Sayıştay 4. Dairesi 123 Kararı - Özel Bütçeli İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 4

• Karar Tarihi: 26.01.2016

• Karar No: 123

• İlam No: 121

• Madde No: 12

• Kamu İdaresi Türü: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Hesap Yılı: 2014

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

KASITLI BİR SUÇTAN DOLAYI HAKLARINDA KESİNLEŞMİŞ MAHKÛMİYET KARARI VERİLMİŞ ÖĞRENCİLERE KREDİ ÖDEMESİ YAPILMAYA DEVAM EDİLMESİ

Kasıtlı bir suçtan dolayı haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı verilmiş öğrencilere kredi ödemesi yapılmaya devam edilmesi sonucu …………. TL kamu zararına neden olunduğu hususuyla ilgili olarak yapılan incelemede;

“Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliği”nin;

“Kesin Hükümle Mahkûm Olma Halinde Kredinin Kesilmesi” başlıklı 30’uncu maddesinde;

“Taksirli suçlar hariç, tecil edilmiş olsa dahi kasıtlı bir suçtan haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı verilenlerin kredileri kesilir”

Hükmü yer almaktadır.

Yukarıda anılan mevzuat hükmünden de anlaşılacağı üzere, kasıtlı bir suç dolayısıyla haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı verilmiş olan öğrencilerin kredi ödemelerinin kesilmesi gerekmektedir.

Sorumlular savunmalarında özetle, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliği hükümlerine göre, haklarında altı ay ve daha fazla hapis, ağır hapis cezası ile kesinleşmiş mahkumiyeti bulunanların kredi verilmeyecek öğrenciler arasında sayılmadığını; kredi başvurusu esnasında yalnızca öğrencinin beyanına güvenin esas olduğunu, öğrencinin durumunda meydana gelen değişiklikleri Kuruma 30 gün içinde bildirmekle mükellef olduğunu; belge durum araştırmasının bir zorunluluk olmadığını, Kurumun ancak gerekli gördüğü takdirde kredi alan öğrencilerin belge veya durumlarını araştırmakla yükümlü olduğunu, öğrencilerin durumlarının araştırılmasına yönelik herhangi bir amir hüküm bulunmadığını; yapılan belge ve durum araştırmalarının kesin bir sonuç vermediğini; sorguda belirtilen öğrencilerin adli sicil bilgilerinin yeniden sorgulandığını ve öğrenim kredisi ödenen 52 kişinin adli sicil kaydının bulunmadığının tespit edildiğini; sorguda yer verilen ve yapılan inceleme ile kesin hükümle mahkum olduğu teyit edilen öğrencilerin kredilerinin kesilerek Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin 36’ncı maddesi hükmü doğrultusunda tahsilat işlemlerine başlandığını,

Belirtmişlerdir.

Sorumluların savunmalarında; taksirli suçlar hariç, tecil edilmiş olsa dahi kasıtlı bir suçtan haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı verilenlerin kredi verilmeyecek öğrenciler arasında sayılmaması sebebiyle bu durumunun öğrenciye kredi tahsis edilirken yapılan ilk araştırmada dikkate alınmaması gerektiği iddia edilmekte ise de; ortaya çıktığı durumda ödenmekte olan kredinin kesilmesini gerektiren (öğrencinin öğrenciliğinin bitmesi, kesin hükümle mahkum olması vb.) bir halin varlığının kredinin tahsisi aşamasında aranmaması düşünülemez.

Diğer taraftan, sorumlular Yönetmelik’te Kurumun bilgi ve belge araştırması yapmasını gerektirecek amir bir hüküm bulunmadığını, bu konudaki tüm sorumluluğun kredi tahsisi aşamasında imzaladığı taahhütname dolayısıyla öğrencide olduğunu belirtmiş iseler de; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 8’inci maddesi gereği her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludurlar.

Öte yandan, Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin savunmada dayanak olarak gösterilen “Belge ve Durum Araştırması” başlıklı 15’inci maddesi; ‘Kredi Tahsisinden Önceki İşlemler’i izah eden bölümde yer almakta olup, yalnızca tahsis aşamasında yapılacak araştırmayı kapsamakta ve kredi ödemelerinin ilgili eğitim-öğretim döneminde ivedilikle başlatılmasını amaçlamaktadır.

Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin savunmada dayanak olarak gösterilen “Beyana Güven” başlıklı 14’üncü maddesi de, yine ‘Kredi Tahsisinden Önceki İşlemler’in anlatıldığı bölümde yer almakta olup öğrencinin durumunda meydana gelen değişiklikleri o öğretim yılına ait tahsis sonuçları açıklanıncaya kadar değerlendirmeye alabilmeyi hedeflemektedir.

Özetle, kamu kaynaklarını kullanma yetkisine sahip olan ve dolayısıyla yapılan ödemelerin mevzuatına uygun şekilde hak sahiplerine ulaşmasını temin etmekle yükümlü bulunanların sorumluluğunun Yönetmelik’teki bir madde dolayısıyla hizmet alan konumunda olan öğrencilere yüklenmesi mümkün değildir. Ödemelerde yalnızca öğrencinin beyanının esas alınması, diğer maddelerdeki ve 5018 sayılı Kanun’daki amir hükümlerin yok sayılması ve Kurumun yalnızca gerekli görürse çeşitli kontroller yapması, kaynakların verimli kullanılmamasına sebep olacak ve kamuoyunda devlete olan güveni sarsacaktır.

Sorumlular tarafından gönderilen savunmada ileri sürülen diğer bir iddia, yapılan araştırmaların kesin sonuç vermediği; öğrencilerin durumu hakkında farklı zamanlarda yapılan araştırmaların farklı neticeler vermesi dolayısıyla bazı kişilerin gereksiz yere kredisinin kesilebildiği yönündedir. Böyle bir durumda çözüm, araştırmaların daha büyük bir titizlikle yürütülmesi ve yapılan ödemelerin 5018 sayılı Kanun’un da öngördüğü şekilde hak sahiplerine ulaşmasını sağlayacak her türlü tedbirin alınarak gerekli kontrol sistemlerinin kurulmasıdır.

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde; “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

…”

Denilmektedir.

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71’inci maddesine göre çıkarılan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararının oluştuğu tarih” başlıklı 17/d maddesinde de, kamu zararının; İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması hallerinde, söz konusu işlemin zaman aşımına uğradığı tarihte oluşmuş kabul edileceği belirtilmektedir.

Bu itibarla, T.C. Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünden temin edilen verilerle yapılan incelemeler sonucunda, kasıtlı suçlardan hüküm giymiş 334 kişiye kredi ödemesi yapılmaya devam edilmesi sonucu …………. TL kamu zararına neden olunduğu ileri sürülmekte ise de;

Sorumlularca yapılan inceleme sonucunda herhangi bir adli sicil kaydı olmadığı tespit edilen 52 kişiye tekabül eden …………. TL ödemenin mevzuatına uygun yapıldığı anlaşıldığından bu miktar ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına;

Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, kasıtlı bir suçtan dolayı haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı verilmiş olan 282 kişiye kredi ödemesi yapılmaya devam edilmesi sonucu kalan …………. TL’ye ilişkin olarak, sorumlularca adı geçen kişilere borç çıkartılıp, kamu alacağı halini alan söz konusu kredi geri ödemelerinin takip ve tahsilinin kayıt altına alındığı anlaşıldığından ve …………. TL 2014 yılı kurum geliri henüz zamanaşımına uğramadığından, bu nedenle belirtilen kamu görevlilerine sorumluluk atfetmek de mümkün olmadığından, Sayıştay yargılaması açısından henüz kamu zararı niteliği taşımayan …………. TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına;

.............,

işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca altmış gün içinde temyiz ve 56 ncı maddesi uyarınca beş yıl içinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,

Karar verildi.