Sayıştay 3. Dairesi 36889 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 3

• Dosya No: 36889

• Tutanak No: 39116

• Tutanak Tarihi: 03.06.2014

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 811 sayılı ilamın 1. maddesi ile Tüzemenler Yapı Grubu Metal Turz. San. Tic. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan "Manisa İl Özel İdaresi Misafirhanesi ve İdari Bina Onarımı" işine ilişkin iş artışında artışa konu imalatlara uygulanacak yeni fiyatların hatalı belirlenmesi nedeniyle 8.406,38 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; ilamda iş artışına konu bazı imalat kalemlerinin fiyatları yüklenicinin teklif ekinde sunduğu analizde mevcut olmasına rağmen bu imalat kalemleri için yeni fiyat tespiti yapıldığının belirtildiğini,

İşin ihale edilmesinden itibaren altı aylık bir sürede işin tamamlandığını ve teknik elemanlarca hazırlanan mukayeseli keşifte proje içerisinde kalıp, artış gösteren imalatların tespit edildiğini, yapılan bu tespite göre de Bayındırlık Birim Fiyatları esas alınıp YİGŞ’nin 23. maddesine göre fiyatlar üzerinde anlaşmaya varılarak 4735 sayılı kanunun 24. maddesi gereğince %10’luk iş artışına karar verildiğini,

Anahtar teslimi götürü bedel işlerde firma ihaleye girerken, götürü bedel anahtar teslim teklif mektubu sunduğunu, sunulan bu teklif ekinde herhangi bir analiz veya proforma fatura vb. fiyatlandırma evrakı vermeyip işin tamamını sözleşme ve şartnamesine uygun olarak ne kadar fiyata yapacağını tek kalemde belirttiğini, yani firmanın verdiği teklifte her bir imalat için ayrı ayrı fiyat teklifinde bulunmayıp bu işin tamamını 224.000,00 TL’ye yapacağını taahhüt ettiğini, İhale komisyonunca yapılan değerlendirmede işin aşırı düşük teklifler kapsamına girdiği ve idarece hazırlanan yapı yaklaşık maliyet bedeline göre düşük teklif olduğu görüldüğünden firmadan

a) İmalat sürecinin verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşulların bulunması,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü hususlarında yazılı açıklama istendiğini,

Bu üç hususa ilişkin firma tarafından yapılan açıklama ve savunmanın komisyonca kabul edilerek işin bu firmaya ihale edildiğini,

Düşük fiyat sorgulamasında 4734 sayılı kanunun 38, Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliğinin 65. maddesi gereğince düşük fiyat sorgulamasında istenen açıklamalarda, idareye sunulan ve firma tarafından işin kendisinden sonraki firmalara kalmaması için soyut tespitler ve bunun ekinde sunulan fiyat teklifleri, işin taahhüdü için tüm firmalar tarafından idareye verilen açıklamalar olduğunu, bu tekliflerin analiz olarak kullanılması ve kabul edilmesinin mümkün olmadığını,

Şöyle ki; bu işin aşırı düşük fiyat sorgulamasına girmemesi durumunda firmanın savunma, fiyat teklifi ve özgün çözüm önerileriyle ilgili bir fiyat veya kıyaslama sunmamış olacağını, götürü bedel teklif mektubu ile idarenin hazırlamış olduğu Y.Y.M’deki fiyatlar esas alınarak sözleşme yapılacağını,

373.935,30 TL Y.Y.M.’li ve 224.000,00 TL’ye ihale edilen işte iş artışına gidilen kalemlerin sözleşme tarihinden altı ay sonra ortaya çıktığını, altı ay sonra oluşan bu ihtiyaç kalemleri için sözleşme öncesi aşırı düşük fiyat sorgulaması için sunulan fiyatların uygulanmasının; 100-150 kalem içerisinden altı kalem imalatın ayrılarak ayrı bir hesaplama yapılmasının ve bu hesaplamayla kamu zararının oluştuğunun söylenmesinin imkansız olduğunu, Yapım işleri uygulama yönetmeliği tarif ve tanımlar bölümünde, iş kalemi ve iş grupları ayrı ayrı tarif edilerek, teklif birim fiyat işlerde iş kalemi bazında analizler ve yapım tanımları yapılabileceğinin; anahtar teslimi götürü bedel işlerde de iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analiz ve teklif bedellerini gösterir teklif cetveli istenebileceğinin belirtildiğini,

Bayındırlık Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğünün 15.8.2005 gün ve 4021 sayılı görüşünde idarenin yüklenici ile anlaşmak suretiyle artış fiyatını belirleyeceğinin belirtildiğini, yine Bayındırlık ve İskân Bakanlığının tüm illere yapmış olduğu genelgede, müteahhitlerce düşük fiyat sorgulamasında verilen öneriler ve fiyatların uygun çözüm ve rasyonel fiyat teklifleri olmadığı görüldüğünden Y.Y.M. hesaplarında kullanılmamasının istendiğini, bu nedenle götürü bedel işte firma tarafından düşük fiyat araştırmasında verilen fiyat önerilerinin tasdikli analiz olarak kabul edilmesinin, YİGŞ’nin 23. maddesinde yer alan sıralamanın birinci sırasına konulmasının hukuken mümkün olmadığını,

İlave işlerin birim fiyatlarının tespitinde 4734 ve 4735 sayılı yaslar ve ikincil mevzuatta sözleşme bedeli, yaklaşık maliyet oranı gibi bir hususun olmadığının bilindiğini, YİGŞ’nin 23. maddesi öncelikleri doğrultusunda sözleşme hükümleri, imalatın ekonomik yapılabilir şartları ve piyasa koşullarının dikkate alınacağı bu tespitte anlaşma sağlanmanın esas olduğu göz önünde bulundurularak bir fiyat oluşturulduğunu, bu fiyat üstüne anlaşma tutanağı düzenlenerek 4735 sayılı kanunun 24. maddesi gereğince makul sınırlar içerisinde önceden öngörülmeyen ilave iş ihtiyacı yüklenici ile fiyat üstünde anlaşılarak yaptırılmış olduğunu ve tüm bu sebeplerle yapılan işlemin 4735 sayılı kanun 24, Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliğinin 65 ve Yapım İşleri Genel Şartnamesin 23. maddeleri ile Bayındırlık İskân Bakanlığının görüş ve genelgelerine uygun olarak yapıldığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılamasında; “Manisa İl Özel İdaresi Misafirhanesi ve idari Bina Onarımı” İşine ilişkin iş artışında uygulanan fiyatların tespiti; YİGŞ 22 ve 23. maddelerinde belirtilen esaslara uygun düşmediği, çünkü yüklenici tarafından idareye verilen hesap cetvellerinde 6 adet iş kalemi bulunduğu halde, aynı iş kalemleri için verilmiş yeni tekliflerin yer aldığı anlaşılmaktadır.

İzah edilen nedenlerden dolayı Daire kararının tasdikine temyiz talebinin reddine karar verilmesi uygun olur.” şeklinde görüş bildirmiştir.

Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde;

Yaklaşık maliyeti 373.935,30-TL olan "Manisa İl Özel İdaresi Misafirhanesi ve İdari Bina Onarımı" işinin Anahtar teslimi götürü bedel olarak ihale edildiği;

Tüzemenler Yapı Grubu Metal Turz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin 224.000,00 TL olduğu;

Aşırı düşük bedel sorgulaması yapılması üzerine, firmanın savunmasının yeterli görülerek ihalenin ilgili firmaya verildiği;

Daha sonra söz konusu işte, 8 iş kaleminde iş artışına gidildiği ve yüklenici tarafından bu iş kalemlerinden 6’sının, aşırı düşük teklif sorgulaması cevabında sunulan imalat kalemleri ile aynı olduğu,

Buna karşın iş artışı için Bayındırlık Birim Fiyatları üzerinden belirlenen yaklaşık maliyet olan 24.647,53 TL üzerinden karşılıklı görüşmeler sonucu % 9,12 oranında tenzilata gidilerek bu iş için 22.400,00 TL’ye anlaşıldığı,

İlam gerekçesinin; iş artışına tekabül eden 8 iş kaleminin 6 adedinin aşırı düşük değer sorgulamasına ilişkin yüklenici tarafından verilen teklif ekinde yer alan fiyatlar üzerinden verilmesi gerektiği yönünde olduğu;

31.07.2009 tarihinde sözleşmesi akdedilip iş yeri teslimi yapılan ve süresi 60 gün olarak öngörülen misafirhane ve idari bina onarım işinin ihale, son teklif verme tarihi 25.06.2009, aşırı düşük teklif sorgulamasına esas analizlerin teslim tarihi 06.07.2009, iş bitim tarihi 04.08.2009 olup, 25.08.2009 tarihli tutanakla iş artışına gidildiği, iş artışını müteakip iş bitim tarihinin 02.10.2009 olarak güncellendiği,

28.09.2009 tarihli 3 no.lu kesin hakediş bedelinin 09.10.2009’da ödendiği ve işin idari şartnamesi ve sözleşmesinde fiyat farkı verilmeyeceği düzenlendiği görülmüştür.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin;

"Sözleşme Kapsamında Yaptırılabilecek İlave İşler, İş Eksilişi ve İşin Tasfiyesi" başlıklı 22. maddesinde;

"Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise %20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.

(…)”

"Sözleşmede Bulunmayan İşlerin Fiyatının Tespiti" başlıklı 23. maddesinde;

“(…)

b) Bu şartnamenin 22 nci maddesine göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri,

Yüklenici ile birlikte aşağıdaki usuller çerçevesinde tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.

(Değişik: 22/06/2005 - 25853 R.G. / 85 md.) Yeni birim fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki analizlerden biri kullanılır:

a) Yüklenicinin birim fiyatların tespitinde kullanarak teklifinin ekinde idareye verdiği ve yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.

b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizler.

c) Yeni iş kaleminin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları ile işçi ve makinelerin çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler.

(Değişik: 22/06/2005 - 25853 R.G. / 85 md.) İşin niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri uygulanır:

1. Yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler,

2. İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler,

3. İdarenin veya diğer idarelerin sözleşmeye bağladığı benzer yapım işlerinde ortaya çıkan fiyatlar

4. İdarece kabul edilmek şartı ile uygulama ayına ait Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmış yerel rayiçleri.

Yeni birim fiyat yüklenici ile birlikte yukarıda belirtilen usullerden biri ile tespit edilerek düzenlenen tutanak idarenin onayına sunulur ve otuz gün zarfında idarece onaylanarak geçerli olur. Yeni birim fiyat tespitinde yüklenici ile uyuşulamaz ise, taraflarca anlaşmazlık tutanağı düzenlenir ve anlaşmazlık idare tarafından on gün içerisinde Bayındırlık Kuruluna intikal ettirilir. Bayındırlık Kurulu tarafından tespit edilen fiyatın iki tarafça kabulü zorunludur. Yüklenici, birim fiyat uyuşmazlığı hakkındaki Bayındırlık Kurulunun kararını beklemeden idare tarafından tespit edilmiş fiyat üzerinden işe devam etmek zorundadır.

Yeni birim fiyatın hesabında, (a) bendine göre, teklif analiz ile kıyaslanarak bulunan analizin kullanılması halinde, bu analizin temsil ettiği iş kalemi miktarı ile yeni tespit edilecek iş kalemi miktarının rayiçlere ve genel giderlere tesiri dikkate alınır.

İdare istediği takdirde sözleşme ve ekleri kapsamında bulunmayıp ayrıca bir yükleniciye yaptırılması mümkün olan işi başkasına da yaptırabilir, bundan dolayı yüklenici herhangi bir hak talebinde bulunamaz." hükümleri yer almaktadır.

Yukarıya alınan mevzuat hükümlerinde, öngörülmeyen durumlar nedeniyle belirli esas ve usullere göre iş artışı yapılabileceği belirtilmekte ve bu şekilde ortaya çıkan ilave işlerin bedelleri için yeni fiyatların nasıl tespit edileceği açıklanmaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin "İstenecek Belgeler" başlıklı 30. maddesinin 1. fıkrasında;

"ç) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

1. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,

2. Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler,

istenir. Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur.

d) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine kadar olan ihalelerde; (ç) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen belgeler, isteklilerden sadece tekliflerinin aşırı düşük bulunması durumunda istenir." denilmektedir.

Zikredilen mevzuat hükmü gereği anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen işlerin yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olması durumunda, (ç) bendinin 1. alt bendindeki nitelikleri haiz analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetvelinin istenmesi, teklifin aşırı düşük bulunması halinde de bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgelerin sunulması gerekmektedir. İsteklilerin teklifleri aşırı düşük bulunmaması durumunda da yaklaşık maliyeti eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde istenecek bu analiz ve hesap cetvellerinin sözleşmelerin uygulaması aşamasında kullanılacağı belirtilmiş olup sözleşmenin uygulanması ile ilgili bir işlem olan iş artışında da bu analizlerin kullanılması gerekmektedir.

Sözleşmede bulunmayan fiyatların tespitinin nasıl yapılacağını açıklayan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 23. maddesine göre iş artış bedellerinin tespiti edilmesi esnasında yeni iş kalemiyle benzerlik bulunması durumunda dahi bu analizlerden faydalanılabileceği düzenlenmişken; yüklenici tarafından idareye verilen hesap cetvelinde bu iş kalemleri için teklif edilen fiyatların olması durumunda bu fiyatların uygulanmayıp yeni fiyat tespit edilmesi sözleşmeye aykırıdır.

Anahtar teslimi götürü bedel olarak ihale edilen söz konusu yapım işinde, aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, yüklenici tarafından verilen cevabın yeterli görülerek ihalenin üzerinde bırakıldığı, aşırı düşük teklif sorgulaması cevabında idareye sunulan fiyat tekliflerinin işi taahhüt etmek için tüm firmalar tarafından idareye verilen açıklamalar olup, bu tekliflerin analiz olarak kullanılması ve kabul edilmesinin mümkün olmadığı, işin aşırı düşük sorgulamasına girmemesi durumunda bu teklifin sunulmamış olacağı, sözleşme yapılmasından 6 ay sonra ortaya çıkan iş artışı gereğince aşırı düşük fiyat sorgulamasında verilen fiyatlar ile işin yapılamayacağı ileri sürülmekteyse de;

Yukarıda da belirtildiği üzere, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin "İstenecek Belgeler" başlıklı 30. maddesinde bu analizlerin, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında hazırlanarak idareye sunulacağı ve sözleşmelerin uygulanması aşamasında kullanılacağı belirtilmiş; idarece yükleniciden alınan bu analiz ve fiyatlar ile ihalenin yapılabileceğine kanaat getirilmiştir.

Ancak, hesap cetvelinde fiyatı bulunmayan iş kalemlerinde iddia edilen yöntemle bedel tespiti; yüklenici ile anlaşarak yeni birim fiyat oluşturulması ve yükleniciye de bu fiyatlar üzerinden ödeme yapılması mümkündür.

İş artışı yapılması gereğinin sözleşme tarihinden altı ay sonra ortaya çıkmış olması ve dolayısıyla da güncel olmayan teklif fiyatlarının uygulanamaz olması iddiası ise; yapım işinin uzmanı olan yüklenici tarafından kendi değerlendirmeleri sonucunda özgürce hazırlanan fiyat teklifinin işin süresi boyunca meydana gelecek muhtemel fiyat değişimlerini içerdiği gerçeği karşısında geçersizdir. Zira ihale aşamasında fiyat farkı verilip verilemeyeceği belli olduğundan fiyat farkı ödenmesi öngörülmeyen işlerde teklif sahiplerinin bu bilgi doğrultusunda fiyatlarını belirledikleri yani gelecekte fiyatlarda meydana gelebilecek değişiklikleri de dikkate aldıkları kabul edilmektedir. Aksi takdirde, fiyat farkı öngörülmeyen işler için de yüklenici ödemenin yapıldığı sırada fiyatların yüksek olduğunu, maliyetinin arttığını ileri sürerek teklif fiyatların geçerli olmamasını isteyebilecektir ki bu durum fiyat farkı müessesesini anlamsız kılacaktır. Kaldı ki 31.07.2009 tarihinde sözleşmesi akdedilen işe ilişkin iş artışı 25.08.2009 tarihli tutanakla tespit edilmiştir.

Bu itibarla, dilekçi talebinin reddi ile 811 sayılı ilamın 1. maddesiyle 8.406,38 TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. 811 sayılı ilamın 2. maddesi ile Tüzemenler Yapı Grubu Metal Turz. San. Tic. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan Manisa Merkez Sporcu Kamp Eğitim Merkezi İşine ilişkin uygulama projelerinde yer alan 2. katın, elektrik projesinde yer almadığı ileri sürülerek iş artışına gidilmesi nedeniyle 7.312,86 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; ilam konusu işin Turgutlu Belediyesinin projesini hazırlayıp uyguladığı ve yapımını da kendi işçileri ile gerçekleştirdiği bir proje olduğunu, Turgutlu belediyesinden alınan bu proje mimarisinin, zemin kat, I.kat, II. kat ve teras katından oluştuğunu, Elektrik projesinde ise katlar ayrı ayrı belirtilmeyip, normal kat olarak belirtildiğini, ana pano tasarımı, katlardaki tali panolar, tablo yükleme cetveli, gerilim düşümü hesabı, akım kontrol hesabı ve branşman kablo seçimi; zemin kat, 1.kat ve teras kata uygun olarak yapıldığından elektrik projesinde 2. katın eksik oluşu dikkat çekmediğini, uygulamada ise projeye 1 kat fazla ilave edildiği için yapının kurulu gücü değişerek branşman kablosunun çapı artırıldığını, eski branşman kablosunun bedeli, yeni branşman kablosunun bedelinden düşürüldüğünü,

Ayrıca Gençlik ve Spor Müdürlüğü'nün 01.10.2009 tarihli yazısındaki talebi nedeniyle uygulama esnasında yapıya merkezi sistem TV ve Radyo sistemi kurulduğunu, merkezi sistem TV ve Radyo sistemi için kullanılan koaksiyal kablo bedeli, branşman kablo bedelinin bir kısmı ve bir kattaki elektrik malzeme bedelleri için %10 artırım dâhilinde 7.702,90 TL’nin ilgiliye ödendiğini,

Mimari projede 3 kat, elektrik projesinde 2 kat olarak açıkça görülen, projede her ne kadar 2. katın elektrik tesisatı teklife dahil edilmediği görülmekteyse de, mimari projede 3 kat olarak ( zemin, 1, 2) adlandırılmış olan yapım işinin elektrik işlerinin de 3 kat olarak görüldüğünden bahisle eksik olarak görülen bir katın ödemesinin mükerrer olduğu söylendiğini, ancak proje oluşturulurken elektrik işlerine ait bir kat tamamen eksik olduğundan sözleşme bedelinin % 17-18 civarında ek iş yapmasına karşın müteahhit firmaya rızasına dayanarak iş artışı için sözleşme bedelinin yalnızca % 10’unun ödendiğini (firma aleyhine 22.351,00 TL’lik eksik ödeme yapıldığını), tüm bu sebeplerle yapılan işlemin 4735 sayılı kanun 24, Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliğinin 65, Yapım İşleri Genel Şartnamesin 23. maddelerine ve Bayındırlık İskân Bakanlığı görüş ve genelgelerine uygun olarak yapıldığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılamasında; “Dilekçi tarafından ileri sürülen iddialar ilamla karşılandığından talebin reddine Daire kararının tasdikine karar verilmesi uygun olur.” şeklinde görüş bildirmiştir.

Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde; mimari projesi zemin kat, 1-2 kat ve teras kat şeklinde projelendirilen ve anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen işin elektrik projesinin zemin kat, normal kat ve çatı kat şeklinde projelendirildiği, mimari projede 1 ve 2. kattaki bütün imalatların birebir aynı olarak tasarlandığı,

İş artışına gidildiği, bu artışın bir bölümünün de binanın son katının elektrik tesisatının, işin projesinde yer almadığı gerekçesi ile yapıldığı görülmüştür.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin,

"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde; "Anahtar teslimi götürü bedel sözleşme: Uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden yapılan sözleşmeyi, ifade eder."

"İşlerin Denetimi" başlıklı 14. maddesinde;

"3) Yüklenici, üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduğundan, kendisine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun olduğunu, ayrıca işin yapılacağı yere, kullanılacak her türlü malzemenin nitelik bakımından yeterliliğini incelemiş, kabul etmiş ve bu suretle işin teknik sorumluluğunu üstlenmiş sayılır. Bununla birlikte yüklenici, kendisine verilen projelerin ve/veya şartnamelerin, teslim edilen işyerinin veya malzemenin veyahut talimatın, sözleşme ve eklerinde bulunan hükümlere aykırı olduğunu veya fen ve sanat kurallarına uymadığı hususundaki karşı görüşlerini teslim ediliş veya talimat alış tarihinden başlayarak on beş gün içinde (özelliği bakımından incelenmesi uzun sürebilecek işlerde, yüklenicinin isteği halinde bu süre idarece artırılabilir) idareye yazı ile bildirmek zorundadır. Bu sürenin aşılması halinde yüklenicinin itiraz hakkı kalmaz. Yüklenicinin iddia ve itirazlarına rağmen, idare işi kendi istediği gibi yaptırdığı takdirde yüklenici, bu uygulamanın sonunda doğabilecek sorumluluktan kurtulur."

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun "Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi" başlıklı 24. maddesinde;

"Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise %20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.

(…)” hükümleri yer almaktadır.

Dolayısıyla, yüklenici tarafından verilen teklif bedeli uygulama projesi ve mahal listesine dayalı olarak belirlenen işin tamamını kapsayacak ve iş de projeye ve/veya teknik belgelere uygun olarak tamamlanacaktır. İş artışına gidilebilmesi için ise önceden öngörülemeyen durumların mevcudiyeti aranacaktır.

Adı geçen işe ait mimari projede yapım konusu binanın; zemin kat, 1. kat, 2. kat ve teras kattan oluşacağı açıkça belirtilmiş olmasına rağmen elektrik işleri projesinde 1. kat ve 2. kat ayrı ayrı ifade edilmeyerek "normal kat" adı altında projeye dahil edilmiştir. “1-2. kat planı” şeklinde isimlendirilen mimari projelerden görüleceği üzere 1. ve 2. katlar birbirinin aynısı olup 1. kat için öngörülen imalatların hepsi 2. katta da mevcuttur. Ancak, belirtildiği gibi elektrik işleri projesinde 1. ve 2. katlar ayrı ayrı gösterilmemiş bunun yerine normal kat ifadesi kullanılmıştır ki, her iki proje birlikte değerlendirildiğinde "normal kat" ifadesinin 1. ve 2. katları kastettiği açıkça anlaşılmaktadır.

"%10 Dahili İşler Gerekçe Raporunda" binanın son katının elektrik tesisatının projesinde olmadığından bahisle iş artışına gidildiği ifade edilmiştir. Uygulama projeleri birlikte değerlendirildiğinde ise binanın 2. katı için elektrik tesisatının projede yer almadığını ifade etmek mümkün görülmemektedir. Bu durumda da 2. katın elektrik tesisatının teklife dahil edilmediğinden bahisle iş artışına gidilerek ödeme yapılması mükerrer ödeme olarak karşımıza çıkmaktadır.

Buna karşın, elektrik projesinin zemin kat, 1. kat ve teras kata uygun olarak hazırlandığı, projeye 1 kat ilave edilmesi nedeniyle yapının kurulu gücünün değiştiği, ayrıca yapıya merkezi sistem TV ve Radyo sistemi kurulduğunu, ilam konusu işin Turgutlu Belediyesinin projesini hazırlayıp uyguladığı ve yapımını da kendi işçileri ile gerçekleştirdiği bir proje olduğu ifade edilmişse de; projeye 1 kat ilavesi durumu söz konusu olmayıp işin en başında, sorumluluk tevcih edilen Sibel KOCAMAN tarafından çizilen, mimari proje ile yapının zemin kat, 1. kat, 2. kat ve teras kattan oluşacağı açıkça öngörülmüş, tazmin tutarından da merkezi sistem TV ve radyo sisteminin kurulması nedeniyle oluşan iş artışı düşürülmüştür.

Bu itibarla, dilekçi talebinin reddi ile 811 sayılı ilamın 2. maddesiyle 7.312,86 TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

3. 811 sayılı ilamın 3. maddesi ile verilen 62.800,46 TL’nin tazminine dair hüküm, aynı tazmin hükmünde Gerçekleştirme Görevlisi sıfatı ile iştiraki bulunan Sibel KOCAMAN’ın başvurusu üzerine düzenlenen 03.06.2014 tarih ve 39115 Tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamı ile bozulmuş bulunduğundan dilekçinin işbu madde ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ancak aynı mahiyette olan bu dosyanın sözü edilen dosya ile birleştirilerek gereği yapılmak üzere kararı veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE,

Karar verildiği 03.06.2014 tarih ve 39116 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.