Sayıştay 3. Dairesi 34919 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2005

• Daire: 3

• Dosya No: 34919

• Tutanak No: 34504

• Tutanak Tarihi: 06.03.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

329-1082 Ek İlamla; Belediye personeli olan su abonelerine normal tarifenin %50 indirimli uygulanarak, bu tarife üzerinden su bedeli, KDV, atık su ücreti, bakım ücreti, kanal katılım ücreti ve sabit hizmet ücreti eklenmek suretiyle hesaplanan su ücretinin eksik tahsil edilmesi sebebiyle 35.535,53 TL.’nin tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler dilekçelerinde özetle:

Polatlı Belediyesi Su-Otobüs İşletmesinin 2005 yılı ihzari gelir-gider bütçelerinin karara bağlanması ve işletme tarafından ilgili yıllarda alınacak Ücret tarifelerinin belirlenmesine ilişkin; 11.10.2004 tarih ve 67 sayılı karar da ; "... 2005 mali yılında belediye personelinin su ücret tarifelerinden % 50 indirimli faydalanmasına" karar verildiği indirimli tarifenin uygulanmasının mümkün olmadığı belediyenin zarara uğratıldığı bu şekilde kamu zararının doğmasına sebep olan Belediye Meclis Üyesi olarak adıma diğer meclis üyeleri ve belediye görevlilerin birlikte müşterek ve mütessesilen sorumlu tutulmamıza karar verilmiştir. Belediye Meclisince alman karar usul ve yasaya uygun bulunmamakta olduğunu,

1. 08.01.2002 tarih ve 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlar da Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanunun 1.maddesine asla karşı olmak ve/veya muhalefet etmek gibi bir düşüncesi olmadan bir meclis üyesi olarak, sosyal içerikli bu teklife karşı çıkmanın uygun olmayacağı düşüncesi ile konuyu araştırmadığı için daha önce kabul edilen ve mülki idarece tasdik edilen 2004 ihzarı bütçesi görüşmelerin sonucu kabul edilen karar olduğundan 2005 yılı bütçe görüşmeleriyle de aşağıda gerekçesi yazılı olduğu gibi kabul oyu vermiş bulunduğunu,

2. Anayasanın devletin temel amaç ve görevlerini düzenleyen 5.maddesinde kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak ;kişinin temel hak ve hürriyetlerini.sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal.ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartlan hazırlamaya çalışmanın devletin göreve olduğu belirtildiğini,

Kamu idareleri özellikle de belediyeler gerek çalışma hayatını düzenleyen iç hukuk kurallarına gerekse uluslar arası sözleşmelere dayanarak eşit işe eşit ücret ödemeyi temin için çalışmalarına sosyal yardımda bulunarak bu eşitsizliği giderici ödemelerde bulunmaktadır. Bu uygulama çalışanlara anayasal hak olan adil ücret ilkesinin bir gereği olarak verimliliği artırmakta adaletsizliği bir nebze de olsa giderici bir etki yaptığını,

Mahalli İdarelerin özerkliği ilkesi " Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı" ve Anayasamızın 127 ncı maddesi tarafından kabul edildiğini, Ülkemizin 1991 yılında 3723 sayılı Kanunla onaylanmasını uygun bulduğu Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı mahalli idarelerin mali ve idari açıdan özerkliğini düzenlediğini, İdari ve Mali Özerkliğe sahip olan belediyeler imkanları ölçüsünde memurlara sosyal yardımda bulunmaları özerkliğinin bir gereği olduğunu, Nitekim ülkemizin de onayladığı Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı'nın 6.maddesi yerel yönetimlerin çalışmalarına çalışma koşullarını düzenleme ve yeterli ücret ödeme imkanı vermekte olduğunu,

Yapılan Son Anayasal Düzenlemelerle Kamu Görevlilerine Sosyal Yardım Yapılmasının İç Hukukta Bir Yasal Engel Kalmadığını, 5170 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunla l hışlar arası Sözleşmelerin sağladığı Toplu Sözleşme ve Sendikal Haklar Anayasal Güvence altına alınmıştır. Anayasanın 90 / son fıkrası yeniden düzenlendiğini,

07.11.1982 tarih ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının 53. maddesi halk oymasıyla değiştirilerek kabul edilmiş ve değişiklik ile memurlar ve diğer kamu görevlileri toplu sözleşme yapma hakkı tanındığını, Bu değişiklik uluslar arası sözleşmeler ve TBMM tarafından kabul edilip bakanlar kurulu tarafından onaylanarak 01.04.1993 tarihinde yürürlüğe giren Avrupa Yerel Yönetimden Özerklik şartına da uygun olduğunu, Danıştay 1.Dairesinin, 17.11.2005 tarih 2005/1067 Esas 2005/1363 Karar sayılı ilamı ile sosyal paket, bayram yılbaşı, öğrenim giyecek ve yakacak Yardımları gibi adlar altında ödemeler yapılmasının Uluslar arası Çalışma Teşkilatı (ÎLO) 'nun ülkemizde onaylanan 87.98.151 sayılı sözleşmeleri ve Avrupa Sosyal Şartı Hükümlerinin 53 ve 90 inci maddeleri uyarınca değerlendirilmesi sonucu suç teşkil eder bir yanının bulunmadığı'na karar verdiğini,

Belediye Meclisince alınan karar gereği belediye personeline indirim oranı ve sosyal yardımın yasalarla düzenlenmediğinin ileriye sürülmesi uluslar arası sözleşmelerle hukuki geçerliğini yitirdiğini, Anayasamızın 5.maddesi ile görev olarak Yüklenen amacı gerçekleştirmek için çalışanlarının durumunu göz önüne alarak iyileştirici tedbirleri almak 5393 sayılı yasanın 3.maddesi ile belirlendiğini, Bu tedbirler ve alınan karar, sosyal devlet ve eşitlik ilkesinin bir sonucu olduğu gibi hakkaniyet ve hukukun bir gereği olup, çalışma barışı için olmazsa olmaz bir şart olduğunu,

3. 5393 sayılı Belediye Kanunun 3.maddesi ile Belediye; beldenin ve belde sakinlerinin mahalli mahiyette müşterek ve medeni ihtiyaçlarını tanzim ve tesviye ile mükellef hükmi bir şahsiyettir. Belediye meclisi, belediyenin en yetkili karar organıdır. İH.madde de sayılan görevleri sayılmış. Sosyal Yardım Görevleri öncelikli görevler arasında sayıldığını,

Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı tarafından bildirilen Toplan Eşya Fiyatları Endeksimle meydana gelen artışlar ve çalışanlara özellikle memurlara yerilen zam miktarları Sendikalar ve Memur konfederasyonların açıkladığı "Açlık ve yoksulluk Sınırı Araştırmaları " 4 kişilik bir ailenin gıda harcamalarının yanı sıra kira .ulaşım ,giyim,eğitim,kültür gibi temel ihtiyaçları için harcanması gereken tutarı gösteren yoksulluk sınırında da artış devam etmektedir. Çalışanların özellikle memurların aldıkları maaş açlık sınırının biraz üstünde ve yoksulluk sınırı içinde kalmaktadır. Belediye çalışanlarının performansını artırmak belediyenin mali yapısındaki iyileşmenin sağlanmasına paralel olarak bu kesimin eğitim sağlık ve sosyal nitelikli harcamalarına 2464 sayılı Belediye Kanununca belirlenen harç resim, vergi ve sair kapsamında bulunmayan su giderlerinde % 51) indirim uygulaması gerçeklesen enflasyon rakamları yaşam kalitesine ve iş barısına etki etmemesi.yoksullukla mücadele amacı güdülerek bir nebze iyileştirme sağlanması amacı ile karar alınmış bulunmakladır. 5393 sayılı Belediye Kanunun 5. kısım 1. bölümde ve yasanın 60. maddesinin (b) ve (i) bentleri gereğince belediyenin giderleri arasında yukarıda açıklanan Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı verileri ve gerekçeleri göz önüne alındığında Belediye çalışanlarının bu kapsamda değerlendirildiğini,

4. 5393 sayılı Belediye Kanununun Meclisin Müzakere Edeceği ve Karar Vereceği İşleri düzenlemekte olduğunu, BÜTÇE : Belediyeler belediye kanununun 3.maddesi ile yüklendikleri bu görevleri yerine getirebilmek için kanunların kendilerine tanıdığı yetkiler içinde, bir lakım gelirleri toplar ve harcamalarda da bulunur, işte belediyeler bunu mali metinleri mali anayasaları olan bütçe ile yaparlar. Ödeneksiz harcama yapılamaz. 5393 sayılı Kanununun 61 ve devamı maddelerin de "Belediye Bütçesi" belediyelerin her yılın Ocak ayı başından ertesi yılın Aralık ayı sonuna kadar yıla ait gelir ve giderlerini gösterir belediye gelirlerinin toplanmasına hizmetlerin yapılmasına ve harcamalarına izin verir" denilmekte olduğunu,

11.10.2004 tarih ve 67 sayılı Belediye Meclisince alınan karar Bütçe 'ye ilişkin olup. Meclisçe alınan indirim kararından SORUMLU OLMASININ SÖZ KONUSU OLMAMASI GEREKİR.

SONUÇ: Yukarıda yazılı temyiz sebepleri gereğince: Ankara ili Polatlı ilçesi Polatlı Belediyesi Hesap İşleri Müdürlüğü saymanlığının 2005 yılına ait yönetim dönemi hesabı hakkındaki Sayıştay 3. daire başkanlığının 03.03.2010 tarih ve 1082 sayılı ilamının 35.535.53 indirimli su nedeniyle oluşan kamu zararının %50 indirimli olarak belediye personeline uygulanmasına ilişkin 1 1.10.2004 tarih ve 67 sayılı belediye meclis kararında meclis üyesi olarak kararda ismim olması bu suretle kamu zararına sebebiyet vermem nedeniyle diğer meclis üyesinde kamu görevlilerince ortaklaşa ve zincirleme tahsiline dair kararın bozulması ile BERAATİNE karar verilmesini talep etmişlerdir.

Sayıştay savcılığı daire kararının onanması yönünde karar vermiştir.

Dilekçi sorumluluk itirazında bulunmuştur. 11.10.2004 tarih ve 67 sayılı Belediye Meclisince alınan karar Bütçeye ilişkin olduğunu Meclisçe alınan indirim kararından sorumlu olmasının söz konusu olmaması gerektiğini belirtmişlerdir.

Halbuki 11.10.2004 tarihli toplantıda alınan 67 sayılı kararda, "2005 mali yılında belediye personelinden mesken abonesi olanların %50 indirimli faydalanması" karara bağlanmıştır. 4736 sayılı Kanun hükmü olan belediyelerde malul, yaşlı, öğrenci ve basın kimlik kartı sahipleri dışında indirimli tarife uygulanmayacağı hükmüne aykırı bir karar meclis tarafından ihdas edildiğinden sorumlu olması gerekmekte olduğu yönünde karar verilerek esasa geçildi.

Belediye personeli olan su abonelerine, normal su tarifesi üzerinden %50 indirim uygulanmak suretiyle tahakkuk ettirilen su ücretlerine, indirimli tarife üzerinden KDV, atık su ücreti, bakım ücreti, kanal katılım ücreti ve sabit hizmet ücreti eklenerek hesaplanan su ücretinin eksik tahsil edilmiştir.

Polatlı Belediyesi Su Otobüs İşletmesinin 2005 yılı ihzari gelir-gider bütçelerinin karar bağlanmasına ve işletme tarafından ilgili yıllarda alınacak ücret tarifelerinin belirlenmesine ilişkin olarak, Belediye Başkam Yakup ÇELİK başkanlığında, 24 Meclis üyesinin katıldığı 11.10.2004 tarihli toplantıda alınan 67 sayılı kararda, "2005 mali yılında belediye personelinden mesken abonesi olanların %50 indirimli faydalanmasının" karara bağlandığı görülmüştür.

08.01.2002 tarih ve 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1 inci maddesinde aynen;

"Genel bütçeye dahil daireler ile katma bütçeli idareler, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, kefalet sandıkları, sosyal güvenlik kuruluşları, genel ve katma bütçelerin transfer tertiplerinden yardım alan kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile müesseseleri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özel bütçeli kuruluşlar, özelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar, 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanuna tabi kuruluşlar ve özel hukuk hükümlerine tabi, kamunun çoğunluk hissesine sahip olduğu kuruluşlar, kamu banka ve kuruluşları ile bunlara bağlı iş yerleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticari, indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmaz.

Belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, toplu taşım hizmetlerinde malul, yaşlı, öğrenci ve basın kimlik kartı sahiplerine indirim uygulamaya yetkilidirler.

24/02/1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun, 03/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve 12/04/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun ücretsiz veya indirimli tarife uygulanması ile ilgili hükümleri saklıdır.

Bakanlar Kurulu birinci fıkra hükmünden muaf tutulacak kişi veya kurumlan tespit etmeye yetkilidir.

Bu Kanunun yayımı tarihinden önce üçüncü fıkrada belirtilen kanunlar dışında; kanun, kanun hükmünde kararname, tüzük, yönetmelik, genelge ve benzeri düzenleyici işlemler ile diğer idari işlemlerle tesis edilmiş bulunan ücretsiz veya indirimli tarife uygulamalarına 31/12/2001 tarihinden itibaren son verilir."

Denilmektedir.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükmü gereğince belediyenin, personeli lehine su ücret tarifelerinde indirim uygulaması mümkün görülmemektedir.

Dilekçi tarafından yapılan savunmada her ne kadar belediyeler tarafından yapılan sosyal yönü ağırlıklı yardımların Anayasaya, uluslararası sözleşmelere dayanılarak yapıldığı ifade edilmekte ise de, 08.01.2002 tarih ve 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1 inci maddesi hükmü bu duruma açıklık getiren kesin bir hükümdür.

Yine dilekçi belediyede çalışanların özellikle memurların aldıkları maaşın açlık sınırının biraz üstünde ve yoksulluk sınırının içinde kaldığını, belediye çalışanlarının performansını artırmak ve yoksullukla mücadele amacı güdülerek bir nebze iyileştirme sağlanması amacı ile su giderlerinde %50 indirim uygulaması yoluna gidildiğini belirtmektedirler. Ancak 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 146 ncı maddesinde açıkça ifade edildiği üzere bu kanun kapsamına giren memurlara bu kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz.

08.01.2002 tarih ve 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1 inci maddesinde belirtildiği üzere, belediyelerin üretilen mal ve hizmet bedellerinde herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanamaz.

Açıklanan gerekçelerle 1082-329 sayılı ek ilamla verilen 35.535,53 YTL. ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 06.03.2012 tarih ve 34504 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.