Sayıştay 3. Dairesi 35083 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 3

• Dosya No: 35083

• Tutanak No: 35656

• Tutanak Tarihi: 06.11.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1460 sayılı ilamın 1. maddesi ile İzmir Torbalı Belediyesinde çalışan işçilere yapılan kömür yardımından gelir vergisi kesintisi yapılmaması nedeniyle 5.371,08 YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

Toplu sözleşme gereği çalışan işçiye bir ton kömür yardımı yapıldığını, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 2361 sayılı Kanun’un 43. maddesiyle değişen 61. maddesinde; "Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir. Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali Sorumluluk Tazminatı), tahsilat, zam avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez." denildiğini,

Aynı Kanun’un 94. maddesinin 1. fıkrasında ise hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61. maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç) 103 ve 104. maddelere göre gelir vergisi tevkifatına tabi tutulacağı belirtilmiş olup, 103. maddede bu tür ödemelerden kesilecek gelir vergisi oranının %15 olarak belirlendiğini, Gelir Vergisi Kanunu’nun 97. maddesinde de "işverenler, hizmet erbabına ödedikleri ücretlerden 94 üncü madde gereğince yaptıkları vergi tevkifatını Vergi Usul Kanununda yazdı ücret bordrosunda veya bordro yerine geçen diğer kayıtlarda göstermeye mecburdurlar." denildiğini,

Ancak, bu verile emirlerinde işçilere bir nakdi veya ayni bir ödeme söz konusu olmayıp satın alınan bir malın bedelinin ödenmesinin söz konusu olduğunu, satın almaya ilişkin olarak yapılan ödemenin ise Devlet İhale Kanunu ve Toplu İş Sözleşmesi hükümlerine göre yapılan yasal bir ödeme olduğunu ve satın almaya ilişkin verile emirleriyle yapılan ödemelerden gelir vergisi kesilmesi de gerekmediğini belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı “Yapılan incelenmede tazmine konu olan ödeme emirlerinin, Belediyenin değişik birimlerinde çalışan işçilere toplu iş sözleşmesi kapsamında yapılacak yakacak yardımına ilişkin olarak 4734 sayılı İhale Kanununun 22/d maddesine göre Akpınar Ticaret’den yapılan kömür alımına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. İlgili ödeme emirlerinde işçilere nakdi veya ayni bir ödeme söz konusu olmayıp, Kamu İhale Kanunu hükümlerine göre alımı yapılan kömür bedelinin anılan firmaya ödenmesi söz konusudur. Dolayısıyla da firmaya yapılan ödemeden gelir vergisi kesilmemesi gerektiğinden, yapılan savunmanın yeterli görülerek Daire kararının kaldırılmasına karar verilmesi uygun olur.” şeklinde görüş bildirmiştir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 2361 sayılı Kanun’un 43. maddesiyle değişen 61. maddesinde; "Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir. Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali Sorumluluk Tazminatı), tahsilat, zam avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez." denilmektedir.

Aynı Kanun’un 94. maddesinin 1. fıkrasında ise hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61. maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç) 103 ve 104. maddelere göre gelir vergisi tevkifatına tabi tutulacağı belirtilmiş olup, 103. maddede bu tür ödemelerden kesilecek gelir vergisi oranının %15 olarak belirlenmiştir.

Gelir Vergisi Kanunu’nun 97. maddesinde de "İşverenler, hizmet erbabına ödedikleri ücretlerden 94 üncü madde gereğince yaptıkları vergi tevkifatını Vergi Usul Kanununda yazılı ücret bordrosunda veya bordro yerine geçen diğer kayıtlarda göstermeye mecburdurlar." denilmektedir.

Toplu İş Sözleşmesi uyarınca belediye işçilerine ayni olarak yapılan kömür yardımı, para ile temsil edilebilen menfaat olması nedeniyle ücret tanımına girmektedir. Bu nedenle kömür yardımından %15 oranında gelir vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir.

Ancak, rapor dosyası ve ekleri incelendiğinde; tazmine konu olan ilişikli ödeme emirleri ile işçilere yapılan nakdi veya ayni bir ödemenin bulunmadığı, Belediyenin değişik birimlerinde çalışan işçilere toplu iş sözleşmesi kapsamında yapılacak yakacak yardımına ilişkin olarak 4734 sayılı İhale Kanunu’nun 22/d maddesine göre Akpınar Ticaret’ten yapılan kömür alımına ilişkin bedelin ödendiği görülmektedir. İlgili ödeme emirlerinde işçilere nakdi veya ayni bir ödeme söz konusu olmayıp, Kamu İhale Kanunu hükümlerine göre alımı yapılan kömür bedelinin ilgili firmaya ödenmesi söz konusudur. Satın almaya ilişkin olarak yapılan ödeme Kamu İhale Kanunu ve Toplu İş Sözleşmesi hükümlerine göre yapılan yasal bir ödeme olup satın almaya ilişkin ödeme emirleriyle yapılan ödemelerden gelir vergisi kesilmesi de gerekmemektedir.

Bu itibarla dilekçi iddialarının kabul edilerek 1460 sayılı İlam’ın 1. maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 06.11.2012 tarih ve 35656 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.