Sayıştay 3. Dairesi 37642 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 3

• Dosya No: 37642

• Tutanak No: 38677

• Tutanak Tarihi: 25.03.2014

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1016 sayılı İlamın 4. maddesi ile İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesinde çok zamanlı tarifeyi hesaplayan elektronik sayaç sistemleri kurulu olmasına rağmen gerekli başvurunun yapılmaması sonucunda; elektrik tüketimlerinin daha yüksek birim fiyatla tek zamanlı tarife üzerinden faturalandırıldığı gerekçesiyle 61.868,48 TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Dilekçi temyiz dilekçesinde özetle; Fakültelerinin 2009 yılı hesaplarının 2010 yılı Mayıs ayında Sayıştay tarafından incelenmeye başlandığını ve Sayıştay sorgusu ile tek zamanlı-çok zamanlı tarife uygulanması hakkında bilgi sahibi olunduğunu, bu tarihe kadar elektrik tüketimine yönelik Maliye Bakanlığı ve tasarruf tedbirlerini çıkaran Başbakanlık dahil hiçbir kamu kurumunun ilgili yazılarında ve BEDAŞ'ın faturalarında ve duyurularında tekli veya çoklu sisteme geçilmesinin avantaj ve dezavantajlarının hiçbir şekilde belirtilmediğini, oysa elektrik tüketiminde benzer konu olan kompanzasyon uygulaması hakkında bir çok yönlendirici düzenleme yapıldığını, Sayıştay sorgusu ile konudan haberdar olununca, Üniversitenin konunun aydınlığa kavuşması için 01.09.2010 tarih, 50710 sayılı yazı ile konu Maliye Bakanlığı'ndan Sayıştay sorgu varakasının cevabına esas teşkil edecek görüş istenildiğini, bu güne kadar hala cevap gelmediğini, ayrıca, Rektörlüğün konunun Sayıştay sorgulamasından dolayı elektrik enerji tüketiminin tek zamanlı veya çok zamanlı kullanımından dolayı bir kamu zararının doğmaması amacıyla Sayıştay sorgusuna verilecek cevaba esas olmak üzere 13.08.2010 tarih, 47584 sayılı yazı ile Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş. Genel Müdürlüğü'ne yazıldığını ve dilekçe ekinde görüleceği üzere 23.08.2010 tarih, 25029 sayılı Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin Üniversiteye yazdığı cevabi yazıda; “Çok zamanlı tarifeyi seçmek müşteriler açısından her zaman karlı olunabilecek bir durum değildir. Karlı olma birim fiyatı düşük olan gece 22:00-06:00 gündüz 06:00-17:00 zaman aralığında yoğun olarak elektrik kullanımı olduğu durumlarda söz konusudur. Gün içi elektrik kullanımının tam olarak kestirilemediği, puant dönemi 17:00-22:00 elektrik kullanımının arttığı veya artacağı bir durumda tarife değişikliğinden zarar edebilmede söz konusu olabilmektedir.” denildiğini, bu değişikliğin boyutları da göz önüne alındığında ilgili idareden hiçbir şekilde Üniversiteye ve Fakülteye yazılı ve sözlü uyarıda bulunulmadığını, dilekçe ekindeki faturalardan da görüleceği üzere faturaların duyuru ve bilgi hanelerinin boş olduğunun görüleceğini, Üniversite İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı Gerçekleştirme Görevlisi Mehmet Uğur KIZILHİSAR’ın 17.08.2010 tarihinde BEDAŞ'a “Elektronik sayaç kullanarak elektrik tüketen ve kurumunuzca elektrik sağlanan kamu kuruluşlarında çok zamanlı okumalı tarifeden Üniversitelerin hangileri ve hangi birimlerine elektrik faturası düzenlenerek tahsilatının yapıldığı hususunda tasdikli birer belge örneğinin, öyle bir fatura düzenlenmemiş ve tahsil edilmemiş ise düzenlenmediği ve tahsil edilmediği yönünde tasdikli bir belge örneğinin Bilgi Edinme Hakkı Kanununun ilgili maddeleri çerçevesinde tarafına verilmesi” talepli dilekçesi ile müracaat ettiğini ve adı geçen kişiye ilgili şirketin 26.08.2010 tarih 25442 sayılı cevabi yazısında İstanbul'da yalnızca Sağlık Bakanlığı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği'nin 533866 No.lu çok zamanlı tarife üzerinden aboneliği olduğunun belirtildiğini, yani kısacası İstanbul'da bir çok kamu kurumu olmasına rağmen tek zamanlıdan çok zamanlı tarifeye geçen yalnızca bir kurum olduğunun görüleceğini, Fakültelerinin de 01.10.2010 tarihinden itibaren çoklu sisteme geçtiğini, burada bir kamu zararı doğmadığını, Fakültenin tüm elektrik giderlerinin irdelenmesi ve doğru bir yapıya kavuşturulması amacıyla bu geçen süreler içinde çalışmalar yapıldığını, Sayıştay sorgusu gereği birimlerden tedbir alınmasının istenildiğini, ayrıca, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı'nda komisyon kurularak takip eden ayların elektrik tüketimlerinin izlenmesi ve dönem sonunda karar verilmesinin istenildiğini ve komisyonca dilekçe ekinde belirtildiği üzere kamu zararının oluşmadığının ifade edildiğini, elektrikte birden fazla tarife uygulamasına geçilmesinin nispeten çok yeni bir durum olduğunu ve elektronik sayaç kullanılması neticesi doğduğunun sorgudan anlaşılabildiğini, manuel saat kullanan birimlerde bu ayrıştırma yapılamadığından zarar gözüktüğünü, ülkemizdeki birçok kamu kurumu gibi ilgili Fakültenin de bu yeni mevzuat uygulamasının nasıl sonuç doğuracağını önceden kestirebilecek bilgi ve deneyime sahip olmadığını, ortaya çıktığı iddia edilen kamu zararının bir tarife seçimi ile ilgili ve elektronik sayaç kullanımı ile ortaya çıkan bir olay olduğunu, bu tarifelerden tek zamanlı olanın seçilmemesi nedeniyle kamu zararının çıkmayacağının elektrik tüketimi yapılmadan bilinebilecek bir durum olmadığını, Fakültenin bir eğitim kurumu olması, gece eğitimi olmaması, mevsimsel değişikliklerin eğitim döneminde olması, yıl içinde eğitim ayları ve eğitime ara verilen aylar olmasının bir yılı içine alan bir tüketim değerlendirilmesini gerektirdiğini, tüketim ortaya çıkmadan hangi tarifenin yararlarına olacağını önceden bilebilmenin mümkün olmadığını ayrıca İlamda çok zamanlı sayaçlar olmasına rağmen çok zamanlı tarife uygulanmadığından kamu zararının ortaya çıktığının iddia edildiğini, oysa çok zamanlı tarifeye geçilmesi için sadece uygun sayacın olmasının yeterli olmadığını, bunun yanında çok zamanlı tarifeye geçilmesi için bir talebin de olması gerektiğini, bu talepte ise tarife değişikliğinin takip eden ayda yürürlüğe girmekte olduğunu, dolayısıyla takip eden ayda çok zamanlı tarifenin daha uygun bir fiyatlandırma olacağını öngörebilmenin bir yıl boyunca ay ay tüketimi takip etmeden mümkün olmadığını, bu tarife çeşitliliği hususundaki mevzuat değişikliği hakkında, düzenleyici üst kurumlar veya ilgili Bakanlıklarca bir yazı veya genelge ile Üniversite ve Fakültenin bilgilendirilmediğini, Türkiye'de birçok kamu kurumunun kendi Fakülteleri gibi değişiklikten zamanında haberdar olamadığını, tüketilmeyen bir elektrik bedelinin ödenmesinin söz konusu olmadığını, kamu zararı olduğu iddia edilen ödemenin tüketilen elektrik bedeline ilişkin olduğunu, bir yazı, genel yazı, talimat, direktif, yönerge, genelge vb. ile işaret edilmediğinden seçilecek tarife konusunda da mevzuatın kurumlara takdir yetkisi tanıdığının kabul edilmesi gerektiğini, oysa şahsının savunmasında Üniversite Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığı'nın konu hakkındaki raporu da iliştirilerek bilgiye erişilemediği ve belli bir tarifenin seçilmesi gerektiği hususunda bir yönerge/tasarruf tedbiri/genelge/tebliğ/genel yazı/talimat/açıklama yayımlanmadığı/tebliğ edilmediği, sayaç değişimine bağlı yararın ölçülmesi için 2009 yılından başlayarak bir yıllık yararlılık tespiti için sürece girildiği şeklinde savunma yapıldığını ancak İlamdan bu savunmanın dikkate alınmadığının anlaşıldığını, bu durumun İlamın verildiği Daire tarafından konuya bu şekilde yaklaşılmasının delil/karine teşkil edip etmeyeceğinin Kurulumuzun takdirine bırakıldığını, tarife belirlemede takdir yetkisinin değerleme neticesinde kamu yararına kullanıldığını, ancak uygulamanın yeni yürürlüğe girdiği geçiş aşamasında hangi seçeneğin yararlarına olduğunun tespiti için bu takdir yetkisinin tek zamanlı tarife üzerinden kullanılması yönünde, Sayıştay sorgusu ile bilgiye erişimden sonra yapılan bir yıllık değerlendirme neticesinde ise takdir yetkisinin çok zamanlı tarife üzerinden kullanılması yönünde işlem tesis edildiğini, sonuç olarak kamu zararı değerlendirmesinin bir olasılık üzerinden ileri sürüldüğünü belirtmek suretiyle tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılamasında özetle; ilgilinin tazmin kararının kaldırılması talebinin yerinde olduğu, çünkü, çoklu sisteme ilişkin sayacın/sayaçların takıldığında yeni tarife talebinde bulunulmasının, çok zamanlı tarife sistemi kurulmasına karar veren makamın sorumluluğunda olduğu, bunun geç yapılması veya hiç yapılmamasının iç kontrol sisteminin yetersizliğini göstermekte olup, bundan kaynaklanan sorumluluğun da doğrudan bir mali sorumluluktan ziyade idari sorumluluk gerektirdiği, dolayısıyla çok zamanlı tarife kullanılsaydı elde edilmesi mümkün olabilecek bir avantajdan hareketle kamu zararına hükmedilmesinin uygun olmadığı belirtilerek temyiz talebinin kabulü ile tazmin kararının kaldırılmasının uygun olacağı mütalaa edilmiştir.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 8/1/2004 tarihli toplantısında, 1 Ocak 2004 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş., Meram Elektrik Dağıtım A.Ş., Körfez Elektrik Dağıtım A.Ş., Trakya Elektrik Dağıtım A.Ş., Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş., Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş., Sakarya Elektrik Dağıtım A.Ş., Karaelmas Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından uygulanacak olan perakende satış tarifelerine ilişkin “Perakende Satış Tarifesi Usul ve Esasları” hakkında aldığı 284/2 sayılı Karar’ın “Tarife Sınıfının Seçilmesi” başlıklı 3’üncü maddesinde:

“1) Müşteri, kendi abone grubu içinde kalmak, aşağıda belirtilen şartlar ve istisnalara uygun olmak kaydıyla tek veya çift terimli tarifelerden birini seçmekte serbesttir.

A-Tek Terimli Tarife: Tüketilen elektrik enerjisi için kilowattsaat (KWh) miktarı üzerinden bedel alma esasına dayalı tarife sınıfıdır.

a) Tek terimli tarifeden elektrik enerji alan müşteriye, yazılı müracaatı halinde gündüz, gece ve puant (elektrik enerjisi tüketiminin en yüksek olduğu dönem) dönemleri için ayrı ayrı belirlenen çok zamanlı tarife uygulanır.

b) Tek terimli tarifeden elektrik enerjisi alan ve çok zamanlı tarife uygulanacak olan müşterinin çok zamanlı ölçüm yapabilen sayacı, kendisi tarafından veya talebi halinde dağıtım şirketi tarafından bedeli karşılığında sağlanarak monte edilecek/ettirilecektir. Uygulama sayacın takıldığı tarihten itibaren geçerli olacaktır.

c) Çok zamanlı tarifelerin uygulanması bakımından;

Puant dönemi : Saat 17.00-22.00

Gece dönemi : Saat 22.00-06.00

Gündüz dönemi : Saat 06.00-17.00

arasındaki dönemdir.

B-Çift Terimli Tarife: Tüketilen elektrik enerjisi için kilowattsaat (KWh) miktarı üzerinden alınan bedel ile buna ek olarak sözleşme gücü karşılığı kilowatt (KW) miktarı üzerinden alınan bedel alma esasına dayalı tarife sınıfıdır.

a) Çift terimli tarifeden elektrik enerjisi alacak müşteri, çekilen gücün en yüksek anlık değerinin belirlenmesi için demandmetreli sayaç monte etmek zorundadır. Bu sayaç müşterinin kendisi tarafından veya talebi halinde dağıtım şirketi tarafından bedeli karşılığında sağlanarak monte edilecek/ettirilecektir.

b) Çift terimli tarifeden enerji alan müşteriye yazılı müracaatı halinde gerekli ölçüm sistemini kurmaları koşuluyla gündüz, gece ve puant (elektrik enerjisi tüketiminin en yüksek olduğu dönem) dönemleri için ayrı ayrı belirlenen çok zamanlı tarife uygulanır.

c) Çift terimli ve çok zamanlı tarifeden enerji alacak müşterinin çok zamanlı ölçüm yapabilen ve demantmetreli sayacı kendisi tarafından veya talebi halinde dağıtım şirketi tarafından bedeli karşılığında sağlanacak ve monte edilecek/ettirilecektir. Uygulama sayacın takıldığı tarihten başlayarak geçerli olacaktır.

d) Çok zamanlı tarifelerin uygulanması bakımından;

Puant dönemi : Saat 17.00-22.00

Gece dönemi : Saat 22.00-06.00

Gündüz dönemi : Saat 06.00-17.00

arasındaki dönemdir.

…”

Denilmektedir.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 30/12/2004 tarihli toplantısında da, 413 sayılı karar doğrultusunda Ocak 2004 tarihli ve 25339 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 31/12/2003 tarihli ve 274-281 sayılı Kurul Kararları ile onaylanan perakende satış tarifeleri ile 15 Ocak 2004 tarihli ve 25347 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 8/1/2004 tarihli ve 284/2 sayılı Kurul Kararı ile onaylanan Perakende Satış Tarifesi Usul ve Esaslarına ilişkin mevcut uygulamaya devam edilmesine karar verilmiştir.

Öte yandan Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından alınan kararla her yılbaşından geçerli olmak üzere onaylanan 21 Dağıtım Şirketi İçin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul Ve Esasların konuyla ilgili “3) Perakende Satış Tarifesi Kapsamındaki Uygulamalar” bölümünde:

“Tedarikçisi dağıtım şirketi olan tüketicileri kapsar.

A-Tek Zamanlı Tarife: Günün tüm zamanlarında tüketilen elektrik enerjisi için, ilgili bileşenlerden oluşan ve tek fiyat olarak uygulanan tarifedir.

B-Çok Zamanlı Tarife: Günün belirlenmiş olan farklı zaman dilimlerinde tüketilen elektrik enerjisi için, ilgili bileşenlerden oluşan ve farklı zaman dilimleri için farklı fiyat uygulanan tarifedir.

Çok zamanlı tarifelerin uygulanması bakımından;

Gündüz dönemi : Saat 06-17

Puant dönemi : Saat 17-22

Gece dönemi : Saat 22-06

arasındaki dönemlerdir.

Müşteri aşağıda belirtilen şartlar dahilinde tek veya çok zamanlı tarifelerden birini seçebilir.

Çift terimli tarife sınıfını seçip, sözleşme gücü 0,7 MW (dahil) ve üzeri olan sanayi abonelerine çok zamanlı tarife uygulanır.

Çok zamanlı tarifenin uygulanabilmesi için, müşterinin çok zamanlı ölçüm yapan sayacının bulunması zorunludur. Çok zamanlı sayacı bulunan müşterilerin, çok zamanlı tarifeyi seçmeleri zorunlu olmayıp, tek zamanlı tarifeyi seçebilirler.

Müşteri, tek veya çok zamanlı tarifeye geçme talebini yazılı olarak yapar. Tarife değişikliği, yazılı talep tarihinin içinde bulunduğu dönem sonundaki endeks tespitleri ile çıkarılacak faturayı takip eden ilk fatura döneminde yerine getirilir.”

hükümleri yer almaktadır.

284/2 sayılı Karar hükümlerinden de anlaşılacağı üzere çok zamanlı tarifeden yararlanmak isteyen müşterinin ancak talebi halinde çok zamanlı ölçüm yapabilen sayaçlar monte edilecek ve bu doğrultuda çok zamanlı tarife (gündüz, puant ve gece) üzerinden elektrik fiyatlandırması yapılacaktır. Bu nedenle dilekçinin de iddia ettiği gibi ilamda belirtilen şekliyle hesaplama yapılabilmesi için idarenin yazılı bir talebinin olması gerekmektedir. Ayrıca, 21 Dağıtım Şirketi İçin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul Ve Esaslar gereğince çok zamanlı sayacı bulunan müşterilerin, çok zamanlı tarifeyi seçmeleri zorunlu olmayıp, tek zamanlı tarifeyi seçebilmeleri imkan dahilindedir.

Bu itibarla, çoklu sisteme ilişkin sayacın/sayaçların takıldığında yeni tarife talebinde bulunulmasının, çok zamanlı tarife sistemi kurulmasına karar veren makamın sorumluluğunda olduğu, bunun geç yapılması veya hiç yapılmamasının iç kontrol sisteminin yetersizliğini göstermekte olduğu ve bundan kaynaklanan sorumluluğun da doğrudan bir mali sorumluluktan ziyade idari sorumluluk gerektirdiği sabit olduğundan; ayrıca Sayıştay İlamı sonrasında, genellikle tasarruf sağlaması açısından kamu yararına olan söz konusu sisteme 01.10.2010 tarihi itibariyle geçilmiş olduğu anlaşıldığından dilekçi iddialarının kabulü ile 1016 sayılı İlamın 4. maddesi ile verilen 61.868,48 TL’nin tazminine ilişkin hükmün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 25.03.2014 tarih ve 38677 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.