Sayıştay 3. Dairesi 463 Kararı - Yüksek Öğretim Kurumları İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 3

• Karar Tarihi: 10.10.2023

• Karar No: 463

• İlam No: 5

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Yüksek Öğretim Kurumları

• Hesap Yılı: 2022

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yapım işinde uygulanması öngörülmüş 15.180.1003 numaralı plywood ile düz yüzeyli betonarme kalıbı yapılması ve 15.125.1002 poz numaralı çakıl temin edilerek, el ile serme, sulama ve sıkıştırma yapılması imalatlarının teknik tarifinde belirtilen şekillerde uygulanmaması

1. … yüklenimindeki … kayıt numarası ile ihale edilmiş “…”ne ilişkin olarak;

A- Adı geçen yapım işi ihalesi kapsamında uygulanması öngörülmüş 15.180.1003 numaralı Plywood ile düz yüzeyli betonarme kalıbı yapılması pozunun teknik tarifindeki yağ bazlı kalıp ayırıcı ile yağlama ve gerekli temizleme işlemlerinin bazı katlarda (5 katlı binanın 4 katında) uygulanmaması sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.

“…”ne ilişkin olarak Yüklenici ile imzalanan anahtar teslim götürü bedel sözleşmenin;

“Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 11 inci maddesinin 11.2 alt maddesinde;

“Hakediş raporları, bu Sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinde düzenlenen esaslar çerçevesinde, kanuni kesintiler de yapılarak her ayın ilk beş iş günü içinde düzenlenir. Hazırlanan hakedişler raporları İdarece onaylandıktan sonra otuz gün içinde tahakkuka bağlanarak on beş gün içinde ödenir.”,

şeklinde düzenleme yapılmak suretiyle hakediş ödemelerinin Yapım İşleri Genel Şartnamesindeki düzenlemelere göre yapılacağı hususunda taraflar anlaşmışlardır.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesinde ise;

“… Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.”

düzenlemesi ile yüklenici tarafından sözleşme ve eklerine uymayan iş yapıldığında, yapılan işin boyutu, emek değeri ve malzemesi daha az ise bedelinin de ona göre ödeneceği hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan söz konusu yapım işine ait Sözleşmenin eki niteliğindeki Özel Teknik Şartnamede;

“Yüklenici veya taşeronu, beton ve betonarme yapım işleri için onaylı uygulama ve detay projelerde, teknik şartnameye uygun biçimde, kereste ile veya suni tahta ile veya sac panolar ile veya kontrplak ile içine dökülecek beton suyunu sızdırmayacak şekilde kalıp yüzeyinin teşkilini sağlamakla yükümlüdür.

Yüklenici veya taşeronu, kalıp yüzeyinin teşkilinden sonra yüzeyin yağlanmasını, yüksek devirli vibratörün yapacağı titreşim tesirine dayanacak şekilde desteklenmesinin sağlanmasını, sehim ve bombe yapmasını önleyecek şekilde kalıbın yapılmasını sağlayacaktır.

İnşaatta beton dökümü yapılmadan önce taşıyıcı sisteme ait eleman boyutlarının donatıları projesine uygun olarak yapılacak ve tutanak düzenlenerek tespit edilecektir.”

hükümleriyle 15.180.1003 Plywood ile düz yüzeyli betonarme kalıbı yapılması pozuna, pozun teknik tarifi ile birlikte yer verilmiştir.

Yukarıdaki Genel Şartname, Sözleşme ve Teknik Şartnamede yer alan hükümler birlikte değerlendirildiğinde; söz konusu yapım işi kapsamında yer alan beton kalıbı uygulamalarının 15.180.1003 Plywood ile düz yüzeyli betonarme kalıbı yapılması pozundaki teknik tarife uygun olarak yerine getirileceği, ödemenin yükleniciye tam yapılabilmesi için işin yüklenici tarafından mevzuatına, sözleşmesine, projesine, üzerinde anlaşma sağlanan birim fiyat tariflerine uygun olarak yerine getirilmesi gerektiği, yapılan işin boyutu, emek değeri ve malzemesi daha az olur ise bedelinin de ona göre ödeneceği sonucu çıkmaktadır.

Yapılan incelemede; bahse konu yapım işine ait beton kalıp uygulamalarının Teknik Şartnamede belirlendiği şekli ile 15.180.1003 Plywood ile düz yüzeyli betonarme kalıbı yapılması pozu tarifine uygun olmadığı, başka bir deyişle bu pozun teknik tarifinde yer alan ve yapılması gerekli bulunan yağ bazlı kalıp ayırıcı ile yağlama ve gerekli temizleme işlemlerinin bazı katlarda (5 katlı binanın 4 katında) uygulanmadığı iddiasına ilişkin sunulmuş olan kanıtlayıcı nitelikteki fotoğraflardan; plywood kalıp uygulamasının teknik tarifinde yer aldığı şekli ile uygulandığı, buna göre gerekli yağlama ve temizleme işlemlerinin plywood kalıp uygulamalarının tamamında yapıldığı, inşaat alanında kalıp ayırıcı yağın kullanıldığına ilişkin malzemelerin yer aldığı, denetçi tarafından ileri sürülen deformasyonlu ve sıvalı alanların yağlama ve temizleme işlemlerinin yapılmamasına ilişkin yeterli delil bulunmadığından söz konusu poz esas alınarak yükleniciye yapılmış olan hakediş ödemelerinin mevzuatına uygun olduğuna ve Rapora konu edilen … TL kamu zararı iddiası ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

B- Adı geçen yapım işi ihalesi kapsamında uygulanması öngörülmüş 15.125.1002 poz numaralı Çakıl temin edilerek, el ile serme, sulama ve sıkıştırma yapılması imalatındaki çakıl temini yerine kazı malzemesi kullanılması, ayrıca inşaat alanında bu malzemenin el ile sürülmesi, sulanması, tabaka tabaka tokmaklanarak sıkıştırılması gerektiği halde bu işlemin iş makineleriyle yapılması sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.

“…”ne ilişkin olarak Yüklenici ile imzalanan anahtar teslim götürü bedel sözleşmenin;

“Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 11 inci maddesinin 11.2 alt maddesinde;

“Hakediş raporları, bu Sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinde düzenlenen esaslar çerçevesinde, kanuni kesintiler de yapılarak her ayın ilk beş iş günü içinde düzenlenir. Hazırlanan hakedişler raporları İdarece onaylandıktan sonra otuz gün içinde tahakkuka bağlanarak on beş gün içinde ödenir.”,

şeklinde düzenleme yapılmak suretiyle hakediş ödemelerinin Yapım İşleri Genel Şartnamesindeki düzenlemelere göre yapılacağı hususunda taraflar anlaşmışlardır.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesinde ise;

“… Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.”

düzenlemesi ile yüklenici tarafından sözleşme ve eklerine uymayan iş yapıldığında, yapılan işin boyutu, emek değeri ve malzemesi daha az ise bedelinin de ona göre ödeneceği hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan söz konusu yapım işine ait Sözleşmenin eki niteliğindeki Özel Teknik Şartnamede;

“İnşaat esnasında kazı, yıkım ve sökümden çıkan malzemeler idarenin yazılı izni ile göstereceği döküm yerine dökülecektir. Döküm yerinin düzeltilmesi yapılacaktır.

İnşaat esnasında aktivitelerden dolayı meydana gelen bütün fazla malzemeler atık sayılacak ve bunlar meydana gelmesinden sonra makul olan bir süre içerisinde şantiyeden uzaklaştırılacaktır. Yüklenici, bunların şantiyeden uzaklaştırılmasından ve İdarenin göstereceği yere taşınarak atılmasından sorumludur.

Atık malzemelerin taşınması veya atılması için yapılan masraflar yüklenici tarafından karşılanacaktır.

…

İnşaatlardaki dolgular mutlaka Şartnamede ve onaylı projelerdeki pozuna uygun yapılacak, dolgunun cinsine uygun tekniklerle sıkıştırma yapılacaktır.” hususları ile birlikte,

15.125.1002 numaralı Çakıl temin edilerek, el ile serme, sulama ve sıkıştırma yapılması pozu tanımında;

“Çakılın temin edilmesi, alana dökülmesi, el ile serilmesi, tesviye edilmesi, sulanması ve tabaka tabaka tokmaklanarak sıkıştırılması için her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, iş yerinde yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, 1 m3 fiyatı:”

şeklindeki teknik tarife yer verilmiştir.

Yukarıdaki Genel Şartname, Sözleşme ve Teknik Şartnamede yer alan hükümler birlikte değerlendirildiğinde; söz konusu yapım işi kapsamında yer alan dolgu işlerinin 15.125.1002 numaralı Çakıl temin edilerek, el ile serme, sulama ve sıkıştırma yapılması pozundaki teknik tarife uygun olarak yerine getirileceği, bu kapsamda inşaat esnasında ortaya kazı malzemesinin yapım işine ait başka bir yerde kullanılmadan İdarenin yazılı izni ile göstereceği döküm yerine döküleceği, yapımı öngörülmüş dolguların ise mutlaka Şartnamede ve onaylı projelerdeki pozuna uygun olarak temin edilen çakılın alana döküldükten sonra el ile serilerek tesviye edileceği, sulanacağı ve tabaka tabaka tokmaklanacağı, ödemenin yükleniciye tam yapılabilmesi için işin yüklenici tarafından mevzuatına, sözleşmesine, projesine, üzerinde anlaşma sağlanan birim fiyat tariflerine uygun olarak yerine getirilmesi gerektiği, yapılan işin boyutu, emek değeri ve malzemesi daha az olur ise bedelinin de ona göre ödeneceği sonucu çıkmaktadır.

Yapılan incelemede; bahse konu yapım işine ait dolgu uygulamalarının Teknik Şartnamede belirlendiği şekli ile 15.125.1002 poz numaralı Çakıl temin edilerek, el ile serme, sulama ve sıkıştırma yapılması imalatındaki çakıl temini yerine kazı malzemesi kullanılarak yapıldığı, ayrıca inşaat alanında bu malzemenin el ile sürülmesi, sulanması, tabaka tabaka tokmaklanarak sıkıştırılması gerektiği halde bu işlemin iş makineleriyle yapıldığı, bu işlemlerin denetçi iddiasındaki şekliyle yapıldığının sorumlularca ikrar edildiği sabit olduğundan 15.125.1002 Çakıl temin edilerek, el ile serme, sulama ve sıkıştırma yapılması pozu üzerinden yapılan ödeme ile fiili duruma uygun ve ödenmesi gereken 43.610.1004 Kazı Malzemesinden Makina ile Hendek ve Temel Dolgusu Yapılması pozunun bedel farkı kadar kamu zararına sebebiyet verildiğine,

Kamu zararı tutarı olan … TL’nin 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde yer alan “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü gereği Harcama Yetkilisi (...) … ile “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde yer alan “Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler. … Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükümleri gereği Gerçekleştirme Görevlisi/Hakedişi Düzenleyen (...) …, Gerçekleştirme Görevlisi (...) …’a müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,

Anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.