Sayıştay 3. Dairesi 39747 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2008

• Daire: 3

• Dosya No: 39747

• Tutanak No: 42604

• Tutanak Tarihi: 11.01.2017

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Memur yemek yardımı.

1837 sayılı ek ilamın 1 inci maddesi ile; ...Belediyesinde görev yapan ve öğle yemeği servisinden faydalanan memurlara yapılan yemek yardımının yarısının ilgili memurlardan alınmayarak bütçeden karşılanması nedeniyle … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmü 05.04.2016 tarih ve 41767 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile tasdik edilmiştir.

Sorumlular ortak olarak vermiş oldukları dilekçelerinde özetle;

Sayıştay Kanunu bakımından değerlendiğinde kararın hukuka, eşit muameleye ve hakkaniyete uygun olmadığını, Temyiz Kurulunun ve 3.Dairenin diğer kararları ile çeliştiğini,

2008 yılı hesabının yargılanmasında aynı konuya ilişkin yapılan incelemeler sonucunda Sayıştay Temyiz Kurulunun 21,05.2013 tarih ve 37194 tutanak sayılı ve 21224 nolu ilamı ile; “...Yönetmeliğin 9 uncu maddesi ile yemek maliyetine dahil edilmeyecek unsurların düşülmesi, kalan tutarın yarısının yemek yiyenlerden alınması gerekir. İhale yolu ile yapılan yemek almalarında ise bu unsurlara tekabül eden payın düşülerek, memurlarca karşılanması gereken payın tam olarak hesabı mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle, Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde sayılan ve yemek maliyetlerinin büyük kısmını oluşturan kalemlerden sonra kalan maliyete karşılık, Maliye Bakanlığınca memurlardan alınacak yemek katkı paylarına ilişkin ilgili yıl Bütçe Uygulama Tebliğinde yayımlanan tutarların, Yönetmeliğe göre alınması gereken tutarlar olduğunun kabulü ile tazmin miktarının bu tutara göre hesap edilmesi için 1491 sayılı ilamın 6 ncı maddesi ile … TL'ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün Bozulmasına ve dosyanın kararı veren Daireye gönderilmesine” karar verildiğini,

Temyiz Kurulunun bozma kararına karşın 3. Dairenin bozma kararı doğrultusunda işlem yapmadığını aynı miktarın tazminine hükmettiğini ve kararında direndiğini,

Tıpatıp aynı konu olan 2009 yılı için de itirazları sonucu Sayıştay Temyiz Kurulunun 21.05.2013 tarih ve 37182 tutanak nolu kararında tazmin hükmünün bozulmasına ve Dairesine gönderilmesine ilişkin karar verdiğini ve aynı Dairenin 2009 yılı için Maliye Bakanlığınca belirlenen asgari tutarlara göre kesinti yapılması yönünde konuyu 28.04.2014 tarih ve 1488 nolu ek ilama bağladığını ve Belediye olarak bu ilama uyulduğunu,

657 sayılı DMK'un "Yiyecek yardımı" başlıklı 212 nci maddesinde;

"Devlet memurlarının hangi hallerde yiyecek yardımından ne şekilde faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esaslar Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlayacakları bir yönetmelik ile tespit olunur." denildiğini,

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212 nci maddesine dayanılarak Bakanlar Kurulu Kararı ile çıkarılan ve 11.12.1986 tarih ve 19308 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet Memurları Yiyecek Yardım Yönetmeliğinin "Kapsam" başlıklı 2 nci maddesinde;

"Bu Yönetmelik, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar hakkında uygulanır."

"Yemek Servisi Giderleri" başlıklı 4 üncü maddesinde;

"Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır. Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır." denildiğini,

Belediyenin 2008 yılında 5 adet hizmet binası, 3 zabıta karakolu, 2 sivil savunma merkezi, 5 iletişim noktası, 13 adet sağlık hizmeti amaçlı binası, 4 adet sosyal ve kültürel amaçlı binası bulunduğunu, birbirinden farklı yerlerde ve farklı uzaklıklarda bulunan binalarda, İş Kanununa tabi çalışanlarla birlikte, 657 sayılı DMK’ya tabi personelin de görev yaptığını,

Devlet Memuru Personelin öğle yemeğinin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre hizmet satın alma yöntemi ile karşılandığını,

Bu amaçla, Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin "Yemek Servisi Giderleri" başlıklı 4 üncü maddesinin "Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır." hükmü gereği, tahmini yemek maliyetleri tespit edilerek ve bütçe hazırlama rehberi de dikkate alınarak, yemek maliyetinin yarısı olarak 2008 bütçesine 496.880,99.-TL ödenek konulduğunu,

"Belediyede görevli 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personele öğle yemeği verilmesi" Hizmet Alımı İşinin, 4734 s. Kanunun 19 uncu maddesine göre Açık İhale Usulü ile yapılan ihaleler sonucunda: 2007-2008 yılı için (18.06.2007-17.06.2008 dönemini kapsayan 1 yıllık sürede, 178 personele) ….-TL (+KDV) ve 2008 yılı için (01.07.2008-31.12.2008 dönemini kapsayan 6 aylık sürede, 175 personele) … TL (+KDV) bedelle … … A.Ş.'ye ihale edildiğini,

Her iki ihale için de, Firma ile akdedilen Hizmet Alımları Tip Sözleşmelerde, "Sözleşmenin Türü ve Bedeli" başlıklı 6 ncı maddelerinde, Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği 4 üncü maddesi gereği ihale edilen yemek bedelinin yarısının bütçeden karşılanacağı, bütçeden karşılanmayan kısmının, yemek yiyenlerden alınacağının belirtildiğini,

Hizmet İşleri Tip Sözleşmesinde "Sözleşmenin Türü ve Bedeli" başlıklı 6 ncı maddesinin aşağıdaki gibi düzenlendiğini;

18.06.2007-17.06.2008 (1 yıllık) dönemini kapsayan Sözleşmenin 6 ncı maddesinde: "Bu sözleşme götürü bedel sözleşme olup, Yüklenici tarafından teklif edilen ….-TL +KDV bedelin %50'si mahsup edildikten sonra geri kalan kısım; Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği 4 üncü maddesinin "yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere, bu yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır. Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır." hükmü gereğince firmaya idarece ödenecek tutarın, mahsuptan sonra öğün başına … TL. olmak üzere 46.992 adet öğün karşılığı toplam … TL (+KDV) bedel üzerinden akdedilmiştir" denildiğini,

Yine, 01.07.2008-31.12.2008 (6 aylık) dönemini kapsayan sözleşmenin 6 ncı maddesinde:

"Bu sözleşme götürü bedel sözleşme olup, Yüklenici tarafından teklif edilen ….-TL +KDV bedelin %50'si mahsup edildikten sonra geri kalan kısım; Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği 4 üncü maddesinin "yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere, bu yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır. Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır." hükmü gereğince firmaya idarece ödenecek tutarın, mahsuptan sonra öğün başına … -YTL olmak üzere 23.105 adet öğün karşılığı toplam … TL (+KDV) bedel üzerinden akdedilmiştir" denildiğini,

1 öğün yemek için ihalede tam maliyet teklif edilmiş olup, sözleşme maddelerine istinaden ise … … A.Ş.'ye memurun fiilen çalıştığı günler karşılığında her öğün için, teklif edilen yemek bedelinin (tam maliyetinin) yarısı üzerinden hak ediş ödemeleri yapılmış olduğunu,

Yemek maliyetinin diğer yarısının yönetmelik gereği yemek yiyenlerden alınacağı işin sözleşmesinde düzenlenmiş olduğundan, memurlara firma tarafından belediyenin bütçeden karşılayacağı kısmı için yemek fişleri verilerek firmanın göstermiş olduğu anlaşmalı lokantalardan dağıtımın sağlandığını,

Ek ilamda örnek olarak gösterilen 18.03.2008 tarih ve 30029 nolu Temyiz Kurulu Kararında incelenen konu - işin ihalesine çıkışı (maliyeti açısından) ve 1 öğün bedelin sözleşmede düzenlenişine ilişkin çelişkiler içeren yöntemi nedeni ile -belediyelerince yapılmış ihale ve işlemleriyle örtüşmediğini, çünkü örnek verilen karar incelendiğinde, dilekçelerinde yapılan ihalenin toplam yemek bedeli üzerinden olmayıp, alınacak yemek bedelinin yarısının memurlardan karşılanacak olan miktarı düşüldükten sonra belirlenen yaklaşık maliyetin yarısı üzerinden ihale edildiğini bildirmekte, oysa yapılan ihale sözleşmelerinde "1 öğün yemek bedelinin … TL (KDV dahil)" olarak belirlendiği ve her ay hak edişler bu rakam üzerinden ödendiğinin anlaşıldığını,

… Belediyesinde ihalenin ise; açık usulle ve 1 öğün yemeğin maliyetini tam olarak ortaya çıkmasını sağlayacak şekilde yapıldığını, ihale dokümanlarında konulan özel madde ile yönetmeliğe atıfta bulunularak Belediye bütçesinden yükleniciye yarısının ödeneceğinin baştan bildirildiğini, tam yemek maliyeti üzerinden teklifler alındıktan sonra ihalede ortaya çıkan 1 öğün tam yemek maliyetinin belediyece karşılanacak yarım (1/2) tutarı açıkça yazıldığını ve bu yarım tutar üzerinden hak edişler düzenlendiğini ve ödendiğini,

İhale edilen yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kalan kısmının, öğle yemeği ihtiyacının giderilmesi esnasında memurlarca karşılandığını ve kendilerinin ödediğini, ek ilamda idarece buna ilişkin ispatlayıcı belgeler sunulmadığından bahsedildiğini ancak, bir ödeme karşılığında, her alış-verişte olduğu gibi, VUK'nu gereği ödemeyi yapanlarca belge alındığını, fatura kesme limiti altında olan bu tutarlardaki harcamalara karşılık genelde yazar kasa fişi verildiğini ve ödemeyi yapanların bunları uzun süre saklama ihtiyacı duymadığını,

Memurların kendi harcamalarına/ödemelerine karşılık aldıkları bu belgeleri idareye ibraz etme zorunluluklarının olmadığını, idarece de talep edilmesine yasal dayanak/olanak bulunmadığını çünkü, yemeğin bu kısmı için ödemeyi yapan tarafın Belediye olmadığını,

Esas olan belediyenin bütçesinden yemek maliyetinin yarısından fazlasının karşılanmaması olduğunu,

İlam maddesinde belirtilenin aksine, ihale edilen işin ihalesinde belirlenmiş gerçek yemek maliyetinin yarısının memurdan alınmasının ihale dokümanına şart olarak konularak, yönetmelik hükmünün tam ve eksiksiz olarak yerine getirildiğini,

Mevzuatta bordrodan kesilme şartı bulunmadığını, "yemek yiyenlerden alınır" denildiğini, kaldı ki, Yiyecek Yardımı Yönetmeliğindeki amacın açık ihale yolu ile alım yapmak suretiyle yerine getirilmesi durumunda yemek maliyetinin zaten belli olduğunu, tüm memurların bordrolarından kesip, bütçeden ödenecek tutar ile birleştirilerek toplam yemek maliyetinin firmaya ödenmesinin sadece iş yükünü artıracağını,

Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre ve yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere 2008 bütçesine 496.880,99.-TL memur yemek yardımı ödeneği konulduğunu, ödenekten ….-TL.nin memur yemek gideri için kullanıldığını, ihalede teklif edilen yemek maliyetinin diğer yarısının ise yararlananlarca, firma tarafından gösterilen yemek yedikleri yerlerde kendilerince karşılanmasının öngörüldüğünü,

Bütçeden karşılanması gereken ve yemek maliyetinin yarısı olan ….-TL yemek giderinin de yarısı olan (ek tablo bkz.) ve ilamın 6.maddesinde kamu zararı olarak nitelendirilen …-YTL.nin, 2008 yılı toplam yemek maliyetinin ¼ ü olduğunu, kesilmesi halinde, yönetmelik gereği bütçeden karşılanması gereken yemek maliyetinin de yarısının memurlardan alınması ve toplamda yemek maliyetinin 3/4'nün memur tarafından karşılanması anlamına geleceğini,

Belediyenin 2006 yılı hesapları ile ilgili olarak aynı konunun rapor konusu edildiğini, Sayıştay Başkanlığının 3. Dairesinin 21.04.2009 tarih ve 636 sayılı ilamının beraatla sonuçlandığını,

Temyiz Kurulunun günlük yemek bedelinin yarısının kesilmemesi nedeni ile verilen tazmin hükümlerini, asgari tutarlar tahsil edildiği ve konulmuş ödenek aşılmadığı gerekçesi ile kaldırdığı emsal kararlarının bulunduğunu ifade ederek temyiz dilekçelerindeki itirazlarını tekrar etmişler ilave olarak 23.07.2010 tarihinde kabul edilen 6009 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun geçici 8 inci maddesinde; “Konusu suç teşkil etmemek ye kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, bu Kanunun yayımı tarihine kadar, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye, büyükşehir belediyesi ve il özel idaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri haklarında idarî veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır.” denildiğini belirterek Temyiz Kurulu Kararının düzeltilmesini istemişlerdir.

Başsavcılık;

“… İlgililer dilekçelerinde temyiz aşamasında ileri sürdükleri hususları tekrarlayarak, dilekçelerine yemek hizmetinden yararlananlardan yılı bütçe uygulama talimatına göre kesilebilecek asgari tutarlara ilişkin hesap tablosunu içeren bir CD ekleyip, Belediyeleri ve diğer bazı belediyelerin aynı konuya ilişkin işlemleri hakkında yılı bütçe uygulama talimatına göre kesilebilecek asgari tutarların tahsil edilmesinin yeterli görüldüğüne ilişkin daire ve Temyiz Kurulu kararlarından örnekler vermişlerdir.

İleri sürülen hususlar karar düzeltilmesine konu edilen Temyiz Kurulu İlamında karşılanmıştır. Diğer taraftan, Temyiz Kurulunca aynı hususta yalnızca yılı bütçe uygulama talimatları ile belirlenen asgari tutarların yemek hizmetinden yararlananlardan tahsil edilmesinden öteye, Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 4 üncü maddesindeki yiyecek yardımının gerektirdiği giderlerin yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere kurumlarca karşılanacağı hükmünü esas alarak, kalanının yemek hizmetinden yararlananlarca karşılanması gerektiği yönünde kararlar da vermektedir.

Talebin reddi ile karar düzeltilmesine mahal bulunmadığına karar verilmesi uygun olur.” şeklinde görüş bildirmiştir.

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

1837 sayılı ek ilamın 1 inci maddesi ile; ...Belediyesinde görev yapan ve öğle yemeği servisinden faydalanan memurlara yapılan yemek yardımının yarısının ilgili memurlardan alınmayarak bütçeden karşılanması nedeniyle … TL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmü 05.04.2016 tarih ve 41767 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile tasdik edilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212 nci maddesine dayanılarak çıkarılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin “Yemek Servisi Giderleri” başlıklı 4 üncü maddesinde;

“Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır.

Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanun'a göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde, yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” denilmiştir.

Buna göre, kurum bütçesinden kadrolu memurların her gün yiyebileceği ihtimaline karşılık konulan yiyecek yardımı ödeneğinden yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere harcama yapılabilecektir.

Yemek maliyetinin bütçeden karşılanamayacak olan diğer yarısı ise yemek yiyenlerden karşılanacaktır. Yemek yiyenlerden alınacak yemek ücretleri tarifesi ise, her yılbaşında Bütçe Uygulama Talimatı ile asgari rakamlar üzerinden belirlenmekte olup, kurumlar yemek maliyetinin kalan yarısını karşılayacak şekilde bu rakamların daha üstünde fiyatlar tespit edilebilecektir. Bu nedenle Bütçe Uygulama Talimatı ile belirlenen miktarlar en az alınması gereken miktarı ifade etmektedir. Eğer Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen miktarlar üzerinden kişilerden tahsil edilen bedel yemeğin maliyetinin yarısını karşılamaya yetmiyorsa, kişilerden tahsil edilen miktarın yemeğin maliyetinin yarısını karşılayacak şekilde artırılması veya yemeğin maliyetinin düşürülmesi gerekmektedir. Aksi takdirde yemek maliyetinin yarısından fazla bir miktar bütçeden karşılanmış olacaktır ki bu da yukarıda ifade edilen mevzuat hükümlerine aykırıdır.

Ayrıca sorumlular dilekçelerinde, 01.08.2010 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmış olan 23.7.2010 tarih ve 6009 sayılı Kanunun Geçici 8 inci maddesinde, “her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri haklarında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamayacağı, başlatılanların işlemden kaldırılacağı” hükmü karşısında, takibata son verilmesine karar verilmesini istemişlerse de,

6009 sayılı Kanunun Geçici 8 inci maddesinde;

“Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, bu kanunun yayımı tarihine kadar, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye, büyükşehir belediyesi ve il özel idaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri haklarında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamayacağı, başlatılanların işlemden kaldırılacağı,” hükme bağlanmıştır.

Söz konusu maddenin gerekçesinde;

Gerekçede, “5170 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunla uluslararası sözleşmelerin sağladığı toplu sözleşme ve sendikal haklar anayasal güvence altına alınmıştır. Ayrıca 07/05/2004 tarihinde kabul edilen ve 22/05/2004 tarih ve 25469 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren anayasa değişikliği ile Anayasanın 90 ıncı maddesi:

Usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında anayasaya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin Milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda Milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır, düzenlemesi getirilmiştir.

Türkiye 1952 yılında ILO`nun (Uluslararası Çalışma Örgütü) 98 sayılı Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Hakkının Korunması, 1954 yılında İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesini imzalamıştır. 98 sayılı sözleşme, örgütlenme, sendikalaşma ve toplu pazarlık hakkını memurlar dâhil tüm çalışanlara vermiştir.

Diğer yandan; kamu görevlilerinin örgütlenme hakkının korunması ve istihdam koşullarının belirlenmesine ilişkin 151 sayılı ILO Sözleşmesi 25/11/1992 tarih ve 3848 sayılı Kanun ile uygun görülmüş, Bakanlar Kurulu 08/01/1993 tarih ve 93/396 sayılı kararı ile onaylamış ve 25/02/1993 tarih ve 21507 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu kapsamda; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Avrupa Sosyal Şartı, ILO`nun temel haklara ilişkin 87, 98 ve 151 sayılı sözleşmeleri de ülkemiz tarafından kabul edilen ve hukukun bir parçası haline gelen metinlere göre memurlara yapılan yardımlarla ilgili hukuki ve cezai takibata gidilmesi ülkemizin kabul ettiği sözleşmelere aykırıdır.

Ancak uygulamada belediyeler, çalışanları temsilen kamu görevlileri sendikaları ile yaptıkları görüşmelerle, çalışanların ekonomik koşullarını, ihtiyaçlarını çalışma koşullarını değerlendirmekte, Anayasanın 5 inci maddesinde görev olarak yüklediği amacı gerçekleştirmek için çalışanlarının durumunu göz önüne alarak iyileştirici tedbirler almaktadır. Bu tedbirler, sosyal devlet ve eşitlik ilkesinin bir sonucu olduğu gibi hakkaniyet ve hukukun bir gereği olup, çalışma barışı için olmazsa olmaz bir şarttır.

Özellikle mali ve idari özerkliğe sahip olan belediyelerde çalışan memurlara Türkiye Cumhuriyetinin kabul ettiği uluslararası sözleşmeler uyarınca yapılan ödemelerin, yıllar sonra kişi borcu çıkarılarak memurlardan tahsil edilmesinin, haklarında idari ve mali takibat yapılması olumsuz sonuçlara yol açtığı bilinmektedir.

Önergeyle uluslararası sözleşmelere uygun bir düzenleme yapılarak yaşanan olumsuzlukların giderilmesi amaçlanmıştır.” denilmektedir.

Söz konusu madde metni ve gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, 6009 sayılı Kanunun Geçici 8 inci maddesine göre yargılama ve takip yapılamayacak olan ödemeler, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdedilmek suretiyle veya belediyenin başka bir tasarrufuyla yani belediye meclis kararı, belediye başkanının sorumluluk üstlenmesi veya bunlara benzer bir işlemle memurlara ödenmesi öngörülen, aylık, taban aylığı, kıdem aylığı, yan ödeme, özel hizmet tazminatı, aile yardımı, vekalet ücreti, kendi özel kanununda personele yapılması öngörülen ödemelerin dışındaki ek ödemelerle ilgili olup, yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak yapılan ödemeyi,6009 sayılı Kanun kapsamında değerlendirmek mümkün değildir.

Sonuç olarak sorumluların karar düzeltilmesi kapsamında vermiş oldukları dilekçelerinde belirtilen hususlar, 05.04.2016 tarih ve 41767 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında dikkate alındığından ve karar düzeltilmesini gerektiren yeni bir husus ileri sürülmediğinden, 05.04.2016 tarih ve 41767 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının Düzeltilmesine Mahal Olmadığına,

Oy çokluğu ile,

(Üyeler …, …, …, …, … ve …’ın;

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212 nci maddesine dayanılarak çıkarılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin “Yemek Servisi Giderleri” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konacak ödeneklerle karşılanır. Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu personeline Tayın Bedeli verilmesi Hakkındaki Kanuna göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemeleri halinde yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” denilmiştir.

İlamda tazmin gerekçesi de bahsedilen 4 üncü maddenini; “Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konacak ödeneklerle karşılanır.

… Yemek bedelinin bütçeden karşılanmayan kısmı yemek yiyenlerden alınır…” hükmüne dayandırılmıştır.

Söz konusu Yönetmeliğin, memurlara yemeğin kurumlarca oluşturulacak veya oluşturulmuş yemek servisleri aracılığı ile verilmesine göre düzenlendiği yine Yönetmeliğin 5,6 ve 7 nci maddelerinden anlaşılmakta; servisler aracılığı ile verilen ve yemek yiyenlerden alınacağı belirtilen yemek maliyetinin nasıl belirleneceği ise anılan Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde açıklanmaktadır.

Maddede; “Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin uygulanmasında, kurum kadrolarında olup, yemek servisinde görevlendirilen personel giderleri, kira, amortisman, su elektrik ve havagazı giderleri yemek maliyetine dahil edilmez.” hükmü yer almakta; 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 4 üncü maddesine göre de yemek ihtiyacının ihale yolu ile temini mümkün bulunmaktadır.

Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, yemek yiyenlerden alınacağı belirtilen yemek bedelinden, Yönetmeliğin 9 uncu maddesi ile yemek maliyetine dahil edilmeyecek unsurların düşülmesi, kalan tutarın yarısının yemek yiyenlerden alınması gerekir. İhale yolu ile yapılan yemek alımlarında ise bu unsurlara tekabül eden payın düşülerek, memurlarca karşılanması gereken payın tam olarak hesabı mümkün bulunmamaktadır.

Bu nedenle, Temyiz Kurulu kararının düzeltilmesi, Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde sayılan ve yemek maliyetlerinin büyük kısmını oluşturan kalemlerden sonra kalan maliyete karşılık, Maliye Bakanlığınca memurlardan alınacak yemek katkı paylarına ilişkin ilgili yıl Bütçe Uygulama Tebliğinde yayımlanan tutarların, Yönetmeliğe göre alınması gereken tutarlar olduğunun kabulü ile tazmin miktarının bu tutara göre hesap edilmesi için verilen tazmin hükmünün Bozulması ve dosyanın kararı veren Daireye Gönderilmesi gerekir şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı),

Karar verildiği 11.01.2017 tarih ve 42604 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.