Sayıştay 3. Dairesi 38665 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2011

• Daire: 3

• Dosya No: 38665

• Tutanak No: 40236

• Tutanak Tarihi: 07.04.2015

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

1. 35 sayılı ilamın 1’inci maddesinde, kadro karşılığı sözleşmeli statüde çalışan personele Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen tavan ücretin aşılarak ödemede bulunulması mevzuata aykırılık teşkil ettiğinden, toplam 56.484.14 TL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde, Genel Müdürlüğün merkez teşkilatında kadro karşılığı sözleşmeli statüde çalışan personele yapılan fazla ödemelerin; Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 7'nci maddesi uyarınca 16 Ocak 2012 tarihli ve B02.1.BYE.0.65.02.855.02-58 sayılı Makam Oluru ile tahsiline karar verildiğini, bu çerçevede anılan Yönetmeliğin "Kamu zararından doğan alacağın tebliği ve takibi" başlıklı 10'uncu maddesine göre gerekli tebligatlar yapılarak, muhasebe kayıtlarına alınmak üzere Başbakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğüne bildirildiğini ve tahsilat sürecinin başlatıldığını, Ağustos 2013 tarihi itibariyle 108.433,95 TL tutarındaki borcun 99.335,15 TL'lik kısmının ödendiğini, kalan borcun tahsiline devam edildiğini, ikinci dilekçesinde ise Aralık 2013 itibarıyle tamamının tahsil edildiğini belirtmektedir.

Sayıştay Başsavcılığı; “İlgilinin esasa ve sorumluluğa bir itirazı bulunmadığı gibi, ilam tutarının Ağustos 2013 tarihi itibariyle tahsil edildiğinden bahsederek, İlam hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir. Bunlar temyiz gerekçesi hususlar olmayıp, yapılan tahsilatta İlam tarihinden sonraya ilişkin ve İlamın infazı niteliğindedir.

Bu nedenlerle, Daire kararının tasdik edilmesi uygun olur.” Şeklinde görüş belirtmiştir.

Dilekçinin esasa ve sorumluluğa bir itirazı bulunmadığı gibi, yapılan tahsilatların tarihleri ayrıntılı olarak verilmediğinden, tahsilatların ilam tarihinden önce veya sonra olmasına göre, yargılamanın iadesini gerektirdiği veya ilamın infazı olup olmadığı hakkında bir değerlendirme de yapılamamıştır. Bu nedenle Kurulumuzca Yapılacak İşlem Bulunmadığına, Oybirliği ile,

2. 35 sayılı ilamın 2’nci maddesinde, 4046 sayılı Kanun uyarınca Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü bünyesinde araştırmacı pozisyonuna atanan personellere 3 yıllık sürenin bitiminden sonra da eski görevlerine ait özel hizmet tazminat oranlarının esas alınarak tazminat ödemesinde bulunulması nedeniyle toplam 3.035,38 TL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde, Ağustos 2013 tarihi itibariyle borcun 7.808,55 TL'lik kısmının tahsil edildiğini, kalan borcun tahsiline devam edildiğini, ikinci dilekçesinde ise Aralık 2013 itibarı ile tamamının tahsil edildiğini belirtmektedir.

Sayıştay Başsavcılığı; “İlgilinin esasa ve sorumluluğa bir itirazı bulunmadığı gibi, yapılan tahsilatların ise tahsilat tarihleri ayrıntılı olarak verilmediğinden, ilam tarihinden önce veya sonra olmasına göre, tazmin hükmünün kaldırılması yönünde veya ilamın infazı olup olmadığı hakkında bir değerlendirme de yapılamamıştır.

Bu nedenlerle, ileri sürülen hususlar tazmin hükmünün kaldırılması yönündeki talebi değerlendirmeye elverişli olmadığından, Daire kararının tasdik edilmesi” Şeklinde görüş belirtmiştir.

Dilekçi tarafından, tazmin hükmünün Ağustos ve Aralık 2013 tarihi itibarı ile tahsil edildiğini bildirilmekte ise de; hüküm tarihinden sonra yapılan tahsilatlar hükmün infazı mahiyetinde olduğu ve konunun esası ile ilgili bir iddia ve itiraz da bulunmaması nedenleri ile Kurulumuzca Yapılacak İşlem Bulunmadığına, Oybirliği ile,

3. 35 sayılı ilamın 3’üncü maddesinde, Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü'nün yurtdışı teşkilatına sürekli görevle atanan üç basın ataşe ve müşavirine ödenen yurtdışı aylıklarda yurtdışı emsal katsayılarının hatalı uygulanması nedeniyle toplam 46.386,44 TL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde, 23/07/2009 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 29/06/2009 tarihli ve 2009/15191 sayılı "Sürekli Görevle Yurt Dışında Bulunan Memurlara Ödenecek Aylıklara İlişkin Karar"ın 2 nci maddesinin 2 nci fıkrasında, "Bu Kararın 1 inci maddesinde yazılı gösterge, katsayı ve diğer unsurlarda bir değişiklik olması halinde, anılan maddeyi değişikliklere göre uygulatmaya ve personelin yurt dışı aylıklarında bir değişmeye yol açmayacak şekilde emsal katsayılarını yeniden belirlemeye Maliye Bakanı yetkilidir" hükmü yer aldığını,

Mezkur karar'ın 2 nci maddesinde yer alan hüküm gereğince her bir mali yılda iki defa olmak üzere Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından yurtdışı emsal katsayılarına ilişkin Genelgeler yayınlandığını, Bu kapsamda, mezkur Genel Müdürlüğün;

1. 12/01/2010 tarihli ve 266 sayılı yazısında,

2. 09/07/2010 tarihli ve 10289 sayılı yazısında,

3. 05/01/2011 tarihli ve 80 sayılı yazısında,

4. 06/07/2011 tarihli ve 8842 sayılı yazısında,

5. 12/01/2012 tarihli ve 406 sayılı yazısında, şu hükümlerin yer aldığını;

"Sürekli görevle yurtdışında bulunan memurların aylıklarına uygulanacak emsal katsayılar hakkındaki 29/06/2009 tarihli ve 2009/15191 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 1 inci maddesinde yer alan ve yurtdışı aylıklarının hesabında esas alınan unsurlarda meydana gelen değişiklikler nedeniyle; aynı Karar'ın 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının Bakanlığımıza vermiş olduğu yetkiye dayanılarak 1/1/2010 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden belirlenen emsal katsayılar ekli cetvellerde gösterilmiştir...

...yazımıza ekli cetvellerde yer alan emsal katsayıların esas alınarak, ödemelerin 2009/15191 sayılı Bakanlar Kurulu Kararındaki düzenlemeler çerçevesinde yapılması gerekmektedir." Denildiğini,

Bu hükümler çerçevesinde, 2009/15191 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca sürekli görevle yurt dışına atanan memurların atandıkları tarihte almakta oldukları yurt dışı aylıklarında bir değişmeye yol açmayacak şekilde emsal katsayılarını yeniden belirlemeye Maliye Bakanı yetkili kılındığını, 29/06/2009 tarihli ve 2009/15191 sayılı BKK ile yürürlükten kaldırılan 2/4/2004 tarihli ve 2004/7356 sayılı Karar'da da aynı düzenlemenin yapıldığını,

Yukarıda yer verilen Bakanlar Kurulu Kararının amir hükmü çerçevesinde ilgililerin aylıkları hesaplanırken almakta oldukları aylık miktarı düşürülmeyecek şekilde işlem yapıldığını,

Ancak gecikmeye neden olunmaması amacıyla 2011 Taslak Denetim Raporundaki bulgu ve öneriler doğrultusunda borcun ilgililerden tahsiline başlandığını,

Ayrıca Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 13, 14 ve 15. maddelerinde, tespit edilen kamu zararlarının, rızaen ve sulh yoluyla, takas yoluyla veya icra yoluyla tahsil edileceğinin ifade edildiğini, bu çerçevede rızaen ödemeyi kabul etmiş ilgililer yerine sorumlulara ödettirilmesi yoluna gidilmesine gerek olmadığını, kamu kaynağı yerine döndüğünde ortada kamu zararı kalmayacağını, ayrıca sebepsiz zenginleşen tarafın ilgililer olması ve ödemeyi kabul ettikleri halde, sehven yapılan işlemlerden dolayı sorumlulara ödettirilmesi yoluna gidilmesinin hakkaniyete uygun olmadığını, maaş ödemeleri yapılırken (maaş birimi çalışanlarının da ) bahsi geçen sorumluların kusurlu olmadığını, 5018 sayılı Kanuna göre bir kamu zararından bahsedilmesi için her somut olayda kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemin tespit edilmesi ve bu işlem veya eylemle zarar arasında uygun illiyet bağının kurulması gerektiğini belirterek ilamın kaldırılmasını talep etmiştir.

Sayıştay Başsavcılığı; “..İlgili temyiz dilekçesinde; tazmine konu edilen tutarları ahizlerinin rızaen ve taksitle ödemeyi kabul ettiklerini ve tahsil edilmeye başlandığını, kendilerinin bir kusuru olmadığından bir kamu zararından bahsedilemeyeceğini belirterek, tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Alacağın sorgudan hareketle genel hükümlere takip ve edilmesi tazmin hükmünün dolaylı olarak infazı olup, temyize ve tazmin hükmünün kaldırılmasına etkili bir husus değildir. Kusurlu ve illiyet bağı noktasında yapılan itirazlar ise yerinde değildir. Çünkü, mevzuatına aykırı ödemeye neden olmak suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmiştir. Bu nedenlerle, talebin reddi ile Daire kararının tasdik edilmesi uygun olur.” Şeklinde görüş belirtmiştir.

Sorumluluk iddiaları ile ilgili olarak;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesinde; “Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga:22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, esas alınır.”

Bu hükme göre, mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması suretiyle(mevzuata aykırı ödeme yapılması) kamu zararına neden olunmaktadır.

5018 sayılı Kanunun hesap verme sorumluluğunu "Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır" şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 32'nci maddesinde "Harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumlu olduğu; 33' üncü maddesinde "gerçekleştirme görevlilerinin, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütecekleri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumlu tutulacakları hüküm altına alınmıştır.

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 7’nci maddesinde, “Bu Kanunun sorumlular ve sorumluluk halleri uygulamasında; 5018 sayılı Kanun ve Sayıştay denetimi ile ilgili diğer kanunlarda belirtilen sorumlular ve sorumluluk halleri esas alınır.

…

(3) Sorumlular; mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurularak oluşturulan ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazmin ile yükümlüdür….” hükmü yeralmaktadır.

Bu hükümlere göre, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin mevzuata aykırı işlemlerinden dolayı sorumlulukları sözkonusu olduğundan, dilekçilerin sorumluluk ile ilgili iddialarının reddine karar verildikten sonra konunun esasına geçildi.

2009/15191 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'na ekli "Sürekli Görevle Yurt Dışında Bulunan Memurlara Ödenecek Aylıklara İlişkin Karar"'ın "Yurt dışı aylığının hesaplanmasında esas alınacak unsurlar"' başlıklı 1 inci maddesinin 1 inci fıkrasında;

"Kurumların yurt dışı kadrolarında görev alan Devlet memurlarının aylıklarının ödenmesinde,

a)657sayılı Devlet Memurları Kanununun 43 üncü maddesinin (A) bendinde yer alan Aylık Gösterge Tablosu,

b)2009 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununda belirlenen 0,05592 aylık katsayısı,

c)193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesi ile tespit edilen %15 gelir

vergisi oranı,

ç) 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununa tabi olarak çalışmış ve bu nedenle 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 4 üncü maddesi

gereğince sigorta primleri 5434 sayılı Kanun hülcümlerine göre belirlenmeye devam olunanlar için %16 oranında emekli keseneği,

d) 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun mükerrer 30 uncu maddesi ile belirlenen binde 6 oranında damga vergisi,

e) Aşağıda yazılı döviz kurları,

DÖVİZİN CİNSİ DÖVİZ SATIS KURU

1 A.B.D Doları 1,5345

1 Euro 2,1420

1 Avustralya Dolan 1,1989

1 Danimarka Kronu 0,28767

1 İngiliz Sterlini 2,4317

1 İsviçre Frangı 1,4083

1 İsveç Kronu 0,20437

1 Japon Yeni 0,01631

1 Kanada Dolan 1,3574

1 Kuveyt Dinarı 5,3226

1 Norveç Kronu 0,24069

1 Suudi Arabistan Riyali 0,40918"

"Emsal katsayı cetvelleri" başlıklı 2 nci maddesinin 2 nci fıkrasında; "Bu Kararın 1 inci maddesinde yazılı gösterge, katsayı ve diğer unsurlarda bir değişiklik olması halinde, anılan maddeyi değişikliklere göre uygulatmaya ve personelin yurt dışı aylıklarında bir değişmeye yol açmayacak şekilde emsal katsayılarını yeniden belirlemeye Maliye Bakanı yetkilidir." Denilmektedir.

Anılan Karar'ın 1 inci maddesinde sayılan unsurlar arasında yer alan aylık katsayısında meydana gelen değişikliklere ilişkin olan yeniden uygulatma ve personelin yurt dışı aylıklarında bir değişmeye yol açmayacak şekilde emsal katsayılarını yeniden belirleme konusunda verilen yetki doğrultusunda, Maliye Bakanlığı'nın her yılın Ocak ve Temmuz aylarında konuyla ilgili Genelgeler yayımlamaktadır.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelemesinde, 04.09.2009 tarih ve 2009/11196 sayılı müşterek karar ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Basın Müşavirliği Basın Müşaviri kadrosuna atanan Şube Müdürü Emine Nazan ER, New York Büyükelçiliği Basın Müşavirliği Ataşe kadrosuna atanan Şef Yeşim SERTKAN ile Viyana Büyükelçiliği Basın Müşavirliği Ataşe kadrosuna atanan Bünyamin TAŞDEMİR'in 2011 yılı yurtdışı aylıklarının hesaplanmasında 2011 yılı ilk ve ikinci altı aylık dönemleri için Maliye Bakanlığı Genelgeleri ile belirlenen emsal katsayılarının uygulanması gerekirken, ilgililerin atandıkları tarihte geçerli olan 01.08.2009 tarihli emsal katsayılarının dikkate alındığı ve buna göre ödeme yapıldığı görülmüştür.

Dilekçi tarafından amir hükmü çerçevesinde ilgililerin aylıkları hesaplanırken almakta oldukları aylık miktarı düşürülmeyecek şekilde işlem yapıldığı belirtilmekte ise de, Esasen Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen temel kural memur aylık katsayısı gibi unsurlardaki değişiklikler karşısında yurtdışı aylıklarda düşüşün değil, bir değişmenin olmamasıdır. İlamda örnekleri ile açıklandığı üzere Maliye Bakanlığı Genelgelerinin uygulanması sonucu personelin almakta olduğu aylık miktarında herhangi bir azalma sözkonusu değildir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddi ile, 35 sayılı ilamın 3 üncü maddesiyle toplam 46.386,44 TL.’ye tazmin hükmünün TASDİKİNE, Oybirliği ile,

Karar verildiği 07.04.2015 tarih ve 40236 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.