Sayıştay 3. Dairesi 37434 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 3

• Dosya No: 37434

• Tutanak No: 39867

• Tutanak Tarihi: 06.01.2015

• Konu:

KARAR

Duruşma talebinde bulunan dilekçi Bekir KOÇ ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1000 sayılı İlam’ın 2. maddesi ile, Buryapı Müh. Paz. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki 98.750,00-TL sözleşme bedelli “Kütahya-Bozüyük Yolu Km: 13+000-13+300 Arasında Meydana Gelen Heyelanda Trafik, Can ve Mal Güvenliğinin Sağlanması İçin Heyelan Temizliği ve Düzenlemesi İşi” 4 iş kaleminden oluşmasına rağmen, işin müteahhidin yüksek birim fiyat teklif ettiği tek iş kalemiyle tamamlanması nedeniyle 28.511,58-TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler dilekçede özetle, Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü yol ağındaki 650-06 K.K nolu Bozüyük-Kütahya Devlet yolunun 25+300-25+600 km’leri arasında 10.02.2009 günü meydana gelen heyelan sonucu Bölge Müdürlüğü Araştırma Başmühendisliğinin teknik elemanları tarafından 12.02.2009 tarihinde heyelan bölgesinde tetkik ve incelemeler yapıldığını ve bu incelemeler sonucunda 28.04.2009 tarihinde heyelan etüt raporu hazırlandığını; Bakım Başmühendisliğinin onaylı heyelan etüt raporuna göre 15.05.2009 tarihinde yaklaşık maliyeti, 1.565.705,00 TL olarak hesapladığını ve Karayolları Genel Müdürlüğünden ödenek talep ettiğini;

Karayolları Genel Müdürlüğünün ödeneği karşılamaması üzerine, Heyelan Etüt Raporunda belirtilen ıslah projesinde Km:13+000-13+300 arasındaki imalatların tamamının yapılmasının yüksek maliyetli oluşu ve ödeneğinin karşılanamaması, yapımının alacağı uzun zaman süreci, heyelanın trafik can ve mal güvenliğine yönelik tehdidinin devam ediyor oluşu nedenleriyle Heyelan Etüt Raporunun öngörüleri doğrultusunda heyelanlı bölge içerisinde trafik akışını kesintiye uğratıp, can ve mal güvenliğini tehlikeye düşüren şev akıntısının olduğu Km:13+180-13+230 arasındaki kesimde heyelan eden kütlenin kaldırılması ve gerekli imalatların yapılması zorunluluğunun hasıl olduğunu;

Heyelan Etüt Raporunun 3. Kısmında Mevcut Durum ve Heyelanın oluş nedenleri başlığında; heyelanın Km:13+180-13+230 arasında mevcut şev eğimleri korunarak ve heyelan eden kısmın temizliğine ve ıslahına yönelik iş kalemleri dikkate alınarak yeni yaklaşık maliyet hesabı yapıldığını ve Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyatları kullanılarak yaklaşık maliyetin 124.197,00 TL olarak hesaplandığını;

124.197,00 TL yaklaşık maliyete göre 29.05.2009 tarih ve 446-17930 sayılı makam oluru ile ihale onayı alınan söz konusu işin, 16.06.2009 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19. maddesine göre açık ihale usulüne göre ihaleye çıkıldığını ve ihalenin 98.750,00 TL ile en düşük teklifi veren BURYAPI Müh.Paz.İnş.Taah. San.Tic.Ltd.Şti. üzerinde kaldığını; 03.07.2009 tarihinde sözleşmesinin imzalanarak 07.07.2009 tarihinde işe başlandığını ve 20.07.2009 tarihinde işin %53,78 gerçekleşme oranı ile tamamlatıldığını;

Söz konusu işin yapımı sırasında; heyelan eden malzemenin yarma şevinden temizlenmesinden sonra söz konusu heyelan şevinin stabilitesini koruduğu, heyelan altında kalan ve zarar gördüğü düşünülen beton hendeğin fazla hasar görmemiş olması, heyelan temizliğinin şevin stabilitesini koruyor olması nedeniyle, Heyelan Etüt Raporu ve 10.02.2009 tarihli tutanak doğrultusunda keşfe konulan şev etek duvarı ve kopmalara karşı istifli tas dolgunun imalatının zaruretinin ortadan kalkmış olması nedenleriyle söz konusu imalatların idarece yaptırılmadığını;

Bu işin ihalesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 19. maddesine göre yapılıp sonuçlandırıldığını ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve teknik kriterlere uyularak imalatların yaptırıldığını;

Adı geçen işin ihalesinin ihale komisyonu tarafından yapılıp en düşük teklifle sonuçlandırıldığını ve ita amiri tarafından onaylandığını; işin ihale safhasının ayrı, uygulama safhasının ayrı olduğunu; ihale konusu işin teknik kriterlere göre yerine getirilmesinin kontrol mühendisi ve harcama yetkililerinin sorumluluğunda olduğunu ve farklı iki konu arasında belirtilen şekilde illiyet bağı kurulmasının mümkün olmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık karşılama yazısında; “İlamın 2 nci maddesinde; dört kalem iş üzerinden yapılan ve yalnızca iş kalemlerinden birim fiyatı en yüksek olan kısma ait imalatın gerçekleştirilmesi nedeniyle, söz konusu imalatın yaklaşık maliyet tablosundaki birim fiyatı ile ihale fiyatı arasındaki fark tutar için tazmine hükmedilmiştir.

İlgililer dilekçelerinde; ihalenin heyelan nedeniyle oluşan göçmenin temizliği ile oluşan diğer hasarların giderilmesine yönelik olarak teknik raporlar çerçevesinde yapıldığını, imalat sırasında şev etek duvarı ve kopmalara karşı istifli taş dolgunun yeniden imalat zaruretinin ortadan kalkmış olması nedeniyle imalatlarından vazgeçilerek, işin % 53,78 gerçekleşme oranı ile tamamlandığını belirtmişlerdir.

İhale konusu iş heyelan nedeniyle ortaya çıkmıştır. Bu durum trafik güvenliği başta olmak üzere can ve mal güvenliği için tehdit oluşturduğundan, işin tüm detayları ortaya çıkarılmadan ihale yapılmak zorunda kalındığı, imalat sırasında ortaya çıkan duruma göre de bazı imalatlardan vazgeçildiği anlaşılmaktadır.

İhale birim fiyat esasına göre toplam bedel üzerinden ihale edilmiştir. İhalenin gerçekleşme aşamasında bazı imalatlardan vazgeçilmesi mümkündür. Bu işte heyelan nedeniyle oluşan göçüğün kaldırılmasından sonra ortaya çıkan duruma göre bazı imalatlardan vazgeçilmiştir. İmalatı yapılan iş kaleminin de yaklaşık maliyet cetvelinde tespit edilen fiyata göre iki katına yakın bir fiyatı içeren imalat kalemi olduğundan bahisle, ilgili iş kalemine ilişkin olarak yaklaşık maliyet birim fiyatı ile ihale teklif birim fiyatı arasındaki fark için tazmine hükmedilmesinin yerinde olmadığı değerlendirilmektedir.

Bu nedenle, tazmin hükmünün kaldırılması uygun olur.” denilmiştir.

Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde;

“Kütahya Bozüyük Yolu 13+000-13+300 Arası Heyelan Islahı İşi” için 13.05.2009 tarihinde İdare tarafından 1.565.705,00-TL bedelli ve tamamı toprak işleri olarak gösterilen bir yaklaşık maliyet hesap cetveli oluşturulduğu;

28.05.2009 tarihinde ise aynı teknik personel tarafından ilk hesaplanan işlerin bir kısmından oluşan farklı bir yaklaşık maliyet hesap cetveli daha oluşturulduğu ve bu işin adının ise “Kütahya Bozüyük Yolu 13+000-13+300 Arasında Meydana Gelen Heyelanda Trafik Can ve Mal Güvenliğinin Sağlanması İçin Heyelan Temizliği ve Düzenlenmesi İşi” olduğu;

İkinci yaklaşık maliyet cetvelinde tespit edilen iş için 16.06.2009 tarihinde ihaleye çıkıldığı ve 03.07.2009 tarihinde sözleşme imzalanarak bir gün sonra yer teslimi yapıldığı;

Bu cetvelde işin, toprak işleri ve sanat yapıları olmak üzere iki ana kısma ayrıldığı; toprak işlerinin tek bir iş kaleminden meydana geldiği ve 12.500 m³ miktarındaki “Hey.K” poz nolu bu iş kalemi için 2,18-TL birim fiyat tespit edildiği;

Toprak İşleri için 27.250,00-TL (12.500×2,18); 3 kalemden oluşan Sanat Yapıları için 96.947,00-TL tutarında bedel tespit edildiği;

Yüklenicinin teklifinde toprak işlerinde yer alan “Hey.K” poz nolu iş kaleminin birim fiyatının 4,00-TL olarak belirlenerek toprak işleri için toplam 50.000,00-TL; buna karşılık sanat yapıları işleri için ise toplam 48.750,00-TL teklif edildiği; yani toprak işleri için yaklaşık maliyete göre %80’i aşkın bir oranda daha yüksek bedel teklif edilirken, sanat yapıları için neredeyse yaklaşık maliyetin yarısı tutarında bir teklifte bulunulduğu; iş bitiminde ise toprak işlerinin yapıldığı, sanat yapılarının ise hiç yapılmadığı görülmüştür.

1000 sayılı İlam gerekçesinde ise, 4734 sayılı Kanun’un 5. maddesine göre idarelerin yapılacak ihalelerde saydamlığın, rekabetin, eşit muamelenin, güvenirlik ve gizliliğin, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasının ve kaynakların verimli kullanılmasının sağlanmasından sorumlu olduğu; ihalede diğer teklif sahipleri tarafından HEY.K poz no.lu iş kalemi için yaklaşık maliyetten daha düşük teklif yapıldığı ve eğer ihaleye sadece belirtilen iş kalemi için çıkılsa idi ihaleyi kazanan teklifteki fiyatın en azından yaklaşık maliyet civarında olacağı belirtilerek, söz konusu imalatın yaklaşık maliyet tablosundaki birim fiyatı ile ihale fiyatı arasındaki farka tazmin hükmü verilmiştir.

29.05.2009 tarih ve 446-17930 sayılı makam oluru ile ihale onayı alınan Kütahya Bozüyük Yolu 13+000-13+300 Arasında Meydana Gelen Heyelanda Trafik Can ve Mal Güvenliğinin Sağlanması İçin Heyelan Temizliği ve Düzenlenmesi İşi için, 16.06.2009 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 19. maddesine göre Açık İhale Usulüne göre ihaleye çıkılmış ve ihale 98.750,00-TL ile en düşük teklifi veren müteahhit üzerinde kalmıştır.

07.07.2009 tarihinde işe başlamış olan yüklenici firmanın heyelan eden malzemenin yarma şevinden temizlemesinin ardından şevin stabilitesini korumuş olması ve hasar görmüş olduğu öngörülen beton hendeğinin zarar görmemiş olması nedenleriyle keşfe konulan şev tutucu duvar ve topuk istifli taş dolgu imalatları yapmadan 20.07.2009 tarihinde %53,78 gerçekleşme oranı ile işi tamamlamış olmasında mevzuata aykırı bir husus görülmemiştir. Zira, heyelan nedeniyle oluşan göçüğün kaldırılmasından sonra ortaya çıkan duruma göre bazı imalatlardan vazgeçilmesi mümkündür.

Bu itibarla, dilekçi talebinin kabul edilerek 1000 sayılı İlam’ın 2. maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 06.01.2015 tarih ve 39867 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.