Sayıştay 3. Dairesi 35301 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 3

• Dosya No: 35301

• Tutanak No: 38499

• Tutanak Tarihi: 25.02.2014

• Konu:

KARAR

Duruşma talep eden dilekçiye duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadığı, kanuni bir vekil göndermediği ve duruşmada hazır bulunmama nedenlerini kabul edilebilir bir belge ile tevsik etmediği anlaşılmakla, dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1188 sayılı ilamın 4. maddesi ile Çorum Osmancık Belediyesi tarafından 5473 sayılı Kanun hükmü uyarınca, değişik adlar altında ilave ödemesi bulunmayan memurlara ve sözleşmeli personele verilen ek ödemenin, sendikalı işçilere de verilmesi nedeniyle 25.471,21 TL’ye tazmin hükmü verilmiş; 20396 sayılı Temyiz Kurulu İlamı ile de söz konusu tazmin hükmünün tasdikine karar verilmiştir.

Dilekçi karar düzeltmesine ilişkin dilekçesinde özetle; Hizmet-İş Sendikası ile Osmancık Belediye Başkanlığı arasında 01.03.2005-28.02.2007 tarihleri arasını kapsayan dönem için yapılan Toplu İş Sözleşmesinin 58. maddesinin son paragrafında "2006 yılında 13. derecenin 1. Kademesinde yer alan 657 sayılı Devlet Memuruna gelen seyyanen veya yüzdelik olarak her ne ad altında gelirse gelsin zamlar aynen taraf sendika üyesi işçilerine yansıtılır" hükmü yer aldığını,

Bu hükmün Hizmet-İş Sendikası ile Osmancık Belediye Başkanlığı arasında 01.03.2007-28.02.2010 tarihleri arasını kapsayan dönem için yapılan Toplu İş Sözleşmesinde yer almadığını ancak 58. maddedeki işçiler lehine yapılan bu hak ve menfaatlerin aynen devamını sağlayan 78. maddesinde "genel olarak madde bakımından işçilerin bu toplu iş sözleşmesi ile getirilen haklardan üstün hak ve menfaatleri varsa bunlar aynen devam eder. Bu toplu iş sözleşmesinin getirdiği hak ve menfaatler ilave edilir" hükmünün bu toplu iş sözleşmesinde yer aldığını,

Anılan her iki Toplu İş Sözleşmesinde geçen bu hükümlerin; o tarihte yürürlükte bulunan 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunun 5. Maddesine aykırılık teşkil etmemekte olup, bu sözleşmelerin geçerliliğinin tartışmasız olduğunu, yine aynı Kanun’un 6. maddesi gereği hizmet sözleşmelerinin de Toplu İş Sözleşmesi doğrultusunda yapılmasının yasal bir zorunluluk olduğunu,

Sayın başkanlık kararında da; Toplu İş Sözleşmesinin 78. maddesinin, işçilere başka bir sözleşme ile getirilmiş üstün bir hak veya menfaatin olması durumunda bu hak veya menfaatlerden yararlanmasını hüküm altına almakta olduğunu, 5473 sayılı Kanunun ilgili hükmü ile memurlara verilen ek ödemeden işçilerin de yararlanmasını düzenlemediğine hükmettiğini,

Bu bakımdan 01.03.2007-28.02.2010 tarihleri arasında yapılan Toplu İş Sözleşmesi ile bu sözleşmeden hemen önceki dönemi kapsayan sözleşmenin 58. maddesindeki işçi lehine yapılan düzenlemenin korunduğu ve aynen devamının bu suretle sağlandığını, nitekim işçilerin maaşında 58. madde uyarınca getirilen 2006 yılındaki artışların sabit kaldığını, sonraki yıllarda yapılan ek artışların işçi maaşlarına yansıtılmadığını, bu nedenle sözleşmenin bu maddeleri uyarınca işçilere yapılan ödemelerin yasal olduğu ve sözleşme uyarınca yapıldığını, Sayıştay Temyiz Kurulu kararında da sözü edildiği gibi "başka bir sözleşme" ile getirilen hak veya menfaatin bu sözleşme ile hüküm altına alındığının sabit olduğunu, bu itibarla 78. maddenin yanlış yorumlanması da söz konusu olmadığı gibi, bu hükmün yorumlanmasında hukukun temel prensiplerinden olan "işçi lehine yorum" ilkesinin de göz ardı edilmemesi gerektiğini,

Nitekim Hizmet-İş Sendikası ile Osmancık Belediye Başkanlığı arasında 01.03.2005-28.02.2007 tarihleri arasını kapsayan dönem için yapılan Toplu İş Sözleşmesinin 58. maddesi uyarınca yapılan ödemelerin Sayıştay incelemesinde uygun bulunduğunu ve hesapların ibra edildiğini,

Sayıştay Temyiz Kurulunun yerleşik içtihatlarında; nispi emredici hükümlerin işçi lehine değiştirilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmadığını, bu hakların sözleşme ile artırılabileceğini fakat hakkın azaltılmasının mutlak suretle yasaklandığını hüküm altına alarak tazmin kararının kaldırılmasına karar verildiğini, bu suretle ilamın kanuna ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek 20385 sayılı Temyiz Kurulu İlamının 1. maddesinin düzeltilmesi talebinin kabulüyle tasdik edilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı karar düzeltilmesine mahal olmadığı yönünde görüş bildirmiştir.

Dilekçi Hizmet-İş Sendikası ile Osmancık Belediye Başkanlığı arasında 01.03.2005-28.02.2007 tarihleri arasını kapsayan dönem için yapılan Toplu İş Sözleşmesinin 58. maddesinin son paragrafında "2006 yılında 13. derecenin 1. Kademesinde yer alan 657 sayılı Devlet Memuruna gelen seyyanen veya yüzdelik olarak her ne ad altında gelirse gelsin zamlar aynen taraf sendika üyesi işçilerine yansıtılır" hükmü yer aldığını, bu hükmün her ne kadar Hizmet-İş Sendikası ile Osmancık Belediye Başkanlığı arasında 01.03.2007-28.02.2010 tarihleri arasını kapsayan dönem için yapılan Toplu İş Sözleşmesinde yer almasa da 58. maddedeki işçiler lehine yapılan bu hak ve menfaatlerin aynen devamını sağlayan 78. maddesinde "genel olarak madde bakımından işçilerin bu toplu iş sözleşmesi ile getirilen haklardan üstün hak ve menfaatleri varsa bunlar aynen devam eder. Bu toplu iş sözleşmesinin getirdiği hak ve menfaatler ilave edilir" hükmünün bu toplu iş sözleşmesinde yer aldığını, dolayısıyla 78. maddedeki bu hükme dayanarak 01.03.2005-28.02.2007 tarihleri arasını kapsayan eski Toplu İş Sözleşmesinin 58. maddesinin uygulanabileceğini ifade etmişse de;

Toplu İş Sözleşmesinin “Son Hükümler” başlıklı 78. maddesindeki “Genel olarak madde bakımından işçilerin bu toplu iş sözleşmesi ile getirilen haklardan üstün hak ve menfaatleri varsa bunlar aynen devam eder. Bu toplu iş sözleşmesinin getirdiği hak ve menfaatler ilave edilir.” hükmünü, işçilerin işveren ile yaptıkları ve yürürlükte olan mevcut toplu iş sözleşmesi (01.03.2007-28.02.2010 tarihleri arasını kapsayan) döneminde geçerli olan hizmet akitlerinde yer alan ve mevcut toplu iş sözleşmesinden daha üstün hak ve menfaatler getiren hükümler varsa bu hak ve menfaatlerin devam edeceği şeklinde yorumlamak gerekmektedir.

Yoksa 01.03.2005-28.02.2007 tarihleri arasını kapsayan ve 2008 yılında artık yürürlüğü kalmayan eski Toplu İş Sözleşmesindeki hükümlerin de yeni toplu iş sözleşmesine ilave edileceği gibi bir yorum yapmak mümkün değildir. Eğer böyle bir mantık geçerli olsa idi, eskiden beri imzalanan bütün toplu iş sözleşmesi hükümlerinin kümülatif olarak uygulanması gibi bir durum söz konusu olurdu ki, bu da ne sözleşme mantığı ile ne de hukuk mantığı ile uyuşmamaktadır.

31.03.2006 tarih ve 26125 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5473 sayılı “Değişik Adlar Altında İlave Ödemesi Bulunmayan Memurlara ve Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”un 1 inci maddesi ile 375 sayılı Kanunun Hükmünde Kararnameye eklenen ek 3’üncü maddede;

“…il özel idareleri ve belediyeler ile bunların bağlı kuruluşları, il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları mahallî idare birlikleri ile Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğü’nün merkez ve taşra teşkilâtı ile varsa bunların döner sermaye kadrolarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre istihdam edilen memurlar ile aylıklarını 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre alanlara, subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara, 1/1/2006 - 30/6/2006 tarihleri arasında 950 gösterge rakamının, 1/7/2006 tarihinden itibaren ise 1850 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda her ay ek ödeme yapılır.

Ek ödemenin hak kazanılmasında ve ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır ve bu ek ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz. Bu madde uyarınca yapılacak ek ödeme, ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye payı, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.

….” denilmektedir.

5473 sayılı Kanunun öngördüğü tazminat, yalnızca değişik adlar altında ilave ödemesi bulunmayan ve Kanunda belirtilen kurumlarda çalışan memur ve sözleşmeli personele verilmektedir. Kanun koyucu da bu Kanun’da öngörülen ek ödemeyle, değişik adlar altında ilave ödemesi bulunan memur ve sözleşmeli personel ile ilave ödemesi bulunmayan memur ve sözleşmeli personel arasındaki ücret farkının kapanmasını amaçlamaktadır. Ayrıca, değişik adlar altında ilave ödemesi bulunmayan memurlara verilen ve denge tazminatı niteliğindeki bu ödeme, bir zam olmadığı gibi bütün memurları kapsayan bir düzenleme de olmayıp, memurlar arasındaki ücret farkını azaltmaya yönelik bir düzenleme olduğundan Toplu İş Sözleşmesinin ilgili hükmüne (78. madde) dayanılarak işçilere verilmesi mümkün değildir.

Toplu İş Sözleşmesinin 78’inci maddesi, işçilere yine bu toplu iş sözleşmesi döneminde geçerli olan başka veya yeni hizmet akitleri ile getirilmiş üstün bir hak veya menfaatin olması durumunda bu hak veya menfaatlerden yararlanılmasını hüküm altına almakta, 5473 sayılı Kanun’un ilgili hükmü ile memurlara verilen ek ödemeden işçilerin de yararlanmasını düzenlememektedir.

Karar düzeltilmesinin sebepleri 832 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 3162 sayılı Kanununun 8. maddesi ile değişik 77. maddesinde belirtilmiştir. Buna göre, karar düzeltilmesi isteminde bulunabilmek için:

a) Hükmün esasına etkili iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olması,

b) Bir kararda aynı konu hakkında birbirine aykırı hükümler bulunması,

c) Temyiz incelemesi sırasında hükmün esasını etkileyen belgelerde hile ve sahtekarlığın ortaya çıkmış olması,

d) Temyiz sebeplerinden en az birinin mevcut olması gerekmektedir.

Dilekçinin karar düzeltilmesi kapsamında vermiş olduğu dilekçesinde belirtmiş olduğu diğer hususlar, 20396 sayılı Temyiz Kurulu İlamında dikkate alındığından dilekçinin karar düzeltilmesine ilişkin talebinin reddi ile 1188 sayılı İlamın 4. maddesindeki tazmin hükmünün tasdikine ilişkin 20396 sayılı Temyiz Kurulu İlamının DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA,

Karar verildiği 25.02.2014 tarihli ve 38499 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.