Sayıştay 3. Dairesi 36684 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 3

• Dosya No: 36684

• Tutanak No: 38431

• Tutanak Tarihi: 18.02.2014

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 417 sayılı ilamın 1. maddesi ile makine, teçhizat ve demirbaşlara ait bakım ve onarım hizmetlerine ilişkin olarak muhtelif firmalara yapılan ödemelerden KDV tevkif edilmemesi nedeniyle 2.547,60 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler göndermiş oldukları ortak dilekçelerinde özetle; KDV tevkifat uygulamalarının tamamı gelir vergisi, tevkifat uygulamalarının ise bir kısmı nihai vergi uygulamaları olmadığını, çeşitli mevzuatlara göre kaynakta kesinti yapmakla sorumlu kılınmış idareler, tevkifat uygulamasını yapmasını müteakip, mükellefler vergileme dönemlerinde beyanlarını verdiklerini ve bu beyanlarda tevkifat yapılmışsa bunu da belirttiklerini, tevkifat yapılması işleminin nihai olarak alınması gereken vergilendirmeyi hiçbir şekilde etkilemediğini, yapılan tevkifat ödenmesinin gereken vergiden düşüldüğünü, tevkifat tutarı ödenecek vergiden fazlaysa fazla olan kısmın vergi dairesi tarafından iade edildiğini,

Bu açıdan sorguya konu olayda tevkifat miktarlarının, mükellef tarafından vergilendirme döneminde beyan edilerek vergi dairesine ödendiğini, ilamın ilgili maddelerinde belirtilen, Bakım ve Onarım hizmetlerine ilişkin olarak, firma ve kişilere ait KDV Beyannameleri ve tevkifatlarının tam olarak beyan edildiğine dair kanıtlayıcı belgeler olarak, KDV Beyannamelerinin ve yevmiye defter kayıtlarının dilekçe ekinde sunulduğunu, bu işlemlerde esasen bir kamu zararı oluşmadığını, devletin tahsil etmesi gereken katma değer vergi tutarının, devlet hesaplarına aynı vergilendirme döneminde intikal ettiğini,

5018 Sayılı yasa ile kamu zararının hem tanımlandığını, hem de nelerin kamu zararı olacağının belirttiğini, kanunda kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan, mevzuata aykırı karar, eylem veya işlemleri sonucunda kamu kaynağından artışa engel veya eksilmeye neden olmak şeklinde tanımlandığından, kamu zararında somut ekonomik zararın oluşması ya da kanunlara aykırı ödemenin olması gerektiğini, dolayısıyla icra-i ve ihmalli eylem söz konusu olmadığı için, böyle bir kamu zararının oluştuğu görüşünde olmadığını belirterek, sunulan tüm gerekçeler göz önünde bulundurularak tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Başsavcılık karşılamasında; “Sunulan KDV beyannameleri ile diğer belgelerin yargılamanın iadesini gerektirip gerektirmediği hususunun değerlendirilmesi için dosyanın dairesine gönderilmesine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” şeklinde görüş bildirmiştir.

Sorumluluk ile ilgili olarak;

İcra-i ve ihmali bir eylem söz konusu olmadığından, 5018 sayılı Kanunun 71. maddesine göre bir kamu zararı oluşmadığı iddia edilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31. maddesinde;

“Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.

Ancak, teşkilât yapısı ve personel durumu gibi nedenlerle harcama yetkililerinin belirlenmesinde güçlük bulunan idareler ile bütçelerinde harcama birimleri sınıflandırılmayan idarelerde harcama yetkisi, üst yönetici veya üst yöneticinin belirleyeceği kişiler tarafından; mahallî idarelerde İçişleri Bakanlığının, diğer idarelerde ise Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine yürütülebilir.

(…)

Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde; idareler, merkez ve merkez dışı birimler ve görev unvanları itibarıyla harcama yetkililerinin belirlenmesine, harcama yetkisinin bir üst yönetim kademesinde birleştirilmesine ve devredilmesine ilişkin usûl ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir. Harcama yetkisinin devredilmesi, yetkiyi devredenin idarî sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.”

Aynı Kanunun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32. maddesinde;

“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” denilmektedir.

“Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33. maddesinde;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. (Değişik son cümle: 22/12/2005-5436/10 md.) Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

(Ek üçüncü fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) Elektronik ortamda oluşturulan ortak bir veri tabanından yararlanmak suretiyle yapılacak harcamalarda, veri giriş işlemleri gerçekleştirme görevi sayılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca belirlenir.

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” denilmektedir.

14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı “5018 sayılı Kanun Çerçevesinde Sorumlu Tutulacak Görevli ve Yetkililerin Belirlenmesi Hakkında Sayıştay Genel Kurul Kararı”nın “sorumlular” başlıklı 3. bölümünde de, harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının ve buna konu olan harcamaların bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygunluğundan sorumlu olduklarına; aslî bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiğine” karar verilmiştir.

Söz konusu hükümler uyarınca ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan ödeme emri belgesini onaylayan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerekmektedir. Bu sorumluluk harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasını, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını da kapsamaktadır.

Bu itibarla, sorumluluk ile ilgili dilekçi iddialarının reddedilerek konunun esasına geçilmesine karar verildi.

Konunun esasına ilişkin olarak;

08.02.2004 Tarih ve 25387 sayılı Resmi Gazete yayımlanan 91 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği'nin "Sorumlu Tayin Edilen ve Tevkifat Yapacak Kuruluşlar" başlıklı (A/2). bölümünde;

"(…)

-Genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve bunların teşkil ettikleri birlikler,

(…)

birbirlerine karşı ifa ettikleri hariç olmak üzere, aşağıda belirtilen hizmetlerde katma değer vergisi tevkifatı yapmakla zorunludur."

Aynı tebliğin (A/3). bölümünde “makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait tadil, bakım ve onarım hizmetleri” tevkifat uygulanacak işlemler arasında sayılmıştır.

03/07/2005 tarih 25864 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 95 seri nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğin 5.2 nci maddesi ile 91 seri nolu KDV Genel Tebliği'yle belirlenen tevkifat oranları; yemek servisi, danışmanlık ve denetim hizmetlerinde 1/2, temizlik hizmetlerinde 2/3, diğer hizmetlerde 1/3 olarak yeniden belirlenmiştir.

Bu nedenle, belediyelerin, bakım ve onarım hizmetlerine ilişkin bedel üzerinden doğan katma değer vergisinden 1/3 oranında tevkifat yapmaları gerekmektedir. Buna karşın, söz konusu tevkifatın yapılmadığı görülmüştür. Ancak, KDV'nin tamamının ilgili firma tarafından bağlı bulunduğu vergi dairesine ibraz edildiği belirtilmiştir.

İlamda KDV beyannameleri ve ödemelere ilişkin Yevmiye Defteri kayıtları savunma ekinde sunulmadığı ve ayrıca verginin ödendiğine ilişkin söz konusu kanıtlayıcı belgelerin de savunma öncesi aranmadığı gerekçesiyle söz konusu tutarın tazminine hükmedilmiştir. Bunun üzerine KDV beyannameleri ve ödemelere ilişkin Yevmiye Defteri kayıtları yanlarına açıklamalar eklenmek suretiyle temyize esas dilekçeye eklenmiştir.

Ancak, 417 sayılı ilamın 1. maddesi ile verilen 2.547,60 TL’nin tazminine dair hüküm ile ilgili olarak ibraz edilen belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve sözü edilen belgeler yargılamanın iadesini gerektirir nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem yapılmasını teminen dosyanın ilgili Sayıştay Dairesine TEVDİİNE,

2. 417 sayılı ilamın 2. maddesi ile makine, teçhizat ve demirbaşlara ait bakım ve onarım hizmetlerine ilişkin olarak muhtelif firmalara yapılan ödemelerden KDV tevkif edilmemesi nedeniyle 1.092,40 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçilerin dilekçesi ve Başsavcılık karşılaması işbu ilamın 1. maddesinde belirtildiği gibi olup bu maddede belirtilen gerekçelerle; dilekçiler tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiş, başsavcılık dosyanın dairesine gönderilmesi yönünde görüş bildirmiştir.

İşbu ilamın 1. maddesinde belirtilen gerekçelerle, dilekçilerin sorumluluğa ilişkin itirazlarının reddi ile 417 sayılı ilamın 2. maddesi ile verilen 1.092,40 TL’nin tazminine dair hüküm ile ilgili olarak ibraz edilen belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve sözü edilen belgeler yargılamanın iadesini gerektirir nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem yapılmasını teminen dosyanın ilgili Sayıştay Dairesine TEVDİİNE,

3. 417 sayılı ilamın 3. maddesi ile Temayka İnş. Taah. Harf. Kanal. Tem. Lok. Elekt. San. Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki "Manisa Merkez, Fevzi Çakmak, Güzelyurt ve 50.Yıl Mahallelerindeki Kanalizasyonların Kuka Aracı ile Temizlenmesi Hizmet Alımı" işine ilişkin olarak yapılan ödemeden 2/3 yerine 1/3 oranında KDV tevkifatı yapılması nedeniyle 657,00 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçilerin dilekçesi ve Başsavcılık karşılaması işbu ilamın 1. maddesinde belirtildiği gibi olup bu maddede belirtilen gerekçelerle; dilekçiler tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiş, başsavcılık dosyanın dairesine gönderilmesi yönünde görüş bildirmiştir.

Sorumluluk ile ilgili olarak; işbu ilamın 1. maddesinde sorumluluk ile ilgili belirtilen gerekçelerle, sorumluluk ile ilgili dilekçi iddialarının reddedilerek konunun esasına geçilmesine karar verildi.

İlamın 1. maddesinde yer alan mevzuat hükümlerine göre belediyelerin, temizlik, bahçe ve bakım hizmetlerine ilişkin bedel üzerinden doğan katma değer vergisinden 2/3 oranında tevkifat yapmaları gerekmektedir.

Yine 91 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği'nin "Temizlik, Çevre ve Bahçe Bakım Hizmetleri" başlıklı A/5-b bölümünde;

"Temizlik hizmetleri sektörünün yaygın olarak sunduğu hizmetler;

• Bina temizliği,

• Sağlık kuruluşlarının hijyenik temizliği ve hastane atıklarının imhası,

• Çöp toplama ve toplanan çöplerin imhası

• Park ve bahçeler ile mezarlık alanlarının temizliği ve bakımı,

• Haşere mücadelesi,

• Demiryolu ve kara nakil vasıtalarının temizliği ve benzeri işlerden oluşmaktadır.

Bu tebliğin uygulanmasında yukarıda sayılan işlere ait ödemeler üzerinden hesaplanan katma değer vergisine bu tebliğin A/4 bölümünde belirtilen oranlarda tevkifat uygulanacaktır.

Bina temizliğine; binaların müştemilat ve eklentileri dahil iç ve dış cephesinin temizliği ve her türlü mefruşatının (halı, perde, koltuk, süs eşyası vb.) bina içinde veya dışında yaptırılan temizliği dahildir. Ayrıca, havlu, çarşaf, elbise, çamaşır gibi eşyaların kuru temizlettirilmesi veya yıkattırılması da temizlik hizmetleri kapsamında tevkifata tabi olacaktır.

Ancak, temizlik işlerinde kullanılacak deterjan, süpürge vb. malzemenin piyasadan satın alınması sırasında tevkifat uygulanmayacağı tabiidir.

Öte yandan, bu tebliğ ile sorumlu tayin edilen kurum ve kuruluşların park ve bahçeler ile bulvar, refüj, göbek, rekreasyon alanları ve havuzların bakımı, bitkilendirilmesi, sulanması ve haşere mücadelesine ilişkin hizmet alımları da tevkifata tabi olacaktır." denildiğinden kuka aracı ile kanalizasyon temizliği işi de temizlik, çevre ve bahçe bakım hizmetleri statüsünde sayılacağından bu işe ilişkin bedel üzerinden doğan katma değer vergisinden 2/3 oranında tevkifat yapmaları gerekmektedir.

Buna karşın, söz konusu tevkifatın 1/3 oranında yapıldığı görülmüştür. Ancak, sonrasında bu tevkifat hiç yapılmamış gibi gösterilmek suretiyle mahsup edildiği, böylelikle kalan 1/3 oranındaki KDV’nin de beyan edilerek KDV'nin tamamının ilgili firma tarafından bağlı bulunduğu vergi dairesine ibraz edilmesinin sağlandığı ibraz edilen belgelerden anlaşılmaktadır.

Ancak, 417 sayılı ilamın 3. maddesi ile verilen 657,00 TL’nin tazminine dair hüküm ile ilgili olarak ibraz edilen belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve sözü edilen belgeler yargılamanın iadesini gerektirir nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem yapılmasını teminen dosyanın ilgili Sayıştay Dairesine TEVDİİNE,

Karar verildiği 18.02.2014 tarihli ve 38431 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.