Sayıştay 3. Dairesi 469 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 3

• Karar Tarihi: 28.11.2023

• Karar No: 469

• İlam No: 6

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2022

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Birim müdürlüklerine vekâlet eden personelin aylık gelir vergisi matrahlarının mevzuata aykırı olarak eksik hesaplanması

Belediyede birim müdürlüklerine vekâlet eden personele ödemesi yapılan özel hizmet tazminatı ve ek ödeme farklarının aylık gelir vergisi matrahlarına dahil edilmediği, böylece ilgililerden mahsup edilen gelir vergisinin eksik hesaplanması sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.

31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun “Mevzuu” başlıklı l inci maddesinde;

“Gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tâbidir. Gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır.”,

“Gelirin unsurları” başlıklı 2 nci maddesinde ise;

“Gelire giren kazanç ve iratlar şunlardır:

1. Ticarî kazançlar,

2. Ziraî kazançlar,

3. Ücretler,

4. Serbest meslek kazançları,

5. Gayrimenkul sermaye iratları,

6. Menkul sermaye iratları,

7. Diğer kazanç ve iratlar. ”,

“Ücretin Tarifi” başlıklı 61 inci maddesinde de;

“Ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.”

hükümleri yer almaktadır.

Öte yandan 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulunun Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın 2 nci maddesinde;

“Bu Karara ekli I, II ve III sayılı cetvellerdeki zam puanları ile tazminat oranlarının ödemeye esas olacak parasal tutarlara çevrilmesinde aşağıdaki usuller uygulanır:

a) I sayılı Cetvelde yer alan zamların miktarı, Cetvelde gösterilen puanların yan ödeme katsayısı ile çarpılması suretiyle belirlenir. Bu şekilde bulunacak miktarlardan damga vergisi ve gelir vergisi kesilir.

b) II ve III sayılı cetvellerde yer alan tazminatların miktarı, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), cetvellerde gösterilen oranların uygulanması suretiyle belirlenir. Bu suretle belirlenecek miktarlar, damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz.

c) II ve III sayılı cetvellere göre ödemeye esas olacak tazminatların oranları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Zam ve tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinde sınıf, derece, unvan ve öğrenim durumu itibarıyla yer alan üst sınırları hiçbir şekilde geçemez.” denildiği, mezkur Karara ekli II sayılı Cetvelde Özel Hizmet Tazminatı, III sayılı Cetvelde Diğer Tazminatlara ilişkin oranların meslek gruplarına göre dağılımının yapıldığı anlaşılmaktadır.

30.06.1989 tarih 20211 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 9 uncu maddesinin beşinci fıkrasında;

“Birinci fıkra kapsamına giren personelden; kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Cumhurbaşkanınca atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir. Ancak, mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, seminer ve kurs nedenleriyle görevlerinden aynlanlara vekalet edenlere bu şekilde ödeme yapılmaz.”,

Aynı Kararnamenin Ek 9 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında ise;

“Ek ödemeye hak kazanılmasında ve bu ödemenin yapılmasında aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Bu maddeye göre yapılacak ek ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ödemesi, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.”,

hususlarına yer verilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; belediyeler bünyesinde yer alan birim müdürlüklerine vekâlet eden personellere ödenen özel hizmet tazminatı ve ek ödeme farkı, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu çerçevesinde gelirin unsurları arasında sayılan ücret geliri kapsamında yer almasına rağmen, söz konusu gelirler mevzuatında belirtilen özel düzenlemeler sebebiyle damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi olmayacak, dolayısıyla söz konusu ödemelere ilişkin tutarlar gelir vergisi matrahına dahil edilmeyecektir.

Bu çerçevede mevzuatında belirlenmiş şartları taşıyan kimselere birim müdürlüğüne vekalet ettirildiği süre boyunca özel hizmet tazminatı ve ek ödeme farkı ödeneceği, bu ödemelerin de damga vergisi dışında herhangi bir vergiye tabi tutulmayacağı sonucu çıkmaktadır.

Yapılan incelemede, Belediye bünyesinde yer alan birim müdürlüklerine vekâlet eden ve mevzuatında belirlenmiş şartları taşıyan personele ödemesi yapılan özel hizmet tazminatı ve ek ödeme farklarının damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi olmayan türden gelirler olması münasebetiyle bu ödemelerin gelir vergisi matrahlarına dahil edilmediğinin görüldüğü, bu yönüyle yapılan işlemlerin ve ödemelerin mevzuatına uygun olduğuna, Rapora konu edilen … TL kamu zararı iddiası ile ilgili olarak hesap ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygunluğuna,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.