Sayıştay 3. Dairesi 47928 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2018

• Daire: 3

• Dosya No: 47928

• Tutanak No: 50198

• Tutanak Tarihi: 06.10.2021

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Alınmayan Bir Hizmet İçin Ödeme Yapılması

118 sayılı İlamın 11’inci maddesi ile; … Büyükşehir Belediyesi tarafından Öğretmenler Günü’nde il genelindeki öğretmenlere veya okullara tebrik kartı dağıtılması için doğrudan temin yöntemiyle …’den satın alınan “Tebrik Kartı Dağıtım Hizmeti Alımı İşi” nde işin tamamı gerçekleştirilmemiş olmasına rağmen ödemenin tam ve eksiksiz olarak yapılması sonucu oluşan toplam … TL kamu zararının tahsil edilen …TL’si için ilişilecek husus kalmadığına, kalan …TL’nin ise sorumlulardan tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

İlamda; … Büyükşehir Belediyesince Öğretmenler Günü’nde il genelindeki öğretmenlere veya okullara tebrik kartı dağıtılması için doğrudan temin yöntemiyle … firmasından satın alınan “Tebrik Kartı Dağıtım Hizmeti Alımı İşi” ne ait dağıtım Tutanağındaki imzalar incelenerek, bu kartların 362 kişi veya kuruma teslim edildiği, 746 okula/kuruma herhangi bir teslimatın yapılmadığı tespiti üzerine hesaplanan toplam … TL (KDV dahil) kamu zararından tahsil edilen … TL’si için ilişilecek husus kalmadığına, kalan …TL’nin ise tazminine karar verilmiştir.

Sorumluların gönderdiği temyiz dilekçelerinde ise özetle; Belediye tarafından satın alınan hizmetin, il genelinde görev yapan 14.098 öğretmene veya 659 yere (okul, İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri) öğretmenler günü için “Kutlama Kartları” nın ulaştırılmasından ibaret olduğu, Belediye tarafından öğretmenlerin ve okulların listesinin CD/DVD içinde yüklenici firmaya verildiği, yüklenici firma tarafından verilen liste dâhilinde bazı öğretmenlere bizzat, bazı okul/kurumlara ise toplu halde teslimat yapılarak tüm okullara/kurumlara tebrik kartlarının ulaştırıldığı ve buna ilişkin düzenlenen Tutanakların da yine aynı CD içinde dilekçe ekine konulduğu belirtilerek tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmiştir.

Konunun esası ile ilgili olarak;

Doğrudan temin usulüyle alımı gerçekleşen “Tebrik Kartı Dağıtım Hizmeti Alımı İşi” ne ilişkine ait Teknik Şartnamede;

“2.3.Tebrik kartları Ek’li DVD/CD içerisindeki okullara dağıtılacaktır.

2. 5. Listede 14. 098 kişilik adres bulunmakta olup, her okula eşit şekilde isimsiz olarak fazladan 1-2 (eşit olacak şekilde) tebrik kartı bırakılacaktır.
3. 8. İş bitiminde yüklenici her tebrik kartının ilgili kişi veya yerlere iletildiğine dair tutanak düzenleyip kaşeli ve imzalı olarak teslim edecektir…” hükümleri bulunmaktadır.

Görüleceği üzere, yüklenici kendisine verilen listede adı geçen kişi veya yerlere tebrik kartlarını teslim edip, buna ilişkin kaşeli ve imzalı Tutanak düzenlemesi gerekmektedir.

İlamda sadece denetim esnasında sunulmuş (rapor ekinde yer alan) Tutanak esas alınarak 746 okula/kuruma hiç teslimat yapılmadığı ifade edilmiş ise de; gerek İlama esas ilk Tutanağın gerekse de Kurula sunulan yeni Tutanağın detaylı incelenmesinde; yüklenici tarafından tebrik kartlarının bazı okul ve kurumlara –ilgili okul müdürü, müdür yardımcısı, çalışan bir öğretmen veya bir memura teslimat yapılarak, tutanaktaki ilgili kısmın bu kişilerce imzalanması suretiyle- bizzat teslim edildiği, bazı okul ve kurumlara ise belli bir yere veya kişiye –genellikle ilçe milli eğitim müdürlüklerine veya bir kişiye teslimat yapılarak, tutanaktaki ilgili kısmın da teslim alan kişilerce imzalanması suretiyle- toplu halde bırakılarak teslim edildiği görülmüş olup, bu bağlamda yüklenicinin tebrik kartlarını, kendisine verilen DVD/CD içerisindeki listede adı geçen okullara/kurumlara şartname hükümlerine uygun olarak eksiksiz dağıttığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla bahse konu olayda eksik teslimattan kaynaklı herhangi bir kamu zararı bulunmamaktadır.

Bu itibarla; “Tebrik Kartı Dağıtım Hizmeti Alımı İşi” kapsamında hazırlanmış tebrik kartlarının ilgili kişi veya yerlere mevzuatına uygun şekilde dağıtıldığı görüldüğünden, konuya ilişkin dilekçi itirazları kabul edilerek, 118 sayılı İlamın 11’inci maddesi ile hesaplanan toplam … TL kamu zararı hakkında verilmiş hükümlerin BOZULMASINA, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler dikkate alınmak suretiyle yeni hüküm tesisini teminen dosyanın ilgili DAİREYE TEVDİİNE,

(7. Daire Başkanı …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye … ile Üye …’ın aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) 6085 sayılı Kanunun 26’ncı maddesi hükmü gereğince Başkanın bulunduğu taraf üstün tutulmak suretiyle,

Karar verildiği 06.10.2021 tarih ve 50198 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı Oy Gerekçesi/Azınlık Görüşü

7. Daire Başkanı …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye … ile Üye …:

İlamda; sadece denetime sunulmuş Tutanak esas alınmış olup, gerek sorumluların yazılı savunmalarından gerekse de sözlü açıklamalarından anlaşılacağı üzere tebrik kartının dağıtımına ilişkin farklı bir Tutanağın daha mevcut olduğu, bunun da CD içerisinde-422 sayfalık pdf dosyası halinde hem rapor aşamasında Denetçiye hem de dilekçe ekinde Temyiz Kuruluna sunulduğu görülmektedir. Ancak Dairesince yargılama esnasında değerlendirme dışı kalan bu Tutanağın incelenmesi temyizin konusuna girmediğinden, Kurula ibraz edilen dağıtım tutanağının Dairesince incelenmesi gerekmektedir.

Ayrıca İlamda; İl Milli Eğitim Müdürlüğü verilerinden hareketle … ilinde tebrik kartının dağıtılacağı 1108 okulun/kurumun olduğundan bahsedilmiş, bunlardan 362’sine tebrik kartlarının ulaştırıldığı, kalan 746 okula/kuruma hiç teslimat yapılmadığı söylenerek bu miktar üzerinden kamu zararı hesaplanmıştır. İşin teknik şartnamesinde ise “2.3. Tebrik kartları Ek’li DVD/CD içerisindeki okullara dağıtılacaktır.” denilmiş ve İdare tarafından dağıtım yapılacak öğretmenlerin ve okulların listesi (dağıtım listesi) yukarıda bahsedilen aynı CD içinde hazırlanarak yüklenici firmaya verilmiştir. Dolayısıyla kamu zararının, İl Milli Eğitim Müdürlüğü verilerine göre değil de ihale kapsamında yükleniciye verilen dağıtım listesi esas alınarak hesaplanması gerekeceğinden, yapılan hesabın bu yönüyle hatalı olduğu görülmektedir.

Bu itibarla; İlamda eldeki tüm bilgi ve belgeler değerlendirilmeden eksik incelemeye dayalı hüküm kurulduğundan, 118 sayılı İlamın 11’inci madde hükmünün bozulmasına ve sorumlularca CD içerisinde Sayıştay’a ibraz edilmiş dağıtım tutanağı ile dağıtım listesi incelenerek –yine bu listedeki okul/kurum sayısı da dikkate alınarak- eldeki tüm bilgi ve belgeler doğrultusunda (varsa) kamu zararının yeniden hesaplanması suretiyle hüküm kurulmasını teminen dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir.

Üye … ve Üye …:

Esasa ilişkin olarak; yukarıda yazılan azınlık görüşüne katılmakla birlikte Usule ilişkin olarak;

Sayıştay Yargılamasında ilk derece mahkemesi olarak Dairelerce verilen kararlara karşı sorumlular olağan kanun yolu olarak temyiz ve karar düzeltme, olağanüstü kanun yolu olarak ise yargılamanın iadesi yoluna müracaat edebilirler. 6085 sayılı Kanun’un, “Temyiz” başlıklı 55’inci maddesindeki düzenlemeye göre Temyiz Kurulu; temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik etmeye, bozma kararı vererek ilgili Daireye göndermeye ya da Kurul üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile Daire kararını tümüyle ortadan kaldırmaya karar verebilir. Kaldırma kararı (doğası gereği Sayıştay Dairelerince kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi yönündeki kararlar hakkında verilebilecek bir karar olup) kamu zararının oluşmadığı dolayısıyla da Dairece haklarında hüküm tesis edilen sorumlular hakkında hüküm tesis edilmesi gerekmediği sonucuna ulaşan ve sorumluların beraatı anlamına gelen bir hükümdür.

Bu düzenlemede yer verilen “kurul üye sayısının üçte iki çoğunluğu ile kaldırılması” şeklindeki kısmın klasik anlamdaki temyiz uygulamalarının dışına taşan bir düzenleme olduğu ortadadır. Hukuk sisteminde ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu kararın kaldırılması ve bunun yerine yeni bir karar verilmesi uygulaması istinaf mahkemeleri aşamasında görülebilen bir uygulamadır. İstinaf mahkemelerince verilen kararlar (İlk derece mahkemesinin kararını kaldıran kararlar dâhil) hakkında da belli şartlar altında temyiz yoluna gidilebilmektedir. Oysa Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen kaldırma kararına karşı karar düzeltme dışında müracaat edilebilecek bir kanun yolu ve mercii bulunmamaktadır. Türk Hukuk Sisteminde Temyiz İncelemesi sürecinde verilebilecek kararlardan farklı ve temyizi kabil olmayan bir yöntem olarak belirlenmiş olması nedeniyle de 6085 Sayılı Kanunda normal karar çoğunluğundan farklı olarak kaldırma kararı için Kurulun üçte ikisinin çoğunluğu aranmıştır.

İlk derecede kamu zararını tazminle yükümlü tutulmuş olan sorumlular haklarında verilmiş olan bu kararın, sorumlular lehine sonuçlanması için en kısa ve kesin olan yol Dairece verilmiş olan tazmin kararının kaldırılması olup sorumluların temyiz başvuruları da çoğunlukla “kararın kaldırılması veya bozulması” şeklinde bir taleple sonlandırılmaktadır. Bu sebeple temyiz başvurusunda taraflarca kaldırma talep edilmişse öncelikle bu talebin görüşülmesi ve sonuçlandırılması gereklidir.

Ancak kaldırma kararının alınabilmesi için bozma veya tasdik kararlarından farklı bir çoğunluk (Kurulun üçte ikisinin oyu) aranmakta olduğundan bunun altında kalan oylama sonuçlarında bozma kararı verildiği kabul edilemeyeceğinden sonuca ulaşmak üzere müzakere ve oylamaya devam edilmesi gerekmektedir.

Kaldırma talebine yönelik müzakereler sonrasında yapılan oylamada Kurulun üçte iki çoğunluğu ile kaldırma kararı çıkmadığı halde kaldırma yönünde kullanılan oyların karar çoğunluğuna (bahse konu olayda başkanın olduğu taraf üstün tutulmak üzere 8 oya) ulaştığı gerekçe gösterilerek müzakerelere devam edilmemiş ve kaldırma gerekçelerine dayalı olarak bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle kaldırma kararının oylandığı ancak bu kararın gerektirdiği üçte iki çoğunluğa ulaşılmadığı halde kurulun çoğunluğunun kaldırma yönünde oy kullandığı gerekçesiyle kaldırma gerekçeli bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılamaz. Açıklanan nedenlerle müzakerelere devam edilerek İlam hükmüne ilişkin kaldırma kararı dışındaki seçenekler üzerinde görüşme yapılmalı, tasdik veya bozma kararları oylanmalıdır.