Sayıştay 3. Dairesi 472 Kararı - Yüksek Öğretim Kurumları Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 3

• Karar Tarihi: 16.01.2024

• Karar No: 472

• İlam No: 39

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Yüksek Öğretim Kurumları

• Hesap Yılı: 2022

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Rektör Yardımcısına mesai içi çalışmalarından dolayı performans ek ödemesi yapılması

“…” kapsamında gerçekleştirilen “…” isimli projede Rektör Yardımcısı olarak görev yapmakta olan …’a mesai içi çalışmalarından dolayı performans ek ödemesi yapılması sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.

06.11.1981 tarihli ve 17506 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner sermaye” başlıklı 58 inci maddesinin (f) fıkrasında;

“ Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600’ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için yüzde 200’ünü geçemez. Bu kimselere döner sermaye gelirleri dışında üniversitenin; teknokent, teknopark, teknoloji transfer ofisi, iktisadi işletmeler ve iştirakleri gibi gelir getirici müesseseler ve birimleri sebebiyle ayrıca huzur hakkı, yönetici payı, koordinatörlük, danışmanlık ve benzeri ücret ödenmez.

…

Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.” denilmektedir.

18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Yöneticilere Yapılacak Ek Ödeme” başlıklı 6 ncı maddesinde;

“Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, uygun görülen birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen oranları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen tutarda ek ödeme yapılır.

…

Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde; bu katkıları karşılığında yapılacak ek ödemenin hesabında on altıncı fıkrası hariç olmak üzere 5 inci maddede belirtilen esaslar dikkate alınır ve ilgililerin yönetici payı olarak aldıkları ek ödemede dahil olmak üzere alabilecekleri toplam ek ödeme tavan tutarı, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında belirlenen tavan tutarlarını ve her halükarda ek ödeme matrahının yüzde bindokuzyüzünü geçemez.”,

“Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (o) bendinde;

“Mesai dışı çalışma: Mesai saatleri içinde yapılan çalışmalar ile nöbet hizmetleri hariç olmak üzere, hizmet çeşitleri ve sınırları yönetim kurullarınca belirlenen çalışmayı,”,

Hükümleri yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner sermaye” başlıklı 58 inci maddesinin (f) fıkrasında unvanları sayılan yöneticilerden olan rektör yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılacak, bu kimselere döner sermaye gelirleri dışında üniversitenin teknokent, teknopark, teknoloji transfer ofisi, iktisadi işletmeler ve iştirakleri gibi gelir getirici müesseseler ve birimleri sebebiyle ayrıca huzur hakkı, yönetici payı, koordinatörlük, danışmanlık ve benzeri bir ücret ödenmeyecektir. Yine bu kimselere mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılamayacak, mesai saatleri dışındaki çalışmalarının hizmet çeşitleri ve sınırları yönetim kurullarınca belirlenen çalışmalardan olması durumunda ise bu çalışmaları için kendilerine ek ödeme yapılabilecektir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner sermaye” başlıklı 58 inci maddesinin (f) fıkrasında ünvanları sayılan yöneticilerden olan rektör yardımcılarına, üniversite yönetim kurulu tarafından hizmet çeşitleri ve sınırları belirlenmemiş, bu yönüyle mesai saatleri içerisinde çalışıldığı kabulü gereken çalışmaları için performans ek ödemesi yapılamayacaktır.

Yapılan incelemede; … Üniversitesinde Rektör Yardımcısı olarak görev yapmakta olan …’a “…” isimli proje bünyesinde yönetici payı ödendiği halde, aynı proje bünyesinde … Üniversitesi Teknoloji Transferi Uygulama ve Araştırma Merkezinde Proje Aktiviteleri Koordinatörü (Araştırmacı) olarak görevlendirilmek suretiyle mevzuatına aykırı şekilde performans ek ödemesi yapıldığı,

Öte yandan … söz konusu proje bünyesinde Proje Aktiviteleri Koordinatörü (Araştırmacı) olarak görevlendirilmiş olmasına rağmen, bu görevin hizmet çeşitleri ve sınırları açısından mesai dışı çalışma ile yapılacağına ilişkin bir Yönetim Kurulu Kararının da alınmadığı, bu sebeple, ismi geçenin proje bünyesinde yapmış olduğu çalışmalarının tamamının mesai saatleri içerisinde yapıldığının kabulünün gerektiği, nitekim … tarih … sayılı görevlendirme yazısında da adı geçenin “asli görevlerini aksatmamak kaydıyla” proje bünyesinde Proje Aktiviteleri Koordinatörü (Araştırmacı) olarak görevlendirildiğinin belirtildiği, yani asli görevlerini yürüttüğü mesai saatleri içerisinde söz konusu projede Koordinatör (Araştırmacı) olarak da görevlendirildiği, aksi durumda yukarıda tarih ve sayısı bildirilen görevlendirme yazısında böyle bir kayıt ve koşulun özellikle belirtilmesinin anlamsız kalacağı,

Gerekçeleriyle … Üniversitesi Rektör Yardımcısı …’ın “…” isimli proje kapsamında ödemesi yapılan yönetici payı dışında aynı proje bünyesinde Proje Aktiviteleri Koordinatörü (Araştırmacı) olarak görevlendirilip, bu görevlendirmeye ilişkin mesai içi çalışmalarından dolayı kendisine mevzuata aykırı şekilde performans ek ödemesi yapılması sonucu 24.12.2003 tarih 25326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde yer alan “… g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, …” hükmü gereği … TL kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Söz konusu kamu zararından;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde yer alan “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü gereği …’a “…” isimli proje kapsamında performans ek ödemesi yapılması talimatını veren ve aynı zamanda ilişikli ödeme emri belgelerinde de imzası bulunan Harcama Yetkililerinin,

Aynı Kanunun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde yer alan;

“Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükmüne göre,

Ayrıca 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. Mükerrer Resmî Gazetede yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12 ve 13 üncü maddelerinde ödeme emri belgesi düzenleme görevi ön mali kontrol kapsamında ele alındığından, “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi de bu çerçevede değerlendirildiğinden, ilişikli ödeme emri belgelerini düzenleyen ve bu belgelerin üzerinde “vize/kontrol edilmiştir” şerhi ile imzası bulunan Gerçekleştirme Görevlilerinin,

Sorumlulukları bulunmaktadır.

Ayrıca Rapor’da söz konusu personele ek ödeme yapılmasını Üniversite Yönetim Kuruluna teklif eden Fakülte Yönetim Kurulu üyeleri (Diğer Sorumlu) ile bu ek ödemenin yapılmasına karar veren Üniversite Yönetim Kurulu üyelerinin (Diğer Sorumlu) kamu zararından sorumlu oldukları iddia edilmişse de, gerek Fakülte Yönetim Kurulu Kararı gerekse Üniversite Yönetim Kurulu Kararı incelendiğinde; adı geçen kararlarda yalnızca Proje’nin AR-GE niteliği taşıyan bir proje olduğu, Proje’ye ait danışmanlık ücreti ödemelerinin de 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (k) bendi kapsamında belirtilen usulde yapılması gerektiği yönünde ifadeler bulunduğundan, bunun dışında adı geçen öğretim elemanına yapılmış olan ek ödemelere dayanak oluşturabilecek mahiyette herhangi bir ifade yer almadığından, kamu zararından Rapor’da Diğer Sorumlular olarak belirtilmiş olan Fakülte Yönetim Kurulu üyeleri ile Üniversite Yönetim Kurulu üyelerinin sorumluluğu bulunmamaktadır.

Bu itibarla … TL kamu zararının;

… TL sinin; Harcama Yetkilisi … (…) ve Gerçekleştirme Görevlisi …’e (…),

… TL sinin ise; Harcama Yetkilisi … (…) ve Gerçekleştirme Görevlisi …’e (…),

Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,

Anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,

...

karar verildi.

Üye ...’nın ayrışık görüşü;

“Avrupa Birliği Fonları kullanılarak gerçekleştirilen söz konusu projeye ilişkin ödemeler detaylıca incelendiğinde, diğer ödemelerden farklı nitelik arz ettiği anlaşılmaktadır. Şöyle ki; bu proje bünyesinde görev yapan akademik personelin proje kapsamında sunmuş olduğu hizmete ilişkin aylık çalışma saatlerini gösteren belgeler Projede görevli olanlarca hazırlanmakta, bu hizmetlerin karşılığı olarak ödenecek tutar ise Avrupa Birliği Fonundan … Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesine aktarılmakta ve Fon tarafından da döner sermayeden yapılan ödemeye ilişkin (gerekli kesintileri de gösteren) makbuz alınmaktadır. Buna göre …’ın “…” isimli proje bünyesindeki çalışmalarını gösteren, aynı zamanda bu çalışmaların kanıtlayıcı belgesi mahiyetinde bulunan ‘Monthly Timesheet Format’ (Aylık zaman çizelgeleri) hazırlanmakta, bu çalışmaların karşılığı olarak kendisine ödenecek tutar ise makbuz karşılığında … Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesine aktarılmaktadır.

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde de “g) Kamu kaynakları: Borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dahil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri,”,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinde de “l) Kamu kaynakları: Kamuya ait veya kamu gücü kullanılarak elde edilen gelirler, taşınır ve taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler, para, alacak ve haklar, borçlanma suretiyle elde edilenler dahil her türlü değerler ile bağış ve yardımları,” şeklinde tanımlanmıştır.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Avrupa Birliği Fonu tarafından …’ın Proje kapsamındaki çalışmalarının karşılığı olarak ödenen tutarların Döner Sermaye İşletmesine ait hesaplara aktarımı ve sonrasında ilgili öğretim elemanına ödenme biçimi göz önüne alındığında söz konusu gelir ve bu gelirden yapılan ödemelerin kamu kaynağı olarak değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla da anılan şahsa yapılan ödemelerin 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde belirtilen kamu zararı tanımına girmediği, bu yüzden de sorgu konusu edilmiş ödemeler sebebiyle herhangi bir kamu zararının oluşmadığı,

Yine Avrupa Birliği Fonu tarafından …’ın Proje kapsamındaki çalışmalarının karşılığı olarak ödenen tutarların Döner Sermaye İşletmesine ait hesaplara aktarımı ve sonrasında ilgili öğretim elemanına ödenme biçimi göz önüne alındığında Fon açısından öğretim elemanlarına aktarımı yapılan tutarların “mesai içi” ve “mesai dışı” gibi bir ayırım gözetilmeksizin ödeneceği, nitekim Fon tarafından buna ilişkin bir sınırlama ya da belirleme yapılmadığı, dolayısıyla mevzuatımızda kamu kaynağı niteliği taşıyan proje gelirleri açısından geçerli olan ‘mesai içi’ ve ‘mesai dışı’ ayırım dikkate alınarak ödeme yapılması hususunun bu Proje açısından geçerli olamayacağı, bu yönüyle de ödenen tutarların hukuka uygun ödemeler olarak kabul edilmesi gerektiği,

Kaldı ki, Proje bünyesinde hazırlanan “Monthly Timesheet Format” (Aylık zaman çizelgeleri) detaylıca incelendiğinde …’ın mesai dışı gün olan cumartesi günleri çalıştığının sabit olduğu, buna göre kamu zararı varsa bile bu kamu zararı tutarına ilişkin hesabın cumartesi günü çalışmaları göz önüne alınarak yeniden hesaplanması gerektiği,

Hususları birlikte değerlendirildiğinde; ilgili öğretim elemanına ödemesi yapılmış olan tutardan kesilmesi gereken proje bünyesinde tahsil edilen gelirin % 5 ine isabet eden ‘Araştırma fonu payı’ ve aylık gayrisafi hasılattan tahsil edilen tutarın % 1 ine tekabül eden ‘Hazine payı’ ile gelir vergisi kesintileri dışındaki kısmın kamu zararı oluşturmadığı,

Bu itibarla Rapora konu edilen … TL kamu zararı iddiası ile ilgili olarak, söz konusu tutardan kesilmesi gereken ‘Araştırma fonu payı’ ve ‘Hazine payı’ ile gelir vergisi kesintileri dışındaki kısım için ilişilecek husus bulunmadığı kanaatindeyim.

Yukarıdaki gerekçelerle … Üniversitesi Rektör Yardımcısı …’a “…” isimli proje kapsamında ödemesi yapılan yönetici payı dışında aynı proje bünyesinde Proje Aktiviteleri Koordinatörü (Araştırmacı) olarak görevlendirilip, bu görevlendirmeye ilişkin mesai içi çalışmalarından dolayı kendisine mevzuata aykırı şekilde performans ek ödemesi yapılması sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği yönündeki Daire Kararına katılmamaktayım.”