Sayıştay 3. Dairesi 37731 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 3

• Dosya No: 37731

• Tutanak No: 39936

• Tutanak Tarihi: 20.01.2015

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

1. 1155 sayılı İlam’ın 1. maddesi ile Basit usulde vergilendirilen ve KDV’den istisna edilen mükellef Asrak Elektrik'ten yapılan mal ve hizmet alımı için yersiz KDV ödenmesi nedeniyle 1.064,93 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; muhasebe yetkilisinin mali sorumluluğunun 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun "Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumluluklar" başlıklı 61. maddesi, Muhasebe Yetkilisi Adaylarının Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Muhasebe Yetkililerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin "Ödeme emri belgesi ve ekleri üzerinde yapılacak kontroller" başlıklı 29. maddesi ile Sayıştay Genel Kurulunun 5189/1 sayılı Kararının 5/b “Ödemeye Esas Belgelerin Eksikliği ve Maddi Hata Bulunması Durumunda Sorumluluk” başlıklı bölümünde düzenlendiğini,

Bu mevzuat hükümleri bir bütün olarak dikkate alındığında maddi hataya ilişkin muhasebe yetkilisinin sorumluluğunun muhasebe işlemine dayanak teşkil eden belgelerde kolayca görülebilen ve yorum gerektirmeyen rakamların aritmetik işlemlerinin yanlış yapılması neticesinde gelir, alacak, gider ya da borç tutarının hatalı olarak belirlenerek muhasebe kayıtlarının da buna dayalı olarak tesis edilmesi halinde gündeme geldiğini,

Bu durumda alınan mal ve hizmetin vergiden istisna olup olmadığının bilinmesinin mevzuat bilgisi olmadan mümkün olmaması nedeniyle tazmin hükmünün konusunun maddi hata değil de mevzuata aykırı olarak yapılan bir ödeme olarak değerlendirilmesi gerektiğini, ödemeye esas düzenlenen fatura ile diğer belgelerde herhangi bir hesap hatası bulunmadığı için konunun maddi hata olarak değerlendirilerek muhasebe yetkilisinin sorumluluğuna gidilmesinin hakkaniyetle de bağdaşmayacağını, aksi düşünüldüğünde bir görevliye ödenecek ek ödemenin oranları, maaş ve ücretlerinden kesilmesi gereken verginin oranı, tevkifat oranları, yanlış harcırah tespiti gibi ilgili mevzuatında düzenlenen hususlarda yapılan ödemelerin de maddi hata olarak değerlendirilmesinin mümkün olduğunu, bunun da 5018 sayılı Kanunun hiç yürürlüğe girmediğinin kabulü anlamına geleceğini,

Hal böyleyken ödeme belgelerinde gösterilen rakamların dışında başka rakamlar belirlenmediği ve rakamların çarpımı ile toplamlarında herhangi bir hatanın bulunmadığı ve belirlenen bu rakamların da muhasebe kayıtlarına yanlış geçirilmediği ortadayken muhasebe yetkilisinin sorumluluğuna hükmedilmesinin kendileri açısından bir mağduriyete neden olduğunu belirterek bu nedenle görevinin gerektirdiği sorumlulukla hiçbir ilgisi bulunmayan tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılamasında; “İlamın 1 nci maddesi ile basit usulde vergilendirilen ve KDV’den istisna teslim için KDV ödenmesi nedeniyle tazmine hükmedilmiştir.

Temyiz talebi yerindedir. Çünkü, hatalı tahakkuk işlemi yapılmıştır. Mevzuata aykırı tahakkukun maddi hata kapsamında kontrolü mümkün olmayıp, böyle bir kontrol doğrudan mevzuata uygunluğa girer ki, muhasebe yetkilisinin 5018 sayılı Kanun çerçevesinde böyle bir yetki ve görevi yoktur.

Bu nedenle, temyiz talebinin sorumluluk yönüyle kabulü ile tazmin hükmünün ilgili bakımından kaldırılması uygun olur.” şeklinde görüş bildirmiştir.

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 38. maddesinde;

“Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.”,

Aynı Kanunun 61. maddesinde;

“Muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir. Bu işlemleri yürütenler muhasebe yetkilisidir. Memuriyet kadro ve unvanlarının muhasebe yetkilisi niteliğine etkisi yoktur. Muhasebe yetkilisi bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumludur.

Muhasebe yetkilileri ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde;

a) Yetkililerin imzasını,

b) Ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan belgelerin tamam olmasını.

c) Maddi hata bulunup bulunmadığını.

d) Hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri.

Kontrol etmekle yükümlüdür.

Muhasebe yetkilileri, ilgili mevzuatında düzenlenmiş belgeler dışında belge arayamaz. Yukarıda sayılan konulara ilişkin hata veya eksiklik bulunması halinde ödeme yapamaz.

(…)” hükümleri yer almakta,

Yine 14.06.2007 tarih ve 5189/l Karar No.lu 5018 Sayılı Kanun çerçevesinde sorumlu tutulacak görevli ve yetkililerin belirlenmesi hakkında Sayıştay Genel Kurul Kararının 5. maddesinde muhasebe yetkilisinin görev ve sorumlulukları ayrıntılı bir şekilde belirtilmiş olup, burada da muhasebe yetkilisinin ödemenin mevzuata uygunluğunu kontrol etme sorumluluğu bulunduğuna ilişkin bir ifadeye yer verilmemiştir.

Buradan da anlaşılacağı üzere muhasebe yetkililerinin yapılan ödemenin içeriğinin mevzuata uygun olup olmadığını inceleme yetkileri olmadığı gibi, yetkilerinin olmadığı bir hususta sorumlu tutulmaları da mümkün değildir. Tazmin hükmünün dayanağı vergiye ilişkin bir husus olmakla beraber söz konusu vergi idarece tahsil edilen bir kamu geliri değil; idare tarafından yükleniciye ödenen bir giderdir. Alınan mal ve hizmetin vergiden istisna olması hususu, mevzuatın bilinip doğru uygulanmasıyla ilgilidir. Dolayısıyla (ilgili mevzuat hükmü gereği alınan mal ve hizmetin vergiden istisna olması konusunda) muhasebe yetkilisinin yapılan ödemenin mevzuata uygunluğu ile ilgili sorumluluğu bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dilekçinin sorumluluk yönünden yaptığı itirazın kabulü ile 1155 sayılı ilamın 1. maddesiyle 1.064,93 TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün usulden bozularak sorumlulukların yeniden belirlenmesi için dosyanın hükmü veren daireye TEVDİİNE,

2. 1155 sayılı İlam’ın 2. maddesi ile Teknik İnşaat Taahhüt Turizm Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki 295.000,00 TL ihale bedelli "Tarım Reformu Aydın Bölge Müdürlüğü Didim Eğitim Merkezi İnşaatı İşi"nde, iş artışı üzerinden damga vergisi kesilmemesi nedeniyle 219,74 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi 1155 sayılı İlam’ın 2. maddesi ile verilen 219,74 TL tutarındaki tazmin hükmüne itiraz etmekte ise de; söz konusu İlam’ın 2. maddesi ile verilen tazmin hükmü, yargılamanın iadesi yoluyla düzenlenen 27.09.2012 karar tarihli 1341 sayılı Ek İlam’la kaldırılmış bulunduğundan; bu hususta Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

Karar verildiği 20.01.2015 tarih ve 39936 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.