye esas alınması mümkün görülmediğinden ………….-TL’nin tazminine karar verilmesi gerekir” şeklindeki azınlık oyuna karşı)

Oyçokluğu ile, karar verildi.