Sayıştay 3. Dairesi 413 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 3

• Karar Tarihi: 18.10.2022

• Karar No: 413

• İlam No: 179

• Madde No: 4

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2019

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Maaş Ödemesi

………. tarihli ve ………. sayılı ilamın ………. maddesiyle hüküm dışı bırakılan konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50 nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü gereğince görüşülmesinin devamına karar verildi.

Anılan ilam maddesinde;

Belediye personeli Belediye personeli ……….’in, ………. Belediyesinde Özel Kalem Müdürü olarak görev yapmakta iken Bilgi İşlem Müdürlüğüne gerekli şartları haiz olmadan ve sınavsız olarak atanması sonucu oluşan ………. TL tutarındaki kamu zararından kaynaklı mali sorumluluğun eksik tespit edildiği, şöyle ki; Ahiz ……….’e ait ………. tarihli atama onayını hazırlayan Belediye Başkan Yardımcısı, İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü ile Kalem Görevlisinin, ………. tarihli atama onayını hazırlayan Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni ile Müdür Vekilinin sorumluluğa dahil edilmediği belirtilerek,

Bahse konu sorumluluk eksikliğinin giderilmesi suretiyle yeni bir sorgu yapılmasına ve savunmaların alınmasını müteakiben düzenlenecek ek raporun yargılanmasına değin konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50 nci maddesi uyarınca hüküm dışı bırakılmasına karar verilmesi üzerine,

Denetçi tarafından yapılan ek sorgu ile daha önce sorumluluğa dahil edilmemiş olan Sorumluların da savunması alınarak işbu ilama esas ek rapor düzenlenmiş olup, söz konusu ek rapor ile eki bilgi ve belgeler de Daire tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmiştir.

18.04.1999 tarihli ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin;

“Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde;

“Bu Yönetmelik, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla;

a) 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kadrolarda,

b) İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere ait memur kadrolarında,

…

istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanır.”

“Görevde yükselme yönetmelikleri” başlıklı 15 inci maddesinde de;

“Belediyeler ve bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, il özel idareleri ve bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için İçişleri Bakanlığı; yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarındaki personel için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı olmak üzere kurumlar, bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere çıkaracakları yönetmelikle düzenler.

…..”

denilmektedir.

Bu hükümlere dayanılarak hazırlanıp 04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 2019 denetim dönemi itibarıyla da yürürlükte olan, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin;

“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5 inci maddesinde;

“(1) Görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir:

a) Yönetim hizmetleri grubu;

1. Müdür, şube müdürü,

…”

“Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 6 ncı maddesinde;

“(1) Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır.

a) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak.

…”

“Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7 nci maddesinde ise;

“(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;

1. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2. Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3. Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,

4. Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,

…… gerekir.”

hükümleri yer almaktadır.

Bununla birlikte, anılan Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin 3 numaralı alt bendi, Danıştay 2. Dairesinin 27.02.2020 tarihli ve E:2017/4096, K:2020/1243 sayılı Kararı ile iptal edilmiş olup, iptal kararlarının geriye yürümesi ilkesi gereği söz konusu madde hükmünün uygulama imkanı bulunmamaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, anılan Yönetmeliğin Ek-1 sayılı listesinde yer alan Bilgi İşlem Müdürlüğüne atanabilmek için görevde yükselme sınavında başarılı olmak, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak, fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak gerekmektedir.

……….’in hizmet belgesi ve atama onaylarının incelenmesinde; ………. tarihinde ………. Üniversitesi ………. Turizm Rehberliği Programından, ………. tarihinde ………. Üniversitesi İktisat Fakültesi dört yıl süreli İktisat bölümünden mezun olduğu ………. tarihinde 3466 Sayılı Kanuna Göre Muvazzaf Uzman Jandarma Çavuş olarak memuriyete atandığı, ………. tarihinde ………. Belediyesinde Memur kadrosuna 657 sayılı Kanunun 92 nci maddesine göre memur olarak yeniden atandığı, ………. tarihinde ………. Belediyesi Bilgisayar İşletmeni kadrosuna atandığı, ………. tarihinde Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği sınavı sonucu 2 dereceli Tekniker kadrosuna atandığı, ………. tarihinde 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun gereğince devir nedeniyle ………. Belediyesine naklen atandığı, ………. tarihinde ………. Belediyesi Özel Kalem Müdürü kadrosuna, ………. tarihinde Bilgi İşlem Müdürü kadrosuna atandığı, ………. tarihinde 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendine istinaden 1. Dereceli Belediye Başkan Yardımcısı kadrosuna atandığı, ………. tarihinde ise yine ………. Belediyesi Bilgi İşlem Müdürü kadrosuna atandığı görülmüştür.

Ancak, adı geçen personelin ………. Belediyesinde Özel Kalem Müdürü olarak görev yapmaktayken Bilgi İşlem Müdürlüğüne sınavsız olarak atandığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan; 14.07.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; “İstisnai memurluklar” başlıklı 59 uncu maddesinin birinci fıkrasında; özel kalem müdürlüğü ile birlikte istisnai memurluk olarak kabul edilen diğer kadro ve görevler sayılmış olup ikinci fıkrasında da; “Birinci fıkrada sayılan memurların bulundukları bu kadrolar emeklilik aylığının hesabında ve diğer memurluklara naklen atanmalarında herhangi bir sınıf için kazanılmış hak sayılmaz. Bu görevlerde bulunan memurların emeklilik kıdemleri yürümekte devam eder.” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu maddede yer verilen ve istisnai memurluklar arasında sayılan özel kalem müdürlüğüne ilişkin olarak, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan; “İstisnai memurluklarda çalışanlar veya çalışmış olanlar, bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara, atanacakları kadro için öngörülen şartları taşımaları kaydıyla sınavsız atanabilir.” hükmünün, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 01.04.2010 tarihli ve 2010/70 sayılı Kararı ile yürütmesi durdurulmuş, Danıştay 5. Dairesinin 04.11.2011 tarihli ve E: 2009/4677, K: 2011/6294 sayılı Kararı ile iptaline karar verilmiştir. Danıştay 5. Dairesinin anılan Kararı’na yapılan temyiz talebi İdari Dava Daireleri Kurulunun 19.06.2014 tarihli ve E:2012/1672, K:2014/2742 sayılı Kararı ile reddedilmiş olup, söz konusu hüküm, 07.05.2014 tarihli ve 28993 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 19 uncu maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu bağlamda, özel kalem müdürlüğünden, anılan Yönetmelik kapsamındaki kadrolara atanacakların kadro için öngörülen şartları taşımaları kaydıyla sınavsız atanabilmeleri mümkün bulunmamaktadır.

Anılan personelin atama şartlarını haiz olmadan yapılan bu ataması açık hata olup, idari yargı kararlarına göre süre kaydı aranmaksızın her zaman geri alınabilir.

Dolayısıyla, anılan personele mevzuat hükümlerine aykırı olarak sınavsız atandığı Bilgi İşlem Müdürlüğü kadrosu için 2019 yılında öngörülen mali hakların ödenmesi 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet vermektedir.

Kamu zararının hesaplamasında müdür kadrosu ile tekniker kadrosu arasındaki fark esas alınmıştır. Zira, 657 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen 59 uncu maddesine göre; müdürlüğe atanmak için gerekli şartları taşımayan ……….’in, istisnai memurluk olan özel kalem müdürlüğü kadrosundan her hangi bir nedenle ayrılması/alınması durumunda, önceki kadrosu olan tekniker kadrosuna ya da mevzuat uyarınca atanabileceği başka bir kadroya atanması gerekir.

Ayrıca 5018 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır. ” denilmek suretiyle Sayıştaya karşı hesap verme sorumluluğu olan kamu görevlileri; kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili kişiler olarak öngörülmüştür.

Bu bağlamda, anılan personelin Bilgi İşlem Müdürlüğüne atanması her ne kadar mevzuata aykırı olsa da; söz konusu atamaya esas belgenin denetim yılı olan 2019’dan önce düzenlendiği ve ödemeyi yapan yani 5018 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen 8 inci maddesi kapsamında kamu kaynağını kullanma yetkisi bulunan kamu görevlilerinin de bu belgeyi görme ve doğruluğunu araştırma imkanlarının bulunmadığı dikkate alındığında, ödemeyi gerçekleştiren Harcama Yetkilileri ile Gerçekleştirme Görevlilerine herhangi bir kusur atfedilmesine dolayısıyla da ortaya çıkan kamu zararından dolayı kendilerine sorumluluk yüklenmesine imkan bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, 5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38 inci ve “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49 uncu maddeleri gereği belediye personelini atama yetkisine sahip ve atama belgesinde imzası bulunan Belediye Başkanı ile kamu görevlisi hüviyetini taşıyan ve atama belgesinde imzaları ve paraflarının bulunması suretiyle atama sürecinde yer alan Diğer Sorumluların, söz konusu atama işlemi üzerine yapılan ödemeler sonucu kamu kaynağında eksilmeye sebebiyet verilmesi nedeniyle 5018 Kanunun 71 inci maddesi çerçevesinde oluşan kamu zararında sorumlulukları bulunmaktadır.

Bu itibarla; ………. tarihli ve ………. sayılı ilamın ………. maddesindeki hüküm dışı kararının kaldırılarak, Rapora konu edilen toplam ………. TL tutarındaki kamu zararının;

• ………. TL’sinin Üst Yönetici (……….) ………. ile Diğer Sorumlular (……….) ………., (……….) ………. ve (……….) ……….’e

• ………. TL’sinin Üst Yönetici (……….) ………. ile Diğer Sorumlular (……….) ………., (……….) ……….’a

müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine, anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,

……….

Azınlık Görüşü:

Üye ……….’in karşı oy gerekçesi;

“………. ………. tarihinde Bilgi İşlem Müdürlüğüne yapılan atamasının ………. (……….) tarafından, ………. tarihinde yine anılan Müdürlüğe yapılan atamasının ise ………. (……….) tarafından gerçekleştirildiği görülmektedir.

……….’nın, daha önce Bilgi İşlem Müdürlüğüne atanmış olan anılan personeli tekrar Bilgi İşlem Müdür olarak atamasında gerekli şartları haiz olmaması nedeniyle oluşan mevzuata aykırılığı arama yükümlülüğü bulunmadığından, kendisine sorumluluk yüklenemeyecektir.”

karar verildi.