Sayıştay 3. Dairesi 47246 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2018

• Daire: 3

• Dosya No: 47246

• Tutanak No: 51133

• Tutanak Tarihi: 23.02.2022

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

KONU: Konser ekibinin şehirler arası ulaşım bedelinin belediye bütçesinden karşılanması

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

88 İlam sayılı Daire Kararının 1 inci maddesiyle, … Belediyesi tarafından, Uluslararası … Fuarı Festivalinde konser verilmesi için gerçekleştirilen hizmet alımı kapsamında … Yapımcılık Ticaret Limited Şirketi ile imzalanan Protokolde yer almadığı halde beldede konsere gelen konser ekibinin şehirlerarası ulaşıma ilişkin harcamalarının … Belediyesi tarafından karşılanması neticesinde oluşan … TL kamu zararının tahsiline ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

24.02.2021 tarih ve 49125 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla, 88 İlam sayılı Daire Kararının 1 inci maddesinin Tasdikine karar verilmiştir.

Esas yönünden inceleme

5393 sayılı Kanunun “belediyenin giderleri” kenar başlıklı 60 ıncı maddesinin k bendinde temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri yer almaktadır.

Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin 5 inci maddesinde:

“Ağırlama Giderleri

Madde 5 - Ağırlama, beldenin misafiri durumunda olan;

…

Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler,

…

İle bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şumulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır.”

Denilmektedir.

… Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından Uluslararası … Fuarı Festivalinde konser verilmesi konulu hizmet alımı kapsamında … Yapımcılık Ticaret Limited Şirketi ile imzalanan protokolün:

“Protokolün Konusu” başlıklı 3 üncü maddesinde;

“12 Mayıs 2018 tarihinde … Belediyesi tarafından düzenlenen konser programında Belediye Başkanlığı tarafından sunulan program saatleri arasında konser başlangıcı ve sahne alması için sanatçı … ve orkestrası, … ve orkestrası, 13 Mayıs 2018 … ve orkestrası konseri, sunucular …, …, 100 metre özel Mojo polis bariyeri kurulması, sanatçı ve orkestra ekipleri ile basın ekiplerini transferleri, havai fişek gösterileri hakkında taraflar arasında yaptığı konser ve gösteri protokolüdür.”

“Ödeme Programı” başlıklı 4 üncü maddesinde;

“Düzenleyen Konser yukarıda belirtilmiş olan 12 Mayıs 2018 tarihinde sanatçı … ve …’ün canlı performans gerçekleştireceği tek bir konser, sanatçı … 13 Mayıs 2018 canlı performans gerçekleştireceği tek bir konser ile sunucu … ve … için madde 5 Menajerin yükümlülüklerinde düzenlenmiş tüm işler için, Tüm vergiler dahil … TL (...)

Ödeme şekli konser programı Madde 3 ’de konuların yapılması için konser gününden 4(dört) gün önce yani 8 Mayıs 2018 Salı günü mesai bitimine kadar, ... hesaba yatırılması şartı ile konser gerçekleştirilecektir.

Ödeme planında herhangi bir aksaklık olduğu takdirde Menajer sözleşmeyi tek taraflı olarak iptal eder. Konsere çıkmaz. ”

“Menajerin Yükümlülükleri” başlıklı 5 inci maddesinde;

“g- Sanatçı ve tüm ekibin, ulusal basın ekibinin alanı otel konser alanı ara transferlerinin karşılanması.”

“Düzenleyenin Yükümlülükleri” başlıklı 6 ncı maddesinde;

“d- Tüm ekibin kulis, otel, yemek, alkolsüz içecek ihtiyaçlarının karşılanması, 5 yıldızlı bir otelde konaklamanın sağlanması.

e- Tüm ekip için 2 kulis karavan, dansçılar için 2 kulis karavan, Orkestra için 1 kulis karavan, 1 WC karavan, ve catering hizmetinin sağlanması.

f- Sanatçı ve ekibi + basın ekibinin …’da bulunduğu süre boyunca tüm yemek giderleri bu Düzenleyenin sorumluluğundadır. Yemekler dışındaki kulis planları ayrıca paylaşılacaktır.”

Hükümleri yer almaktadır.

Sorumlular tarafından protokol metninde taraflardan hangisinin ödeyeceği konusunda hüküm bulunmayan şehirlerarası ulaşım giderlerinin Belediye tarafından “ağırlama gideri” kapsamında karşılandığı iddia edilmektedir.

01.04.2018 imzalanma tarihli protokolde şehirlerarası ulaşım giderlerinin taraflardan hangisinin üzerinde olduğu konusunda hüküm bulunmamakla birlikte, taraflar arasında sözleşmeye konu olan ve sözleşmede belirlenen bedel karşılığında gerçekleştirilen hizmet alımında organizasyon firması ile Belediye arasında ticari bir ilişki bulunmaktadır. Bu nedenle konser ekiplerinin şehirler arası ulaşımı, ağırlama kapsamında değildir. Protokolde, şehirler arası ulaşım giderlerinin Belediye tarafından karşılanacağı yönünde açık hüküm bulunmaması dolayısıyla, protokol kapsamında alımı yapılan hizmete ilave olarak konser ekiplerinin şehirler arası ulaşım giderlerinin Belediye tarafından ayrıca karşılanmasının mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

BU İTİBARLA, 88 sayılı İlamın 1 inci maddesiyle verilen Daire Kararının Tasdiki hükmünü içeren 24.02.2021 tarih ve 49125 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA (….Daire Başkanı …’ın farklı gerekçesiyle birlikte; Temyiz Kurulu ve ….Daire Başkanı …, ….Daire Başkanı …, Üyeler …, …, …, …, …, …’nin aşağıda yer alan karşı oy gerekçesine karşı), oy çokluğuyla,

Karar verildiği 23.02.2022 tarih ve 51133 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

(Farklı gerekçe

….Daire Başkanı …’ın farklı gerekçesi

6085 sayılı Kanunun “karar düzeltilmesi” kenar başlıklı 57 nci maddesinde:

“(1) Temyiz Kurulu kararları hakkında, 52 nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere aşağıdaki sebeplerle karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler:

a) Hükmün esasına etkili iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olması.

b) Bir kararda aynı konu hakkında birbirine aykırı hükümler bulunması.

c) Temyiz incelemesi sırasında hükmün esasını etkileyen belgelerde hile ve sahtekârlığın ortaya çıkmış olması.

ç) Temyiz sebeplerinden en az birinin mevcut olması

…” hükmü yer almaktadır.

6085 sayılı Kanunun “temyiz” kenar başlıklı 55 inci maddesinde:

“(1) Sayıştay dairelerince verilen ilamlar Sayıştay Temyiz Kurulunda temyiz olunur. Bu Kurulca verilen kararlar kesindir.

(2) Sayıştay dairelerinin ilamları;

a) Kanuna aykırılık,

b) Yetkiyi aşmak,

c) Hesap yargılaması usullerine riayet etmemek,

gibi sebeplerle, 52 nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililer tarafından temyiz olunabilir. …” hükmü yer almaktadır.

Buna göre, sorumlunun karar düzeltilmesi dilekçesinde, 6085 sayılı Kanunun 57 ve 55 inci maddelerinde yer alan sebeplerden bir veya daha fazlası ileri sürülmemiştir.

BU İTİBARLA, sorumlunun Karar Düzeltilmesi talebi karşısında Usul Yönünden TALEBİN REDDİNE karar verilmesi gerekir.

Karşı oy gerekçesi

Temyiz Kurulu ve ….Daire Başkanı …, ….Daire Başkanı …, Üyeler …, …, …, …, …, …’nin karşı oy gerekçesi

Protokol kapsamında inceleme

… Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından Uluslararası … Fuarı Festivalinde konser verilmesi konulu hizmet alımı kapsamında … Yapımcılık Ticaret Limited Şirketi ile 01.04.2018 tarihinde imzalanan Protokolün “Protokolün Konusu” kenar başlıklı 3 üncü maddesi, “Ödeme Programı” kenar başlıklı 4 üncü maddesi, “Menajerin Yükümlülükleri” kenar başlıklı 5 inci maddesi, “Düzenleyenin Yükümlülükleri” kenar başlıklı 6 ncı maddesi hükümlerine yukarıda çoğunluk görüşü içerisinde yer verildiğinden, Protokolün belirtilen maddeleri hükümlerine burada ayrıca yer verilmemektedir.

88 İlam sayılı Daire Kararının gerekçesinde:

“Yukarıda belirtilen Protokol hükümlerine göre, belediye tarafından konser ekibine ödenen fiyata şehirler arası transfer giderlerinin de dahil olduğu, şehirlerarası ulaşıma ilişkin harcamaların Protokolün konusu içinde yer aldığı ve düzenleyenin yükümlülükleri arasında sayılmadığı,

…

Kaldı ki yapılan incelemede protokolün imzalanmasından önce konser ekibinin uçak biletlerine ilişkin alım işlemlerinin başlatıldığı ve biletlerin alındığı görüldüğünden, söz konusu uçak biletlerinin Protokolün konusu olmadığı,

Protokol ile düzenlenen ve belirlenen ihale bedelinin kapsamına dahil olan konser ekiplerinin ulaşım giderlerinin, İçişleri Bakanlığı’nın 25.04.1984 gün ve 27302 sayılı onayı ile yürürlüğe konulan Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi kapsamında karşılanmasının mevzuata aykırı olduğu,

anlaşılmaktadır.”

Denilmektedir.

İlama konu uygulamanın konusu olan konserler 12.05.2018 ve 13.05.2018 tarihlerinde düzenlenmiştir. Protokolün imzalanma tarihi 01.04.2018’dir.

Protokolün tüm metni incelendiğinde, konser ekibinin şehirlerarası transfer giderinin Protokolde yer alan bedele dahil olduğu yönünde hüküm bulunmadığı görülmektedir. Protokolde, konser ekibinin şehirlerarası transferine dair –programın iptali hali hariç olmak üzere- herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.

Ayrıca, Daire Kararının gerekçesinde yer alan “protokolün imzalanmasından önce konser ekibinin uçak biletlerinin alımı işlemlerinin başlatıldığı” iddiası karşısında: İlamda ilişikli tutulmuş olan 30.04.2018 tarihli 5393 ve 5394 yevmiye numaralı ödeme emri belgeleri incelendiğinde, her iki ödeme emri belgesinde ekli faturanın da 24.04.2018 tarihli olduğu görülmektedir. Buna göre faturalar, protokolün imzalanmasından sonraki bir tarihe aittir. Buna ilave olarak, 5393 ve 5394 yevmiye no.lu ödeme emri belgelerinde 320 – bütçe emanetleri hesabına alacak kaydı yapılmış olduğu görülmektedir. Ödemelerin ise 03.05.2018 tarihli 5524 sayılı muhasebe işlem fişi ve 04.05.2018 tarihli 5591 sayılı muhasebe işlem fişiyle yapıldığı görülmektedir. Buna göre faturaların ödenmesi de protokolün imzalanmasından sonraki bir tarihte gerçekleşmiştir.

Mevzuat kapsamında inceleme

5393 sayılı Kanunun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” kenar başlıklı 14 üncü maddesinin ilk fıkrasının a-bendinde, belediyelerin, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla kültür ve sanat hizmetlerini yapacağı veya yaptıracağı belirtilmektedir. Buna göre, … Belediyesi tarafından düzenlenen … Fuarı Festivali ve bu Festival dahilinde konserler gerçekleştirilmiş olması, 5393 sayılı Kanunun m.14/1-a’da belirtilen mahalli ve müşterek nitelikte kültür ve sanat hizmetleri kapsamında Belediyenin görev ve sorumlulukları arasındadır.

5393 sayılı Kanunun “belediyenin giderleri” kenar başlıklı 60 ıncı maddesinin k bendinde temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri belediyelerin giderleri arasında sayılmaktadır.

Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin 5 inci maddesinde:

“Ağırlama Giderleri

Madde 5 - Ağırlama, beldenin misafiri durumunda olan;

…

Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler,

…

İle bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şumulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır.”

Denilmektedir.

Buna göre, Belediyenin görev ve sorumlulukları kapsamında olup Daire Kararına konu olan 12 ve 13 Mayıs 2018 tarihlerinde verilen iki konser için iki sanatçıyla anlaşılmasıyla ilgili olarak, bu kişilerle akdedilen Protokol metninde taraflardan hangisinin ödeyeceği konusunda hüküm bulunmayan şehirlerarası ulaşım giderlerinin Belediye tarafından “ağırlama gideri” kapsamında karşılanmış olması 5393 sayılı Kanun ve Yönergeye uygundur.

49125 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının gerekçesinin incelenmesi

88 İlam sayılı Daire Kararının 1 inci maddesinin Tasdiki hükmünü içeren 24.02.2021 tarih ve 49125 sayılı Temyiz Kurulu Kararının gerekçesinde:

“01.04.2018 imzalanma tarihli protokolde şehirlerarası ulaşım giderlerinin taraflardan hangisinin üzerinde olduğu konusunda hüküm bulunmamakla birlikte, taraflar arasında sözleşmeye konu olan ve sözleşmede belirlenen bedel karşılığında gerçekleştirilen hizmet alımında organizasyon firması ile Belediye arasında ticari bir ilişki bulunmaktadır. Bu nedenle konser ekiplerinin şehirler arası ulaşımı, ağırlama kapsamında değildir. Protokolde, şehirler arası ulaşım giderlerinin Belediye tarafından karşılanacağı yönünde açık hüküm bulunmaması dolayısıyla, protokol kapsamında alımı yapılan hizmete ilave olarak konser ekiplerinin şehirler arası ulaşım giderlerinin Belediye tarafından ayrıca karşılanmasının mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.”

Denilmektedir.

Temyiz Kurulu Kararının gerekçesinin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmektedir.

Yönergenin “ağırlama giderleri” kenar başlıklı 5 inci maddesinin tam metni aşağıdadır:

“Ağırlama Giderleri

Madde 5 - Ağırlama, beldenin misafiri durumunda olan;

Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu üyeleri,

Hükümet Merkezi veya diğer illerin protokolüne dahil kişiler,

Yabancı ülke temsilcileri veya konuklar,

Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler,

Basın mensupları,

Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar,

İle bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şumulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır.”

Yönergede, ağırlama giderleri belediyeler tarafından karşılanan kişilerin ticari amaçla veya gelir elde etme amacıyla belediyede bulunmuyor olması aranmamaktadır. (Bu durum, belediyenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar ifadesinde daha açık bir şekilde görülmektedir. Bu bent çerçevesinde, mesela, belediye sınırları dahilinde yatırım yapan veya yapmayı planlayan bir iş insanının da ağırlama giderleri karşılanabilecektir.)

Buna göre, Temyiz Kurulu Kararında, mahalli müşterek nitelikteki sanat-kültür faaliyetleri kapsamında düzenlenen bir festival kapsamında gerçekleştirilen konser için Belediyeye gelen kişilerin ticari amaç taşıdıkları gerekçesiyle bu kişilerin ağırlama giderlerinin karşılanmaması gerektiğinin öne sürülmesinin mevzuatta dayanağı bulunmamaktadır.

BU İTİBARLA, yargılamaya konu olan uygulamanın mevzuata uygun olduğu gerekçesiyle, 24.02.2021 tarih ve 49125 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLDUĞUNA, 88 İlam sayılı Daire Kararının 1 inci maddesinin KALDIRILMASINA karar verilmesi gerekmektedir.)