Sayıştay 3. Dairesi 415 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 3

• Karar Tarihi: 03.11.2022

• Karar No: 415

• İlam No: 255

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Belediye Meclisince Oluşturulan Müşterek Komisyon Üyelerine Ödenen Huzur Hakkı

… tarihli ve … sayılı ilamın … maddesinde; … Belediye Meclisince oluşturulan Müşterek Komisyonun üyelerine mevzuatta öngörülmediği halde huzur ücreti ödenmesi sonucu oluştuğu iddia edilen … TL tutarındaki kamu zararının hatalı hesaplandığı, ayrıca, söz konusu kamu zararından kaynaklı mali sorumluluğun da eksik tespit edildiği belirtilerek, bahse konu kamu zararı hesabındaki hataların giderilmesi ve huzur hakkı ödemelerine ilişkin ödeme emri belgelerini “Düzenleyen” sıfatıyla imzalayan kamu görevlileri ile birlikte söz konusu belgelerin sol alt köşesinde “Gerçekleştirme Görevlisi” olarak imzası bulunan kişilerin de gerek 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 33 üncü maddesi gerekse Sayıştay Genel Kurul Kararı uyarınca sorumluluğa dahil edilmesi suretiyle yeni bir sorgu yapılmasına ve savunmalarının alınması üzerine düzenlenecek ek raporun yargılanmasına değin konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50 nci maddesi uyarınca hüküm dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

… tarihli ve … sayılı ilamın … üncü maddesi ile verilen hüküm dışı kararı üzerine Uzman Denetçi … tarafından yapılan yeni hesaplama sonucu kamu zararı … TL olarak belirlenmiş ve düzenlenen ek sorgu ile daha önce sorumluluğa dahil edilmemiş olan kamu görevlisinin de savunması alınarak … tarihinde düzenlenen Ek Raporun yargılanması sonucunda … tarihli ve … sayılı Ek İlamın … maddesinde … TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir. Bu hükme karşı Sorumlu (…) …’ın tazmin hükmü ile ilgili olarak temyiz talebinde bulunması üzerine Temyiz Kurulunca verilen … tarihli ve … tutanak numaralı Karar ile tazmin hükmü bozularak yeniden hüküm tesisini teminen dosyanın Dairemize tevdiine karar verilmiş ve Sorumlulardan (…) … tarafından yapılan başvuruya ait dosya … tutanak numaralı Karar ile, (…) … tarafından yapılan başvuruya ait dosya … tutanak numaralı Karar ile, (…) … tarafından yapılan başvuruya ait dosya … tutanak numaralı Karar ile, (…) … adına Avukat … tarafından yapılan başvuruya ait dosya … tutanak numaralı Karar ile …’a ait aynı mahiyetteki dosya ile birleştirilerek verilen … tarihli ve … tutanak numaralı bozma Kararında özetle; dilekçilerin sorumluluk itirazları reddedilerek İlam hükmünün sorumluluk yönüyle mevzuata uygun olduğu, konunun esası ile ilgili yapılan itirazlar ise kabul edilerek İlama konu uygulamada müşterek komisyon toplantılarına katılan üyelerin mevzuatta belirlenen toplantı sürelerini ve gün içindeki toplantı miktarını aşan tutarda huzur hakkı alması halinde kamu zararına sebebiyet verileceği değerlendirildiğinden, kamu zararının açıklanan hususların dikkate alınmasıyla yeniden hesaplanması ve bu suretle konu hakkında yeni hüküm tesisinin temini için … sayılı Ek İlamın … maddesiyle verilen … TL tutarındaki tazmin hükmünün bozularak yeniden hüküm tesisini teminen dosyanın Dairemize tevdiine karar verilmiş olup, söz konusu bozma kararı üzerine düzenlenen Ek Rapor ile dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.

03.07.2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun;

“İhtisas komisyonları” başlıklı 24 üncü maddesinde;

“Belediye meclisi, üyeleri arasından en az üç en fazla beş kişiden oluşan ihtisas komisyonları kurabilir. Komisyonların bir yılı geçmemek üzere ne kadar süre için kurulacağı aynı meclis kararında belirtilir.

İhtisas komisyonları, her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin meclisteki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluşturulur. İl ve ilçe belediyeleri ile nüfusu 10.000'in üzerindeki belediyelerde plân ve bütçe ile imar komisyonlarının kurulması zorunludur.

Meclis toplantısını müteakip imar komisyonu en fazla on iş günü, diğer komisyonlar ise beş iş günü içinde kendilerine havale edilen işleri sonuçlandırır. Komisyonlar kendilerine havale edilen işlerle ilgili raporlarını bu sürenin sonunda meclise sunmadıkları takdirde, konu meclis başkanı tarafından doğrudan gündeme alınır.

İhtisas komisyonlarının görev alanına giren işler bu komisyonlarda görüşüldükten sonra belediye meclisinde karara bağlanır.

…”,

“Huzur ve izin hakkı” başlıklı 32 nci maddesinin birinci fıkrasında;

“Meclis başkan ve üyelerine, meclis ve komisyon toplantılarına katıldıkları her gün için, 39 uncu madde uyarınca belediye başkanına ödenmekte olan aylık brüt ödeneğin günlük tutarının üçte birini geçmemek üzere meclis tarafından belirlenecek miktarda huzur hakkı ödenir. Huzur hakkı ödenecek gün sayısı, 20, 24 ve 25 inci maddelerde belirtilen toplantı günü sayısından fazla olamaz ve meclis üyelerine aynı gün için birden fazla huzur hakkı ödenemez.”

hükümleri yer almaktadır.

5393 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine dayanılarak hazırlanan 09.10.2005 tarihli ve 25961 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliğinin “İhtisas komisyonlarının oluşumu” başlıklı 21 inci maddesinde de;

“Meclis, görev süresi bir yılı geçmemek üzere, nisbî çoğunlukla en az üç, en çok beş üyeden oluşan ihtisas komisyonları kurabilir. Büyükşehir belediyelerinde bu komisyonlar en az beş en çok dokuz üyeden oluşturulur. Meclis, komisyonlara üye seçiminden önce kurulacak komisyonu ve üye sayısını belirler. İl ve ilçe belediyeleri ile nüfusu 10.000 in üzerinde olan belediyelerde plan ve bütçe komisyonu ile imar komisyonunun (Ek ibare: RG-27/11/2014-29188) , büyükşehir belediyelerinde ise plan ve bütçe, imar ve bayındırlık, çevre ve sağlık, eğitim, kültür, gençlik ve spor ile ulaşım komisyonunun kurulması zorunludur.

…

İmar ve bütçeye ilişkin konular hakkında meclis tarafından karar alınmadan önce ilgili komisyonlarda görüşülmesi zorunludur.

İhtisas komisyonları toplantılarını, meclisin toplantı süresinde veya müteakip günlerde yapar. İmar ve bayındırlık komisyonu en fazla on iş günü, diğer komisyonlar ise beş iş günü toplanarak kendisine havale edilen işleri sonuçlandırır ve raporunu meclise sunar. Rapor Kanunda öngörülen sürenin sonunda meclise sunulmadığı takdirde, konu meclis başkanı tarafından doğrudan gündeme alınır.

…

Gerektiğinde bir konu meclis başkanınca birden fazla komisyona havale edilebilir.”

hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden; belediye meclisinin, üyeleri arasından en az üç en fazla beş kişiden oluşan ihtisas komisyonları kurabileceği, meclis toplantısını müteakip imar komisyonunun en fazla on iş günü, diğer komisyonların ise beş iş günü içinde kendilerine havale edilen işleri sonuçlandıracağı, ihtisas komisyonlarının görev alanına giren işlerin bu komisyonlarda görüşüldükten sonra belediye meclisinde karara bağlanacağı, meclis başkanınca gerektiğinde bir konunun birden fazla komisyona havale edilebileceği, ihtisas komisyonları toplantılarına katılan üyelere katıldıkları her gün için huzur hakkı ödeneceği, huzur hakkı ödenecek gün sayısının, 5393 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinde belirtilen toplantı günü sayısından (imar komisyonu için en fazla on iş günü, diğer komisyonlar için ise en fazla beş iş gününden) fazla olamayacağı ve meclis üyelerine aynı gün için birden fazla huzur hakkı ödenemeyeceği anlaşılmaktadır.

… Belediyesinde ihtisas komisyonları kurulması ve bu komisyonların çalışmasına ilişkin uygulama incelendiğinde;

Belediye Meclisinin … tarihli ve … sayılı Kararı ile Belediyede …, …, …, …, …, …, …, …, …, … olmak üzere toplam 10 adet ihtisas komisyonunun (toplamda 28 üyeden oluşan) oluşturulduğu, Belediye Meclisinin her aybaşındaki toplantısından sonra Belediye Meclis kararı ile havale edilen konuların ilgili ihtisas komisyonu veya komisyonları başkanlığında toplanan diğer komisyonların üyelerinin de katıldığı müşterek komisyonda (genellikle 25-27 üyenin görevlendirildiği) görüşüldüğü ve müşterek komisyona tüm üyelerin katıldığı, üyelere toplantı gün sınırına uyularak huzur hakkı ödendiği görülmüştür.

… tarihli ve ..sayılı Ek İlamda ise “Müşterek Komisyon” adında karma bir komisyon kurulması ve konuların ihtisas komisyonundaki görüşmelere ek olarak bir kez de bu komisyonda görüşüldükten sonra Belediye Meclisine sunulması şeklinde bir uygulamanın Kanun’a aykırı olduğu gerekçesi ile müşterek komisyona katılan üyelerin aldığı huzur hakları üzerinden hesaplanan kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.

Sorumluların temyiz başvurularına ilişkin dilekçelerinde; Belediye Meclis Çalışma Yönetmeliği 21 inci maddesi gereğince birden fazla komisyonu ilgilendiren konuların ayrı ayrı komisyonlara havale edilmek yerine tüm komisyon üyelerinin beraber çalıştığı ve kararların ortak şekilde alındığı müşterek komisyona havale edildiği, bu yöntemin İdare’de işleri hızlandırdığı, uygulanan bu yöntemle hiçbir komisyon üyesinin Belediye Kanununun 24 üncü maddesinde belirtilen toplantı gününü (imar komisyonu için 10 gün, diğer komisyonlar için 5 gün) aşacak ölçüde huzur hakkı almadığı, ifade edilmiştir.

Esas rapor aşamasında gönderilen savunmalarda yer almayan bu husus değerlendirildiğinde;

Belediye Meclisinin, birden fazla ihtisas komisyonunun alanına giren bir konunun görüşülmesi için ilgili konuyu birden fazla komisyona havale etmesinde ya da Belediye Meclisinin görevlendireceği ihtisas komisyonu üyelerinin bir arada toplanıp karar almasında ya da konunun görevli ihtisas komisyonlarının her birinde ayrı ayrı görüşülmesinde, Kanun’da belirtilen toplantı gün sayısının aşılmaması ve toplantı yapılan her gün için tek huzur hakkı verilmesi şartıyla, engel bulunmamaktadır. Burada kamu zararı açısından önemli olan husus, ihtisas komisyonlarında görüşülen bir konunun ayrıca bir defa da müşterek komisyonda görüşülmesi, komisyon üyelerine bu gerekçeyle de huzur hakkı ödenip ödenmediğidir. Eldeki bilgi ve belgelerden böyle bir durumun olmadığı, Belediye Meclisince havale edilen konuların ayrı ayrı ihtisas komisyonlarında görüşülmediği, sadece ihtisas komisyon üyelerinin bir arada olduğu müşterek komisyonda görüşülerek bir defa huzur ücreti ödendiği, bu toplantılarda da sürelere uyulduğu, imar komisyonu olarak yapılan toplantıların en fazla 10 iş günü, diğer komisyon toplantılarının ise en fazla 5 iş günü sürdüğü anlaşılmaktadır.

Sonradan gönderilen belgeler, yazılı açıklamalar ve sözlü görüşmelerden elde edilen bilgiler, Temyiz Kurulu Kararı gerekçeleri ile beraber Ek İlam konusunun yeniden değerlendirilmesi sonucunda; … tarihli ve …sayılı Ek İlamın .. maddesi ile tazminine hükmolunan … TL tutarındaki huzur hakkı ödemelerinin mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından ilişilecek bir husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.