Sayıştay 3. Dairesi 39123 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 3

• Dosya No: 39123

• Tutanak No: 39964

• Tutanak Tarihi: 27.01.2015

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 1438 sayılı asıl ilamın 13. maddesi ile verilen tazmin hükmünün, Temyiz Kurulunun 26.06.2012 tarih ve 35319 tutanak numaralı kararıyla “uygulanacak tevkifat oranının tespiti, mevzuatın bilinip doğru uygulanmasıyla ilgili olup muhasebe yetkilisinin yapılan ödemenin mevzuata uygunluğu ile ilgili sorumluluğu bulunmadığından tazmin hükmünün sorumlulukların yeniden belirlenmesi için” bozulması üzerine, 3. Daire ilk kararında ısrar ederek 1675 sayılı Ek İlamın 2. maddesiyle, saz sanatçısı Kadir KISAOĞLU’dan satın alınan şef ve saz hizmetine ilişkin ödemelerden %10 Gelir Vergisi tevkifatı yapılması gerekirken %5 tevkifat yapılması nedeniyle 350,00 TL’ye tazmin hükmü vermiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; ilamda belirtilen 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 38’inci maddesindeki gelirlerin toplanması sorumluluğu ve Muhasebe Yetkililerinin Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 23 üncü maddesindeki;

"Muhasebe Yetkilisinin görev ve Yetkileri

Madde 23 - Muhasebe Yetkisinin görev ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir.

a) Gelir ve alacakları ilgili mevzuata göre tahsil etmek, yersiz ve fazla tahsil edilenleri iade etmek…” maddelerinin, ilamda tazmin konusu edilen hususu kapsamadığını, çünkü yukarıdaki kanun maddelerinin Belediyenin Gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsilatı ile ilgili olduğunu,

İlamın konusunun; saz sanatçısı Kadir KISAOĞLU'dan satın alınan şef ve saz hizmetine ilişkin ödemelerden %10 gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekirken %5 tevkifat yapılması nedeni ile 350,00 TL eksik tevkifat yapılması ile ilgili bulunduğunu,

Ayrıca ilamda 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 11’inci maddesinde; "Vergi Kesenlerin sorumluluğu: Madde 11- Yaptıkları veya yapacakları ödemelerden vergi kesmeye mecbur olanlar, verginin tam olarak kesilip kesilmemesinden ve bununla ilgili diğer ödevleri yerine getirmekten sorumludurlar" denildiğinin belirtildiğini,

Kendisinin Ödeme Emri Belgesi üzerindeki görevinin Muhasebe Yetkilisi unvanı ile ilgili olduğunu, tazmin konusunun ise Ödeme Emri Belgesi üzerinde belirtilen eksik "Gelir Vergisi Tevkifatı" yapılması olduğunu,

Muhasebe yetkililerinin Eğitimi, Sertifika verilmesi ile ilgili Çalışma Usul ve Esasları Hakkındaki yönetmeliğin 29 uncu maddesinde;

“Muhasebe Yetkilileri Ödeme Emri Belgesi ve ekleri üzerinde;

a) Yetkililerin imzasını,

b) Ödemenin çeşidine göre ilgili mevzuatında belirlenen belgenin tam olmasını,

c) Maddi hata bulunup bulunmadığını,

d) Hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri,

kontrol etmekle yükümlüdür.

Muhasebe Yetkilileri, yukarıda belirtilen kontroller dışında kontrol ve inceleme yapamaz. Ödemelerle ilgili mevzuatta düzenlenmiş belgeler dışında belge arayamaz.

Muhasebe Yetkilisinin maddi hataya ilişkin sorumlulukları; bir mali işlemin muhasebeleştirilmesine dayanak teşkil eden karar, onay, sözleşme, hakediş raporu, bordro, fatura, alındı ve benzeri belgelerde; gelir, alacak, gider ya da borç tutarının tespit edilmesine esas rakamların hiç bir farklı yoruma yer vermeyecek biçimde, bilerek veya bilmeyerek yanlış seçilmesi, oranların yanlış uygulanması, aritmetik işlemlerin yanlış yapılması muhasebeleştirmeye esas toplamların muhasebeleştirme belgesinde ilgili hesaplara noksan veya fazla kaydedilmek suretiyle yersiz ve fazla alma, verme, ödeme ve gönderilmesiyle sınırlıdır. Teknik nitelikteki belgelerde, bu niteliğe ilişkin olarak yapılmış maddi hatalardan bu belgeleri düzenleyen ve onaylayan gerçekleştirme görevlileri sorumlu olup, Muhasebe Yetkililerinin bu belgelere ilişkin sorumlulukları aritmetik işlemlerdeki yanlışlar ile sınırlıdır" denildiğini,

Ayrıca; Harcama Yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, KANUN, TÜZÜK VE YÖNETMELİKLER İLE DİĞER MEVZUATA UYGUN OLMASINDAN, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlerden sorumludur dendiğini,

Yine 14.06.2007 tarih ve 5189/l Karar Nolu 5018 Sayılı Kanun Çerçevesinde Sorumlu Tutulacak Görevli Ve Yetkililerin Belirlenmesi Hakkında Sayıştay Genel Kurul Kararının 5. maddesinde Muhasebe Yetkilisinin Görev ve Sorumluluklarının ayrıntılı bir şekilde belirtilmiş olup, bu kapsamda da sorumluluğun harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine düştüğünü,

Yukarıda belirtilen sebeplerden dolayı ödeme emri belgesi üzerinde yapılması gereken gelir vergisi tevkifatının eksik yapılmasının sorumlusunun Muhasebe Yetkilisi değil, bu belgesi düzenleyerek ödenmek üzere Mali Hizmetler Müdürlüğüne gönderen harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı “Ek ilamın 2 inci maddesinde, gelir vergisi tevkifatının eksik yapılması nedeniyle ilama bağlanan tazmin hükmünün Temyiz Kurulunca sorumluluk yönüyle bozulması üzerine Dairece sorumluluğa yapılan itirazlar 5018/38, 213/11 sayılı Kanun maddeleri ve muhasebe yetkililerinin çalışına, eğitim ve sertifika Yönetmeliği çerçevesinde değerlendirilerek bozma kararına karşı direnilmiştir.

İlgili temyiz dilekçesinde, kendisinin muhasebe yetkilisi olduğunu tazmin konusundan sorumlu olmayacağını ileri sürmüştür.

Tazmin konusundan yalnızca harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlisinin sorumlu olması gerektiği yönündeki itiraz ek ilamda da ayrıntılı olarak vurgulandığı üzere 5018/38, 213/11 sayılı Kanun maddeleri ve muhasebe yetkililerinin çalışma, eğitim ve sertifika Yönetmeliği hükümleri karşısında yersizdir. Çünkü, ilgili mevzuat açıkça bu vergileri kesme mükellefiyeti getirmiş olup, eğer ödeme evrakı üzerinde bunlar hiç hesaplanmamış veya eksik hesaplanmış ise muhasebe yetkilisinin 5018/61- 4 maddesi gereğince evrakı iade etmesi ve bu noksanlık veya hata tamamlandıktan sonra ödemeyi yapması gerekirdi. Diğer taraftan, özellikle vergiler konusunda hemen hemen hiçbir eğitim ve benzeri bir yetişme sürecinden geçmeyen harcama yetkilisi ve düzenleyen gerçekleştirme görevlisinin bu hususta sorumlu olması beklenirken, özellikle temel vergi uygulamaları konusunda bilgi sahibi olması gereken muhasebe yetkilisinin bu konulardan sorumlu olmayacağını ileri sürmesi anlaşılır bir husus olmayıp, ilamda açıkça izah edilen ve yukarıda kısaca sıralanan mevzuat karşısında da geçerliliği olmayan bir itirazdır.

Bu nedenlerle, talebin reddi ile Daire kararının tasdik edilmesi yönünde karar verilmesi uygun olur.” şeklinde görüş bildirmiştir.

Dilekçi her ne kadar muhasebe yetkilisi olarak kendisinin kamu zararından sorumlu tutulamayacağını belirtmişse de;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 38’inci maddesinde;

“Gelirlerin Toplanması Sorumluluğu

Madde 38. Kamu Gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.” denilmektedir.

21.01.2006 tarih 26056 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Muhasebe Yetkililerinin Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 23 üncü maddesinde;

“Muhasebe yetkilisinin görev ve yetkileri

Madde 23 — Muhasebe yetkilisinin görev ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir.

a) Gelirleri ve alacakları ilgili mevzuatına göre tahsil etmek, yersiz ve fazla tahsil edilenleri ilgililerine iade etmek.

…………..

k) Diğer mevzuatla verilen görevleri yapmak.” denilmektedir.

Buna göre muhasebe yetkilileri ilgili maddede tek tek sayılan görevlere ilave olarak diğer mevzuatla verilen görevleri yapmakla da yükümlüdür.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 11 inci maddesinde;

“Vergi Kesenlerin Sorumluluğu:

Madde 11 – Yaptıkları veya yapacakları ödemelerden vergi kesmeye mecbur olanlar, verginin tam olarak kesilip ödenmesinden ve bununla ilgili diğer ödevleri yerine getirmekten sorumludurlar….” denilmektedir.

Yukarıda açıklanan düzenlemelere göre muhasebe yetkilisi, vergi kanunlarına göre vergiye tabi işlemlere ilişkin yaptıkları ödemelerden gerekli vergi tevkifatını yapmakla yükümlüdür.

Bu itibarla, dilekçinin sorumluluk itirazının REDDİNE,

2. 1438 sayılı asıl ilamın 16. maddesi ile verilen tazmin hükmünün, Temyiz Kurulunun 26.06.2012 tarih ve 35319 tutanak numaralı kararıyla “sorumluluğun genişletilmesi için” bozulması üzerine, 1675 sayılı Ek İlamın 3. maddesiyle Yüklenici Sistem Mühendislik’e Birim Fiyat Teklif Usulü ile yaptırılan hizmet alımı işinde, yüklenici edimini yerine getirmediği için sözleşmesi feshedildiği halde, sözleşme hükümleri uyarınca aylık sözleşme bedelinin binde 3’ü oranında ceza kesintisi yapılmaması nedeniyle 859,95 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; Yüklenici Sistem Mühendislik (Murat YENİHAYAT)'a 28.01.2010 tarih ve 2031 sayılı Mali Hizmetler Müdürlüğü yazıları ile dava açılması hususunda Hukuk İşleri Müdürlüğü'ne bildirildiğini ve Hukuk İşleri Müdürlüğü tarafından; Murat YENİHAYAT aleyhine 10/03/2010 Tarihinde açılan Tazminat davasında 10/05/2011 karar tarihi ile Aydın 1. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2010/264 Esas, 2011/580 karar sayılı 859,95 TL tazminatın Murat YENİHAYAT'tan alınarak Aydın Belediyesine ödenmesine karar verdiğini, karar gereği icra takibi başlatıldığını,

Tazmin hükmüne konu olan alacak olduğundan İcra İflas Yasasına göre tahsil işlemlerinin devam ettiğini, yapılan icra takibinin ilama dayalı icra takibi olduğundan 10 yıllık tahsil süresi olduğunu, dolayısıyla 2011 yılında başlatılan icra takibi için 2021 yılına kadar borçludan tahsil imkanı bulunduğundan henüz kesinleşmiş bir kamu zararı olmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı; “Ek ilamın 3 üncü maddesinde, kesilmeyen ceza kesintisi nedeniyle ilama bağlanan tazmin hükmünün Temyiz Kurulunun sorumluların eksik belirlendiği gerekçesiyle bozması üzerine, Dairede yeniden yapılan yargılamada sorumluluğun belirtilen yönde genişletilmesine ödemeye esas belgelerde onaylayan ve düzenleyenlere ait gerekli imzalar bulunmadığı halde ödeme yapıldığından buna imkan olmadığı belirtilerek ilk ilamdaki sorumlulara tazminde tekrar karar kılınmıştır.

İlgili bu kez bu konunun adli yargı konusu edildiği ve firma aleyhine verilen ilam hükmünün icrasına başlandığını ve on yıllık zamanaşımının olduğunu ileri sürmüştür.

İleri sürülen itirazlar yersizdir. Çünkü adli mahkeme ilamı firma (ahiz) hakkında olup, Sayıştay yargısındaki sorumlularla bir ilgisi bulunmamaktadır. Adli mahkemelerde ahizler hakkında hüküm alınması sorumluların sorumluluklarını ve bunların üzerinden tazmin tutarının kaldırılmasını sağlamamaktadır. Alınan adli yargı ilamı çerçevesinde sözkonusu tutarın ahizden tahsil edilmesi halinde ise sorumlunun sözkonusu tutarı ödemesine gerek kalmayacaktır.

Bu nedenlerle, talebin reddi ile Daire kararının tasdik edilmesi yönünde karar verilmesi uygun olur.” şeklinde görüş bildirmiştir.

Dilekçi tazmin hükmü ile ilgili olarak Murat YENİHAYAT aleyhine 10/03/2010 tarihinde dava açıldığını, açılan Tazminat davasında 10/05/2011 karar tarihi ile Aydın 1.Sulh Hukuk Mahkemesi 2010/264 Esas, 2011/580 karar sayılı, 859,95 TL tazminatın Murat YENİHAYAT'tan alınarak Aydın Belediyesine ödenmesine karar verildiğini, buna ilişkin icra takibinin başlatıldığını belirtmişse de; yargı organlarınca verilen kararlar şahsına, olayına ve dönemine münhasır olduğundan ilgili tarafları bağlamakta ve Sayıştay’ın hesap yargılaması açısından belirlediği sorumluları ve verilen kararı değiştirmemektedir. Kaldı ki mahkeme tarafından verilen karar tazmin hükmünü desteklemektedir. Ayrıca icra emri yerine getirilirse, tazmin hükmünün tahsil edilmiş, dolayısıyla Sayıştay ilamı infaz edilmiş olacaktır.

Bu itibarla dilekçi iddialarının reddedilerek 1675 sayılı ek ilamın 3. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 27.01.2015 tarih ve 39964 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.