Sayıştay 3. Dairesi 348 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 3

• Karar Tarihi: 16.01.2020

• Karar No: 348

• İlam No: 103

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yiyecek Yardımı

………. Belediyesinde, memurlara yapılan yiyecek yardımının yemek verme yerine ………. Ltd. Şti. yükleniminde gerçekleştirilen ………. ihale tarihli, ………. TL sözleşme bedelli ve 01.01.2018-31.12.2019 dönemini kapsayan 2 yıllık yemek hizmet alımı ihalesi çerçevesinde yüklenici firma tarafından memurlara ticket benzeri kartların dağıtılması, yemek yardımı olarak fiili çalışılan gün sayısı kadar tutarın bu kartlara yüklenmesi ve aylık toplam tutarın da Belediye tarafından ödenmesi sonucu ………. TL tutarında kamu zararı iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler değerlendirilmiştir.

14.07.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yiyecek yardımı” başlıklı 212 nci maddesi gereği 11.12.1986 tarihli ve 19308 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin “Yardım şekli” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında;

“(Değişik fıkra: 20/11/2017-2017/11180 K.) Yiyecek yardımı sadece yemek verme şeklinde yapılır. Bu yardım, nakten veya kupon, kart, fiş, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracı verilmek suretiyle yapılamaz.”,

“Yemek servisi giderleri” başlıklı 4 üncü maddesinde;

“(Değişik: 8/8/2016-2016/9103 K.) Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için üçte ikisini, diğer iller için yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır.

Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır.

Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanun'a göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde, yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.”,

“Yardımın şartları” başlıklı 5 inci maddesinde;

“Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı olarak konulan ödenek, memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluşa ödenir. (Ek cümle: 20/11/2017-2017/11180 K.) Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler sadece yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluş tarafından yapılır.

Yemek servisi, yiyecek yardımından faydalanabilecek personel sayısının asgari 50 olması ve yemekhane için elverişli yer bulunması şartıyla atamaya yetkili amirin onayı ile kurulabilir. (Ek cümle: 20/11/2017-2017/11180 K.) Yiyecek yardımı bu şekilde kurulan yemek servislerinde yapılır.

…” hükümleri yer almaktadır.

2018 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliğinin “Alınacak bedeller” başlıklı 4 üncü maddesinde ise;

“2018 yılında öğle yemeği servisinden faydalanacak olanlardan en az Ek-1’de belirlenen tutarlar üzerinden günlük yemek bedeli alınır.” denilmek suretiyle asgari rakamlar ilgili tabloda gösterilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre, yemeğin kurumlarca oluşturulacak veya oluşturulmuş yemek servisleri aracılığı ile verilmesi ve bu çerçevede yemek yardımından yararlananlardan yemek maliyetinin yarısının kesilmesi gerekmektedir. Yemek verme şeklinde yapılması gereken yiyecek yardımı karşılığında nakden bir ödemede bulunulması mümkün olmadığı gibi, kurum bütçelerine konulan ödeneğin lokanta, market ve benzeri yerlere aktarılmasına ve yemek fişi veya yemek kuponu alım ihaleleri gerçekleştirilmesi suretiyle yemek yedirilmesine de imkân bulunmamaktadır. Nitekim Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde 20.11.2017 tarihinde yapılan değişiklik 10.02.2018 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, yiyecek yardımının sadece yemek verme şeklinde yapılacağı bir kez daha vurgulanmış ve yardımın, nakden veya kupon, kart, fiş, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracıyla yapılamayacağı hükme bağlanmıştır.

Bu itibarla, memurlara yapılan yiyecek yardımının, para temsili araçlar sağlanarak kurum dışında yemek yeme şeklinde yapılması Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğine aykırı olduğundan, 2018 yılı içerisinde ………. Belediyesinde çalışan memurlara yapılan yiyecek yardımının ayni yemek yardımı yerine para ile temsil edilen araçlar (ticket) ile vasıtasıyla yapılması sonucu oluşan ………. toplam ………. TL kamu zararının;

Yarısı olan ………. TL’nin; ………. TL’sinin ………. tarihli ve ………. numaralı muhasebe işlem fişi ile ahiz ……….’ın maaş alacağına mahsuben tahsil edildiği, ………. TL’sinin ………. tarih ve ………. numaralı ………. dekontu ile ahiz ……….’dan tahsil edildiği, ………. TL’sinin ise ………. tarihli ve ………. numaralı muhasebe işlem fişi ile diğer ahizlerin maaş alacaklarına mahsuben tahsil edildiği anlaşıldığından ………. TL için ilişiği kalmadığına, oy birliğiyle,

Kalan ………. TL’lik kamu zararının;

………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (………..) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ………. ve Diğer Sorumlular; İhale Yetkilisi (……….) ………., İhale Komisyon Başkanı (……….) ………., İhale Komisyon Üyeleri, (……….) ………., (……….) ………., (……….) ………. ile (……….) ……….’a,

………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ………. ve Diğer Sorumlular; İhale Yetkilisi (……….) ………., İhale Komisyon Başkanı (……….) ………., İhale Komisyon Üyeleri, (……….) ………., (……….) ………., (……….) ………. ile (……….) ……….’a,

………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ………. ve Diğer Sorumlular; İhale Yetkilisi (……….) ………., İhale Komisyon Başkanı (……….) ………., İhale Komisyon Üyeleri, (……….) ………., (……….) ………., (………..) ………. ile (……….) ……….’a,

………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ………. ve Diğer Sorumlular; İhale Yetkilisi (……….) ………., İhale Komisyon Başkanı (……….) ………., İhale Komisyon Üyeleri, (……….) ………., (……….) ………., (………..) ………. ile (……….) ……….’a,

………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ………. ve Diğer Sorumlular; İhale Yetkilisi (……….) ………., İhale Komisyon Başkanı (……….) ………., İhale Komisyon Üyeleri, (……….) ………., (……….) ………., (………..) ………. ile (……….) ……….’a,

………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ………. ve Diğer Sorumlular; İhale Yetkilisi (……….) ………., İhale Komisyon Başkanı (……….) ………., İhale Komisyon Üyeleri; (……….) ………., (……….) ………., (………..) ………. ile (……….) ……….’a,

müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine, anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla, karar verildi.

Azınlık Görüşü:

Daire Başkanı ………. ve Üye ……….’in karşı oy gerekçesi;

“657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yiyecek yardımı” başlıklı 212 nci maddesi uyarınca çıkarılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin “Yemek servisi giderleri” başlıklı 4 üncü maddesinde;

“Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak, üzere bu yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konacak ödeneklerle karşılanır.

Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır.

Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2255 sayılı 'Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkındaki Kanun'a göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemeleri halinde yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.”

hükmü yer almaktadır.

Buna göre, kadrolu memurların her gün yiyebileceği ihtimaline karşılık kurum bütçesine yiyecek yardımı ödeneği konacak ve yemek maliyetinin bütçeden karşılanamayacak olan kısmı yemek yiyenlerden karşılanacaktır. Yemek yiyenlerden alınacak yemek ücretleri tarifesi ise her yılbaşında Bütçe Uygulama Talimatı ile asgari rakamlar üzerinden belirlenmekte olup kurumlar yemek maliyetinin kalan kısmını karşılayacak şekilde bu rakamların daha üstünde fiyatlar tespit edebilecektir.

Yönetmeliğin “Yardımın şartları” başlıklı 5 inci maddesinde yer alan; “Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı konulan ödenek memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyette kuruluşa ödenir.” hükmü karşısında, özel firmalardan yemek teminine açıkça cevaz verilmediği anlaşılmakta ise de bunun Kanunda öngörülmüş sosyal bir hak oluşu, bu hakkın bir şekilde yerine getirilmesi gerekliliği; aksi halde, yemek yardımından yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluş vasıtasıyla faydalanan memurlara nazaran Kanunda öngörülmüş bir haktan mahrum bırakılma gibi eşitlik ilkesine aykırı bir durumun söz konusu olacağı hususları göz önüne alındığında, bu tür bir uygulamanın memur lehine değerlendirilerek kabul edilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan mezkur yönetmeliğin “Yardım şekli” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrası, “Yiyecek yardımı sadece yemek verme şeklinde yapılır. Bu yardım, nakten veya kupon, kart, fiş, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracı verilmek suretiyle yapılamaz.” şeklindeki düzenleme 10.02.2018 tarih ve 30328 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup, söz konusu işe ait yemek ihalesinin ………. tarihinde yapıldığı ve bu tarihin söz konusu yönetmelik değişikliğinin yürürlük tarihinden önce olduğu görülmektedir.

Dolayısıyla yemek yardımından yararlananlardan yapılacak yemek yardımı kesintisinin maliyetin yarısı tutarında olması gerekmekte olup, söz konusu tutarın da tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek bir husus bulunmamaktadır.”