Sayıştay 3. Dairesi 35635 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 3

• Dosya No: 35635

• Tutanak No: 37325

• Tutanak Tarihi: 11.06.2013

• Konu:

KARAR

Duruşma talebinde bulunan dilekçi Orhan KOCAAĞA ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1282 sayılı İlam’ın 1’inci maddesi ile, Eğitim ve Yönetimde Politika Analizleri ve Stratejik Araştırmalar Derneği tarafından düzenlenen “Yılın En İyi Stratejik Yönetim ve Uygulama Yapan Kurumları Seçimi ve Ödülü Verilmesi Yarışması” adlı yarışmaya belediye bütçesinden başvuru ve katılım ücreti ödenmesi nedeniyle 6.000,00-TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle, Gölbaşı Belediyesi tarafından iştirak edildiği ifade edilen yarışmanın ilk defa 2008 yılında düzenlendiğini ve bahse konu yarışmanın yapılma gerekçesi ve yarışma şartlarına ilişkin bilgilerin Eğitim ve Yönetimde Politika Analizleri ve Stratejik Araştırmalar Derneği (EYPASAD) tarafından İçişleri Bakanlığına bir yazı ile iletilerek bilgilendirme yapıldığını; İçişleri Bakanlığı tarafından da ilgili Derneğe cevabi olarak yarışmanın hayata geçirilmesine ilişkin olumsuz her hangi bir husus iletilmediğini;

Aynı yarışmanın 2010 yılında da düzenlenmiş olduğunu ve 2 inci yarışma sonrası da birincisinde olduğu gibi, yaptıkları stratejik çalışmalar kapsamında çeşitli Bakanlık, Genel Müdürlük, Büyükşehir Belediyesi ile İlçe Belediyelerinin ödüllendirilmiş olduğunu;

Söz konusu yarışmanın katılım şartlarına ilişkin katılım ücreti dahil her türlü bilginin İçişleri Bakanlığı ile paylaşıldığını ve her hangi bir olumsuz tepki alınmadığını;

Bahse konu yarışmayı düzenleyen derneğin, yarışmanın amacına ilişkin olarak belirttiği hususlarla, 5018 sayılı kanunun amacının örtüştüğünü; bu nedenle adı geçen yarışmanın 5018 sayılı kanunun desteklenmesi ve uygulamasının teşvik edilmesine yönelik nitelikte bir etkinlik olduğunu, Gölbaşı Belediyesinin bu yarışmaya katılarak kurumsal kimliğine katkı sağladığını ve dolayısıyla mahalli ihtiyaçların giderilmesine yönelik faaliyetlerde etkinlik ve verimliliğini arttırdığını;

Anayasanın 127. maddesinde merkezi idare ile yerel yönetimler arasındaki yetki ve görev paylaşımının ölçütünün “mahalli müşterek ihtiyaçlar” olarak belirlendiğini; buna göre eğer bir toplumsal ihtiyaç mahalli müşterek ihtiyaç niteliğinde ise bu ihtiyaç veya hizmetin yerel yönetimler tarafından yürütüleceğini veya üstlenileceğini; Bu yaklaşım çerçevesinde yerel yönetimler dışında kalan idari organların mahalli müşterek ihtiyaçları gidermeye yönelik yetki kullanmaları ve buna ilişkin faaliyetleri yürütmelerinin Anayasaya aykırı olacağı gibi, tersine mahalli müşterek ihtiyaç niteliğinde olmayan bir faaliyetin yerel yönetimler tarafından gerçekleştirilmesinin de anayasal açıdan mümkün olamayacağını;

Bu bağlamda Anayasadaki söz konusu “mahalli müşterek ihtiyaç” ölçütünün yerel kamu hizmeti-ulusal kamu hizmeti ayırımının da hukuki ölçütü olduğunu; burada önem arz eden konunun, hangi toplumsal ihtiyacın “mahalli” nitelikte ve neyin mahalli müşterek ihtiyaç olduğuna kimin karar verecek olduğunu;

Bu kapsamda Anayasa Mahkemesi tarafından, 1913 tarihli İl Özel İdaresi Kanununda değişiklikler yapan 3360 sayılı Kanunun bazı hükümlerine karşı açılan davada mahalli müşterek ihtiyaç kavramı hakkında değerlendirmelere yer verildiğini ve Anayasa Mahkemesinin bu değerlendirmeleri çerçevesinde mahalli müşterek ihtiyaçları, “Herhangi bir yerel yönetim biriminin sınırları içinde yaşayan kişi, aile, zümre ya da sınıfın özel çıkarlarını değil, aynı yörede birlikte yaşamaktan doğan eylemli durumların yarattığı, yoğunlaştırdığı ve güncelleştirdiği, özünde yerel ve kamusal hizmet karakterinin ağır bastığı ortak beklentiler” olarak tanımladığını;

İl Özel idaresi ve Belediye Kanununun, kurumların “mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla” birtakım hizmetleri yürüteceğini öngördüğünü; ancak bu yaklaşımın, ilgili yerel yönetime verilen bu görevlerin kanun koyucu tarafından mahalli müşterek ihtiyaç olarak görüldüğü anlamına gelmediğini; diğer bir deyişle, İl Özel İdaresi ve Belediye Kanununun mahalli müşterek ihtiyaçları belirlemediği gibi, bunları kimin belirleyeceğini de öngörmediğini;

Belediyelerin yerine getirdiği birçok faaliyetin spesifik olarak mahalli müşterek ihtiyaçlar kapsamında mı, yoksa ulusal düzeyde mi olduğu konusunda bir muğlaklığın olduğunun görüldüğü; bu nedenle söz konusu yarışmaya katılımın mahalli müşterek ihtiyaçların karşılanmasına yönelik faaliyetler kapsamında olmadığının açıkça söylenemeyeceğini ve bundan hareketle bahse konu yarışmanın mahalli müşterek nitelikte bir faaliyet olduğu değerlendirilerek iştirak edildiğini ve katılım ücreti ödendiğini;

Belediye Giderleri incelendiğinde; temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri; avukatlık, danışmanlık ve denetim hizmetleri karşılığı yapılacak ödemeler; yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderleri; sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler ve her türlü proje giderleri gibi giderlerin bulunduğunun görüldüğünü; katılım ücreti yatırılarak iştirak edilen bahse konu yarışmanın yurt içinde özel kesim ve sivil toplum örgütü niteliğinde olan bir dernek ile birlikte gerçekleştirilen bir proje olup, ödenen katılım ücretinin de proje gideri kapsamında olduğunu;

Bununla birlikte, danışmanlık giderlerinin de belediye giderleri içinde yer aldığını; söz konusu derneğin stratejik planlama kapsamında gerçekleştirilen dokümanların değerlendirmesini yapabilecek ve bunları mukayese edebilecek seviyede bir personel grubu ile bu yarışmayı icra etmesinden, bir danışmanlık hizmeti verildiği sonucuna da ulaşmanın mümkün olduğunu ve bu kapsamda ödenen katılım ücretinin danışmanlık hizmeti karşılığı yapılan ödeme niteliğinde olduğunu ve belediye giderleri içinde sayıldığını ve ödenmesinin uygun olduğunu;

Ayrıca söz konusu yarışma tamamen akademik çerçevede gerçekleştirilmiş olması nedeniyle bilimsel bir etkinlik niteliğinde olduğunu; bu tür etkinliklerle ilgili harcamaların da belediye giderleri içinde gösterildiğini ve söz konusu yarışmaya katılım bedeli ödenmesinin uygun olduğunu;

Bunun yanında; Maliye Bakanlığı Analitik Bütçe Sınıflandırmasına İlişkin Rehberde Tanıtım, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri çerçevesinde; plan, program ve bütçelerin ulusal çap ve seviyede tanıtılması ile ilgili her türlü basın, yayın, baskı, konferans, broşür, radyo, televizyon, film, fotoğraf, vs. araç ve malzeme giderlerinin yer aldığını ve bu kapsamda yarışmaya katılım ücreti olarak bir harcamanın yapılabileceğinin açıkça anlaşılmakta olduğunu;

Yukarda ki değerlendirmeler dikkate alındığında; Gölbaşı Belediyesinin stratejik plan ve program çalışmalarının yer aldığı bir yarışmaya katılmasının ve yarışma şartları kapsamında katılım ücreti ödemesinin Belediye ve vatandaşların kazanımları kapsamında mahalli müşterek ihtiyaçları karşılar nitelikte uygun bir faaliyet olduğu ve katılım ücretinin belediye giderleri arasında sayılabileceği değerlendirilerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılama yazısında; “İlamda ve temyiz dilekçesinde sözü edilen yarışmaya başvuru ve katılım ücreti ödenmesi konusu mahalli ve müşterek etkinlik niteliği taşımadığından, yapılan ödeme 5393 sayılı Belediye Kanununun 60 ıncı maddesi ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun 3 ve 71 inci maddelerine uygun bulunduğundan temyiz itirazının reddine mevzuata uygun Daire Kararının tasdikine karar verilmesi uygun olur” denilmektedir.

Eğitim ve Yönetimde Politika Analizleri ve Stratejik Araştırmalar Derneği tarafından düzenlenen “Yılın en iyi stratejik yönetim ve uygulama yapan kurumları seçimi ve ödülü verilmesi yarışmasına” Gölbaşı Belediyesinin bütçesinden başvuru ve katılım ücreti ödenmesi nedeniyle 3. Dairece verilen tazmin hükmünün gerekçesi, söz konusu yarışmanın mahallin müşterek ihtiyaçların karşılanması amacıyla yapılmaması ve katılım ücretlerinin 5393 sayılı Kanun’un 60 ncı maddesinde düzenlenen belediye giderleri arasında sayılmamış olmasıdır.

Dairenin, tazmin hükmünü kurarken belediyelerin giderlerinin de 5393 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesinde düzenlenen yetki ve görevler kapsamında değerlendirdiği anlaşılmaktadır. Zira bu maddede belediyenin yetki ve görevleri mahallin müşterek ihtiyaçlarının karşılanması amacına dayandırıldığı görülmektedir. Oysa gerek diğer maddelerde gerekse belediye giderlerinin sayıldığı söz konusu Kanunun 60’ıncı maddesine bakıldığında bu amacın kesin bir tanımının yapılmadığı; bir başka ifadeyle mahalli müşterek ihtiyaçların ne olduğunun açıklanmadığı görülmektedir.

Örneğin bu maddenin (m) bendinde yer alan, yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderlerinin, mahalli müşterek ihtiyaçların karşılanmasını nasıl sağladığı tartışılabilir. Bazen mahalli müşterek ihtiyaçların karşılanması ulusal düzeyde daha çok fayda sağlayabilir.

Diğer taraftan bu Kanunun 38/b maddesinde; Belediyeyi stratejik plana uygun olarak yönetmek, belediye idaresinin kurumsal stratejilerini oluşturmak, bu stratejilere uygun olarak bütçeyi, belediye faaliyetlerinin ve personelinin performans ölçütlerini hazırlamak ve uygulamak, izlemek ve değerlendirmek, bunlarla ilgili raporları meclise sunmak, belediye başkanının görevleri arasında sayılmıştır. Söz konusu görevin yerine getirilmesi ancak bu tür çalışma, eğitim ve kurumlar arası faaliyetlerin takibiyle mümkün olacaktır.

Bu açıklamalar çerçevesinde; Gölbaşı Belediyesinin yarışmaya katılım ve başvuru için ödediği ücretin 5393 sayılı Kanunla belediye başkanına verilen görevlerin yerine getirilmesiyle ilgili olduğu ve aynı Kanunun 60/p maddesinde düzenlenen “Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler” kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla dilekçi talebinin kabul edilerek 1282 sayılı İlam’ın 1’inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA

Karar verildiği 11.06.2013 tarihli ve 37325 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.