Sayıştay 4. Dairesi 1 Kararı - Özel Bütçeli İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 4

• Karar Tarihi: 08.01.2013

• Karar No: 1

• İlam No: 46

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Hesap Yılı: 2011

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

TEMİZLİK VE İLAÇLAMA GİDERİ

Mevzuat değişmesine rağmen 1995 yılında …………. İl Müdürlüğü ile yapılan bir protokole binaen …………. Yurdu yanında bulunan bir anaokulunun malzeme dahil temizlik ve ilaçlama masraflarının …………. Genel Müdürlüğü bütçesinden karşılandığı iddiası ile ilgili yapılan incelemede;

Sorumlularca yapılan savunmalarda; “Kurum 351 sayılı yasa ile kurulmuş, tüzel kişiliği olan özel hukuk hükümlerinde bağlı bir Kamu Kurumu olup, söz konusu Protokol, Kurumun özel hukuk hükümleri kapsamında yaptığı iki taraflı bir sözleşme mahiyeti taşımaktadır. Taraflarca yapılan protokol, tarafları bağlayıcıdır ve tamamının veya bazı hükümlerinin tek taraflı feshi mümkün değildir. Daha doğru bir ifade ile tek taraflı fesihin kurum aleyhine hukuki sonuçlar doğurması mümkündür. Bu sebeple uygulanması gereken hukuka uygun bir sözleşmedir.

Protokol 25.12.1995 tarihinde imzalanmıştır. Protokol’un imzalanma tarihinde yürürlükte olan 16.12.1992 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmış Okul Öncesi Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin konu ile ilgili 47. Maddesi; “Anaokulu ve uygulama sınıflarında çocukların bakımı ve beslenmesi için alınacak ücretler, çocukların beslenmesi, bakım masrafları, çevrenin ekonomik durumu, okulun sağladığı çeşitli eğitim imkanları, okulun özellikleri dikkate alınarak İl Ücret Komisyonu tarafından, aylık olarak her yıl haziran ayında tespit edilir. Komisyonun tespit edeceği ücrete göre, öğretim yılı başlamadan bir ay önce hazırlanan yıllık bütçe Valilik onayından sonra uygulanır. …..” hükmüne amirdir.

Görüldüğü üzere, Protokol’ün imza tarihinde yürürlükte olan Yönetmelikte “temizlik” giderinden söz edilmemektedir. Dolayısıyla Protokol düzenlendiği tarihteki mevzuata uygun düzenlenmiştir. Anılan Yönetmelik bilahare 21.07.1996, 26.02.2002 ve 08.06.2004 tarihlerinde yeniden düzenlenerek Resmi Gazetede yayımlanmıştır. 21.07.1996 tarihli Yönetmelikte de “temizlik” giderlerinden söz edilmemektedir. Sonraki düzenlemelerde ise velilerden alınacak ücretlerin tespitinde temizlik giderlerinin dikkate alınması hususu getirilmiştir. Ancak bu Yönetmeliklerde, daha önceden imzalanmış Protokollerin geçersiz olacağı yönünde bir hükme yer verilmemiştir. Bu itibarla yukarıdaki açıklamalarımız kapsamında Protokol’un geçerliliğini koruduğu ve dolayısıyla Kurumun taahhüdünün bağlayıcı olduğu düşüncesiyle uygulamaya devam edilmiştir. Ayrıca birçok kamu kurumu da bu türden protokoller yapmış olup, Danıştay Başkanlığına ait örnek protokol de yazı ekinde sunulmuştur.

Sorguda; Okul Öncesi Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin 35. ve 38. maddelerinin birlikte yorumlanması sonucu kurum zararı bulunduğu kanaatine varılmıştır. Oysa Yönetmeliğin tamamı göz önüne alındığında; Ücret Tespit Komisyonun eğitime destek sağlanması amacıyla beslenme, temizlik ve sağlık giderleri ile Kurumun ana sınıfı ve uygulama sınıfının genel temizlik ve diğer hizmetleri için velilerden alınacak aylık ücreti tespit edeceği (Md.35), bu ücret tespit edilirken eğitimin tam veya yarım gün/ikili eğitim olması, çevrenin ekonomik durumu ve okulun sağladığı imkanlar göz önünde bulundurulacağı (Md.36), bu şekilde tespit edilecek ücretler dikkate alınarak hazırlanan bütçenin …………. İl Müdürlüğünün onayına sunulacağı ve okul yönetimlerinin bütçelerinde gösterilen gider kalemleri dışında harcama yapamayacakları (Md.38) anlaşılmaktadır.

Anılan Yönetmelikte, diğer kişi ve/veya Kurum ve Kuruluşların anaokullarına yardım yapmasını engelleyen/yasaklayan bir hüküm bulunmamaktadır. Tam aksine; gerek 35. maddenin birinci fıkrası ve gerekse 36. maddenin birinci fıkrasında “eğitime destek sağlanması amacıyla” ibaresi kullanılmak suretiyle, asıl olanın tüm masrafların Devlet tarafından karşılanması gerektiği, ancak (bunun çeşitli sebeplerle sağlanmamasından dolayı) eğitime destek sağlanması amacıyla (beslenme, temizlik ve sağlık giderleri için) velilerden belirli oranlarda katkı sağlanmasının amaçlandığı açıktır. Nitekim aylık ücret tek ve sabit bir tutar olarak belirlenmeyip, okulun fiziki koşulları dikkate alınarak taban ve tavan olarak tespit edilmektedir. Anaokulun aylık ücretinin tespitinde de Kurumun katkısı/desteğinin dikkate alınması muteberdir.

Bu husus, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunun 51. maddesinin üçüncü fıkrasında ifade edilen “Arsa temini ile okul bina ve tesislerinin yapım ve denetiminin Devletin azami imkanlarının kullanılması yanında vatandaşların her türlü yardımlarından da yararlanılır ve yardımlar teşvik edilir ve değerlendirilir.” kapsamında bir Kamu Kurumu olarak Kurumun eğitime katkısı olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca, sorguya konu Protokol, Genel Müdürlüğümüz ile …………. İl Müdürlüğü arasında imzalanmış olup, Kurumların karşılıklı taahhütlerine havidir. Tarafımızca bu Protokol hükümleri uygulanmış olup, şahsi kusurun, hatanın veya ihmalin neticesinde Kurumun uğradığı bir zarar bulunmamaktadır.

Nitekim anılan Protokol’ün imzalandığı 1995 yılından bu yana, gerek Kurum Teftiş Kurulu, gerek Sayıştay ve gerekse (2005 yılından önce) Yüksek Denetleme Kurulu raporlarında, Protokol kapsamında yapılan iş ve işlemler hususunda herhangi olumsuz bir rapor bulunmamaktadır” denilmektedir.

Yapılan savunmalardan ve eki belgelerden …………. İl Müdürlüğü ile yapılan bir protokolün geçerliliğini koruduğu anlaşıldığından, …………. Yurdu yanında bulunan bir anaokulunun malzeme dahil temizlik ve ilaçlama masraflarının …………. Genel Müdürlüğü bütçesinden karşılanmasında ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle karar verildi.