Sayıştay 3. Dairesi 382 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 3

• Karar Tarihi: 22.04.2021

• Karar No: 382

• İlam No:

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

İdari Para Cezası

…......... tarihli ve …......... sayılı sayılı ilamın …......... üncü maddesiyle hüküm dışı bırakılan konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50 nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü gereğince görüşülmesinin devamına karar verildi.

Anılan ilam maddesinde;

3194 sayılı İmar Kanununun 42 nci maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen idari para cezalarından bir kısmının, İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığınca mevzuata aykırı şekilde eksiltme işlemine tabi tutulması sonucu sebebiyet verildiği iddia edilen …......... TL tutarındaki kamu zararının;

…......... TL’sinin …......... tarihli ve …......... numaralı Muhasebe İşlem Fişi ile 2019 yılı içinde,

…......... TL’sinin ise düzenlenen Muhasebe İşlem Fişleri ile 2018 yılı içinde,

kayıtlardan çıkarılarak gider kaydedilen idari para cezalarına ilişkin olduğu,

Ayrıca, tahsil edilmeyen idari para cezalarının iptaline ilişkin talepleri, 5018 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin vermiş olduğu “alacak takip görevi” gereğince değerlendirmeksizin yani söz konusu alacakların 6183 sayılı Kanunda tanımlandığı üzere “tahsil edilemeyen alacak” vasfını kazandığına (haczi kabil mal varlığının bulunmadığına veya haczedilen mal varlığının satılarak paraya çevrilmesine rağmen satış bedelinin alacak tutarını karşılamadığına) ilişkin bir tespit yaptırmaksızın doğrudan İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığına gönderen ve söz konusu iptal istemlerinin anılan Daire Başkanlığınca yapılması gerektiğini bildiren Mali Hizmetler Dairesi Başkanının sorumluluğa dahil edilmediği,

belirtilerek,

Toplam …......... TL tutarındaki idari para cezasının;

• 2019 yılı içinde kayıtlardan çıkarılan …......... TL’si için, gerek 6085 sayılı Sayıştay Kanununun “Yargılamaya esas rapor” başlıklı 48 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin hesap ve işlemlerinin denetimi sırasında denetçiler tarafından kamu zararına yol açan bir husus tespit edildiğinde sorumluların savunmaları alınarak mali yıl sonu itibariyle yargılamaya esas rapor düzenlenir. …” hükmü gerekse Sayıştay Denetim Yönetmeliğinin “Düzenlilik denetiminin esasları” başlıklı 14 üncü maddesinin (a) bendinde yer verilen; “Denetim cari yıl esası ile kamu idaresi temelinde yürütülür. …” hükmü uyarınca, 2018 yılı hesabı nezdinde hüküm tesisine imkan bulunmadığına,

• 2018 yılı içinde kayıtlardan çıkarılan …......... TL’si için ise asılları temin edilecek Muhasebe İşlem Fişlerinin ilişikli tutulması ve gerek söz konusu Muhasebe İşlem Fişlerini Harcama Yetkilisi sıfatıyla imzalayan gerekse 5018 sayılı Kanundan kaynaklı takip görevini yerine getirmeden alacakların silinmesini İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığından talep eden Mali Hizmetler Dairesi Başkanının da sorumluluğa dahil edilmesi suretiyle yeni bir sorgu yapılmasına ve alınacak savunmalar üzerine düzenlenecek ek raporun yargılanmasına değin konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50 nci maddesi uyarınca hüküm dışı bırakılmasına,

karar verilmiş,

Bunun üzerine; Denetçi tarafından 2018 yılına ait …......... TL tutarındaki idari para cezası için ek sorgu yapılmış ve daha önce sorumluluğa dahil edilmemiş olan kamu görevlisinin de savunması alınarak ilama esas ek rapor düzenlenmiş olup, söz konusu ek rapor ile eki bilgi ve belgeler de Daire tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmiştir.

03.05.1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun “İdari müeyyideler” başlıklı 42 nci maddesinin ilk iki fıkrasında;

“Bu maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari müeyyideler uygulanır.

Ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, aşağıdaki şekilde hesaplanan idari para cezaları uygulanır:”

denilmiş ve aynı maddenin takip eden fıkralarında söz konusu idari para cezasının hesaplanma ve uygulanmasına ilişkin ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir.

03.07.2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 34 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ile de “Kanunlarda öngörülen cezaları vermek” encümenin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

Nitekim, Rapora konu idari para cezaları da …......... Belediyesi Encümeni tarafından 3194 sayılı Kanunun yukarıda bahsedilen 42 nci maddesi uyarınca kesilmiş ve ilgilileri …......... ve ….........’e tebliğ edilerek tahakkukları gerçekleştirilmiş alacaklardır.

Diğer taraftan, 11.05.2018 tarihli ve 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun 16 ncı maddesiyle 3194 sayılı Kanuna eklenen geçici 16 ncı maddede;

“Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. …

…

Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun ve 2960 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir.

…”

hükümlerine yer verilmiş,

Ayrıca, 21.07.1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer'i amme alacakları ve aynı idarelerin akitten, haksız fiil ve haksız iktisaptan doğanlar dışında kalan ve amme hizmetleri tatbikatından mütevellit olan diğer alacakları ile; bunların takip masrafları hakkında bu kanun hükümleri tatbik olunur.” denilmiş ve 3 üncü maddesinde de; tahsil edilemeyen amme alacağı; “Amme borçlusunun bu Kanun hükümlerine göre yapılan mal varlığı araştırması sonucunda haczi kabil herhangi bir mal varlığının bulunmaması, haczedilen mal varlığının satılarak paraya çevrilmesine rağmen satış bedelinin amme alacağını karşılamaması gibi nedenlerle tahsil edilemeyen amme alacakları” şeklinde tanımlanmıştır.

6183 sayılı Kanunda öngörülen mal varlığı araştırmasının yapılması ve varsa haczi kabil mal varlığı üzerinde haciz gerçekleştirilerek alacağın tahsilinin sağlanması amacıyla gerekli icra işlemlerin başlatılması noktasında yetkili ve görevli birim ise 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasındaki;

“Kamu idarelerinde aşağıda sayılan görevler, malî hizmetler birimi tarafından yürütülür:

…

e) İlgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek.

…”

hükmümden de anlaşılacağı üzere mali hizmetler birimidir.

Nitekim, Rapora konu idari para cezalarının silinme sürecine bakıldığında da;

• Belediye Encümeni tarafından adlarına idari para cezası kesilen ve 3194 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen geçici 16 ncı maddesi ile öngörülen düzenlemeden yararlanmak isteyen …......... ve ….........’ün, bahsedilen maddede öngörülen yapı kayıt belgelerini alarak, tahsil edilmemiş olan cezalarının iptali için Belediyenin Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığına başvurduğu,

• Anılan Daire Başkanlığı tarafından; söz konusu idari para cezalarının takibi amacıyla ilgili Mükelleflere ödeme emirleri tebliğ edildiği, adlarına haciz varakaları düzenlendiği, ayrıca Bankalara, …......... İl Emniyet Müdürlüğüne (Trafik Tescil Müdürlüğüne), …......... Tapu Müdürlüğü ile …......... Tapu Müdürlüğüne haciz bildirisi tebliğ edildiği, ancak tüm bu işlemlere rağmen gerekli tahsilatın sağlanamadığı, dolayısıyla da, 3194 sayılı Kanunun geçici 16 ncı maddesi kapsamında “tahsil edilemeyen kamu alacağı” vasfını kazandığı anlaşılan idari para cezalarının, aynı Kanun maddesine dayanılarak silinmelerini teminen İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığına bildirildiği,

• Nihayetinde de silme işleminin tüm bu sürecin sonunda yapılan bu bildirim üzerine gerçekleştirildiği,

görülmüştür.

Bu itibarla, …......... tarihli ve …......... sayılı sayılı ilamın …......... üncü maddesiyle verilen hüküm dışı kararının kaldırılmasına ve mevzuatın verdiği yetkiye uygun şekilde silindiği anlaşılan toplam …......... TL tutarındaki idari para cezası için ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.